Maksimum kütle
Onaylanmış maksimum kalkış kütlesini,
MEVZUATIN DİLİ
Bir terim,
kaynağıyla birlikte.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Maksimum net güç
Motor tipi için nominal tam yük güç eğrisi üzerindeki en yüksek net güç değerini,
Makul düzenleme
Engellilerin insan haklarını ve temel özgürlüklerini tam ve diğer bireylerle eşit şekilde kullanmasını veya bunlardan yararlanmasını sağlamak üzere belirli bir durumda ihtiyaç duyulan, ölçüsüz veya aşırı bir yük getirmey
Makul getiri tutarı
Düzeltilmiş reel makul getiri oranının tarifeye esas düzenlenmiş varlık tabanına uygulanması ile bulunan tutarı,
Makul kâr oranı
Kamu hizmeti yükümlülüğü için planlanan sermayenin kârlılık oranı anlamında değerlendirilen ve jeopolitik yapının tren işletmeciliğine etkisi ile demiryolu tren işletmecilerinin işletmecilik sürecinde maruz kalacağı risk
Makul olmayan maliyet
İşletme tarafından hesaplama faktörlerinin analize dayalı yöntemler ile tespit edilmesi için gerekli maliyetin, elde edilecek olan veri kalitesindeki iyileşme ile kıyaslanması sonucunda makul olmadığı sonucuna varılmasın
Makul olmayan risk
Operasyonel tasarım alanı dahilinde benzeri taşımacılık hizmetleri ve durumlarında yolcular ve diğer yol kullanıcıları üzerindeki genel risk seviyesinin manuel sürülen araçlara göre daha yüksek olmasını,
Makul şüphe
Sermaye piyasalarında; işlem gerçekleştiren kişilerin veya onlarla birlikte hareket edenlerin işlem kalıpları ve hesaplarında gerçekleştirilen transferler, sermaye piyasası araçlarının geçmiş dönem fiyat miktar analizler
Mal
İdare tarafından yürütülen ve desteklenen araştırma-geliştirme projeleri kapsamında satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır, taşınmaz mal ve hakları,
Mal alımı tedarikçisi
Tedarikçi listelerinde yer alan mal alımı ile ilgili gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri,
Mal alımları
9 uncu maddede belirtilen mal alımlarını,
Mal değişimi
Gençlik ve spor il müdürlüklerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz açısından 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun mal değişimi ile ilgili maddelerinde gösterilen işlemleri,
Mal ihracatı
Bir malın, yürürlükteki ihracat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasını,
Mal sahibi
Bu Yönetmelik kapsamına giren cami veya mescitlerin sahibi olan Vakıflar Genel Müdürlüğü, dernek, vakıf, köy tüzel kişiliği, belediyeler ve gerçek kişileri veya bahsedilen cami ya da mescitleri sahibi yerine idare edeni,
Mal sahipleri araştırma özet formu
Düzenlemeye giren taşınmazların, ada ve parsel numaralarını, tapu alanlarını, hisse oranlarını ve hissesine karşılık gelen alanları, maliklerinin ad, soyadı ve baba adlarını, hisse miktarına karşılık kesilen düzenleme or
Mal varlığı
Ortaklığın finansal tablolarında duran varlık olarak sınıflandırılan varlıkları ve satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıkları ile bağlı ortaklıkları,
Mal varlığının devri
Bir spor kulübünün faaliyet gösterdiği spor dallarından bir veya birkaçını aktif ve pasif varlıklarıyla bir bütün olarak başka bir spor kulübüne veya spor anonim şirketine devrini,
Mal ve hizmet
Gerçek veya tüzel kişilerin; mülkiyetinde veya kontrolünde bulunan, ihtiyaç sahibi makamların ihtiyacını karşılamaya matuf varlıkların bütünü ile ihtiyaçların karşılanması için belirli bir süre içerisinde çalışmayla gerç
Mal ve malzeme
Emniyet Genel Müdürlüğünün donanımı ile bakım, onarım ve idamesi için zaruri olan araç, gereç, yedek parça, cihaz ve sağlık malzemeleri ile kırpıntı, döküntü malzeme atık ve parçalarını,
Malen sorumlu
Yargılama konusu işin hükme bağlanması ve bunun kesinleşmesinden sonra, maddî ve malî sorumluluk taşıyarak hükmün sonuçlarından etkilenecek veya bunlara katlanacak kişiyi, j) Suçüstü: 1. İşlenmekte olan suçu, 2. Henüz iş
Mâlen sorumlu
Yargılama konusu işin hükme bağlanması ve bunun kesinleşmesinden sonra, maddî ve malî sorumluluk taşıyarak hükmün sonuçlarından etkilenecek veya bunlara katlanacak kişiyi,
Malın birim fiyatı
Bir malın ticari teamül ile yerleşmiş satış usul ve şekillerine göre adet, uzunluk, ağırlık, alan veya hacim ölçülerinden malın türüne uygun olan ölçü biriminin net miktarıyla ifade edilen tüm vergiler dâhil fiyatını,
Malın üretim yeri
Malın üretildiği ülkeyi,
Mali bilanço
Bir işletmenin belirli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların sağlandığı kaynakları gösteren mali tabloyu,
Malî bilanço
Bir kooperatifin belirli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların sağlandığı kaynakları gösteren malî tabloyu,
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması
Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA III) Çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Birlik Mali Yardımının Uygulanmasına İlişkin Özel Düzenlemeler Hakkında Mali Çerçeve Or
Mali denetçi
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu mali denetçisini,
Mali denetçi yardımcısı
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu mali denetçi yardımcısını,
Mali denetim
Kamu idarelerinin hesap ve işlemleri ile mali faaliyet, mali yönetim ve kontrol sistemlerinin değerlendirme sonuçları esas alınarak, mali rapor ve tablolarının güvenilirliği ve doğruluğuna ilişkin denetimi,
Mali Destek
Desteklenecek proje veya faaliyetlerin gider bütçelerinin, belirlenecek oranlarda ajans tarafından karşılanması amacını güden nakdi ödemeyi,
Mali düzeltme
Avrupa Komisyonu tarafından belli bir program veya proje için sağlanan fonların tamamının veya belirli bir kısmının iadesi ile sonuçlanan mali yaptırımları,
Mali fayda
Teşebbüslere, kamu tarafından doğrudan veya kamu kaynakları kullanılarak başka bir kurum veya kuruluş aracılığıyla uygulanan tedbirler vasıtasıyla herhangi bir şekilde sağlanan ekonomik değeri,
Mali Hak Sahibi
Eser üzerindeki işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim haklarını kullanma yetkilerini haiz gerçek ve tüzel kişileri,
Mali hizmet yetkilisi
Bütçe, kesin hesap, mali istatistikler ile harcama programının hazırlanması, bütçe kayıtlarının tutulması, gelirlerin tahakkuk ve tahsili, alacakların takip ve tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayl
Mali Hizmetler Başkanlığı
Jandarma Genel Komutanlığı Mali Hizmetler Başkanlığını,
Malî hizmetler birim yöneticisi
Strateji geliştirme başkanlıklarında başkanı, strateji geliştirme daire başkanlıklarında daire başkanını, strateji geliştirme ve malî hizmetlere ilişkin hizmetlerin yerine getirildiği müdürlüklerde müdürü, mahalli idarel
Mali hizmetler birimi
5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinde sayılan görevleri yapan birimi,
Malî hizmetler birimi
Strateji geliştirme başkanlıkları ve strateji geliştirme daire başkanlıkları ile strateji geliştirme ve malî hizmetlere ilişkin hizmetlerin yerine getirildiği müdürlükleri, bu birimlerin kurulmadığı idarelerde bu idarele
Mali İşbirliği
Türkiye Cumhuriyeti ile Komisyon arasında akdedilen anlaşmalar çerçevesinde sağlanan hibe niteliğindeki mali yardımları,
Malî kontrol
Kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yönte
Mali kuruluş
Bankalar ile 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan şirketleri,
Mali kurumlar
Ana faaliyet konuları para ve sermaye piyasaları olan ve bu konularda kendi özel mevzuatı uyarınca alınan izin ve ruhsat ile faaliyet gösteren kurumları,
Mali müşavir
1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu hükümleri uyarınca serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir odalarının çalışanlar listesine kayıtlı ol
Mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme raporu
Kuruluşa ait mali raporun, mevzuatına göre değerlendirilmesi sonucu, TÜBİTAK tarafından belirlenen biçime uygun olarak serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir tarafından hazırlanan raporu,
Mali rapor
Dönemsel olarak hazırlanıp kuruluş yetkilisi/yetkilileri tarafından imzalanan, sağlanan desteğe ilişkin gider formları, belgeleri ve gerekli ekleri ile tamamlayıcı mali belgelerden oluşan ve gerektiğinde mali müşavir tar
Mali sorumluluk sigortası
21/1/2010 tarihli ve 2010/190 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Sorumluluk Sigortaları Hakkında Karara göre Hazine Müsteşarlığınca belirlenen talimat ve tarife doğru
Mali uzman
İşletme bünyesinde iş sözleşmesine bağlı olarak çalışmayan yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşaviri,
Malî varlık
Kasada ve bankada bulunan nakit, çek ve döviz gibi hazır değerler, tahvil, senet ve bono gibi menkul kıymet ve varlıklar, kurum alacakları ve diğer alacaklar ile iş ve personel avansları gibi karşı taraftan edinilen naki
Mali ve teknik destek
Bedelsiz veya başkaca bir karşılık almaksızın, gönüllü olarak para veya malın mülkiyetinin bağlanarak devredilmesini,
Mali yıl
Takvim yılını,
Malî yıl
Takvim yılını,
Mali yönetim yeterliği
Ajansın kaynaklarını kullanabilme ve hesap verebilme yeterliğini,
Malî yükümlülük
Finansman için doğrudan veya malî araçlar kullanılarak yapılan borçlanmalar, emanet yabancı kaynaklar, ödenecek vergi ve yükümlülükler gibi karşı tarafa devredilen nakit veya başka varlıkları,
Malik
Tapuda kayıtlı parsellerin sahibini/sahiplerini,
Maliyet
Yapılan işin veya üretimin toplam parasal değerini,
Maliyet Bedeli
Devlet Orman İşletmesi Döner Sermayesi Yönetmeliğinin 16’ncı maddesine göre hesaplanan bedeldir.
Maliyet dönemi
Hesap dönemini geçmemek üzere ilgili kamu idaresince belirlenecek maliyet çıkarma dönemlerini,
Maliyet etkin
Fiyat dışı avantaj unsurlarının teklif edilen fiyata dâhil edilerek hesaplanan en düşük teklifi,
Maliyet etkinlik formülü
Ek-2’de yer alan formülü,
Maliyet kartı
Ürünün firma satış fiyatının belirlenmesinde esas alınan ürün maliyetini ve diğer gider tutarlarını ortaya koyan, başvuru sahibi ve yeminli mali müşavir tarafından hazırlanarak onaylanan kartı,
Maliyet raporu
Ek-3’te yer alan maliyet kalemleri esas alınarak hesaplanan eğitim maliyetlerini gösteren raporu,
Maliyet verimliliği
Bir ürünü veya süreci daha iyi çalışacak şekilde değiştirerek tasarruf etme eylemini,
Maliyet-etkinlik analizi
Birim fayda başına düşen en düşük maliyetli seçeneğin tespit edilebilmesine ilişkin yöntemi,
Malt
Bira üretiminde kullanılan başta arpa olmak üzere diğer tahılın kontrollü koşullarda su ile çimlendirildikten sonra kurutulup kavrulmuş halini,
Malta
Malta Cumhuriyeti’ni,
Malul Gazi
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensuplarından; Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırlarını korumak ve güvenliğini sağlamak görevi ile harpte veya Devletin bekasını hedef ala
Maluliyet
Çalışma gücünü ağır düzeyde veya iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için vazifelerini yapamaya
Malvarlığı
Bir gerçek veya tüzel kişinin; 1) Mülkiyetinde veya zilyetliğinde bulunan ya da doğrudan veya dolaylı olarak kontrolünde olan fon ve gelir ile bunlardan elde edilen veya bunların birbirine dönüştürülmesinden hasıl olan m
Malvarlığının dondurulması
Malvarlığının ortadan kaldırılmasının, tüketilmesinin, dönüştürülmesinin, transferinin, devir ve temlik edilmesinin ve sair tasarrufi işlemlerin önlenmesi amacıyla, malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisinin kaldırılması
Malzeme
Petrol işlemlerinde kullanılmak üzere petrol, akaryakıt, ham, yarı mamul veya mamul tüm eşya, donanım ve ekipman, makine, her türlü nakil vasıtaları ve diğer tüm vasıtalar ile bunlara ait yedek parçaları,
Malzeme ve teçhizat
Kuruluş içinde kullanım olanağı bulunmayan, teknik gerekliliği azalan veya bir onarım gerektiren her türlü imalat malzemeleri, alet ve makineyi,
Mamul madde
Belli bir teknik ve/veya teknoloji kullanılarak elde edilen, kullanıma hazır bitki koruma ürününü,
Mamul standardı
Bir mamulün yapısına ait temel ayırıcı özellikleri, ilgili deney koşullarını ve deneyleri, piyasaya arz şekliyle birlikte belirleyen Türk standardını,
Mamulat çeşidi
Sigara, puro, sigarillo, nargilelik tütün mamulü, pipoluk tütün mamulü ve sarmalık kıyılmış tütün mamulü gibi farklı kategorilerdeki tütün mamullerinden, aynı veya farklı marka altında üretilen mamulün fiziksel ve kimyas
Manda Islah Sistemi (MIS)
Islah amacıyla manda türü hayvanların soy kütüğü ve verimlerine ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı kayıt sistemini,
Manda ineği
En az bir kez doğum yapmış dişi mandayı,
Mandık veya kırmızı tane
Tane yüzeyinin tamamı kırmızı olan taneyi,
Mandık ya da kırmızı tane ve kırmızı çizgili tane
Yüzeyi kırmızı renkli pericarp ile kaplı taneyi ve pericarp kalıntısı olarak çeşide has olmayan değişik yoğunlukta kırmızı çizgiler içeren taneyi,
Mandıra
Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapılan yerlerde işletme içi veya dışında sadece süt sağım ve soğutma yapılan tesisleri,
Manevi zarar
1 sayılı Geçici Kanunun mülga 6 ncı maddesi gereğince kurulan Kurul ile Divan tarafından haklarında soruşturma ve kovuşturma yürütülenlerin bu soruşturma ve kovuşturmalar sebebiyle uğradıkları manevî zararları,
Manevra hizmetleri
Trenlerin istasyonlardan gönderilmesi, istasyonlara kabulü veya durmadan geçişleri dışında lokomotif ve vagonlar ile diğer demiryolu çeken ve çekilen araçlarının tek tek veya birbirine bağlı olarak dağıtılması, toplanmas
Manevra işletmecisi
Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde demiryolu altyapı ve tren işletmecilerine manevra hizmetleri vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş tüzel kişileri,
Mania
Uçakların yer hareketleri için kullanılan yüzeylerde bulunan veya uçuştaki uçağın korunması için belirlenmiş yüzeyleri aşan bütün geçici, sabit, seyyar cisimleri veya bunların bir kısmını,
Mânia
Uçakların yerdeki hareketleri için ayrılmış yüzey üzerinde veya uçuş halindeki uçakların korunması amacıyla, belirlenmiş bir yüzeyin üzerinde uzanan alan boyunca yerleştirilmiş tüm sabit ve gezici nesneler veya bölümleri
Manifold
Yük operasyonlarının yapılabilmesi için liman tesisi ile petrol tankeri arasında yük geçişini sağlayan boru veya hortum devrelerinin tanker üzerinde bağlandığı yeri,
Mansard tipi çatı
İlk eğimi ikinci eğimden daha dik açılı olan iki eğimli çatı tipini,
Mansiyon derecesi
Teşvik ödülü alabilecek düzeyde görülmemekle birlikte anılmaya, özendirilmeye değer bulunan aile ve çocuk dostu yapım ve dizilere verilecek dereceyi,
Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği
İzne konu alanlarda; saha etüdünden başlayarak proje yapımı, arazi hazırlığı, tohum-misel temini, yetiştirme materyali olarak fidan üretimi, dikim, ekim, bakım ve hasat faaliyetlerinin tamamı,
Mantar ve tıbbi aromatik bitkiler
Orman Genel Müdürlüğünce belirlenen; baharat, ilaç, kozmetik, gıda ve gıda katkıları, boya, aroma verici ve benzeri amaçla kullanılmak üzere yetiştiriciliği yapılan bitki türlerini ve mantarları,
Mantık hatası
Ölçülen tüm sinyallerin ve aksam çıktı verilerinin her birinin ilgili sensör veya aksamın normal çalışmasıyla ilişkili aralıkta bulunduğu ve sensörlerin veya aksamların hiçbirinin bireysel olarak herhangi bir arıza göste
Manuel metal ark kaynağı
Operatörün elinin kaynak işleminin hareket hızını ve elektrodun elektrik arkına besleme oranını kontrol ettiği örtülü elektrotlu ark kaynağı işlemini,
Manyetik akı yoğunluğu (B)
Herhangi bir birim alandan geçen ve Tesla olarak ifade edilen manyetik akı miktarını,
Manyetik alan şiddeti (H)
Uzayın herhangi bir noktasında bir manyetik alan içinde bulunan ve manyetik akı yoğunluğu ile tanımlanan, Amper/metre olarak ifade edilen vektörel bir büyüklüğü,
Manyetik Değerler ve Manyetik Haritalar
Arzın manyetik (mıknatısı) alanına ait her çeşit ölçüler ve bu ölçüleri gösteren haritaları,
Manyetik depolama üniteleri
Geleneksel yöntemlerle hazırlanmış veya basılmış kitap ve derginin her türlü elektronik ortamda okunabilmesi amacıyla CD, DVD ve benzeri şekillerde depolanmış şeklini,
MAPEG
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünü,
Margarin
Ağırlıkça en az %80, en fazla % 90 oranında yağ içeriğine sahip ürünü,
Margarin - %.... yağlı
Ağırlıkça aşağıdaki oranlarda yağ içeriğine sahip ürünleri; -Yağ içeriği ağırlıkça en az % 10 ve % 39’dan az -Yağ içeriği ağırlıkça % 41 den fazla ve % 60 dan az -Yağ içeriği ağırlıkça % 62 den fazla ve % 80 den az 2) To
Margarin - Dörtte üç yağlı
Ağırlıkça en az %60, en fazla %62 oranında yağ içeriğine sahip ürünü,
Margarin - Yarım yağlı
Ağırlıkça en az %39, en fazla %41oranında yağ içeriğine sahip ürünü,