Çift kullanımlı biyolojik madde
Sağlık, koruma ve kontrol gibi barışçıl amaçlarla veya biyolojik silah üretimi ve geliştirilmesi gibi barışçıl olmayan amaçlarla kullanılabilecek patojenleri, toksinleri ve bu karaktere sahip genetik materyalleri,
MEVZUATIN DİLİ
Ç ile başlayan
mevzuat terimleri.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Çift modlu araçlar
Aşağıdakiler için tasarımlanmış ve imal edilmiş bir sürücü koltuğuna sahip tam otonom araçları (Çift modlu araçlarda, manuel sürüş modundan tam otonom moda geçiş veya tam otonom moddan manuel moda geçiş, sadece araç tama
Çift taraflı kabin
Her iki tarafından da erişilebilen endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinini,
Çift veya çoklu yakıt yakan tesis
Aynı anda veya değişimli olarak iki veya daha fazla yakıt ile ateşlenebilen yakma tesisini,
Çift veya ortak tek diploma
Üniversite ile yurt dışındaki yükseköğretim kurumları ve diğer eğitim kuruluşları arasında birlikte yürütülen uluslararası ortak lisansüstü eğitim ve öğretimin tüm gereklerini başarıyla tamamlayan öğrencilere verilen çif
Çift yakıt modu
Motorun belli çalışma koşullarında sıvı yakıtı ve gaz yakıtı eşzamanlı olarak kullandığı esnada, çift yakıtlı motorun normal çalışma modunu,
Çift Yakıtlı Yakma Tesisleri
Katı, sıvı, gaz yakıtlarından herhangi ikisini alternatifli olarak yakabilen yakma tesislerini,
Çift-olasılık
Bir kritiklik kazası olasılığı ortaya çıkmadan önce işletme şartlarında düşük olasılıklı, bağımsız ve aynı zaman dilimine denk gelen en az iki değişikliğin meydana gelmesini,
Çiftçi
Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak devamlı veya en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresi tarımsal üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri,
Çiftçi ailesi
Çiftçilik işlerini sürekli ve doğrudan doğruya yapan aileyi,
Çiftçi Belgesi
Maliye Bakanlığının 2/12/2000 tarihli ve 24248 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 237 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, Ziraat Odası bulunan yerlerde bu odalar tarafından verilen, Ziraat Odası bulunmayan
Çiftçi Kayıt Formu
Çiftçi Kayıt Sistemine kayıt yapılabilmesi ve/veya Çiftçi Kayıt Sisteminin güncellenebilmesi için başvuru sahibi çiftçilerden talep edilen ve bir örneği EK-1’de yer alan formu,
Çiftçi kayıt sistemi
Bakanlık tarafından oluşturulan çiftçilerin kayıt altına alındığı tarımsal veri tabanını,
Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)
Yönetmelikle oluşturulan ve çiftçilerin kimlik, arazi ve ürün bilgileri ile tarımsal desteklemelere ilişkin bilgilerin de kayıt altına alındığı veri tabanını,
Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği
Sağlıklı tarım politikalarının oluşturulması için kurulan Çiftçi Kayıt Sisteminin güncellenmesi, geliştirilmesi ve tarımsal ürünlerin denetlenebilir, izlenebilir bir şekilde yürütülmesine ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakan
Çiftçilik
6964 sayılı Kanunun uygulanması bakımından ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yoluyla yahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünleri elde edilmesini, bu ürünler
Çiftleşme sezonu
Olgun dişi ve erkek damızlık hayvanların çiftleşme dönemini,
Çiftlik
Merkez bünyesinde faaliyet gösteren eğitim, araştırma ve uygulama çiftliğini,
Çiftlik av hayvanı
Evcil tırnaklılar tanımında belirtilenlerin dışında kalan, çiftlikte yetiştirilen devekuşugilleri ve kara memelilerini,
Çiftlik hayvanı
Et, süt, yumurta da dâhil olmak üzere gıda, deri, kürk, yün, tüy veya diğer ürünlerin temini için veya işgücü amacıyla insanlar tarafından yetiştirilen ve beslenen hayvanları,
Çiftlik hayvanları
Büyükbaş hayvanlar, küçükbaş hayvanlar, kümes hayvanları ve kültür balıkçılığı ürünlerini, İfade eder.
Çiftlik izleme programı
Nitrat Eylem Planının uygulama etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla seçilmiş işletmelerden eylem planında yer alan tedbirlerin uygulanmasının izlenmesi ve değerlendirilmesini,
Çiftlik muhasebe veri ağı
Tarımsal işletmelerin gelirlerine ve faaliyetlerine ilişkin muhasebe verilerinin toplanması ve veri ağı kurulmasını,
Çiftlik Muhasebe Veri Ağı (ÇMVA)
ÇMVA işletmelerinin fiziki durum, varlık, gelir, gider ve faaliyetlerine ilişkin muhasebe verilerinin toplanması, depolanması ve istatistiki değerlendirmelerinin yapılması amacıyla oluşturulan sistemi,
Çiftlik Müdürü
Merkezin Çiftlik Müdürünü,
Çiğ çekirdek kahve
Coffea arabica L., Coffea canephora var. Robusta veya Coffea robusta, Coffea liberica Hiem ve benzeri türlerden kültüre alınmış kahve ağaçlarının meyvelerinden değişik yöntemlerle ayrılarak kurutulmuş tohumlarını,
Çiğ et
Vakum ambalajlı veya kontrollü ortamda ambalajlanmış et dahil soğutma, dondurma veya hızlı dondurmadan başka herhangi bir muhafaza yöntemine tabi tutulmamış olan eti,
Çiğ inek sütü
İneklerin meme bezlerinden salgılanan 40 ºC’nin üzerinde ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir işlem görmemiş sütü,
Çiğ kanatlı eti
Vakum ambalajlı veya kontrollü ortamda ambalajlanmış kanatlı eti dahil soğutma, dondurma veya hızlı dondurmadan başka herhangi bir muhafaza yöntemine tabi tutulmamış olan çiğ eti,
Çiğ kırmızı et
Vakum ambalajlı veya kontrollü ortamda ambalajlanmış kırmızı et dahil soğutma, dondurma veya hızlı dondurmadan başka herhangi bir muhafaza yöntemine tabi tutulmamış olan çiğ eti,
Çiğ süt
Çiftlik hayvanlarının meme bezlerinden salgılanan, 40 ºC’nin üzerinde ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir işlem görmemiş sütü,
Çiğit (pamuk tohumu veya çekirdeği)
Liflerinden ayrılmış havlı (ince tüylü) veya havsız pamuk tohumunu,
Çiğlenme noktası
Havanın maksimum nem taşıdığı ve doyma noktasına ulaştığı sıcaklığı,
Çikolata
Kakao ürünleri ile şekerlerden elde edilen, en az % 18 kakao yağı ve en az %14 yağsız kakao kuru maddesi içeren toplam kakao kuru maddesi içeriği en az % 35 olan ürünü, 1) Vermisel çikolata: En az % 12 kakao yağı ve en a
Çikolata tozu, toz çikolata
Kakao tozunun şeker ile karıştırılması sonucu elde edilen ve kütlece en az % 32 oranında kakao tozu içeren ürünü,
Çil işlemi sıcaklığı
Enerji tasarrufu için enerji yönetim sistemleri ile donatılmış cihazlar için -3,5 santigrat derece (°C) ve 15 santigrat derece (°C) arasındaki ve enerji tasarrufu için enerji yönetim sistemleri ile donatılmamış cihazlar
Çilek Fidesi Kapasite Raporu
Ön temel, temel ve sertifikalı bloklardan alınabilecek fide miktarını belirten raporu,
Çin
Çin Halk Cumhuriyeti’ni,
ÇİSDuP (Online Certificate Status Protocol-OCSP)
Çevrimiçi Sertifika Durum Protokolü Sunucusunu,
Çizelge
Kanunun Eczacılıkta Uzmanlık Dalları ve Eğitim Süreleri başlıklı I sayılı çizelgesini,
Çizelgeler
1219 sayılı Kanunun eki tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık dalları ve eğitim sürelerine dair Ek-1, Ek-2 ve Ek-3 sayılı çizelgeleri,
Çizgi film
Seri olarak fotoğraflanmış çizim, obje veya bilgisayar grafikleri vasıtasıyla oluşturulmuş filmi,
ÇKS
Çiftçi Kayıt Sistemini,
ÇKS Belgesi
Üreticilerin 2008 yılı ÇKS veri tabanında kayıtlı olan veya ÇKS’ye kaydedilmek üzere çiftçilerden alınan Çiftçi Kayıt Formunun (C) bölümünde yer alan özlük, arazi ve ürün bilgilerini gösteren, İl ve İlçe Müdürlükleri tar
ÇKS il sistem sorumlusu
ÇKS’nin il düzeyinde sorumluluğunu üstlenen ve il müdürlüğü tarafından görevlendirilen personeli/personelleri,
ÇKS ilçe sistem sorumlusu
ÇKS’nin ilçe düzeyinde sorumluluğunu üstlenen ve il/ilçe müdürlüğü tarafından görevlendirilen personeli/personelleri,
ÇKS sistem yöneticisi
Bakanlık merkez teşkilatında görevli ÇKS’ye ilişkin iş ve işlemleri takip etmekle görevli personeli/personelleri,
ÇKS tarım parseli
Tarım arazisi sınırları içerisinde kalan ve salt tarımsal üretim faaliyeti gerçekleştirilen her bir arazi parçasını,
ÇKS Yönetmeliği
27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliğini,
ÇM
Odaya karşı tüm yükümlülüklerini yerine getirerek üyelik sıfatını koruyan, TMMOB ve TMMOB Çevre Mühendisleri Odası mevzuatı uyarınca çalışması yasaklanmamış çevre mühendisleri ile çevre yüksek mühendislerini,
ÇMVA
Çiftlik Muhasebe Veri Ağını,
ÇMVA Anket Formu
ÇMVA işletmelerin fiziki ve ekonomik bilgilerinin toplanması için hazırlanan, Avrupa Birliği uygulamaları ile uyumlu soru formunu,
ÇMVA bölgesi
28/8/2002 tarihli ve 2002/4720 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İstatistikî Bölge Birimleri Sınıflandırmasına ilişkin Kararın eki cetvelin “Düzey 1” istatistikî bölge birimlerini,
ÇMVA İcmal 1
İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan, ÇMVA işletmesi detayında ÇMVA sistemine katılım primi desteği hak edişlerini gösteren ve bir örneği EK-27’de yer alan belgeyi,
ÇMVA İcmal 2
İl Müdürlüğü tarafından İcmal 1’deki bilgilere göre hazırlanan, ilçe detayında ÇMVA sistemine katılım primi desteği hak edişlerini gösteren ve bir örneği EK-28’de yer alan belgeyi,
ÇMVA İcmal 3
İl Müdürlüğü tarafından İcmal 1’deki bilgilere göre hazırlanan, il detayında ÇMVA sistemine katılım primi desteği hak edişlerini gösteren ve bir örneği EK-29’da yer alan belgeyi,
ÇMVA işletmesi
Yasal durumu ne olursa olsun, sahip olduğu, ortakçılık, yarıcılık ya da kiralama şeklinde tuttuğu arazide kendi adına bitkisel üretim, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği, kümes hayvancılığı,
ÇMVA Katılım Anlaşması
Verilerin, ÇMVA veri toplama usullerinin uygulanarak toplanacağına ilişkin il/ilçe müdürlüğü ve ÇMVA işletmesi arasında bir yıllık süreyle imzalanan, her iki tarafın görev ve sorumluluklarını düzenleyen EK-26’da yer alan
ÇMVA kayıt defteri
ÇMVA sistemine gönüllü olarak katılan çiftçiler tarafından işletmenin yıllık ekonomik faaliyetlerine ilişkin bilgilerin işlendiği defteri,
ÇMVA muhasebe yılı
İlgili muhasebe yılı 1 Ocak – 31 Aralık zaman aralığını
ÇMVA Sistemi
ÇMVA işletmelerin katılım anlaşması imzalayarak ÇMVA kapsamında toplanan bilgilerinin kayıt altına alındığı veri tabanını,
ÇMVA sistemine katılım primi desteği
Katılım anlaşması imzalayarak ÇMVA sistemine dâhil olan, muhasebe yılı süresince tarımsal faaliyetlerine ilişkin verilerini veri toplayıcılarıyla paylaşan ve verileri sisteme kaydedildikten sonra ÇMVA Sorumlu Birimi tara
ÇMVA Sorumlu Birim
Bakanlık Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,
ÇMVA veri toplayıcısı (anketör)
ÇMVA verilerinin ÇMVA işletmesinden anket formu yoluyla toplanmasından ve kontrolünden sorumlu, bu konuda sorumlu birimden eğitim almış olan Bakanlık teknik personelini,
Çoban
Sorumluluğundaki koyun, keçi, sığır ve manda gibi farklı türden hayvanların, barınaklarında veya otlama alanlarındaki bakım ve beslenmesini yapan, genel sağlık durumlarını gözeten, sevk-idaresinden sorumlu olan, gerektiğ
Çoban (sürü yöneticisi)
Millî Eğitim Bakanlığı veya Bakanlıkça düzenlenen (Mülga ibare:RG-4/11/2025-33067)[1] sürü yönetimi elemanı eğitim programını başarı ile tamamlayarak, sertifika veya kurs bitirme belgesi almaya hak kazanmış kişiyi,
Çocuk
On sekiz yaşını tamamlamamış olan kişiyi,
Çocuk bahçeleri
Çocukların oyun ve dinlenme ihtiyaçlarını karşılayan, bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli araç gereçleri, toplamda 6 m2’yi geçmeyen büfe ile süs havuzu, pergola ve genel tuvalet dışında başka tesis yapılamayan
Çocuk bakıcısı
Çocukların öz bakımlarının karşılanmasına yardımcı olan kişiyi,
Çocuk bakım kuruluşları
Korunma ihtiyacı olan çocukların bakım ve barınma ihtiyacının karşılandığı ev tipi sosyal hizmet birimlerinden olan çocuk evlerinin bağlı olduğu çocuk evleri koordinasyon merkezleri ile aynı yerleşkede bulunan birden faz
Çocuk Bakım Ünitesi
Korunmaya muhtaç olan, ihmal ve istismara maruz kalan, bulunan, evden veya kurumdan kaçan, mülteci, refakatsiz, sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri haber vermekten aciz, suça maruz kalan, kimliği tespit
Çocuk Bakım Ürünü
36 aya kadar çocukların uyku, dinlenme, hijyen ihtiyaçlarını, beslenmesini veya emmesini kolaylaştırmayı amaçlayan ürünleri,
Çocuk Birimi
Çocuklarla ilgili olarak mevzuatla verilen görevleri yerine getiren, İl Emniyet Müdürlüklerinde Çocuk Şube Müdürlüğü, İlçe Emniyet Müdürlükleri/Amirliklerinde Çocuk Büro Amirliği düzeyinde kurulan polis ihtisas birimini,
Çocuk Birimi Amiri
Çocuklarla ilgili olarak mevzuatla verilen görevleri yerine getiren, İl Emniyet Müdürlüklerinde Çocuk Şube Müdürlüğü, İlçe Emniyet Müdürlükleri/Amirliklerinde Çocuk Büro Amirliği düzeyinde kurulan polis ihtisas birimi am
Çocuk etkinlik ve oyun evi
25-72 ay yaş grubundaki çocuklara sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif alanlarda eğitim verilen, oyun yoluyla sosyalleşme ve günlük yaşam becerisini geliştirme imkânı sunulan özel öğretim kurumlarını,
Çocuk evleri
Korunma ihtiyacı olan çocukların bakımlarının sağlandığı, mesken niteliğindeki yatılı ev tipi sosyal hizmet birimlerini,
Çocuk evleri koordinasyon merkezi
Çocuk evlerinin illerde planlanmasını, açılış ve işleyişine ilişkin her türlü işlem ile harcamaların yapılmasını, takibini, denetlenmesini, çocuk evine kabulü yapılacak çocukların belirlenmesi ve uyumuna yönelik çalışmal
Çocuk evleri sitesi
Korunma ihtiyacı olan çocukların bakımlarının sağlandığı aynı yerleşkede bulunan birden fazla ev tipi sosyal hizmet biriminden oluşan kuruluşu,
Çocuk Giysisi
Çiziminden, üretimine veya satış noktasına kadar, erkek çocuklarda 182 cm, kız çocuklarda 176 cm boya ve 14 yaşına kadar olan çocuklar tarafından giyilmek üzere üretilmiş giysileri de içeren tüm giysileri,
Çocuk hâkimi
Hakkında kovuşturma başlatılmış olanlar hariç, adli süreçteki çocuklarla korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında uygulanacak tedbir kararlarını veren çocuk mahkemesi hâkimini,3
Çocuk işçi
14 yaşını bitirmiş, 15 yaşını doldurmamış ve ilköğretimini tamamlamış kişiyi,
Çocuk koruma ilk müdahale ve değerlendirme işlemleri
Korunma ihtiyacı olan ve Bakanlık tarafından gözetim altına alınan çocuklar hakkında yapılan ilk değerlendirme hizmetleri ile uygun hizmet modeli belirleninceye kadar veya çocukların yasal temsilcilerine teslim edilmeler
Çocuk kütüphanesi
İl veya ilçe halk kütüphanesine bağlı olarak ondört yaşına kadar olan çocuklara ayrı bir binada hizmet veren kütüphaneyi,
Çocuk palyatif bakım servisi
Bakanlıkça izin verilen sağlık tesisleri bünyesinde kurulan on sekiz yaş ve altı çocuk hastalara palyatif bakım hizmeti sunulan servisleri,
Çocuk Polisi
Polisin çocuklara yönelik olarak yürüteceği hizmetler konusunda, sıfır-onsekiz yaş grubu gelişim özellikleri, davranış bilimleri, mülakat teknikleri, iletişim becerisi gibi konularda hizmet içi eğitim almış, sivil istihk
Çocuk Polisi Meslek Standardı
Çocuk polisinin görevleri, kullandığı araç gereç ve ekipmanları, sahip olması gereken genel bilgi ve beceriler ile tutum ve davranışları, mevcut durumu ve gelecekte ulaşacağı seviyeyi,
Çocuk Programı
Çocuklara yönelik hazırlanmış, çocukların zevklerini ve öğrenim alışkanlıklarını oluşturan ve bunlara uygun program türünü,
Çocuk sağlığı ve hastalıkları temsilcisi
Çocuk enfeksiyon hastalıkları uzmanlık alanından; sağlık uygulama ve araştırma merkezleri/üniversite hastanelerinde bilim dalı başkanını ya da yerine görevlendireceği uzmanı, eğitim ve araştırma hastanelerinde eğitim sor
Çocuk temsilcisi
Kuruluşlarda verilen hizmetlerin verimini artırmak ve çocukların hizmete ve yönetime katılımlarını sağlamak amacı ile kendi aralarında yılda bir kez yapılan seçimle yetki verilen çocuğu,
Çocuk üniversitesi
İlk ve ortaokul öğrencilerine yönelik programları,
Çocuk ve genç eğitimi programı
Merkeze bağlı olarak, üniversitenin bilimsel ortamına uygun, özellikle yaz aylarında açılacak olan programları,
Çocuk, ergen, kadın ve üreme sağlığı (ÇEKÜS) birimi
Toplum sağlığı merkezinin kadın, ana, çocuk ve üreme sağlığı hizmetleri ile eğitim faaliyetlerini yürüten bağlı birimini,
Çoğaltım
Herhangi bir bitkinin vejetatif, generatif ya da diğer yöntemler kullanılarak üretilmesi ve sayısının artırılması,
Çoğaltım materyali
Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan bütün bir bitki veya kısımlarını,
Çoğaltım veya çoğaltma
Asıl veya ebeveyn bitkilerle aynı özellikleri taşıyan bir sonraki nesil bitkilerin elde edilmesini,
Çok amaçlı salon
Korumalı iş merkezinde bulunan tüm işyerlerinde çalışan bireylerin sosyal faaliyet ve toplantı gibi etkinlikleri düzenleyebilecekleri bölümü,
Çok aşamalı imal edilmiş araç
Çok aşamalı bir imalat sürecinde imal edilen bir aracı,
Çok aşamalı imalat
Bir temel araca aksam parçaları ilâve ederek ya da bu aksam parçalarını tadil ederek, bir aracın çok sayıda aşamada üretildiği süreci,
Çok aşamalı tip onayı
Bir veya daha fazla onay kuruluşu tarafından, aracın tamamlanma durumuna bağlı olarak, tamamlanmamış veya tamamlanmış bir araç tipinin bu Yönetmeliğin ilgili idari hükümleri ve teknik şartları karşıladığına dair onay ver
Çok ciddi çevre kirliliği
Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen ve bir deniz kazası sonrası meydana gelen gemi k