Aday alan kılavuzu
Alan kılavuzu olarak eğitilmek üzere kursa katılmaya hak kazanan kişiyi,
MEVZUATIN DİLİ
Bir terim,
kaynağıyla birlikte.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Aday askeri hava trafik kontrolörü
Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından verilen eğitimi veya eğitim programları kapsam ve niteliği Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından belirlenmiş ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından denkliği ka
Aday askeri hava trafik kontrolörü sertifikası
Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından verilen eğitimi veya eğitim programları kapsam ve niteliği Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından belirlenmiş ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından denkliği ka
Aday çarşı ve mahalle bekçisi
Memuriyete ilk ataması yapılmış henüz asaleti tasdik olmamış çarşı ve mahalle bekçisini,
Aday değerlendirme puanı
Adayların nihai olarak hesaplanan puanını,
Aday din görevlisi
22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 10/A maddesine göre Diyanet Akademisinde müezzin-kayyım, imam-hatip, Kur’an kursu öğreticisi ve vaizlik mesleki eğitimine al
Aday hekimlik (intörnlük) dönemi
Tıp Fakültesi Dönem 6’da yürütülen on iki aylık uygulamalı eğitim-öğretim sürecini,
Aday Memur
İlk defa Devlet memurluğuna atanacaklar için uygulanacak sınavları kazanarak temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staja tâbi tutulmak üzere, Kurumdaki kadrolara atananları,
Aday memur eğitimi
Adaylık süresi içinde gerçekleştirilen ortak vasıflarla ilgili temel eğitim, hizmet sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitim ve staj süreçlerinin tamamını,
Aday meslek mensubu
Kanunun öngördüğü şartları taşıyan, serbest ormancılık ve serbest orman ürünleri bürolarında mesleği serbestçe ifa edebilmeleri için mesleğe hazırlayıcı tekniğe, mevzuat ve uygulamaya yönelik temel bilgileri kazanmak ama
Aday öğretmen
Öğretmenlikte adaylığı daha önce kaldırılmamış olanlardan öğretmenliğe ilk defa atama suretiyle atananları,
Aday sağlık raporu
Tam teşekküllü hastaneler tarafından düzenlenen ve bu Yönetmelik ekindeki Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasında belirtilen hastalıklar yönünden muayene sonucunda, adaylar hakkında alınması zorunlu olan sağlık kurulu
Aday şirket
İdare tarafından belirlenen yeterlik listesine kayıtlı olan şirketleri,
Aday veya davet edilen
Yeterlik için başvuran veya davet edilen gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri,
Aday/Aday memur
İlk defa Devlet memurluğuna atanacaklar için; ortak vasıflarla ilgili temel eğitime, hizmet sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja tabi tutulmak üzere herhangi bir kurum veya kuruluşa atanan aday Devlet memurl
Aday/İstekli
Bu Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelerde teklif verebilecek durumda olan ve/veya veren tedarikçi veya hizmet sunucusunu,
Adaylık eğitimi
Aday memurların yetiştirilmeleri ve asli memur olabilmeleri amacıyla yüz yüze veya uzaktan eğitim şeklinde düzenlenen temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerini kapsayan eğitimi,
Adaylık Süresi
Kurumdaki kadrolara aday memur olarak atananların, Devlet kamu hizmet ve görevlerine aday memur olarak atandıkları tarihten başlamak üzere, bir yıldan az iki yıldan çok olmayan süreyi,
ADB 10
Tam boyu 10 metreye (dâhil) kadar özel tekne cinsindeki deniz araçlarını kullanmak için bu Yönetmelikte aranan şartları sağlayan kişilere verilen belgeyi,
ADB 24
Gövde boyu 24 metreye (dâhil) kadar özel tekne cinsindeki deniz araçlarını kullanmak için bu Yönetmelikte aranan şartları sağlayan kişilere verilen belgeyi,
Adım gerilimi (US)
Topraklama geriliminin, insanın 1 m’ lik adım açıklığı ile köprüleyebildiği bölümüdür. Bu durumda insan vücudu üzerindeki akım yolu ayaktan ayağadır (Şekil-2'ye bakınız).
Adi tutanak
Kayıt altına alınması gereken bir durumu, tespit edenler tarafından hazırlanıp imzalanan belgeyi,
Adil geçiş
İklim değişikliğiyle mücadelede ve yeşil büyüme sürecinde; çocuklar, kadınlar, yaşlılar, engelliler gibi süreçten en fazla etkilenebilecek kişiler öncelikli olmak üzere herkesi kapsayacak, istihdam sürecinin uygun tedbir
Adil kültür
Emniyet kültürü ile değişmeli olarak kullanılan, insanların emniyetle ilgili bilgileri güven içinde paylaşabildikleri ve paylaşmak için teşvik edildikleri ve ödüllendirildikleri, kabul edilebilir ve edilemez davranışlar
Adlandırma tabelaları
Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı ile her tür ve derecedeki resmî, özel okul ve kurumlar ile görevlilerin oda kapılarındaki adı, soyadı ve unvanlarını; derslik, atölye, pansiyon, spor salonu, toplantı odası, ö
Adli destek görevlisi
Adalet Bakanlığı ve adliye bünyesinde psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı kadrolarında çalışanları,
Adli destek hizmetleri
Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkemelerin talebiyle ya da kişilerin başvurusu ile psikolog, pedagog, sosyal çalışmacılar ve ilgili diğer personel aracılığıyla sunulan hizmetleri,
Adli görüşme
Mahkemelerden veya Cumhuriyet başsavcılıklarından adli görüşme odasına yönlendirilen dosyalardaki kişilerle adli görüşme odalarında yaşlarına ve içinde bulundukları duruma uygun şekilde adli destek görevlisi aracılığıyla
Adli görüşmeci
Adli görüşme odasında çalışmak üzere görevlendirilen adli destek görevlisini,
Adlî kolluk
4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilâtı Kanununun 8, 9, 10 ve 12 nci maddeleri, 2803 sayılı Jandarma Teşkilât, Görev ve Yetkileri Kanununun 7 nci maddesi, 485 sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilât ve Görevleri
Adli merci
Mahkeme, hâkimlik ve savcılıkları,
Adlî merci
Mahkeme, hâkimlik ve savcılıklar ile kanunla istisnaî olarak ceza soruşturması yapma yetkisi verilen diğer makamları, devletlerin milletlerarası andlaşmalara yaptıkları beyanlarda belirttikleri mercileri,
Adli psikiyatrik sağlık raporu
Adli psikiyatrik hizmetler kapsamında ve adli merciler tarafından talep edilen konularda, ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlarınca tek hekim veya sağlık kurulu raporu şeklinde düzenlenen raporu,
Adlî Sicil Paylaşım Sistemi
Genel Müdürlük tarafından merkezî veri tabanından ayrı olarak elektronik ortamda tutulan, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişilerin istifadesine sunulan sınırlandırılmış adlî sicil kayıtlarını içeren ve bunların bel
Adli süreçteki çocuk
Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuğu,[3]
Adli ve idari yargı birimleri
Adli yargı ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemelerinde ilgili Cumhuriyet başsavcılığını, idari yargı ilk derece mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerinde bölge idare mahkemesi başkanlığını,
Adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu
Ağır ceza mahkemelerinin bulunduğu yerlerde; başkanı ve bir asil, bir yedek üyesi Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenecek hâkimler ile o yer Cumhuriyet Başsavcısından oluşan kurulu,
Adli yargıda
Mahkeme başkan ve üyelerini, hâkimleri, Yargıtay tetkik hâkimleri ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında idari görevlerde çalışan hâkimleri,
ADR
Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasını (ADR Konvansiyonunu),
ADR Uygunluk Belgesi
6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen taşıtlar için ADR Bölüm 9’da belirtilen hükümler kapsamında geçerlilik süresi en fazla bir yıl olacak şekilde düzenlenen belgeyi,
ADR uygunluk belgesi/Taşıt uygunluk belgesi
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelikte tanımlanan belgeyi,
Adres
Herhangi bir toprak parçası veya binanın coğrafi konumu ve işlevi açısından tanımlanmasını,
Adres beyan formu
Yerleşim yeri ve diğer adreslerin bildiriminde kullanılan, şekli ve kapsamı Bakanlıkça belirlenmiş olan formu,
Adres bileşenleri
Numaralama işlemlerinde kullanılan unsurlar; posta kodları, il, ilçe, bucak, köy ve mezra isimleri, mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak isimleri ile sabit tanıtım numarası ve bina numarası gibi adres verileri ile tanım
Adres bilgi kayıt sistemi
25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve ilgili mevzuatı saklı kalmak kaydıyla, (…)[2] kişilerin rızası alınarak gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarına ait fiziki ve elektronik adresle
Adres formları
Numaralama işlemlerini takiben tanımlanan, adreslerin aktarılacağı formları,
Adres kayıt sistemi
Türk vatandaşları ve Türkiye’de yaşayan yabancıların yerleşim yeri ve diğer adres bilgilerinin güncel olarak takip edildiği elektronik ortamı,
Adres taşınabilirliği
Abonenin numarasını değiştirmeden bulunduğu adresi değiştirmesini,
Adres verisi
Kullanıcının acil yardım çağrı hizmetlerini aramakta kullandığı cihazın bulunduğu yere ilişkin posta adresi ve coğrafi koordinatlar cinsinden veriyi,
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi
İçişleri Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu tarafından geliştirilen ve adres bilgilerinin yer aldığı elektronik veri tabanını,
ADS açısından araç tipi
Aşağıdaki gibi temel özellikler açısından farklılık göstermeyen tam otonom araçları; 1) ADS performanslarını büyük oranda etkileyen araç özellikleri, 2) ADS'nin sistem özellikleri ve tasarımı,
ADS fonksiyonu
Bir DDT'nin belirli bir kısmını yapmak üzere tasarımlanmış ADS yazılım ve donanımının bir uygulamasını,
ADS hizmet ömrü
ADS sisteminin bir araçta kullanılacağı süreyi,
ADS özelliği
Bir ODD dahilinde belirli bir kullanım için tasarımlanmış ADS yazılım ve donanımının bir uygulamasını,
ADS yaşam döngüsü
Tasarım, geliştirme, imalat, sahada kullanım, servis ve hizmetten çıkarma aşamalarını kapsayan süreyi,
Advers olay
Klinik araştırmaya iştirak eden gönüllüde, uygulanan tedavi ile nedensellik ilişkisi olsun veya olmasın ortaya çıkan istenmeyen tüm tıbbi olayları,
Advers reaksiyon
Klinik araştırmaya iştirak eden gönüllüde ortaya çıkan istenmeyen ve amaçlanmayan tüm cevapları,
Advers reaksiyon/şüpheli advers reaksiyon
Bir ilaca karşı gelişen zararlı ve amaçlanmayan cevabı,
Aerodinamik tertibat ve teçhizat
Uzatılmış kabinler hariç olmak üzere, karayolu araçlarının aerodinamik sürtünmesini azaltmak için tasarlanmış tertibatı veya teçhizatı,
Aerosol
Gaz içerisinde dağılmış ve gazla sarılmış 10 mikrometreden daha küçük çaplı sıvı veya katı parçacıklarından oluşan çok fazlı sistemi,
Aerosol kap
Metal, cam veya plastikten yapılmış; sıvı, macun veya toz ya da bunlar olmaksızın basınçla sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış veya basınç altında çözülmüş bir gaz içeren ve içindekini köpük, macun, toz ya da sıvı faz halinde
AETR
20/7/1999 tarihli ve 4411 sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Taşıtlarda Çalışan Personelin Çalışmalarına İlişkin Avrupa Anlaşmasını,
AF Çok amaçlı araç
AA’dan AC’ ye kadar belirtilenlerin dışındaki, yolcu ve onların bagaj veya yüklerini tek bir bölmede taşıması amaçlanan ve Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğindeki şartları taşıyan motorlu araçlardır. Yuk
AFAD
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığını,
AFAD Akreditasyon Sistemi
Kamu uyumunun sağlanması ve Başkanlığın koordinasyonunda faaliyet gösterebilmeleri için kuruluşlar ile AFAD gönüllüsü kişilere uygunluk belgesi verilmesi amacıyla oluşturulan akreditasyon sistemini,
AFAD gönüllüsü
Tamamıyla kendi isteği doğrultusunda dayanışma ve yardımlaşma amacıyla kişisel çıkar gözetmeksizin hiçbir maddi beklentisi olmadan, sadece topluma faydalı olmak arzusuyla fiziksel gücünü, zamanını, bilgi birikimini, yete
AFAD gönüllüsü kişi
Tamamıyla kendi isteği doğrultusunda, dayanışma ve yardımlaşma amacıyla kişisel çıkar gözetmeksizin hiçbir maddi beklentisi olmadan sadece topluma faydalı olmak arzusuyla fiziksel gücünü, zamanını, bilgi birikimini, yete
Aferez
Elde edilmek istenen kan bileşenlerinin özel bir cihaz kullanılarak ayrıştırılmasını,
Afet
Toplumun tamamı veya belli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, normal hayatı ve insan faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan doğal, teknolojik veya insan kaynaklı olayları,
Afet durumu
Deprem, sel, su baskını, yangın, çığ, heyelan gibi olaylar sonucu arama, kurtarma, sosyal yardım ve imar gibi müdahaleyi gerektiren durumu,
Afet grubu
Afet ve acil durumlarda, ana çözüm ortağı ve destek çözüm ortaklarının yürüttükleri çalışmaların niteliğine göre oluşturulan grupları,
Afet grubu sekretarya yetkilisi
Afet grubunun yönetim ve yazışmalarında görev alan ana çözüm ortağı ile destek çözüm ortaklarının uygun nitelik ve donanıma sahip personelini,
Afet senaryosu
Afet riskinin belirlenmesi çalışmaları sonucunda elde edilen farklı büyüklük ve konumlardaki tehlikelerin gerçekleşmesi hâlinde meydana gelebilecek zarar ve kayıpları tahmin etmeye yarayan çalışmayı,
Afet ve acil durum faaliyetleri
Afet ve acil durumlar ile sivil savunmaya ilişkin hizmetlerin ülke düzeyinde etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi için gerekli önlemlerin alınması ve olayların meydana gelmesinden önce hazırlık ve zarar azaltma, olay sır
Afet ve acil durum faaliyetleri ödeneği
5902 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı bütçesinde yer alan ödeneği,
Afet ve acil durum faaliyetleri ödenekleri
5902 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı bütçesinde yer alan ödenekleri,
Afet ve acil durum haberleşme operatörü
Afet ve acil durum yönetiminde görev alan ilgili kuruluş akreditasyonu ile gönüllülük esasına dayalı olarak afet ve acil durum haberleşmesinde yer alan amatör telsizcileri,
Afet ve Acil Durum Koordinasyon Kurulu
İllerde vali, ilçelerde kaymakam başkanlığında toplanan, afet ve acil durum hazırlıkları ile alınacak önlemleri belirleyen, kurumlar arası koordinasyonu sağlayan kurulu,
Afet ve Acil Durum Kurulu
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi gereğince oluşturulan Kurulu,
Afet ve acil durum müdahale hizmetleri
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının yapmış olduğu çalışmaların yanı sıra TAMP gereğince oluşturulan afet grupları tarafından yerine getirilen faaliyetleri,
Afet ve acil durum toplanma alanları
Afet ve acil durumlar sonrasında geçici barınma merkezleri hazır olana kadar geçecek süre içinde yaşanacak paniği önlemek ve sağlıklı bilgi alışverişini sağlamak amacıyla halkın tehlikeli bölgeden uzaklaşarak toplanabile
Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi
Afet ve acil durumlarda müdahalenin koordine edildiği, 24 saat esasına göre çalışan, kesintisiz ve güvenli bilgi işlem ve haberleşme sistemleri ile donatılan merkezi,
Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri (AADYM)
Afet ve acil durumlarda müdahalenin koordine edildiği, 24 saat esasına göre çalışan, kesintisiz ve güvenli bilgi işlem ve haberleşme sistemleri ile donatılan merkezleri,
Afet Yönetimi ve Karar Destek Sistemi
Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak Başkanlık tarafından geliştirilen, afet ve acil durumlarda tüm kaynakları etkin bir şekilde yönetebilen, karar destek mekanizmalarına sahip internet ağı tabanlı bir uygulamayı içeren
Afet zarar tespit raporu
Afet ve acil durumların fiziksel varlıklarda yarattığı tahribatın parasal karşılığının yer aldığı raporu,
Afet/acil durum simülasyon odası
Herhangi bir alan ya da bölgeye ait afet ve acil durumların canlandırıldığı alanı,
Afetlerde sağlık hizmetleri
Afetlere ve acil durumlara hazırlıklı olmak, afet ve acil durum oluştuktan sonra hızlı ve doğru müdahale ile ölüm, yaralanma ve sakatlıkların önlenmesi, hasta ve yaralıların tedavisi, ikincil hastalıkların önlenmesi, ola
Afetzede
Birinci maddede belirtilen deprem afetleri nedeniyle, konut ve işyerleri yıkık, ağır veya orta derecede hasar gören mülk sahipleri, bunların hissedarları ve bu kişilere ait; yıkık-ağır veya orta derecede hasarlı başka ko
Afiş
Duyuru ve tanıtım amacıyla hazırlanan resimli veya resimsiz ilanları,
AFS beyannamesi
Organik Tutunma Önleyici Sistem Beyannamesini,
AFTN
Havacılık sabit iletişim ağını,
AFYDB
Kurum Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığını,
Afyon kaymağı
27/9/2003 tarihli ve 25242 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği (No: 2003/34)’nde tanımlanan Afyon kaymağını,
AG
Alçak gerilimi,
AG kullanıcı
Bağlantı noktası AG seviyesinde olan kullanıcıyı,
AGGS
Ara gözden geçirme soruşturmasını,
AGİT
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatını,
AGNO
Ağırlıklı Genel Not Ortalamasını,
AGNO (GPA)
Ağırlıklı Genel Not Ortalamasını,
Ağ
Fiziksel bileşenleri, organizasyonel ilkeleri, iletişim yöntemlerini ve biçimlerini (protokoller) içeren, bağlantıların topolojisine sahip bir iletişim altyapısı olan mimariyi,