Yüksek hızlı tren
Coğrafi bölgesi fark etmeksizin 250 km/s’ye kadar hız yapılabilen kısa veya uzun mesafeli yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
MEVZUATIN DİLİ
Bir terim,
kaynağıyla birlikte.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Yüksek hızlı yolcu taşımacılığı
Coğrafi bölgesi fark etmeksizin 250 km/s’ye kadar hız yapılabilen kısa veya uzun mesafeli yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
Yüksek Hızlı Yolcu Teknesi
SOLAS-1974 Sözleşmesi, Kısım X, Kural 1’de tanımlanan ve onikiden fazla yolcu taşıyan yüksek hızlı tekneyi, n) Yolcu Gemisinin Diğer Ayırıcı Özellikleri:
Yüksek kaçak akım (Bilgi-işlem donanımları için)
TS 40’a uygun fiş-priz veya benzeri ile bağlı IEC 60435‘e uygun olarak ölçülen ve belirtilen sınırı aşan toprak kaçak akımıdır.
Yüksek kapasiteli lif analiz cihazı (HVI)
Pamuk lifinde renk, uzunluk, incelik, kopma mukavemeti, uzunluk uyumu, yabancı madde oranı gibi özellikleri aynı anda ölçebilen cihazı,
Yüksek kayıplı şirketler
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki kriterleri taşıyan dağıtım şirketlerini,
Yüksek Komiserler Kurulu
7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 26 ncı ve 6132 sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca oluşturulan sürekli kurulu,
Yüksek Kurul
Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu'nu,
Yüksek Kurul veya Kurul
Güneydoğu Anadolu Projesi Yüksek Kurulunu,
Yüksek Kurulu
Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Yüksek Kurulunu,
Yüksek Kurum
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunu,
Yüksek Kurum Başkanı
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanını,
Yüksek Lisans
Lisans öğrenimine dayalı, eğitim-öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimi,
Yüksek lisans (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master)
Bir lisans öğretimine dayalı eğitim-öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan yükseköğretimi,
Yüksek nitelikli konut (rezidans)
3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde tanımlanan ve aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde belirtilen yerlerde yapılabilen, en az konut şartlarını sağlayan; resepsiy
Yüksek Onur Kurulu
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yüksek Onur Kurulunu,
Yüksek patojenik avian influenza (HPAI)
Ek-1’in ikinci ve üçüncü fıkrasının (a) bentlerinde belirtilen avian influenza enfeksiyonlarından herhangi birisini,
Yüksek riskli bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler
EK-3 listesinde Türkiye’ye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler tablosunda listelenmeyen ancak bir ön değerlendirme sonucunda ülkemiz için kabul edilemez bir seviyede zararlı riski taşıdığı tespit edilen b
Yüksek riskli yapılar
En az bir "işletme ve bakım sorumlusu" mühendis çalıştırması gereken, yangın algılama-uyarma, güvenlik, haberleşme ve konfora yönelik elektronik sistem tesisatlarına sahip, insanların toplu olarak yaşadığı veya geçici sü
Yüksek sıcaklık
Proses çillerinin standart nominal şartlarda ve 70C’lik iç ortam ısı değiştirici çıkışı sıcaklığında nominal soğutma kapasitesini verebildiğini,
Yüksek sıcaklık proses çilleri
Bir elektrik motoru tarafından tahrik edilen veya tahrik edilmek üzere tasarlanmış en az bir kompresörü ve en az bir buharlaştırıcıyı entegre eden, insanların termal konforu için bir alana soğutma sağlanmasının amaçlanma
Yüksek sıcaklıkta pastörizasyon
85°C ve üzerinde kısa süreli uygulanan ve bu uygulamalardan hemen sonra alkali fosfataz ve peroksidaz testi yapıldığında ürünlerin negatif reaksiyon gösterdiği işlemi,
Yüksek sıcaklıkta pastörize süt
Yüksek sıcaklıkta pastörizasyon işlemi uygulanarak üretilen içme sütünü,
Yüksek tehlike
Yüksek tehlike sınıfına giren maddelerin üretildiği, kullanıldığı ve depolandığı yerleri,
Yüksek tehlikeli hizmet mahalleri
Kuzineler, pişirme donanımına sahip büfeler, boyahane ve fenerlikler, makine mahalli parçası olmayan mahaller, LPG tüpü bulunan kapalı mahaller ve saunaları
Yüksek tünel
Alçak tünellerden farklı olarak üretim dönemi boyunca kullanılan, profil yapı elemanlarının yarım daire şekline getirilerek toprağa sabitlenmesi ile oluşturulan, üzeri ışık geçirebilen plastik ile örtülen ve bağımsız ola
Yüksek verimli kojenerasyon
Yararlı ısı ve elektrik ve/veya mekanik enerjinin ayrı ayrı üretimine göre birincil enerji kaynağında en az yüzde on ve üzeri tasarruf sağlayan kojenerasyon ünitelerini,
Yüksek yoğunluklu boşalmalı lamba
Işık üreten arkın duvar sıcaklığı ile kararlı hale getirildiği ve arkın, santimetre kare başına 3 W’ın üzerinde bir ampul duvar yüklemesine sahip olduğu elektrik boşalmalı lambayı,
Yüksek yoğunluklu deşarj (HID)
Ek-I’de tanımlandığı gibi metal halojenür, yüksek basınçlı sodyum ve cıva buharı türleriyle sınırlı olan, çeper sıcaklığının ışık üreten arkı stabilize eden ark odacığı santimetrekare başına 3 Watt’ı aşan bir ampul çeper
Yüksek yoğunluklu deşarj lambası
Işık oluşturan elektrik kıvılcımının duvar sıcaklığı ile stabilize edildiği ve elektrik kıvılcımının santimetrekareye 3 watt’tan fazla yük taşıdığı bir ampul içinde olan elektrik boşalmalı bir lamba anlamına gelir.
Yüksek yoğunluklu tatlandırıcılar (YYT)
Yüksek Yoğunluklu Tatlandırıcıların İthaline İlişkin Tebliğ (İthalat: 2021/4) hükümlerince ithalatında Bakanlıkça düzenlenmiş uygunluk yazısı aranan ve Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları (G.T.İ.P.) ve madde isimleri b
Yüksek zenginlikli uranyum
İçeriğindeki uranyum-235 izotopu miktarı %20 veya daha fazla zenginleştirilmiş uranyumu,
Yüksekokul
Sarıkamış Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunu,
Yüksekokul (YDYO)
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Yabancı Diller Yüksekokulunu
Yüksekokul Kurulu
Trakya Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Kurulunu,
Yüksekokul Muafiyet ve Sınav İtiraz Komisyonu
Öğrencilerin yabancı dil dersleri ile ilgili muafiyetleri, intibakları ve sınav itirazları ile ilgili karar veren kurulu,
Yüksekokul Müdürlüğü
Polis Meslek Yüksekokulu Müdürlüğünü,
Yüksekokul Müdürlüğü (Müdürlük)
Kafkas Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Müdürlüğünü,
Yüksekokul Müdürü
Polis Meslek Yüksekokulu Müdürünü,
Yüksekokul Sekreteri
Faruk Saraç Tasarım Meslek Yüksekokulu Sekreterini
Yüksekokul Yönetim Kurulu
Trakya Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokul Yönetim Kurulunu
Yüksekokul Yönetim Kurulu (YYK)
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulunu,
Yüksekokul/Meslek Yüksekokulu
Faruk Saraç Tasarım Meslek Yüksekokulunu,
Yükseköğretim
Eğitim sistemi içinde, orta öğretime dayalı en az dört yarı yılı kapsayan her kademedeki eğitim-öğretimi,
Yükseköğretim Kurulu
4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 6 ncı maddesine göre oluşturulan kuruldur.
Yükseköğretim kurumları
Üniversiteler, yüksek teknoloji enstitüleri, harp okulları ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksek okullar, konservatuvarlar, meslek yüksekokulları ile uygulama ve araştırma merkezleridir.
Yükseköğretim kurumları ulusal öğrenci konseyi
Türkiye’deki yükseköğretim kurumları öğrenci konseyleri başkanlarının bir araya gelerek kurduğu öğrenci birliğini,
Yükseköğretim kurumu
Üniversite ve yüksek teknoloji enstitüleri ile vakıf yükseköğretim kurumlarını,
Yükseköğretim kurumu öğrenci konseyi
Yükseköğretim kurumlarında öğrencilerin kendi aralarında demokratik usullerle kurdukları öğrenci birliğini,
Yükseköğretim kurumu yönetim kurulu
Üniversite ve yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunu,
Yükseköğretim öğrenci veritabanı (YÖKSİS)
Yükseköğretim Kurulu bünyesinde tüm yükseköğretim kurumlarında önlisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde öğrenim gören öğrencilerin bilgilerinin tutulduğu merkezi veritabanını,
Yükseköğretim programı
Sinop Üniversitesine bağlı fakülte/yüksekokul/meslek yüksekokulunda açılmış bulunan önlisans ve lisans programlarını,
Yükseköğretim programları
Selçuk Üniversitesi yükseköğretim programlarını,
Yükseköğretim üst kuruluşları
2547 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan Yükseköğretim Kurulu ve Üniversitelerarası Kurulu
Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi
Ulusal yeterlilikler kapsamında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen ve tanımlanan, yükseköğretim içinde yer alan ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyindeki eğitim ve öğretim programları içi
Yükseköğretime Hazırlık Sınıfları
Galatasaray Üniversitesinde Fransızca Dil Hazırlık Sınıfı ile İleri Fransızca Hazırlık Sınıfından oluşan hazırlık sınıflarını,
Yükselme Eğitimi
Kurumun ihtiyacı doğrultusunda üst kadrolara yükseleceklere yeni kadrolarında daha başarılı olmalarını sağlamak için bilgi ve beceri kazandırmak amacıyla yapılan eğitimleri,
Yükseltgenme faktörü
Yanma sonucunda karbondioksite yükseltgenen karbonun, yakıt içerisindeki toplam karbona olan oranını (atmosfere salınan CO, CO2’nin molar eşdeğeri olarak alınır),
Yükseltilmiş heliport
Karada, yer seviyesinden yüksekte taşıyıcı bir yapı üzerine yerleştirilen heliportu,
Yüksüz Ağırlık
Üzerinde insan veya eşya (yük) bulunmayan ve akaryakıt deposu dolu olan bir aracın taşınması zorunlu alet, edevat ve donatımı ile birlikte toplam ağırlığıdır.
Yükten sorumlu kişi
Gümrük mevzuatı uyarınca, sevkiyat ile ilgili gümrük mevzuatının kapsadığı çeşitli durumların gelişiminden sorumlu gerçek veya tüzel kişi ve ayrıca bu kişinin bu Yönetmelik ile belirlenen kontrolleri ve/veya formaliteler
Yükümlü
Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında yer alan idareleri,
Yükümlü personel
25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanununa tabi olarak askerlik hizmetini ifa eden yedek subay ve yedek astsubayları,
Yükümlüler
11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamındaki kurum ve kuruluşları,
Yükümlülük süresi
Sigortalının meslek hastalığına sebep olan işinden fiilen ayrıldığı tarih ile meslek hastalığının meydana çıktığı tarih arasında geçen en uzun süreyi,
Yürür vaziyette yüksüz kütle
İmalatçının şartnamesinde belirtilen standart donanım, soğutucu, yağlayıcılar, yakıt, avadanlık ve 75 kg olduğu kabul edilen sürücü dâhil, ancak opsiyonel aksesuarlar hariç olmak üzere, normal kullanıma hazır olan yüksüz
Yürür vaziyetteki aracın kütlesi
İmalatçının, belirlediği teknik özelliklere göre standart ekipmanla donatılmış, sürücünün, yakıt ve sıvıların kütlesinin ve takılmaları durumunda üstyapının kütlesinin, kabinin, bağlantı elemanlarının ve yedek lastik/las
Yürütme gücü
Gemi ana makinesi ya da makinelerinin toplam ve en büyük sürekli çıkış gücü olarak kabul edilen ve gemi tasdiknamesi ile diğer resmî belgelerde yazılı kilovat (kW) cinsinden belirtilen gücü (1 kilovat (kW) = 1,34 beygir
Yürütme Komisyonu
Uzman yardımcılarının eğitimlerinden, giriş sınavı ile yeterlik sınavının organizasyon ve koordinasyon faaliyetlerinin yürütülmesinden sorumlu Komisyonu,
Yürütme Komitesi
İşgücü Piyasası Bilgi Danışma Kurulu Yürütme Komitesini,
Yürütme Kurulu
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Yürütme Kurulunu,
Yürütücü kuruluş
Proje veya program hazırlama ve yürütme beceri, deneyim ve altyapısına sahip; projenin veya programın yürütüldüğü kamu Ar-Ge birimini, kamu Ar-Ge merkezini, özel kuruluşu, yükseköğretim kurumunu ve yükseköğretim kurumu b
Yürütücü kurum
Projenin hazırlanması ve yürütülmesinde bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki her türlü sorumluluğu taşıyan üniversiteleri, sivil toplum, meslek ve çiftçi kuruluşlarını, TÜBİTAK Ar-Ge birimlerini ve özel sektörü,
Yürüyüş yolu
Park ve bahçeler tanımının dışında kalan, halkın genel kullanımına yönelik veya halkın yürümesi için tahsis edilen yolları,
Yüz kızartıcı suçlar
Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas ve benzer suçları,
Yüz yüze eğitim
İşletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamında yapılan ders görevleri (Değişik ibare:RG-22/2/2025-32821) hariç olmak üzere öğretim programlarında öngörülen teorik ve uygulamalı derslerin eğitiminin; derslik, spor alanlar
Yüzdeli kazanç hissesi
Oynayanın iştirak bedelinin oyun bedeline oranı nispetinde kazananlar hissesinden alacağı payı,
Yüzdürme şarjı
Bataryanın kendi kendine deşarjını telafi eden şarjı,
Yüzen LNG terminali (FSRU)
LNG'nin gemilerden boşaltımı ve depolanması, depolanan LNG'nin gazlaştırılması ve iletim şebekesine gönderilmesi, depolanan LNG'nin LNG gemilerine yüklenmesi işlevlerini yerine getiren gemileri,
Yüzer birlik
Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilat, malzeme ve kadrosunda (TMK) “yüzer” olarak tanımlanmış birlik veya görevleri,
Yüzer GES
Su yüzeylerine kurulan güneş enerjisine dayalı elektrik üretim ünitelerini/tesisini,
Yüzer GES (YGES)
İlgili mevzuatı kapsamında su yüzeylerine kurulan güneş enerjisine dayalı elektrik üretim ünitelerini/tesislerini,
Yüzer GES adası
Yüzer GES sahası içerisinde yer alan, suya temas etmeyen sistemler için rezervuarda bağımsız hareket edebilen her bir modülü veya suya temas eden sistemler için bağlanma veya demirleme sistemi ortak olan birden fazla mod
Yüzer GES adası su yüzeyi temas oranı
Yüzer GES tesisinde yüzdürücü sistemin suya temas eden toplam taban alanının Yüzer GES adası alanına oranını,
Yüzer GES adası yerleşim planı
Yüzer GES sahası içerisinde Yüzer GES adalarının yerleşimini gösterir planı,
Yüzer GES sahası
Yüzer GES projesine ilişkin olarak kullanımına izin verilen toplam rezervuar su yüzey alanını,
Yüzer havuz
İçerisinde gemi inşa, tadilat, bakım-onarımın ve taşımacılıkta da kullanılabilen su aracını,
Yüzer havuz bağlama planı
Tesiste konuşlandırılacak yüzer havuzun bağlama elemanları, kapasitesi, bağlama konumu ve şekli gibi hususların gösterildiği, ek-2’de belirtilen formata uygun olarak hazırlanan koordinatlı ve ölçekli planı,
Yüzer havuz işletme izni belgesi
İdarece uygun görülen şekilde tesislerde konuşlandırılıp çalıştırılabileceği tespit edilen yüzer havuz için verilen ek-9’daki belgeyi,
Yüzey hazırlama
Tesiste imal edilen ve/veya bakım onarım için gelen sac, ahşap, kompozit ve benzeri gemilerin hava ve su ile temasında korozyona uğramaması ya da korozyona uğrayan yüzeyde gemi yapı elemanlarının dayanıklılığını artırmak
Yüzey işlemleri
Perdahlama, ıslatma, kabarta, rendeleme, zımparalama gibi ön hazırlık işlemleri ile birlikte ağaç malzeme yüzeyinde uygulanan strüktürel ağartma, renk verme, koruyucu ve desen baskı işlemlerini,
Yüzey suyu
Doğal ve düzenlenmiş tabii göller ve sulak alanlar ile baraj ve gölet gibi biriktirme yapıları rezervuarındaki sular, akarsular, sulama ve drenaj kanallarındaki akan ya da durağan halde bulunan suları,
Yüzeyi bulaşmış cisim (SCO-Surface Contaminated Object)
Kendisi radyoaktif olmayan, fakat yüzeyi radyoaktif madde ile bulaşmış her türlü katı cisimdir ve kendi içinde ikiye ayrılır:
Yüzeysel su kütlesi
Yeraltı suları haricindeki bütün iç sular, geçiş suları ve kıyı sularını,
Yüzeysel topraklama
Topraklanacak işletme elemanları veya cihazların ve iletişim tesislerinin işletme akımı taşımayan iletken kısımlarının ağ şeklinde kendi aralarında koruma topraklamasına veya fonksiyon ve koruma topraklamasına bağlandığı
Yüzeysel topraklayıcı
Genel olarak 0,5 - 1 m. arasında bir derinliğe yerleştirilen topraklayıcıdır. Galvanizli şerit veya yuvarlak ya da örgülü iletkenden yapılabilir ve yıldız, halka, gözlü topraklayıcı ya da bunların karışımı olabilir.
Yüzme alanı
Yüzme suyunun bulunduğu alanı,
Yüzme alanı işleticisi
Yüzme alanını işleten gerçek veya tüzel kişiyi,
Yüzme havuzu
Yüzme, serinleme, eğlenme veya spor amaçlı kullanılan; tabanı, duvarları, taşma kanalları, rezerv deposu su kalitesini etkilemeyen ve güvenlik gereklerini yerine getiren uygun malzeme ile kaplanan ve bu Yönetmelikte beli
Yüzme havuzu işleticisi
Yüzme, serinleme, eğlenme veya spor amaçlı kullanılan yüzme havuzlarını işletenleri,