A grubu lisans
Verilerin toplanması ve/veya üretilmesi, paylaşımı ve satışı durumunda yerli veya yabancı gerçek ve tüzel kişilere verilen, tarafların aralarında lisans sözleşmesi imzaladıkları lisansı,
MEVZUATIN DİLİ
A ile başlayan
mevzuat terimleri.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
A grubu reçete
Günübirlik tedavi reçeteleri de dâhil olmak üzere yatan hasta reçetelerini ve sağlık raporu ile temin edilen ilaç/ilaçları içeren reçeteleri,
A Kategorisi Hayvanlar
CITES Sözleşmesi Ek–1 listesinde yer alan ve Bakanlıkça sıkı koruma altına alınan türleri,
A kotası
Yurt içi talebe göre üretilen ve pazarlama yılı içinde iç pazara verilebilen şeker miktarını,
A sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde görev yapabilmek için edinilmesi zorunlu olan belgeyi,
A sınıfı yangınlar
Odun, kömür, kâğıt, ot, doküman ve plastik gibi yanıcı katı maddeler yangınını,
A sınıfı yumurta
Gallus gallus var. domesticus türüne ait tavuklardan elde edilen ve doğrudan insan tüketimine veya gıda sanayisinin kullanımına sunulan ve Ek-1’de yer alan kalite özelliklerini taşıyan kabuklu yumurtayı,
A tipi muayene kuruluşu
TS EN ISO/IEC 17020 standardında tanımlanan diğer şartlar ile birlikte aynı standartta tanımlı muayene kuruluşu tiplerinden A tipi muayene kuruluşu olma şartlarını karşılayan ve asansörün periyodik kontrol/muayeneleri ka
A tipi UGK
26/5/2021 tarihli ve 4022 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin onuncu fıkrası çerçevesinde TS EN ISO/IEC 17020 sta
A-direği
Aracın şasisinden tavanına uzanan, en öndeki ve en dıştaki tavan desteğini,
A-sınıfı çalışanı
Yılda 6 mSv’den fazla etkin doz veya göz merceği, cilt, el ve ayak için verilen doz sınırlarının onda üçünden fazla eşdeğer doz alması muhtemel olan çalışanı,
A.İ.T.M. Yönetmeliği
3/2/1993 tarihli ve 21485 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliği,
A.TR Dolaşım Belgesi
Türkiye veya Avrupa Topluluğu’nda serbest dolaşımda bulunan eşyanın Gümrük Birliği çerçevesinde tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu idare tarafından yetki verilmiş kişi ve kuru
A1
Temel ingilizce seviyesini (0-19),
A1 ve A2
Bu Yönetmelik hükümleri yerine getirilirken A1; dağılma, saçılma veya sızıntıya neden olmayacak bir kapsül içinde muhafaza edilen veya dağılıp saçılması mümkün olmayan katı halde özel hazırlanmış radyoaktif maddeye ve A2
A1, A2, B1 ve B2 kurları
Avrupa Birliği ülkelerinde kabul edilen kişisel dil becerilerine ait seviyeleri,
A1, A2, B1, B2, C1 ve C2 modülleri
Avrupa dil seviyeleri-kişisel değerlendirme modüllerini,
A1, A2, B1, B2, C1, C2
Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesinde ifade edilen dil düzeylerini, ö)(Ek:RG-11/9/2014-29116) (Mülga:RG-20/3/2016-29659)
A2
Ortanın altı ingilizce seviyesini (20-39),
A2 Bölgesi
A1 bölgesinin ötesinde, en az bir MF sahil istasyonu tarafından kaplanan ve MF/DSC uyarılarının alınabileceği deniz alanını,
A3 Bölgesi
INMARSAT uyduları tarafından kaplanan ancak A1 ve A2 bölgeleri dışındaki deniz alanını,
A4 Bölgesi
A1, A2, A3 bölgeleri dışındaki deniz alanını,
AAF İşletme Müdürlüğü
Afyon Alkaloidleri Fabrikası İşletme Müdürlüğünü,
AAKKM
Denizcilik Genel Müdürlüğü Ana Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezini,
AB
Avrupa Birliğini,
AB Heçbek
Arkasında üstten menteşeli kapı bulunan sedan (AA) araçlarıdır. AC Steyşın Vagon: Gövdesi kapalı, arka şekli daha geniş bir iç hacim sağlayacak şekilde dizayn edilmiş, üst tavanı sabit ve sert tavanlı, bununla birlikte t
AB onaylı işletme
Bakanlıkça yapılan denetim sonrasında, Avrupa Birliği (AB) standartlarında sertifikalandırılan süt üreten çiftlikleri,
AB onaylı süt çiftliği
Bakanlıkça belirlenen standartlarda süt ürettiğine dair sertifikalandırılan işletmeyi,
AB tip onayı
Bir onay kuruluşu tarafından, herhangi bir araç, sistem, aksam veya ayrı teknik ünite tipinin bu Yönetmeliğin ilgili idari hükümlerini ve teknik şartlarını karşıladığına dair onay verilmesi prosedürünü,
AB tip onayı belgesi
Bu Yönetmelik uyarınca kabul edilen uygulama mevzuatındaki veya bu Yönetmelikte ya da bu Yönetmelik uyarınca kabul edilen mevzuatta atıfta bulunulan ilgili BM/AEK Regülasyonlarında belirtilen bildirim formunu,
AB uygunluk beyanı
Asansör monte edenin piyasaya arz ettiği asansörün Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB)’nin temel gereklerine uygunluğunu beyan ettiği belgeyi,
AB/167/2013 Yönetmeliği
14/8/2014 tarihli ve 29088 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman Araçlarının Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/167/2013)’i,
ABD
Amerika Birleşik Devletlerini,
ABD/ASD
Enstitülerde programı bulunan anabilim/anasanat dalını,
ABD/ASD kurulu
ABD/ASD başkanlarından oluşan kurulu veya ABD/ASD’nin, yalnız bir bilim veya sanat dalını kapsadığı durumlarda bütün öğretim üyelerinden ve öğretim görevlilerinden oluşan kurulu,
ABDB
Anabilim dalı başkanlığını,
Abiyotik Olay
Yangın, fırtına, kar, çığ, sel gibi cansız varlıkların ormanlar üzerinde meydana getirdikleri etkileri,
Abone
Bir işletmeci ile elektronik haberleşme hizmetinin sunumuna yönelik olarak yapılan bir sözleşmeye taraf olan gerçek ya da tüzel kişiyi,
Abone bağlantı bedeli
Dağıtım şebekesinin abone iç tesisatına bağlantısı için gereken proje, işçilik, malzeme, kontrol ve onay harcamaları ile sayaç bedeli toplamının abone başına düşen payını ifade eden sabit bedeli,
Abone hattı
Abone ile taşıma şebekesi arasındaki bağlantıyı sağlayan işletmeci sorumluluğundaki şebeke bileşenlerini,
Abone kimlik ve iletişim bilgileri
İşletmeci tarafından aboneye tahsis edilen özel bilgileri,
Abonelik sözleşmesi
İşletmeci ile abone arasında akdedilen ve işletmecinin bir bedel karşılığında dönemsel ya da sürekli olarak bir hizmeti yerine getirmeyi veya mal teminini üstlendiği ya da her ikisini birden kapsayan sözleşmeyi,
ABPM
Avrupa Birliği Polis Misyonlarını,
Absorpsiyonlu çiller
Enerji kaynağı olarak ısı kullanan bir absorpsiyon sürecinin soğutma işlemini etkilediği bir proses çillerini,
ABYS
Akademi Bilgi Yönetim Sistemini,
ACAS
Havada çarpışmayı önleyici, ikincil gözetim radarı transponder sinyallerine dayanan ve hava aracında yer alan bir sistemi,
ACAS raporu
Hava araçlarının ACAS tavsiyesine uygun olarak yaptığı manevra sonrasında, ilgili ATS ünitesine hava aracı kaptanı tarafından yapılan raporlama ve/veya bilgilendirmeyi,
ACC
Saha Kontrol Merkezi (Area Control Center),
Acenta
14/9/1972 tarihli ve 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununa uygun olarak kurulmuş seyahat acentasını,
Acente
Türk limanlarında İdare personeli tarafından veya bir sözleşme ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından,yabancı limanlarda ise,bağlı bulundukları ülkenin yerel mevzuatına göre veya yurt dışında mukim gerçek veya tüzel ki
Acente botu
İdare tarafından yayımlanmış gemi sicili için gemi cinsleri tanımlamaları tablosunda hizmet sınıfında yer alan acente botunu,
Acente personeli
Acentelik hizmeti işlemlerini yürüten ve kendilerine İdarece gemi acentesi personeli tanıtım belgesi düzenlenen kişileri,
Acente sorumlusu
Ticari işletme veya şirket tarafından atanmış, acente adına yetkili ve sorumlu olan kişiyi,
Acentelik
Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre açılıp, özel hukuk hükümlerine dayanılarak hazırlanan sözleşme ile bağlı olduğu PTT merkezinin denetim ve gözetiminde, gerçek ya da tüzel kişiler tarafından faaliyetini sürdüren P
Acil alım
Öngörülemeyen bir nedene dayanan ve alınmadığı takdirde üretimin aksamasına yol açabilecek acil nitelikteki alımları,
Acil aşılama
49 uncu maddeye uygun olarak yapılan aşılamayı,
Acil çağrı
Kamu düzeni ve güvenliği, kişi sağlığı ve güvenliği, toplum sağlığı, su kaynakları ve sulak alanlar ile doğaya yönelik ani tehditler ve mala yönelik zararları içeren durumlara ilişkin her türlü çağrıyı,
Acil çağrı hizmeti
Acil çağrının alınmasından ilgili kurum ya da kuruluşların acil çağrı hizmetini tamamlamasına kadar geçen sürede verilen sevk ve koordinasyon hizmetini,
Acil çağrı merkezi (AÇM)
Kullanıcıların acil yardım talebinde bulunmak amacıyla bu Yönetmeliğin ekinde yer alan acil yardım çağrı hizmeti numaralarına doğru yapacakları çağrılara cevap vermekle yetkili kurum ve/veya kuruluşu,
Acil çağrı yazılımı
Acil çağrı merkezine gelen çağrıların, istatistiklerin, acil çağrı hizmeti yönetme sürecinin bilgisayar ortamında takip ve kaydını sağlayan güvenliği tesis edilmiş yazılımı,
Acil çıkış ve ilkyardım işaretleri
Acil çıkış yolları, ilkyardım veya kurtarma ile ilgili bilgi veren işaretleri,
Acil durum
Toplumun tamamının veya belli kesimlerinin normal hayat ve faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan ve acil müdahaleyi gerektiren olayları ve bu olayların oluşturduğu kriz halini,
Acil durum asansörü (İtfaiye asansörü)
Binalarda bulunan, kullanımı doğrudan yangın söndürme ve kurtarma ekiplerinin veya itfaiyenin denetimi altında bulunan ve ek korunum uygulanmış olan özel asansörü,
Acil durum aydınlatması
Olağan aydınlatma devrelerinin kesintiye uğraması hâlinde, armatürün kendi gücüyle veya ikinci bir enerji kaynağından beslenerek sağlanan aydınlatmayı,
Acil durum bildirimi
Acil durumlarda iletim sisteminin işletme güvenliğini korumak için üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere ve/veya diğer kullanıcılara yükümlülükler getiren ve telefon, faks, paks, PYS gibi iletişim araçları kullanılara
Acil durum çalışanı
Bir acil durumun öncesinde ya da acil durum sırasında belirlenen, acil duruma müdahale sırasında yerine getirmesi gereken görevleri belirlenmiş olan, Kuruluş tarafından işe alınmış kişiler ya da polis memurları, itfaiye
Acil durum çalışanları
Radyasyon acil durumuna müdahaleye ilişkin görevleri yapmak üzere radyasyon acil durumu öncesinde veya sırasında belirlenen; yetkilendirilen kişi tarafından istihdam edilen kişiler ve ilgili kurum ve kuruluşların müdahal
Acil durum çalışma
İnsan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri ve mal hasarını önlemek için anında müdahaleyi gerektiren bir olay sonucu tetiklenen ADS çalışmasını,
Acil durum donanımı
Radyasyon acil durumunda kullanılacak radyasyon ölçüm cihazları, iletişim sistemleri ve kişisel koruyucu donanım gibi her türlü ekipman, araç ve gereçleri,
Acil durum ekibi
Yangın, deprem ve benzeri afetlerde binada bulunanların tahliyesini sağlayan, olaya ilk müdahaleyi yapan, arama-kurtarma ve söndürme işlerine katılan ve gerektiğinde ilk yardım uygulayan ekibi,
Acil durum kriz komisyonu
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığından sorumlu Müsteşar Yardımcısı başkanlığında, krizle ilgili olabilecek birimlerin amirlerinden ve/veya sair ilgililerden oluşacak komisyonu,
Acil durum organizasyonu
Kuruluşta ortaya çıkan acil duruma ilişkin müdahaleyi yapan, koruyucu ve önleyici tedbirleri alan organizasyonu,
Acil durum planı
Avian influenza ile ilgili oluşacak acil durumlarda devreye sokulacak ve ihtiyaç duyulması hâlinde güncellenecek planı,
Acil durum plânı
Konukevi çalışanları veya konukevi hizmetinden yararlananların ölüm veya ciddi yaralanmalarına, hizmetin durmasına, faaliyetlerin aksamasına, binanın fiziksel ve çevresel olarak zarar görmesine, yapısının bozulmasına, to
Acil durum planlama bölgesi
Acil durum sırasında nükleer tesis dışında deterministik etkilerin önlenmesi ve stokastik etki riskinin azaltılmasına yönelik uygulanacak acil koruyucu eylemler için gerekli düzenlemelerin yapıldığı ihtiyati eylem bölges
Acil durum planları
Acil durumlarda yapılacak müdahale, koruma, arama-kurtarma ve ilk yardım iş ve işlemlerinin nasıl ve kimler tarafından yapılacağını gösteren ve acil durum öncesinde hazırlanması gereken planları,
Acil durum şeritte tutma sistemi
En azından şeritten ayrılma gerçekleştiğinde veya gerçekleşmek üzere olduğunda ve bir çarpışmanın gerçekleşmesi muhtemel olduğunda, sürücünün şerit veya yol sınırına göre aracı güvenli bir pozisyonda tutmasına yardımcı o
Acil durum talimatı
Acil durumların giderilmesine yönelik sistem işletmecisi tarafından verilen yük alma ve yük atma talimatlarını,
Acil durum ve afet haberleşmesi
Amatör telsizcilerin afet, beklenmedik olaylar ya da can ve mal emniyeti, milli güvenlik ile ilgili durumlarla bunların tatbikatlarında olağanüstü hal ve acil durum haberleşmesinde görevli kuruluşlara yardımcı olmak üzer
Acil durum yöneticisi
Kuruluşta; acil duruma zamanında, hızlı ve etkili olarak müdahale etmek ve kendi sorumluluk alanı içinde gerekli planlamaları ve hazırlıkları yapmak, yaptırmak, imkân ve kaynakları geliştirmek ve acil durum organizasyonu
Acil durumda radyasyona maruz kalma durumu
Bir acil durumda, istenmeyen etkilerden sakınmak veya etkileri azaltmak için bir eylemin vakit kaybetmeden gerçekleştirilmesini gerektiren, halkın radyasyona maruz kalma durumunu,
Acil duruş sinyali
Aracın arkasındaki diğer yol kullanıcılarına, araca geçerli yol koşullarına göre yüksek bir geciktirme kuvveti (frenleme gibi) uygulandığını belirten ışıklı sinyal fonksiyonunu,
Acil eylem planı
Afrika at vebası hastalığı ile ilgili oluşacak acil durumlarda devreye sokulacak ve ihtiyaç duyulması hâlinde güncellenecek planı,
Acil güvenlik kısıtlamaları
Tıbbi ürünün güvenli kullanılması ile ilgili yeni bilgiler nedeni ile özellikle ürün bilgileri, endikasyonlar, kullanım şekli ve dozu, kontrendikasyonlar, uyarılar ve geri çekme gibi ürün bilgilerinden bir veya bir kaçın
Acil güvenlilik kısıtlaması
Beşeri tıbbi ürünün güvenli kullanımı ile ilgili, yeni bir bilgiye bağlı olarak özellikle kısa ürün bilgileri, endikasyonlar, kullanım şekli, doz, kontrendikasyonlar, uyarılar ve geri çekme gibi ürün bilgilerinden bir ve
Acil hâl
İdarenin ana faaliyetlerini, enerji arz güvenliğini, çevre güvenliğini, iş sürekliliğini veya kamu hizmetlerini aksatabilecek nitelikte olayların ortaya çıkması nedeniyle acil olarak temin edilmesi gereken mal ve hizmet
Acil harekât ihtiyacı
Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün; barışta, gerginlikte, iç güvenlik/asayişin sağlanmasında, olağanüstü hallerde ortaya çıkan veya önceden öngörülemeyen, kısa sürede kar
Acil hizmet birimleri
Büyük endüstriyel kazalarda, kuruluşta ve civarında zararın en aza indirilmesi amacıyla görev yapan kolluk güçleri, itfaiye, il sağlık müdürlüğü, il afet ve acil durum müdürlüğü, 112 acil çağrı merkezi müdürlüğü, sahil g
Acil ihtiyaç alımı
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında söndürme faaliyetinin devam ettiği süre içerisinde ortaya çıkan veya önceden öngörülemeyen, kısa sürede karşılanması gereken, karşılanamaması durumunda söndürme faaliyetinin aksama
Acil iniş alanı
Acil operasyonlar için kamu kurum ve kuruluşları tarafından inşa edilen ve/veya işletilen alanı,
Acil kesim
Hayvan refahı gerekçeleri için kesim de dahil, acil durumlarda epidemiyolojik veriler, klinik tanı veya laboratuvar test sonuçlarına dayanarak şap virüsü ile enfekte veya kontamine olmadığı farz edilen hayvanların kan ak
Acil koruyucu eylem
Bir acil durumda etkili olabilmesi için hemen (genellikle saatler içinde) alınması gereken ve geciktirildiğinde etkinliği belirgin olarak azalacak olan koruyucu eylemi,
Acil koruyucu eylem planlama bölgesi
Bir acil durumda, nükleer tesis dışında stokastik etki riskinin azaltılması ve deterministik etkilerin önlenmesine yönelik alınabilecek dozları engellemek üzere tesis koşulları ve çevresel izleme sonuçları esas alınarak
Acil kullanım onayı
11/12/2021 tarihli ve 31686 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliğinde düzenlenen koşullu ruhsatlandırmayı,
Acil müdahale birimi
Acil müdahale plânları çerçevesinde koruyucu önlemleri uygulamak veya uygulatmak, kirliliği önlemek veya önletmek, ortadan kaldırmak veya kaldırtmak, çıkacak yangınları söndürmek veya söndürtmek amacıyla oluşturulmuş, ye
Acil müdahale merkezleri
Acil müdahale planları çerçevesinde oluşturulmuş ve bu planların uygulanması için bir müdahale, operasyon ve koordinasyon merkezi olarak hizmet veren, günün 24 saati çalışan ve haberleşme ekipmanı ve müdahale ekipleri de
Acil müdahale planı
Müdahale faaliyetleri kapsamında teşkilâtlanmayı, yetki, görev ve sorumlulukları, yapılacak işlemleri, hazırlıklı olma, müdahale imkân ve kabiliyetleri ile diğer hususları içeren ulusal, bölgesel ve yerel düzeydeki plânl
Acil müdahale plânı
Müdahale faaliyetleri kapsamında teşkilâtlanmayı, yetki, görev ve sorumlulukları, yapılacak işlemleri, hazırlıklı olma, müdahale imkân ve kabiliyetleri ile diğer hususları içeren ulusal, bölgesel ve yerel düzeydeki plânl
Acil operasyonlar
Hava ambulans ve insani yardım, doğal afetlerde arama, kurtarma ve tahliye ile yangınla mücadele hizmetlerini vermek üzere helikopter uçuşları kapsamındaki iniş ve kalkışları,
Acil sağlık aracı
Acil durumlarda, afetlerde ve acil yardım gerektiren diğer hallerde sağlık hizmetlerinin sunumu esnasında ihtiyaç duyulan personel ve malzemeyi olay yerine en kısa sürede ve güvenli şekilde ulaştırmak veya olay yerinde a