Yağmur suyu kanalı
Ayrık sistem kanalizasyon yapılarında yağış suları, yüzeysel sular, drenaj sularını taşıyan kanalları,
MEVZUATIN DİLİ
Y ile başlayan
mevzuat terimleri.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Yağmurlama (sprinkler) sistemi
Yangını söndürmek, soğutmayı sağlamak ve gelişen yangını itfaiye gelinceye kadar sınırlamak amacı ile kurulan ve su püskürtmesi yapan otomatik sistemi,
Yağsız gıda
Migrasyon testinde sadece, 25/12/2019 tarihli ve 30989 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemelerin Bileşenlerinin Migrasyon Testinde Kullanılan Gıda Benz
Yaka işareti
Branşları gösteren işaretleri,
Yakacak odun
Endüstriyel odun dışındaki uç, dal ve gövde odunlarını,
Yakalama
Kamu güvenliğine, kamu düzenine veya kişinin vücut veya hayatına yönelik var olan bir tehlikenin giderilmesi için denetim altına alınması gereken veya suç işlediği yönünde hakkında kuvvetli iz, eser, emare ve delil bulun
Yakalama İzni
Üretim tesisinin kurulumundan sonra akrep türlerinin yakalanması maksadıyla verilen nihai izni,
Yakalama ucu sistemi
Dış YKS’nin atmosferik kaynaklı elektrik deşarjlarını tutması amaçlanan bölümünü,
YAKAMOS
Petrol ve diğer zararlı maddelerle oluşan deniz kirliliğine müdahale amaçlı coğrafi bilgi sistemi tabanlı karar destek sistemini,
Yakın
Denetim görevlisinin kan ve kayın hısımları ile denetim görevinin tarafsızlık ve dürüstlük içinde yapılmasını etkileyebilecek diğer kişileri,
Yakın alan
Yayın yapan kaynağa 2D2/λ kadar olan uzaklığını
Yakın alan iletişimi
Elektronik cihazların güvenilir, temassız işlem yapabilmesini ve sayısal içeriğe ve/veya elektronik cihazlara erişimini mümkün kılan, veri okuma ve yazmakta kullanılan kısa menzilli kablosuz teknolojiyi,
Yakın çevre
Korunan alanın bitişiğinde bulunan köy, kasaba, ilçe ve benzeri yerleşim birimlerini,
Yakın eş ürün
Etkin maddesi ve farmasötik formu aynı ancak etkin madde miktarı farklı olan ürünü,
Yakın kıyısal sefer
Kabotaj sefer bölgesi sınırları aşılarak, Karadeniz’de, Akdeniz’de, Kızıldeniz’de ve İspanya’nın Fransa sınırına kadar kuzey kıyılarını da kapsayan Finistre Burnu ile Dakhla Limanı güney sınırını birleştiren çizginin doğ
Yakını
Anne ve baba dışında, kan bağı bulunan akrabalar ile bunların bulunmaması veya ilgilenmemesi durumunda çocuğun sosyal çevresinde iletişim içinde olduğu ve tanıdığı kişileri,
Yakınlar
Yabancı misyon personelinin bakmakla yükümlü oldukları 18 yaşından büyük çocuklarını, anne, baba ve birlikte yaşayan vasisi bulunduğu kişileri,
Yakıt
Sanayi ve enerji üretim tesislerinin yakma sistemlerini, ateşlemeye yarayan katı, sıvı veya gaz halindeki yanıcı maddeleri,
Yakıt biyoetanolü
Tarımsal ürünler ile bunların yan ürün, atık ve artıklarının, ormancılık, sanayi ve evsel atıkların biyolojik olarak parçalanabilen kısımlarından elde edilen, benzin türlerine harmanlanarak taşımacılıkta kullanılan ve pi
Yakıt depolama sistemi
Yakıt deposunu, yakıt dolum ağzını, yakıt deposuna veya üzerine yerleştirilmesi durumunda dolum ağzı kapağını ve yakıt pompasını içeren yakıtın depolanmasını sağlayan tertibatları,
Yakıt ekonomisi etiketi
Otomobile iliştirilen veya otomobilin yakınında açıkça görünür şekilde sergilenen resmi yakıt tüketimi ve resmi spesifik CO2 emisyonunu ihtiva eden etiketi,
Yakıt ekonomisi kılavuzu
Yeni otomobil pazarında yer alan her bir modelin resmi yakıt tüketimi verileri ve resmi spesifik CO2 emisyonunun derlenmesini,
Yakıt hücreli araç (FCV)
Tahrik enerji dönüştürücüsü olarak sadece yakıt hücreleri ve elektrikli makineler içeren bir güç aktarma sistemi ile donatılmış aracı,
Yakıt hücresi
Kimyasal enerjiyi (girdi) elektrik enerjisine (çıktı) ya da tersine dönüştüren bir enerji dönüştürücüsünü,
Yaklaşık bedel
İhale konusu olan işlerin tahmin edilen bedelini ve yapım işlerinde keşif bedelini,
Yaklaşık maliyet
İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörül
Yaklaşık Maliyet (YM)
Peyzaj mimarlığı hizmetinin en az ücretinin hesabına, temel olan ön kabuldür. Ön projeden yoksa gereksinim programından çıkarılan miktarların, birim maliyetle çarpılması sonucu bulunan değeri (YM = Proje alanı x BM),
Yaklaşma kontrol hizmeti
İniş, kalış ve transit kat eden kontrollü uçuşlara sağlanan hava trafik kontrol hizmetini,
Yakma Isıl Gücü/Isıl Güç/Yakıt Isıl Gücü/Anma Isıl Gücü
Bir yakma tesisinde birim zamanda yakılan yakıt miktarının yakıt alt ısıl değeriyle çarpılması sonucu bulunan KW, MW birimleri ile ifade edilen asıl güç değerini,
Yakma Tesisi
Yakıtları okside ederek oluşan ısının kullanıldığı teknik ekipmanı,
Yakma tesisleri
Yakıtın yandığı yer ile bu yere bağlı parçalar ve atık gaz tertibatlarının dâhil olduğu ısı elde edilen tesisleri,
Yalancı negatif
Hedef belirteç için pozitif olduğu bilinen ancak cihaz tarafından negatif tanımlanan numuneyi,
Yalancı pozitif
Hedef belirteç için negatif olduğu bilinen ancak cihaz tarafından pozitif tanımlanan numuneyi,
Yalancı tavuk vebası/Newcastle hastalığı
Kümes hayvanlarında veya kapalı beslenen kuşlarda 5 inci maddede belirtilen özelliklerinden birine sahip bir kanatlı Paramyxovirus tip 1 (APMV-1) virus suşu tarafından oluşturulan enfeksiyonu,
Yalıtım hatası
Yalıtımdaki hata sonucu sistemde ortaya çıkan hatadır.
Yalnız reklam yayımlayan
Yalnız resmî reklam yayımlama talebinde bulunmuş ve beşinci kısımdaki şartları yerine getiren süreli yayınları,
Yalova Termal Kaplıcaları
Yalova İli dahilinde olup Bakanlar Kurulunca onaylanmış haritasında gösterilen sınır içinde yer alan ve değerlendirilmek üzere intifa ve idaresi Sağlık Bakanlığına devredilmiş bulunulan Devlete ait sıcak ve soğuk su kayn
Yama
Programlarda tespit edilen güvenlik açıkları veya programın içeriğindeki hatalı bir fonksiyonu düzeltme amaçlı hazırlanan program eklentisini,
YAMTEK
Ulusal ve uyumlaştırılmış teknik şartnamelerin oluşturulması çerçevesinde görüşüne başvurulması gereken kamu kurumları ve uygulayıcı tarafların, teknik şartnamelerin oluşturulmasında rol alan kurumlarla Bakanlığın başkan
Yan dal
Bir diploma programına kayıtlı öğrencinin öngörülen şartları taşıması kaydıyla, üniversite içinde başka bir diploma programı kapsamında belirli bir konuya yönelik sınırlı sayıda dersi almak suretiyle, diploma yerine geçm
Yan dal eğitim-öğretimi
Üniversite’nin bir lisans bölüm/programına kayıtlı olan bir öğrencinin, aynı fakültenin diğer bölüm/programlarından bilgisini artırmak amacıyla ders almasıdır.
Yan dal programı
Bir diploma programına kayıtlı öğrencilerin öngörülen koşulları taşıması kaydı ile Üniversite içinde belirli bir konuya yönelik sınırlı sayıda dersi almak suretiyle diploma yerine geçmeyen bir belge (yandal sertifikası)
Yan Faktörler
Yok edildiğinde, sakınıldığında veya kaybolduğunda meydana gelen kaza veya ciddi olayın olasılığını azaltan ya da kaza veya ciddi olayın sonuçlarının şiddetini hafifleten eylemler, eksiklikler, hadiseler, koşullar ya da
Yan finansal ürün ve hizmet
Kredi sözleşmesinin faiz, kâr payı, vergi, fon ve benzeri yasal giderler dışında tüketiciye sunulan her türlü ürün veya hizmet ile kredi bağlantılı sigorta hariç olmak üzere sigortayı,
Yan hizmetler
İletim sistemine veya dağıtım sistemine bağlı ilgili tüzel kişilerce sağlanan, iletim veya dağıtım sisteminin güvenilir şekilde işletimini ve elektriğin gerekli kalite koşullarında hizmete sunulmasını sağlamak üzere ilgi
Yan kuruluş
Kantine bağlı olarak çalışan gelir getiren işletmeleri,
Yan sanayi
Proje sürecinde ve kapsamında ihtiyaç duyulan; ancak, yüklenicinin kendi imalat programlarında yer almayan ürünlerin tedarik edildiği, KOBİ kapsamına girmeyen diğer yerli üreticileri,
Yan sanayi iş payı
Kategori-A sanayi ve teknoloji katılımı faaliyetleri kapsamında yüklenici ve KOBİ’ler dışındaki şirketler, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen faaliyetleri,
Yan sanayici
Dahilde işleme izin belgesinde taahhüt edilen ihraç ürününün tamamını ya da bir kısmını üreten, belgede kayıtlı ancak belge sahibi olmayan firmayı,
Yan sınai işletme
Yeter gelirli tarımsal arazilere ait ürün depolama, koruma, işleme ve pazarlama gibi faaliyetlere yönelik tesisleri,
Yan sözleşme
Bir mesafeli sözleşme ile ilişkili olarak satıcı, sağlayıcı (1), aracı hizmet sağlayıcı ya da üçüncü bir kişi tarafından sözleşme konusu mal ya da hizmete ilave olarak tüketiciye sağlanan mal veya hizmete ilişkin sözleşm
Yan ürün
Elektrik enerjisi hariç olmak üzere, elektrik üretim santrallerinin üretim süreci sırasında ve sonunda ortaya çıkan ısı, buhar, kül, alçı taşı ve benzeri ürün ya da ürünleri, ruhsat hukuku EÜAŞ uhdesinde olan maden sahal
Yan ve Geçici Kurullar
Türkiye Futbol Federasyonu merkez teşkilatı içerisinde yer almayan, bu Kanunda belirtilen konularda faaliyetlerin yerine getirilmesi için oluşturulan tali kurulları,
Yanaşma yeri
Geminin yanaştırılmasına ve barınmasına uygun olarak dizayn edilmiş rıhtımı bulunan, ancak geri sahasında sosyal ve teknik hizmet, destek, yönetim, karada bakım onarım imkânı bulunmayan ve halka açık alanlarda sadece yol
Yandal programı
Bir diploma programına kayıtlı öğrencinin öngörülen şartları taşıması kaydıyla, aynı yükseköğretim kurumu içinde (Mülga ibare:RG-21/12/2019-30985) (…) belirli bir konuya yönelik sınırlı sayıda dersi almak suretiyle, dipl
Yandal programı (YDP)
Öğrencinin devam ettiği lisans programıyla ilgili diğer bir programda da bilgi, beceri ve yetkinliğini geliştirmesini sağlayan programı,
Yangın algılama ve alarm sistemi
Yapı ve tesislerde oluşabilecek bir yangını erken aşamalarında algılayarak, bina ya da tesiste bulunanların güvenli bir şekilde tahliye edilebilmesi için sesli ve ışıklı uyarıların yapılması, yangın mücadele ekiplerine v
Yangın algılama ve uyarma elektronik sistemleri
Yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre tesis edilen yangın algılama ve uyarma sistemleri, yapı içinde ve yapı çevresinde yapı risk grubuna göre tesis edilmesi gereken tüm yangın algılayıcıları, sensörleri, elektronik güve
Yangın amiri
Yangının başlangıcından söndürülmesine kadar geçen süre içerisinde yangınla ilgili her türlü teknik ve idari tedbirleri almak ve uygulamakla yükümlü olan, orman yangınının meydana geldiği bölgenin orman işletme şefini, y
Yangın bölgesi (zonu)
Yangın hâlinde, uyarı ve söndürme tedbirleri diğer bölümlerdeki sistemlerden ayrı olarak devreye giren bölümü,
Yangın duvarı
İki bina arasında veya aynı bina içinde farklı yangın yüküne sahip hacimlerin birbirinden ayrılması gereken hâllerde, yangının ilerlemesini ve yayılmasını belirlenmiş bir süre için durduran düşey elemanı,
Yangın Eylem Planı
Orman idaresince orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesine yönelik yıllık hazırlanan planı,
Yangın gözetleme kulesi
Ormanların 7/24 esasına göre insanlı veya insansız olarak gözetlemesinin yapıldığı tesisleri,
Yangın güvenlik holü
Kaçış merdivenlerine yangının ve dumanın geçişini engellemek için yapılacak bölümü,
Yangın kapısı
Bir yapıda kullanıcılar, hava veya nesneler için dolaşım imkânı sağlayan, kapalı tutulduğunda duman, ısı ve alev geçişine belirli bir süre direnecek nitelikteki kapı, kapak veya kepengi,
Yangın kesici
Bina içinde, yangının ve dumanın ilerlemesini ve yayılmasını belirlenmiş bir süre için durduran, yatay veya düşey konumlu elemanı,
Yangın kompartımanı
Bir bina içerisinde, tavan ve taban döşemesi dâhil olmak üzere, her yanı en az 60 dakika yangına karşı dayanıklı yapı elemanları ile duman ve ısı geçirmez alanlara ayrılmış bölgeyi,
Yangın Koordinasyonu Merkezi
Orman yangınlarıyla mücadele organizasyonunun yürütüldüğü, orman yangınlarının söndürülmesi çalışmalarında ulusal ve uluslararası diğer kurum ve kuruluşları ile orman idaresine bağlı birimler arasındaki koordinasyonun sa
Yangın önleme alanları
Yangın Durdurma Zonu, Yangın Emniyet Yolu, Yangın Emniyet Yolu ve Şeridi, Yangın Emniyet Şeridi, Yerleşim Yeri ile Orman Alanını Ayırma Tesisi, Ziraat Arazileri ile Orman Arazilerini Ayırma Tesisini ve Yangın Müdahale Ce
Yangın perdesi
Korunması gereken nesne, ürün veya alt yapının yangına karşı korunması veya ısının yatay veya düşey olarak yayılmasını engellemek maksadıyla kullanılan özel donanımlı bariyerleri,
Yangın tahliye projesi
Mimari proje üzerinde, kaçış yollarının, yangın merdivenlerinin, acil durum asansörlerinin, yangın dolaplarının, itfaiye su verme ve alma ağızlarının ve yangın pompalarının yerlerinin renkli olarak işaretlendiği projeyi,
Yangın türü
Yanmakta olan maddeye göre; 1) A sınıfı yangınlar: Odun, kömür, kâğıt, ot, doküman ve plastik gibi yanıcı katı maddeler yangınını, 2) B sınıfı yangınlar: Benzin, benzol, makine yağları, laklar, yağlı boyalar, katran ve a
Yangın uzmanı
Yangınlara karşı etkili ve bilinçli müdahalelerin yapılabilmesi için özel eğitim almış orman personelini,
Yangın Yönetim Planı
Orman İşletme Müdürlüğü tarafından hazırlanan veya hazırlatılan orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi çalışmalarını kapsayan planı,
Yangın Yönetim Sistemi
Orman yangınına ve yangınla mücadele unsurlarına ait verilerin kaydedilip muhafaza edildiği çevrimiçi hizmet sağlayan servisi,
Yangın yükü
Bir yapı bölümünün içinde bulunan yanıcı maddelerin kütleleri ile alt ısıl değerleri çarpımları toplamının, plandaki toplam alana bölünmesi ile elde edilen ve MJ/m2 olarak ifade edilen büyüklüğü,
Yangına karşı dayanım (direnç)
Bir yapı bileşeninin veya elemanının yük taşıma, bütünlük ve yalıtkanlık özelliklerini belirlenmiş bir süre koruyarak yangına karşı dayanmasını,
Yangına tepki
Belirli şartlar altında bir ürünün yangına maruz kaldığında gösterdiği tepkiyi,
Yangından korunma ekipmanı
Sabit yangından korunma veya söndürme uygulamalarında kullanılan ekipmanı ve sistemleri,
Yangından korunma ekipmanındaki florlu sera gazı miktarı
Belirli bir alanı yangından korumak için kurulmuş bir kaptaki veya birbirine bağlı kaplar sistemindeki florlu sera gazı miktarını,
Yanık merkezi
Sağlık tesisinin idari ve tıbbi bütünlüğü içerisinde yer alan ancak, diğer birimlerden izole edilmiş veya müstakil binası olan, tüm yanık vakalarının kabul edildiği, ilk şok tedavilerinden rehabilitasyonlarına kadar tüm
Yanık odası
Yanık merkezi veya yanık ünitesi bulunmayan sağlık tesislerinde, genel cerrahi, çocuk cerrahisi veya plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi kliniklerinden birinin bünyesinde en az iki hastaya aynı anda yanık tedavi hi
Yanık tedavi birimi
Yanık odası, yanık ünitesi veya yanık merkezi için kullanılan genel tanımı,
Yanık ünitesi
Sağlık tesisinin idari ve tıbbi bütünlüğü içerisinde yer alan ancak, diğer birimlerden izole edilmiş, yatarak tedavisi gereken erişkin ve çocuk yanık hastalarının bakım ve tedavilerinin sağlandığı yanık tedavi birimini,
Yanılma sınırı
Tapu plânının üretim yöntemi ve ölçeğine göre hesaplanan, taşınmazın zemindeki sınırları ile ölçü ve yüzölçümü değerleri arasındaki ölçü tekniğine göre bilimsel olarak kabul edilebilir farkı (tecvizi),
Yankoşullu dersler/yankoşul dersleri
Alınabilmesi için alt yarıyıl veya yıllarda yer alan yankoşul derslerinden bir veya birkaçının alınarak devam şartının yerine getirilmesi gereken dersleri,
Yanlış sigorta uygulaması
Bu Yönetmelik kapsamında, sigorta ilişkisi içerisindeki taraflardan ya da bu ilişkide rol oynayan kişilerden bir veya birkaçına haksız menfaat sağlamaya yönelik her türlü fiili,
Yanma
Gaz yakıtın oksijenle reaksiyona geçerek ısı veya ışık ürettiği bir süreci,
Yanma emisyonları
Bir yakıtın oksijen ile ekzotermik reaksiyonu sırasında ortaya çıkan sera gazı emisyonunu,
Yanma Kaybı
Arıtma çamurunun organik madde kaybını önlemek amacıyla kurutma fırınında 70°C de sabit ağırlığa gelinceye kadar kurutulduktan sonra kül fırınında 775 °C de üç saat süre ile yakılması sonucu yanan veya kaybolan madde mik
Yanmaz materyal
Isıya dayanıklılığı çelik kadar veya daha iyi olan, her iki durumdaki boyutları özel amaca uygun olan materyali,
Yanmış şeker
Baz, mineral asit veya diğer kimyasal katkılar içermeyen sakarozun kontrollü ısıtılmasıyla elde edilen ürünü,
YANO
Bir eğitim-öğretim yılına ait yıl sonu ağırlıklı not ortalamasını,
Yap-işlet modeli
Kanunlarla belirlenen kamu hizmetlerine ilişkin yatırımların ilgili mevzuatı ve sözleşmelerde belirlenen esas ve usullere uygun olarak üretim şirketleri mülkiyetinde; gerçekleştirilmesini, işletilmesini ve yatırım sonras
Yap-İşlet-Devret Modeli
3996 sayılı Kanunda tanımlanan modeli,
Yap-kirala-devret modeli
İlgili mevzuatı çerçevesinde kamu hizmeti sunmak amacıyla ihtiyaç duyulan yapım işlerinin İşletmeci/Görevli Şirket/Yüklenici tarafından finanse edilerek yapılmasını, sözleşme süresi ile sınırlı olarak belirlenen bedel üz
Yapacak odun
Metreküp ölçü birimi ile üretilen tomruk, tel direği, maden direği, sanayi odunu, kağıtlık odun gibi her türlü odunları,
Yapay soda
Sulara, sodyum bikarbonat eklemek suretiyle, tekniğine göre hazırlanan karbondioksit ile gazlandırılmış ürünü,
Yapay su kütlesi
Daha önce doğal olarak mevcut olmayan ve insan faaliyeti sonucu ortaya çıkan yerüstü su kütlesini,
Yapay su kütlesi (YSK)
Daha önce doğal olarak mevcut olmayan ve insan faaliyeti sonucu ortaya çıkan (Değişik ibare:RG-15/4/2015-29327) yerüstü su kütlesini,