Akademik paket
Ön lisans ve lisans programları ile program çıktılarının ve ilgili programda yer alan derslerin içeriklerinin, başarı koşullarının, öğrenme çıktılarının yer aldığı kılavuzu,
MEVZUATIN DİLİ
Bir terim,
kaynağıyla birlikte.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES)
Lisansüstü eğitime girişte, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yapılan ve ilgili kurumlarca belirlenecek esaslara göre lisansüstü programlarına öğrenci seçme ve yerleştirme işlemlerinde sonuçları kull
Akademik program
Harp Akademilerinde uygulanan lisansüstü eğitim ve öğretimin hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik olarak, akademik yıl içinde verilen temel bilimler, sosyal bilimler ile askerî bilimler derslerinin yer verildiği programı
Akademik takvim
Eğitim öğretim yılının başlama ve bitiş tarihleri ile sınav tarihleri gibi tarihleri içeren takvimi,
Akademik Teşkilat
Dekanlıklar, Enstitü Müdürlükleri, Yüksekokul Müdürlükleri, Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlükleri ve Konservatuar Müdürlüğünü
Akademik yıl
Bir eğitim-öğretim yılı içinde, iki yarıyıl ve açılmasına karar verildiği takdirde yaz okulu ile sınavları kapsayan süreyi,
Akademik yıl (eğitim-öğretim yılı)
Güz Yarıyılı ve Bahar Yarıyılı olmak üzere iki yarıyıldan oluşan süreyi ve her yarıyıl; kayıt, kayıt yenileme ve genel sınav süreleri hariç en az on dört haftayı,
Akademik yıl sonu başarı puanı veya kredi ortalaması
Akademik yıl sonunda hesaplanan, bir öğrencinin her iki yarıyılda okutulan kredili derslerin hepsinden aldığı ders başarı puanları toplamının, o derslere ait kredilerin toplamına bölünmesiyle elde edilen puanı,
Akademik yıl/yarıyıl
Senato tarafından kabul edilen bir akademik takvim yılını/yarıyılını,
Akademisyen
Kadrolu Emniyet Hizmetleri sınıfı dışındaki kadrolu öğretim elemanlarını,
Akademisyenler
İşaret dili, dil bilimi veya eğitim bilimleri konusunda akademik yeterliliği bulunan kişileri,
Akanbant
Görsel ve içerik olarak ekranın 1/5 ini geçmeyecek oranda bir ürün veya hizmetin görüntülü olarak tanıtımını,
Akar
Vakıf amaç ve faaliyetlerinin yerine getirilmesi için gelir getirici şekilde değerlendirilmesi zorunlu olan taşınır ve taşınmazları,
Akarsu
Devamlı su taşıyan doğal su yataklarını,
Akarsu ıslahları
Akarsulardaki tersip bendi, ıslah sekisi, taban kuşağı, mahmuz, brit, şüt, duvar, sedde, taş tahkimat, rip-rap, gabyon şilte, pere kaplama, prefabrik kaplama, endüstriyel kaplama ve endüstriyel donatı ile canlı iksa ve b
Akaryakıt
Benzin, gaz yağı, jet yakıtı, motorin, fuel-oil, sıvılaştırılmış petrol gazları, doğal gaz gibi akaryakıt ürünleri ile akaryakıt yerine kullanılan petrol türevleri ve bunların karışımları ile akaryakıt yerine kullanılan
Akaryakıt bayi fiyatı
İhrakiye teslimi şirketleri ve bayilerin; kullanıcılara akaryakıt satışı yapabileceği tavan fiyatı,
Akaryakıt dağıtım fiyatı
Dağıtıcıların; bayilerine, ihrakiye teslimi şirketlerine ve serbest kullanıcılara akaryakıt satışı yapabileceği tavan fiyatı,
Akaryakıt haricinde kalan petrol ürünü
Bu Tebliğin Ek-1 ve Ek-2’si kapsamında yer alan maddeleri,
Akaryakıt istasyonu
Dağıtıcı veya bunlarla tek elden satış sözleşmesi yapmış bayilerce teknik, kalite ve güvenlik açısından mevzuata uygun olarak kurulup, bir veya farklı alt başlıktan birer akaryakıt dağıtıcısının tescilli markası altında
Akaryakıt Kalitesi İzleme Sistemi
Piyasaya arz edilen akaryakıtların kalitesine yönelik risklerin ve bunlara ilişkin önlemlerin belirlenebilmesi amacıyla, akaryakıtların teknik düzenlemelerde yer alan özellik değerlerine ilişkin, dönemsel gelişmeler ile
Akaryakıt toptan fiyatı
Rafinerici, dağıtıcı, işleme ve ihrakiye teslimi şirketlerinin; birbirlerine akaryakıt satışı yapabileceği tavan fiyatı,
Akaryakıtla harmanlanan ürünler
Metil tersiyer bütil eter (MTBE), Etanol vb. (yerli tarım ürünlerinden denatüre olarak üretilenler ile biodizel hariç) akaryakıt ile eşdeğer vergiye tâbi olan ve olacak ürünleri,
Akciğer radyografisi
En az 35x35 cm ebadında ILO Uluslararası Pnömokonyoz Radyografileri Sınıflandırılması Rehberindeki kriterlere göre değerlendirilebilir standart akciğer radyografisini veya dijital akciğer radyografisini,
AKÇT
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu,
Akdeniz
29° D (doğu) boylamı ile Suriye sınırı arasında kalan suları,
Akdeniz Liman Devleti Denetimi Mutabakat Muhtırası
11/7/1997 tarihinde Malta’da imzalanan Liman Devleti Denetimi konusunda varılan anlaşmanın güncellenmiş son halini,
Akdi faiz oranı
Tüketici kredisi sözleşmesinde yer alan ve ödeme planı oluşturulmasına esas teşkil eden ve varsa tüketici tarafından ödenen peşin faiz tutarı da dikkate alınarak hesaplanan faiz oranını,
Akdi halef
Doğrudan satış işlemlerinde taşınmazı kullanıcılarından satın aldığını Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra noter tarafından düzenlenen muvafakatnameyle belgeleyen kişileri,
AKEV
Antalya Kültür Eğitim Vakfını,
Akılcı kullanım
Sulak alanların ekolojik karakteri korunarak gelecek nesillere aktarılmasına imkan sağlayacak sürdürülebilir şekilde kullanılmasını,
Akıllı hız desteği
Özel ve uygun geri bildirimler sağlayarak sürücünün yol ortamına uygun hızı korumasına yardımcı olan sistemi,
Akıllı madde ve malzeme
Gıda ile temas eden akıllı madde ve malzemeyi,
Akıllı sayaç
Temel teknik özellikleri, ilgisine göre TEİAŞ veya TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerde belirlenen ve aktif veya aktif-reaktif elektrik enerjisini ölçebilen sayaçları,
Akıllı Sayaç EKO
Akıllı Sayaç PRO’ya göre kısıtlı özelliklere sahip akıllı sayaçları,
Akıllı Sayaç PRO
İki yönlü veri haberleşmesini destekleyen ve teknik şartnamesinde tanımlanan ilave özellikleri taşıyan akıllı sayaçları,
Akıllı sayaç teknik şartnamesi
İlgisine göre teknik mevzuatı kapsamında TEİAŞ veya TEDAŞ tarafından oluşturulan şartnameyi,
Akıllı şarj sistemleri
Elektrikli araçtan veya elektrik şebekesinden elektronik iletişim yoluyla şarj istasyonuna iletilen bilgilere dayanarak şarj ünitesinden elektrikli araca aktarılan enerji miktarının gerçek zamanlı olarak izlenmesine, kon
Akıllı ulaşım sistemleri
Ulaşım sistemlerinin sürdürülebilirliğini daha güvenli, daha akıllı ve çevreye daha duyarlı bir şekilde geliştiren çeşitli teknolojilerin bir araya getirilmesini,
Akım gözlem istasyonu (AGİ)
Akarsu en kesitindeki su seviye değişimi gözlemlerinin ve debi ölçümlerinin yapılmasını mümkün kılan, hidrometrik aletlerle donatılmış ve yardımcı cihazlarla desteklenmiş tesisi,
Akım limitleme
Elektrik devresindeki akımın belli bir değeri aşmasını engellemek veya kontrol altında tutmak için kullanılan bir koruma veya kontrol önlemini,
Akım ölçü transformatörü
Sekonder akımı, normal kullanma şartlarında pratik olarak primer akımla orantılı ve uygun bir bağlantı yönünde primer akımla yaklaşık sıfır derecelik açı kadar faz farkı olan bir ölçü transformatörünü,
Akım yolu şeması
Bir bağlantı düzeninin çalışma prensibini, kontrol ve kumanda devrelerini belirtmek amacıyla hazırlanan çizimleri,
Akışkan
Kaynaklardan elde edilen su, gaz ve buharı,
Akifer
Yeterli miktarda yeraltı suyu akışına ya da içerdiği yeraltı suyunun kullanılmasına izin veren gözeneklilik ve geçirgenliğe sahip litolojik birimleri,
Akkor ışınım
Genelde bir elektrik akımının geçişiyle ısıtılan ipliğe benzer bir iletken (‘filaman’) yoluyla yaratılan ışık kaynaklarında, ışığın ısıyla üretilmesi olgusunu,
Akkor lamba
Flamanın havası alınmış bir ampul veya bir soy gaz içinde çalıştığı flamanlı lamba anlamına gelir,
Akkor telli lamba
Filamanın vakumlu bir ampul içinde çalıştığı veya soy gaz ile çevrelendiği filamanlı lambayı,
Akkor trafik sinyal lambası
60 V üzerindeki anma gerilimiyle çalışan ve ilk 1000 saatlik çalışma süresi boyunca % 2’den az arıza oranına sahip akkor lambayı,
Aklama suçu
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 282 nci maddesinde düzenlenen suçu,
AKP ülkeleri
Ek-8’de tanımlandığı şekilde Afrika Karayip Pasifik ülkelerini,
Akraba
Üveyler dahil olmak üzere engelli bireyin eşi, çocukları ile çocuklarının eşleri, ana ve babası ile bunların ana ve babası, torunları ile torunlarının eşleri, torun çocukları, kardeşleri ile kardeşlerinin eşleri, kardeşl
Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile Modeli
Veli ya da vasi dışında kalan kan bağı bulunan akrabalar ya da çocuğun iletişim içinde olduğu veya tanıdığı bakıcı, komşu gibi yakın çevresinde olan, tercih etmeleri halinde en az temel ana, baba eğitimleri kapsamında eğ
Akreditasyon
Başkanlığın koordinasyonunda çalışılabilmesi için özel kuruluşlar ile sivil toplum kuruluşlarına uygunluk belgesi verilmesini,
Akreditasyon alanları
Türkiye Afet Müdahale Planına göre afet ve acil durumlarda sunulacak hizmet alanları ile ihtiyaç halinde TAMP kapsamı dışında belirlenecek hizmet alanlarını,
Akreditasyon Belgesi
Akreditasyon denetimi sonucunda önceden belirlenen standartları karşılama düzeyi açısından başarılı olan kuruluşlara belirli bir süre için verilen onayı,
Akreditasyon etiketi
Akredite edilen kuruluşların ve AFAD gönüllüsü kişilerin akreditasyon durumunu belirtmek için kullanılan, şekli ve kullanım şartları AFAD tarafından belirlenen işareti,
Akreditasyon Kurulu
Başkan Başkanlığında, ilgili daire başkanları ve 1.Hukuk Müşavirinden oluşan, akreditasyon sistemine yön veren standartlar, politikalar ve prosedürler ortaya koyan kurulu,
Akreditasyon kuruluşu
Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) veya Avrupa Akreditasyon Birliği ile çok taraflı tanıma anlaşması imzalamış diğer akreditasyon kuruluşlarını, ya da Uluslararası Laboratuvar Akreditasyonu Birliğinin (ILAC) tam üyesi olm
Akreditasyon Kurumu
Türk Akreditasyon Kurumunu (TÜRKAK),
Akreditasyon standardı
TS EN ISO/IEC 17025 – Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yetkinliği için genel gereklilikler standardının güncel halini,
Akredite etmek
İlgili mevzuat çerçevesinde ihtiyari veya zorunlu alanlarda, özel veya kamu laboratuvarlarının, muayene, belgelendirme, doğrulama, yeterlilik testi sağlama, referans malzeme üretimi, numune alma kuruluşları ile diğer uyg
Akredite fakülte
Verilen tıp eğitiminin ulusal standartlara uygun olduğunun Ulusal Tıp Eğitimi Akreditasyon Kurulu (UTEAK) veya Yüksek Öğretim Kurulu ve/veya Sağlık Bakanlığı tarafından tanınan bir kuruluş tarafından onaylandığı tıp fakü
Akredite kuruluş
27/10/1999 tarihli ve 4457 sayılı Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun çerçevesinde Türk Akreditasyon Kurumu tarafından, rüzgar ölçümlerine ilişkin TS EN 61400-12-1 Elektrik Üreten Rüzgar Türbinle
Akredite laboratuvar
Türk Akreditasyon Kurumu tarafından ulusal ve uluslararası kriterlere göre denetlenerek teknik ve idari yeterlilikleri onaylanan ve belli aralıklarla denetimi yapılan laboratuvarı,
Akredite temsilci
Bir devlet tarafından, nitelikleri temelinde diğer bir devlet tarafından yürütülmekte olan bir araştırma ve incelemeye katılma amacıyla tayin edilen personeli,
Akredite Veteriner Hekim
Bakanlığın belirlediği program çerçevesinde açılan kurslara katılarak sertifika almış ve Bakanlıkça akredite veteriner hekim belgesi verilmiş veteriner hekimi ifade eder.
Akrep
Arachnida (Örümcekgiller) sınıfının Scorpiones takımını oluşturan genellikle sıcak ve nemli bölgelerde yaşayan, vücutları sert kitin bir tabaka ile örtülü, kıvrık ve kalkık kuyruğunda zehir iğnesi bulunan eklembacaklılar
Aks
Tekerleklerin merkezinden geçen ve taşıtın altına enlemesine yerleştirilmiş mili,
Aksam
Traktörün bir parçası olarak ilgili yönetmelik hükümlerine tabi olan ve bu Yönetmelik hükümlerine göre traktörden bağımsız olarak da tip onayı alabileceği belirtilen, devrilmeye karşı koruma çerçevesi gibi bir üniteyi,
Aksam parça
Bir araca üretimi esnasında dâhil edilen herhangi bir parçayı veya parçalar bütününü,
Aksam parçası
MARTOY’un 3 üncü maddesinde tanımlanan aksam ve ayrı teknik üniteleri de kapsayan, bir araca üretimi sırasında dahil edilen herhangi bir parça ya da parçalar bütününü,
Aksam tip onayı
Araçtan bağımsız olarak bir aksamın ilgili idari hükümleri ve teknik şartları karşıladığına dair Onay Kuruluşu tarafından verilen tip onayını,
Aksam, parça ve teçhizat
Çıkarılabilir olmalarına rağmen özellikle aşağıdakileri kapsayan, 1) Konteynerin içindeki ısıyı kontrol ve muhafaza eden veya değiştiren aletler, 2) Çevre şartlarındaki değişmeleri ve çarpmaları kaydedecek veya gösterece
Aksam/bütünleştirici parça imalatçısı
Serbest bölgeler dâhil Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulu ve sanayi sicil belgesindeki “üretim konusu” içeriğinde yer alan aksamı/bütünleştirici parçayı imal eden sanayi işletmelerini,
Aksesuar
Üniformanın temel parçalarından olmayan, emirle, ortam şartlarına göre veya ihtiyaç halinde kullanılacak olan şapka, kaşkol, eldiven, kadın çantası ve benzeri parçaları,
Aksesuarlar
120 sayılı Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM/AEK) Regülasyonunun 01 sayılı değişiklik serisinin Ek 4 Tablo 1’inde listelenen tüm donanımlar, aletler ve cihazları,
Aksiyel fan
Döner pervane ya da pervaneler sayesinde oluşturulan türbülanslı teğet hareket sayesinde, bir veya daha fazla pervanenin dönme eksenine eksenel yönde gaz iten fanı (aksiyel fan, bir silindirik gövde, giriş veya çıkış kıl
Akşam kuşağı
18:00-00:00 saat aralığında kalan zaman dilimini,
Aktarım
Herhangi bir dış finansman kaynağından, anlaşma hükümlerine göre doğrudan veya Müsteşarlık veya kullanıcı ve/veya uygulayıcı kuruluşların talebi üzerine Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki proje özel hesaplarına
Aktarım tutarı
Bireysel emeklilik sistemine aktarılan birikimi,
Aktarma
Kayış tahriki, dişli kutusu veya kayar kaplin kullanımı dâhil olmak üzere, doğrudan tahrikli olmayan bir fan için tahrik düzeneği,
Aktarma organı
Frenleme gücünün sürücüden bağımsız bir enerji kaynağıyla desteklenmesi veya bu kaynaktan elde edilmesi durumunda, sistemdeki enerji kaynağı, aktarma organında da aynı şekilde olup; traktörler ile çekilen araçlar arasınd
Aktarma organı kontrolü
Enerjinin gerekli kaynağını/kaynaklarını ve frenlerin çalışmasını kontrol eden aktarma organı aksamlarının kombinasyonunu,
Aktif bileşen
Kenevirden elde edilen sağlık ürünleri, destek ürünleri ve kişisel bakım ürünlerinin üretiminde kullanılmak üzere hazırlanan, ürün gruplarının tanımlarında yer alan özelliklere sahip ve yardımcı maddeler ile geçimsizliği
Aktif bölümler
Elektrik işletme elemanlarının, normal işletme koşullarında gerilim altında bulunan iletkenleri (nötr iletkeni dahil, ancak PEN iletkeni hariç) ve iletken bölümleridir. Orta iletkenler de aktif bölümlerdir; fakat koruma
Aktif çalışılan gün katsayısı
Çalışanın, ödeme dönemi içerisindeki toplam gün sayısından (Mülga ibare:RG-15/9/2022-31954)(2) çalışılmayan günlerin çıkarılması sonucu bulunan çalışılan gün sayısının, o dönem içerisindeki toplam gün sayısına bölünmesi
Aktif değer
Ticari ya da iktisadi kıymeti olan, maddi ya da gayri maddi her türlü mal, hak veya varlıkları,
Aktif elektrik enerjisi
Aktif gücün zamanla çarpımından elde edilen ve kWh (kilovatsaat) birimi ile ölçülen enerjiyi,
Aktif elektrik enerjisi birim satış fiyatı
Sözleşme kapsamında TETAŞ tarafından satın alınacak her bir kWh enerjinin fiyatını,
Aktif enerji
Aktif gücün zamanla çarpımından elde edilen ve Wh birimiyle ölçülen enerjiyi,
Aktif görev
Arama ve kurtarma hizmetinin gereği olan her türlü görevi,
Aktif güç
Gerilim, akım ve aralarındaki faz açısının kosinüsü ile çarpımından elde edilen ve Watt birimi ile ölçülen gücü,
Aktif hale getirilme (Aktivasyon)
Bandrol bilgilerinin ürün üzerine uygulandıktan sonra ürün bilgileriyle eşleştirilerek EİS üzerinden veri merkezine aktarılması işlemini,
Aktif İşbirliği Yönetmeliği
15/2/2009 tarihli ve 27142 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliği,
Aktif işgücü hizmetleri
İstihdamın korunmasına ve artırılmasına, işsizlerin mesleki niteliklerinin geliştirilmesine, işsizliğin azaltılmasına ve özel politika gerektiren grupların işgücü piyasasına kazandırılmasına yardımcı olmak üzere gerçekle
Aktif Kolleksiyonlar
Baz kolleksiyonları bütünleyen, materyal değişimi, araştırma üretim, yenileme, değerlendirme gibi amaçlar için dağıtımı yapılan, orta süreli muhafazaya alınan materyali,
Aktif Konservasyon
Laboratuvar ortamında ve konunun uzmanı kişilerce eseri oluşturan malzemelerin yapısı, doğal yaşlanması eserin yapım teknolojisi ya da kullanımından kaynaklanan bozulmaların doğrudan esere yapılan muameleler ile giderilm
Aktif madde
Zararlı organizmalar üzerinde ya da onlara karşı etkisi olan bir madde veya mikroorganizmayı,
Aktif madde ve malzeme
Gıda ile temas eden aktif madde ve malzemeyi,