Na2R
Sodyum bazlı iyon değiştiriciyi,
MEVZUATIN DİLİ
N ile başlayan
mevzuat terimleri.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
NACE
Avrupa Birliğinde ekonomik faaliyetlerin istatistiksel olarak sınıflandırılmasını sağlayan sistemi,
NACE kodu
Avrupa Birliği'nde ekonomik faaliyetlerin istatistiki sınıflamasını,
Nadas
Tarım arazisinin bir sonraki üretim yılına hazırlık amacıyla toprak işlemesi yapılarak dinlenmeye bırakılmasını,
Nadir basma eser
1/11/1928 tarihli ve 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce basılmış olan tarihi ve kültürel değeri yüksek kitap, kitapçık ve nadir basma süreli yayınları,
Nadir eser
Kütüphane ve Arşiv Hizmetleri Başkanlığı tarafından belirlenen ve Kütüphane dışına ödünç verilmeyen yayınları,
Nadir türler
Şu an için tehlike altında veya zarar görmeye açık durumda olmayan, ama risk altında bulunan küçük popülasyonlu türleri ihtiva eden ve belirli coğrafik alanlarda ya da geniş bir alanda seyrek olarak bulunan, tehdit sınıf
Nafaka yükümlüsü
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 364 üncü maddesinde ifade edilen altsoy, üstsoy ve refah durumlarına göre kardeşlerini,
Nakavt
Bazı yatırım kuruluşu varantı ya da sertifikası türlerinde dayanak varlığın fiyatının veya dayanak göstergenin değerinin ihraççı tarafından önceden belirlenmiş olan seviyeye (bariyer) ulaşması, bu seviyeyi aşması veya bu
Nakavt (knock-out)
Genetikte bir genin fiziksel olarak genomdan çıkarılması veya baskılayıcılarla çalışmasının engellenmesi ile etkisinin görülmemesi durumuna verilen adı,
Nakdi destek
Sponsor tarafından sponsorluğu alana yapılan parasal ödemeyi,
Nakdi yardım
Nakit ve nakit benzeri olarak yapılan yardımları,
Nakil
TBMM Başkanlığının sorumluluğundaki tarihî objelerin gerektiğinde restorasyonu, korunması veya onarılması amacıyla taşınmasını,
Nakil aracı
Hayvan nakli için kullanılan kara, deniz, hava ve demiryolu araçlarını,
Nakil araçları
Motorlu taşıtların, demiryolu taşıtlarının ve hava taşıtlarının yükleme için ayrılan bölümlerini, gemilerin ambarlarını ve kara, deniz veya hava taşımacılığında kullanılan konteynırları,
Nakil belgesi
Resmî veteriner hekim, hayvan sahibi, hayvan satış yeri yetkilisi veya Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kişi, kurum veya kuruluş tarafından imzalı olarak veya elektronik ortamda düzenlenen, Ek-2’de yer alan belgeyi,
Nakil Beyannamesi
Kanatlı hayvan, damızlık kanatlı işletmesinden kuluçkahaneye nakledilen damızlık yumurta, kanatlı işletmesinden ambalajlama ve etiketleme ünitesine nakledilen yumurta, (Mülga ibare:RG-23/2/2018-30341) ilk üreticisi taraf
Nakil tabutu
Başka bir yerleşim yerine cenaze nakillerinde cenazenin dış ortamla irtibatını keserek mayi ve koku çıkışını önleyen, uygun muhafaza malzemesi kullanılmış tabutu,
Nakit
İlgili kanunlarına göre çıkartılan ve tedavülde bulunan Türk parasını, nakit gibi işlem gören altın, platin gibi kıymetli madenler ile elmas, yakut, pırlanta, zümrüt ve benzeri kıymetli taşları ve bunlardan mamul veya mü
Nakit Devlet iç borçlanma senetleri
Karşılığında Hazineye nakit imkânı sağlayan Devlet iç borçlanma senetlerini,
Nakit esası
Malî işlemlerin ve olayların nakden veya mahsuben tahsil edildiğinde ve ödendiğinde muhasebeleştirilmesini,
Nakit ödeme belgesi
Bankalarca veya yetkili üye işyerlerince banka kartı veya kredi kartı hamiline yapılan nakit ödemelerde düzenlenerek, kart hamilinin kimliğinin bir kod numarası, şifre veya kimliği belirleyici başka bir yöntemle belirlen
Nakit yöneticisi
Teminat varlıklara ilişkin nakdin yönetilmesi hizmetini veren banka veya İFK’yı,
Nakit yönetim birimleri
5018 sayılı Kanun ile malî hizmetler birimlerine verilmiş olan görevleri yürüten ve kamu idarelerinin Tek Hazine Kurumlar Hesabı uygulamasına yönelik her türlü nakit yönetim işleminden sorumlu olan birimleri,
Nakledilen sistem
2007/46/AT Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ee) bendinde tanımlandığı şekilde eski bir araç tipinden yeni bir araç tipine nakledilen herhangi bir sistemi,
Naklen atama
657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesine göre yapılan atamayı,
Naklen Tayin
Teşekkülün hizmet verimliliğinin artırılması esasından hareketle, işgücü ihtiyacındaki artış ve değişiklikleri karşılamak ve etkin bir yönetim için personelin isteği üzerine veya hizmetin gereği olarak resen aynı veya ba
Naklen yayın
Bir spor karşılaşmasının oynandığı anda kısmen veya tamamının radyo ve televizyondan yayınlanmasını,
Nakliye
Varış yerinde indirme işlemi tamamlanıncaya dek hayvanların bir ya da birden fazla nakil aracı ile gerçekleştirilen hareketleri ve bindirme, indirme, aktarma ve dinlendirme dahil bununla ilgili işlemleri,
Nakliye ambalajı (üçüncül ambalaj)
Belirli sayıda satış ambalajlarının veya grup ambalajların taşıma ve depolama işlemlerini kolaylaştırmak ve bu işlemler sırasında zarar görmesini önlemek amacıyla karayolu, demiryolu, deniz yolu ve hava yolu taşımasında
Nakliye tezkeresi
Orman emvali ve odun dışı ürünlerin taşınması için kullanılan belgeyi,
Nakliye tezkeresi cildi
Üst yaprakları kopabilen, çift nüshalı elli taşıma belgesi yaprağından oluşan kıymetli evrak cildini,
Nakliye tezkeresi kayıt defteri
Orman bölge müdürlüklerinde, orman işletme müdürlüklerinde ve orman işletme şefliklerinde taşıma belgesi ciltlerinin kaydedildiği defteri veya ORBİS kayıtlarını,
Nakliyeci
Kendisi veya başkası adına hayvan taşıyan herhangi bir gerçek ya da tüzel kişiyi,
Namlu
Bu Yönetmelik kapsamında üretilen ses ve gaz fişeği atabilen silahlardan ateşleme sonucu oluşan gazın ve fişek ucunu kapatmak için kullanılan plastiğin parçacıklarının çıkışına izin veren veya tam kapalı şekilde tasarlan
NANDO
Avrupa Birliğinin Yeni Yaklaşım Onaylanmış Kuruluşlar Bilgi Sistemini,
Nane
Mentha (Lamiaceae) cinsine giren kültür bitkilerinin çiçeklenme döneminde hasat edilen ve tekniğine uygun olarak kurutulmuş yapraklarının saplarından sıyrılıp ufalanmış halini,
Nanofiltrasyon (NF)
0,001-0,01 µm gözenek çapına sahip basınca duyarlı bir filtre kullanımı ile su filtreleme yöntemini,
Nanomateryal
1 nm’nin altında bir veya daha fazla dış boyuta sahip fulleren, grafen tanecikleri ve tek duvarlı karbon nanotüpler dâhil olmak üzere; serbest halde veya agregat ya da aglomerat halinde partiküller içeren ve sayı-boyut d
Nanotıp
Nanoteknolojik gelişmelerin tıp uygulamalarını kapsayan bilimsel çalışmalar ve klinik yaklaşımları içeren nanoteknoloji alanını,
Nap
Pamukta nepten daha büyük ve kaba görünüşlü lif toplanmasını,
Nargilelik tütün mamulü
Bir yanma süreci ile tüketilen ve tüttürme yoluyla münhasıran nargileyle içilen tütün mamulünü,
Nargilelik tütün mamulü sunumu yapan kişi
Nargilelik tütün mamulünün, piyasaya arz ambalajını açarak mevzuata uygun şekilde nihai tüketiciye sunumunu yapan, sunum uygunluk belgesini haiz gerçek veya tüzel kişiyi,
Nasıp
İlk subaylık ile bir rütbeden sonraki rütbeye terfide, yeni rütbenin normal bekleme süresinin başlama tarihini,
NAT sistemi
Nükleik asitlerin ekstraksiyonu, amplifikasyonu ve saptanması için kullanılan cihazların kombinasyonunu,
NATO
Kuzey Atlantik Andlaşması Organizasyonunu,
NATO gizlilik derecesi
NATO ile ilgili uygulamalarda “COSMIC TOP SECRET”, “NATO SECRET”, “NATO CONFIDENTIAL”, “NATO RESTRICTED” şeklinde; Türk makamları veya kuruluşları arasında NATO ile ilgili yapılacak yazışmalarda ise sırasıyla “KOZMİK ÇOK
Natura 2000 alanları
Habitatın ve türlerin korunması maksadıyla Avrupa Birliğinin Kuş (79/409/EEC) ve Habitat Direktifleri (92/43/EEC) altında belirlenmiş korunan alanlarını,
Natürel birinci zeytinyağı
Doğrudan tüketime uygun, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00 gramda 2,0 gramdan fazla olmayan yağlar,
Natürel sızma zeytinyağı
Doğrudan tüketime uygun, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her 100 gramda 0,8 gramdan fazla olmayan yağlar,
Natürel yağ
Doğrudan tüketime uygun olan, yağın yapısını değiştirmeksizin, mekanik yöntemle ve ısı uygulaması ile elde edilen, saflaştırmak amacı ile sadece su ile yıkama, çöktürme, filtrasyon ve santrifüj işlemleri yapılan yağı,
Natürel zeytinyağı
Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Prina Yağı Tebliğinde tanımlanan, zeytin ağacı meyvesinden doğal niteliklerinde değişikliğe neden olmayacak bir ısıl ortamda, sadece yıkama, dekantasyon, santrifüj ve filtrasyon işlemleri
NAV lisans derecesi
Seyrüsefer alanında verilen lisans derecesini,
NAVAREA
Seyir duyurularının yayımlanmasının koordinasyonu amacıyla kurulmuş olan ve ardına gelen roma rakamlarıyla sınırları belirlenmiş bir alanı ifade eden coğrafi deniz alanlarını,
NAVAREA saha koordinatörü
Sorumluluk sahasında seyir emniyeti hususlarını koordine eden, söz konusu deniz alanlarında bölgesel duyuruların uydu sistemleri üzerinden yayımlanmasından sorumlu olan IMO/IHO tarafından yetkilendirilen ülkenin ilgili b
Navlun
Taşıyanın nam ve hesabına ödenecek olan, yolcu ve yükün taşınmasına ilişkin ücretlerin tamamını,
NAVTEX
Bölgesindeki deniz taşıtlarına NBDP tekniği ile periyodik olarak uluslar arası standartta formatlanmış meteorolojik ve seyir ikaz mesajlarını, tehlike ve kaza raporlarını yayımlayan kıyıdaki verici istasyonları ile deniz
NAVTEX (Navigational Telex)
Uluslararası orta frekansta gemilere seyirde tehlike ve emniyet raporları ile hava raporu tahmin ve uyarılarını otomatik olarak yazılı veren haberleşme cihazını,
Nazım (Master) Planlama
Bakanlık tarafından hedef pazar olarak belirlenen ülkelerde, ülke, bölge, kent ve çevre ölçeğinde; imar, altyapı, üstyapı, sanayi, turizm ve benzeri konulardaki makro ölçekli planlama çalışmalarında, TMŞ’lerin yer alması
Nazım İmar Planı
Onaylı halihazır haritalar üzerine jeolojik bilgiler ve varsa kadastral durum işlenmiş olarak; varsa üst ölçekli planlara uygun biçimde hazırlanan farklı arazi kullanış biçimlerini, yapı ve nüfus yoğunluklarını, gelişme
NBDP
Dar-bant doğrudan yazmalı telgraf sistemini,
NBŞ
Nişasta bazlı şekeri,
NCC
Amerikan Ulusal Pamuk Konseyini,
NCL (National Control Laboratory/Ulusal Kontrol Laboratuvarı)
Kaliteli, etkili ve güvenli ürüne erişim amacıyla görev ve sorumluluk alanına giren ürünlerin kalite kontrol testlerinin gerçekleştirildiği laboratuvarları; Türkiye için Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumuna bağlı, TS EN
NDB
Yönlendirilmemiş radyo yayınını,
NDK
Nükleer Düzenleme Kurumunu,
Nefelometrik Türbidite Birimi (NTU)
Suyun bulanıklığını tayin eden büyüklüğü,
Nefeslik
Ocak havasının giriş ve çıkış yolunu,
Negatif piyasa değeri
İşleme tanımı kapsamında yer alan faaliyetler sonucunda ömrünü tamamlamış araçlardan bir katma değer elde edilememesi nedeniyle ortaya çıkan maliyetleri,
Nehir havzası
Kaynaklar, dereler, nehirler ve göller aracılığıyla toplanarak gelen yüzeysel su akışlarının bir göle veya nehir ağzı, haliç ya da delta aracılığıyla kıyı suyu sınırından denize aktığı noktaya göre suyun toplanma alanını
NEM
Nükleer enerji mühendisi veya nükleer enerji yüksek mühendisini,
Nem miktarı (MC)
Dökme katı yüke ait numunenin toplam sıvı kütlesinin yüzdesi olarak ifade edilen su, buz veya diğer sıvılardan oluşan miktarı,
Nema
Hak sahiplerinin aylık veya ücretlerinden yapılan tasarruf kesintileri ve Devlet veya ilgili işverenin katkılarına ait bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kalan nema toplamını,
Nema geliri
Rehabilitasyon bedeli hesabına yatırılan tutarların bankalarda açılan en az bir aylık, en fazla bir yıllık TL cinsi vadeli hesaplardan elde edilen getiriyi,
Nema Oranı
Taksitlere uygulanacak nemanın hesaplanmasında kullanılan orandır. Nema Oranı, en çok tasarruf mevduatı olan üç Banka-nın 01 Ocak - 31 Aralık tarihleri arasında, altı ay vadeli tasarruf mevduatına uyguladıkları ve T.C. M
Nemalandırma dönemi
Mevzuatta aksi düzenlenen durumlar hariç olmak üzere; rehabilitasyon bedelinin yatırıldığı günün ertesi gününden, idari süreçler tamamlandıktan sonra rehabilitasyon işlemlerinin icrası için rehabilitasyon bedelinin İdare
Nep
Pamukta toplu iğne başı büyüklüğünde veya daha küçük (0,75 mm² veya daha küçük) olan ve beyaz noktalar halinde görülen lif düğümcüğünü,
Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (NSEB)
Yüksek enerji performansına ve aynı zamanda belli oranda yenilenebilir enerji kullanımına sahip olan binayı,
Nesli doğada tükenmiş tür
Doğal yaşama alanları haricinde kültüre alınmış, bakım altında, hayvanat bahçelerinde; popülasyon veya popülasyonlar halinde yaşadığı bilinen bir türü,
Nesli tehdit altında olan tür
Yakın bir gelecekte nesli tükenmiş tür, nesli doğada tükenmiş tür ve kritik seviyede olan tür sınıflandırmalarına dâhil edilme imkânı yüksek olan türleri,
Nesli tehdit altındaki SÜGK
Ulusal ve uluslararası esaslara göre yakın bir gelecekte neslinin tükenme riski kritik seviyeye ulaşan su ürünleri genetik kaynaklarını,
Nesli tehdit altındaki YEHGK
Ulusal ve uluslararası esaslara göre yakın bir gelecekte neslinin tükenme riski kritik seviyeye ulaşan yerli evcil hayvan genetik kaynaklarını,
Nesli tehlike altındaki SÜGK
Ulusal ve uluslararası esaslara göre yakın bir gelecekte tükenme riski yüksek olan su ürünleri genetik kaynaklarını,
Nesli tehlike altındaki YEHGK
Ulusal ve uluslararası esaslara göre yakın bir gelecekte tükenme riski yüksek olan yerli evcil hayvan genetik kaynaklarını,
Nesli tehlikede olan tür
Yakın bir gelecekte tükenme riski yüksek olan ancak kritik seviyede olmayan türü,
Nesli tükenmiş tür
Dünyada sonuncu bireyinin de öldüğü kesin olarak saptanan türü,
Nesne, olay tespiti ve yanıt (OEDR)
Sürüş ortamının izlenmesi ve uygun bir yanıtın uygulanmasını kapsayan, dinamik sürüş görevinin bir alt görevi; olay ve nesnelerin tespiti, tanınması ve sınıflandırılması ile gerektiğinde yanıtların hazırlanması ve uygula
Net aktif değer
Yatırım ortaklıklarının portföy değerine varsa diğer varlıkların ve alacakların eklenmesi ve borçların düşülmesi suretiyle bulunan değeri,
Net bilanço aktif değeri
Taşınmazların bilançonun aktifinde yazılı değerlerinden, pasifte yazılı amortismanların tenzili suretiyle bulunan değeri,
Net borç kullanımı
Yıl içinde yapılan iç ve dış borçlanmalardan yıl içinde vadesi gelen anapara ödemelerinin düşülmesi ile elde edilen tutarı,
Net bugünkü değer
Gelecekte oluşacak nakit akışlarının ve/veya üretim miktarlarının, belirlenmiş bir indirgeme oranı kullanılarak bugünkü değere çekilmiş değerini,
Net Bugünkü Değer (NBD)
Tasarruf konusu yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağladığı gelirin bugünkü değerinden, proje giderlerinin bugünkü değerinin düşülmesi ile elde edilen farkı,
Net Finansmandan Karşılanan Tutar
Kanuna ekli (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan idarelerin likit imkanlarından kullanılan tutarı,
Net güç
Ek XIV uyarınca yardımcı tertibat ile birlikte verilen, motor devrine karşılık gelen ve referans ortam şartlarında belirlenen, bir deney tezgahı üzerinde krank milinin veya eşdeğer milin ucunda elde edilen gücü,
Net hacim
Bölmelerin ve gıda malzemeleri veya diğer öğelerin teşhiri veya saklanması için kullanılmayan alanların hacimleri düşüldükten sonra, desimetre küp (dm3) veya litre olarak ifade edilen herhangi bir bölmenin brüt hacimden
Net hasılat
Hasılattan Şans Oyunları Vergisi ile oyun planlarına göre hesaplanan ödenecek ikramiyeler düşüldükten sonra kalan tutarı,
Net işlem hacmi
İptal ve iadeler hariç olmak üzere, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı için aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret pazar yerleri, elektronik ticaret hizmet sağlayıcı için ise elektronik ticaret pazar yeri nit
Net kalorifik değer (NKD)
Bir yakıt veya malzemenin standart koşullar altında oksijen ile tam yanması sonucunda, oluşan suyun buharlaşma ısısı hariç tutularak, ısı olarak açığa çıkan net enerji miktarını,
Net kâr marjı oranı (NKMO)
Perakende satış fiyatının belirlenmesinde kullanılan net kâr marjı oranını,
Net kazanç
Herhangi bir altı aylık dönemde, en son alınan sermaye piyasası araçlarının ilk satıldığı ve en son satılan sermaye piyasası araçlarının ilk alındığı varsayımı altında, sermaye piyasası araçlarında gerçekleştirilen alım