Devlet Arşiv Veri Merkezi
Kamu kurum ve kuruluşları tarafından üretilmiş belgelerin bir sistem içerisinde saklandığı ve kontrollü bir şekilde erişilebildiği merkezi,
MEVZUATIN DİLİ
Bir terim,
kaynağıyla birlikte.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Devlet Arşivi
Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünü,
Devlet Avlağı
Devlet ormanları, toprak muhafaza ve ağaçlandırma sahaları ve benzeri yerlerle Devlet tarım işletmeleri, baraj gölleri ve emniyet sahalarında, ilgili kuruluşun muvafakatı alınarak Bakanlıkça avlak olarak ayrılan yerleri,
Devlet Bakanlığı
İnsan Haklarından Sorumlu Devlet Bakanlığını,
Devlet borcu
Türkiye Cumhuriyeti adına Müsteşarlığın borçlu sıfatı ile taraf olduğu ya da üstlendiği her türlü malî yükümlülükleri,
Devlet desteği
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ticareti etkilediği ölçüde doğrudan kamu tarafından veya kamu kaynakları aracılığıyla herhangi bir şekilde sağlanan, belirli teşebbüslere veya belirli ürünlerin üretimine ayrıcalık t
Devlet destekleri bilgi sistemi
13/10/2010 tarihli ve 6015 sayılı Devlet Desteklerinin İzlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi uyarınca oluşturulan sistemi,
Devlet Destekleri Bilgi Sistemi (DDBS)
Kurum ve kuruluşlardan verinin toplanması, veri tabanında saklanması, raporlanması ve izlenmesi amacıyla Müsteşarlık bünyesinde kurulan bilgi sistemini,
Devlet dış borcu
Müsteşarlık tarafından; herhangi bir dış finansman kaynağından belirli bir itfa planına göre geri ödenmek üzere sağlanan finansman imkânları ile borç üstlenimi ve Hazine garantileri kapsamında üstlenilen her türlü mali y
Devlet emniyet programı
Emniyeti iyileştirmeyi hedefleyen bir dizi düzenleme ve faaliyeti,
Devlet gemisi
Savaş gemileri de dahil olmak üzere, devlete ait olan veya devlet tarafından işletilen ve sadece devletin ticari olmayan hizmetlerinde kullanılan gemileri,
Devlet hava aracı
Devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçlarını,
Devlet Hava Aracı terimi
Devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçları,
Devlet hissesi
Üretilen petrol üzerinden Devlete verilecek payı,
Devlet iç borcu
Müsteşarlık tarafından yurt içinde ihraç olunan Devlet iç borçlanma senetleri, Hazinenin geçici nakit ihtiyacını karşılamak için yurt içi piyasalardan yaptığı borçlanmalar ve senede bağlı olup olmadığına bakılmaksızın Mü
Devlet iç borçlanma senetleri
Müsteşarlık tarafından yurt içinde ihraç edilen borçlanma senetlerini,
Devlet iç borçlanma senetleri (DİBS)
Müsteşarlık tarafından yurt içinde ihraç edilen borçlanma senetlerini,
Devlet katkısı
Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmelikte tanımlanan devlet katkısını,
Devlet katkısı hesabı
Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmelikte tanımlanan devlet katkısı hesabını,
Devlet Konservatuarı
(Değişik ibare:RG-3/7/2022-31885) Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesine bağlı Devlet Konservatuarını,
Devlet Konservatuvarı
Bünyesinde müzik ve bale ortaokulu ile müzik ve sahne sanatları lisesi veya bunlardan biri bulunan devlet konservatuvarlarını,
Devlet malı
Kamu idarelerinin kullanımında bulunan savunma, güvenlik ve istihbarat ile ilgili her türlü taşınır ve taşınmaz malları,
Devlet Muhasebesi Standardı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanmak üzere, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasında izlenecek yöntem ve ilkeleri,
Devlet muhasebesi yönetim sistemi
Bakanlık tarafından geliştirilen ve harcama yönetim sistemi ile entegre çalışan, ödeme emri belgesi ile eki kanıtlayıcı belgelerin elektronik ortamda iletildiği, muhasebe işlem fişlerinin elektronik ortamda oluşturulduğu
Devlet ormanı
Kadastro çalışmaları neticesinde orman olarak ilan edilip kesinleşen yerler ile 6831 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre orman sayılan Devletin hüküm ve tasarrufu altında ya da Hazinenin mülkiyetinde
Devlet tahvili
İhraç edildikleri tarih itibarıyla bir yıl (364 gün) ve daha uzun vadeli Devlet iç borçlanma senetlerini,
Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi (DETSİS)
Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanlığı tarafından yürütülen ve idarelerin merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatındaki birimlerinin Türkiye Cumhuriyeti Devlet Teşkilatı Numarası ile tanımlandığı sistemi,
Devlet yardımı
Sürdürülebilir ve rekabetçi kalkınma amacıyla kamu kaynağı kullanılarak, belirli bir gerçek veya tüzel kişiye veyahut gerçek ve/veya tüzel kişi grubuna, normal piyasa şartlarında elde edemeyeceği bir ekonomik fayda sağla
Devlet yardımı programı
Tek başvuru veya münferit başvurular sonucunda yararlanılabilen ve birden fazla Devlet yardımını içeren paketi/programı,
Devlet yolları
Belediyeler veya diğer kurumların sorumluluğunda bulunan yollar dışında kalan ve transit trafiği, illere, limanlara, tersanelere, hava alanlarına, demiryolu istasyonlarına, sınır kapılarına kesintisiz olarak ulaştıran an
Devlet Yükseköğretim Kurumu
2547 sayılı Kanun Hükümleri uyarınca Devlet tarafından kurulmuş bulunan üniversite ile yüksek teknoloji enstitüsü ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuarlar, meslek yüksekokull
Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer
22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ile diğer kanunlarda Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu belirtilen yerleri,
Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler
Türk Medeni Kanunu ile belirlenen ve diğer kanunlarda Devletin hüküm ve tasarrufu altında sayılan yerleri,
Devletin Millî Güvenlik Siyaseti
Millî güvenliğin sağlanması ve millî hedeflere ulaşılması amacı ile Millî Güvenlik Kurulunun belirlediği görüşler dâhilinde, Cumhurbaşkanı tarafından tespit edilen iç ve dış güvenlik ile savunma konularına ilişkin siyase
Devralma şeklinde birleşme
En az bir şirketin, aktif ve pasif malvarlığı unsurlarını bir bütün olarak başka bir şirkete devrederek tasfiyesiz sona ermesini ve devrolunan şirketin ortaklarına belirli bir değişim oranına göre hesaplanacak miktarda d
Devre dışı olma
Tesis ve/veya teçhizatın bir parçasının bakım, onarım veya bir arıza nedeniyle otomatik veya elle devre dışı olmasını,
Devre mülk hakkı
23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun Devre Mülk Hakkı başlıklı sekizinci bölümünde düzenlenen hakkı,
Devre şeması
Alıcı cihazın ayrıntılı bir şekilde hazırlanmış ve üzerinde kullanılan devre elemanlarının tipi ve değerleri belirtilmiş, gerekli yerlerde gerilim ve osiloskop görüntüleri gösterilmiş elektronik devre şemasını,
Devre tatil sözleşmesi
Bir yıldan uzun süre için kurulan ve tüketiciye bu süre zarfında birden fazla dönem için bir veya daha fazla sayıda gecelik konaklama imkânı veren sözleşmeleri,
Devreden çıkarma
Florlu sera gazı içeren herhangi bir ekipman ya da bileşenin işletilmesine son verilmesini veya demonte edilmesini,
Devreden Ödenek
Bir önceki yıl bütçelerinde yer alıp kullanılmayan kısmının ertesi yıla devredeceği ilgili kanunlarla hüküm altına alınmış olan her türlü ödeneği,
Devridaim süresi
Toplam havuz hacminin filtrasyon sisteminden bir kez geçmesi için gerekli olan süreyi,
Devriye
Koruma görevlilerinin korunan alanın içi veya etrafındaki fiziksel koruma sistem bileşenlerini düzenli veya düzensiz zaman aralıklarında dolaşarak gerçekleştirdikleri kontrol faaliyetini,
DEVT
Düşey Engel Veri Tabanını,
Dezavantajlı grup
Afet tehlike ve riskleri karşısında bulundukları ortam ve durumlar nedeniyle kırılganlık gösteren; fiziksel, sosyal, ekonomik, kültürel ve çevresel koşulları nedeniyle zarar görebilirlik riski daha yüksek olan grup ve to
Dezenfeksiyon
Hastalık yapıcı mikroorganizmaların fiziki, kimyevi yöntemler ve ultraviyole ışınları ile yok edilmesi işlemini,
Dezenfeksiyon mikroptan arındırma
Bir insan ya da hayvan bedeninin yüzeyinde ya da yolcu eşyası, yük, konteynırlar, taşıtlar, tesisler ve posta paketleri içinde yada üzerinde mevcut enfeksiyöz etkenlerin, doğrudan kimyasal veya fiziksel maddelere maruz b
Dezenfeksiyon Yan Ürünü (DYÜ)
Dezenfeksiyon işleminde kullanılan kimyasalların bazı organik veya inorganik maddeler ile reaksiyona girmesi sonucunda oluşan toksik maddeleri/bileşikleri,
Dezenfektan
İnsanlarda hastalık yapma özelliği olan bakteri, virüs ve mantar gibi mikroorganizmaların sudan uzaklaştırılması veya yok edilmesi amacıyla kullanılan organik ve inorganik katı, sıvı ve gaz maddeleri,
Dezensektizasyon böcekten arındırma
Yolcu eşyası, yük, konteynırlar, taşıtlar, tesisler ve posta paketlerinde mevcut, insan hastalığına yol açan böcek vektörlerinin kontrolü veya öldürülmesi için alınan sağlık önlemlerine dair işlemleri,
DFİF
Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonunu,
DGD
Doğrudan Gelir Desteğini,
DGD icmal-1
İlçe müdürlüğü tarafından ÇKS’ye aktarılan bilgilere göre her köy/mahalle için çiftçi detayında DGD hakedişlerini gösteren ve bir örneği EK 4’de yer alan belgeyi,
DGD icmal-2
İlçe müdürlüğü tarafından İcmal 1’deki bilgilere göre her ilçe için köy/mahalle detayında DGD hakedişlerini gösteren ve bir örneği EK 5’de yer alan belgeyi,
DGD icmal-3
İl müdürlüğü tarafından İcmal 2’deki bilgilere göre her il için ilçe detayında DGD hakedişlerini gösteren ve bir örneği EK 6’da yer alan belgeyi,
dGPS
Diferansiyel küresel yer belirleme sistemini,
DGR
Tehlikeli Maddeler Regülasyonunu,
DGS
Dikey Geçiş Sınavını,
DHMİ
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünü,
DICOM
Tıbbi görüntüleme cihazlarından alınan iki ve üç boyutlu bilimsel verilerin depolanması, görüntülenmesi ve analizinde kullanılmak maksadıyla geliştirilmiş olan dijital veri formatını (Digital Imaging and Communications i
Dış ambalaj
İç ambalajı muhafaza eden kabı,
Dış beden muayenesi
Vücudun dış yüzeyi ile kulak, burun ve ağız bölgelerinin gözle ve elle yapılan yüzeysel tıbbî incelemesini,
Dış birim
UYAP sistemine dâhil olmayan kamu kurumları ve özel kuruluşları,
Dış borcun devri
Müsteşarlık tarafından herhangi bir dış finansman kaynağından sağlanan dış finansman imkânlarının ekonominin çeşitli sektörlerinde gelişmeyi sağlamak ve/veya finansman ihtiyacını karşılamak üzere genel bütçe kapsamındaki
Dış borcun ikrazı
Müsteşarlık tarafından herhangi bir dış finansman kaynağından sağlanan dış finansman imkânlarının ekonominin çeşitli sektörlerinde gelişmeyi sağlamak ve/veya finansman ihtiyacını karşılamak üzere genel bütçe kapsamındaki
Dış borcun tahsisi
Müsteşarlık tarafından herhangi bir dış finansman kaynağından sağlanan dış finansman imkânlarının ekonominin çeşitli sektörlerinde gelişmeyi sağlamak ve/veya finansman ihtiyacını karşılamak üzere, genel bütçe kapsamındak
Dış burs programları
Yabancı ülkeler veya Başkanlığın dışındaki kuruluşlarca verilen burslar ile sağlanan eğitim programlarını,
Dış burs veya teknik işbirliği programları
Yabancı ülkeler veya kuruluşlarca verilen (Değişik ibare:RG-20/10/2020-31280) Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca tahsis edilen bursları veya teknik işbirliği anlaşmalarıyla sağlanan eğitim programlarını,
Dış değerlendirme
İç denetim faaliyetlerinin; denetim standartları ve etik kurallara uygunluğunun, başarılı uygulama örneklerini kullanma düzeyi ile etkinliğinin ve verimliliğinin belirlenmesi amacıyla İç Denetim Koordinasyon Kurulu taraf
Dış denetçi
Bu Yönetmelik uyarınca yapılacak dış denetimi yürütecek, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilen bağımsız denetçiler veya 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali
Dış denetim
Genelkurmay Başkanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığının Denetleme ve Değerlendirme Başkanlıklarınca gerçekleştirilen çevre denetimini,
Dış denetime yetkili birlik/merkez birliği
Dış denetim yapmak üzere ilgili Bakanlık tarafından yetkilendirilen kooperatif birlikleri ile merkez birliklerini,
Dış Destek
Proje hazırlama ve uygulama aşamalarında, ajansın sağladığı destek ve yardımlardan bağımsız olarak, başvuru sahipleri veya yararlanıcıların kendi istek ve girişimleri doğrultusunda, yurt içinden veya yurt dışından kendi
Dış doğrulama
İlke ve prensiplere dayalı, güven veren bir belgelendirme alt yapısı oluşturmak için yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarının gerçekleştirdikleri ölçme, değerlendirme ve belgelendirme ile iç doğrulama faaliyetlerind
Dış finansman
Herhangi bir dış finansman kaynağından sağlanan Devlet dış borcu, garantili imkân ve hibe veya münferiden bunların her birini,
Dış finansman kaynağı
Dış finansman sağlayan yabancı ülkeler, ülkelerce oluşturulan birlikler, resmî finansman fonları, uluslararası ve bölgesel kuruluşlar ile uluslararası sermaye ve finansman piyasalarında faaliyet gösteren yatırım bankalar
Dış finansman kod numarası
Kullanıcı ve/veya uygulayıcı kuruluşların, dış proje kredisi ile ilgili işlemlerde ve bildirimlerde, Müsteşarlıktan temin etmek ve kullanmak zorunda oldukları; kullanıcı kuruluşun kodu, proje kodu ve dış finansman numara
Dış gürültü emisyonları azaltma sistemi
Tip onayının verildiği veya kapsam genişletmesinin yapıldığı tarihte araca takılan tipten egzoz sistemi, hava emme sistemi, susturucu veya tarım veya orman aracından yayılan izin verilebilir dış gürültü seviyeleriyle ilg
Dış güvenlik birimi
Mazeret izni verilen hükümlü veya tutuklunun bulunduğu ceza infaz kurumunun dış güvenliğinden sorumlu jandarma birimini,
Dış güvenlik görevlisi
Dış güvenlik biriminde görev yapan, hükümlü veya tutukluya izin süresince refakat eden jandarma görevlilerini,
Dış güvenlik yetkilisi
Mazeret izni verilen hükümlü veya tutukluya izin süresince refakat eden dış güvenlik görevlilerinin amirini,
Dış hat
Zorunlu inişler dışında, ülke sınırları dışında bir veya daha fazla ülkeye yapılan seferlerdir.
Dış Hava
Çalışma mekanları haricindeki troposferde bulunan dış ortamlardaki havayı,
Dış hizmet
Kuruluşların bilgi sistemlerine ilişkin dışarıdan temin ettikleri her türlü hizmet alımlarını,
Dış hizmet sağlayıcı
Kuruluşun, Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde münhasıran kendisi tarafından yapılması gerekenler dışında kalan faaliyetlerini kuruluş adına gerçekleştiren ya da gerçekleştirilmesinde kuruluşa yardımcı nitelikte hi
Dış ışınlanma
Radyasyon kaynağı veya radyoaktif maddeler nedeniyle kişinin vücudunun dışarıdan radyasyona maruz kalma durumunu,
Dış İlişkiler Ofisi
Eğitim-Öğretim Koordinatörlüğü, Akademik Değişim Koordinatörlüğü ve Projeler Koordinatörlüğünden oluşan Rektörlüğe bağlı birimi,
Dış imkân
Bu Kanun kapsamında yer alan kuruluşların kendi adına herhangi bir dış finansman kaynağından Hazine garantileri olmaksızın sağladıkları finansman imkânı ve hibeyi,
Dış kalite kontrol
Laboratuvarların analiz sonuçlarının güvenilirliğini tespit etmek veya yükseltmek amacıyla, laboratuvarın dışındaki bir kurum/kuruluş tarafından düzenlenen, içeriği veya konsantrasyonu bilinen ya da bilinmeyen numunelerl
Dış kalite kontrol programı
Tıbbi laboratuvarın test sonuçlarının, performansının değerlendirilmesi ve test kalitesinin iyileştirilmesi gereken alanların saptanması amacıyla yürütülen karşılaştırma programını,
Dış kapı
Yükün, iç ortamdan dış ortama çıkarılmasına veya dış ortamdan iç ortama yerleştirilmesine asgari olarak izin veren açılır kapanır özellikli doğrudan satış işlevli soğutma cihazının parçasını,
Dış kaynak
Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı mensubu olmayan hukuk fakültesi mezunu adayların; PTYP ile belirlenen kontenjanlara göre, 8/11/2016 tarihli ve 29882 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Jandarma v
Dış kaynaklı teknik uzman
Tam zamanlı istihdam edilen teknik personel haricinde, ilgili teknik düzenleme kapsamında yürütülen uygunluk değerlendirme faaliyetleri için görevlendirilen sözleşmeli uzmanı,
Dış kaynaktan temin edilen muvazzaf astsubay adayı
926 Sayılı Kanunun 68 inci maddesine göre Türk Silahlı Kuvvetlerine astsubay yetiştirilmek üzere alınanların astsubay nasbedilmeden önceki askerî eğitim dönemindeki statüyü,
Dış kaynaktan temin edilen muvazzaf subay adayı
926 Sayılı Kanunun, üçüncü fıkrasındakiler hariç 14 üncü maddesinde belirtilen yöntemlerle subay nasbedileceklerin subay nasbedilmeden önceki askerî eğitim dönemindeki statüyü,
Dış laboratuvar
4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında Kalite Yönetim Sisteminde tanımlı dokümanlar doğrultusunda hizmet verebilen üniversiteler ile kamu kurum/kuruşlarına ait laboratuvarları,
Dış mekan süpürgesi
Dış mekan kullanımı için tasarlanmış, ünite içinde üretilen alçak basınçla oluşan bir hava akımı yoluyla çimenleri ve yaprak gibi atıkları bir toplayıcı içine toplamak üzere dış mekanda kullanım için tasarlanmış, aynı za
Dış ortam havası
Çalışma mekânları haricinde troposferdeki dış havayı,
Dış paket
Bir veya birden fazla paketi içeren ve bir taşıma birimi oluşturmak üzere taşıma ve istifleme rahatlığı sağlama amaçlı olarak kullanılan muhafazayı,
Dış paydaş
Kamu kurum ve kuruluşu, vakıf, sivil toplum kuruluşu, yerel yönetim, teknoloji geliştirme bölgesi, organize sanayi bölgesi ve özel sektör kuruluşlarını,