Azami Toplam Ağırlık
Araçların karayollarında güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan toplam ağırlıktır.
MEVZUATIN DİLİ
Bir terim,
kaynağıyla birlikte.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Azami Uzlaştırma Fiyatı (AUF)
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından 6446 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin on birinci fıkrasına dayanılarak çıkarılan ve 18/3/2022 tarihli ve 31782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kaynak Bazında Destekleme Bedel
Azami uzunluk
Aracın boylamasına düzlemine dik ve aracın sırasıyla önüne ve arkasına teğet olan ve aracın bütün aksamı ve özellikle aracın önünden ve arkasından dışarı doğru çıkan bütün sabit aksamını (tamponlar, çamurluklar ve benzer
Azami yükseklik
Aracın üzerinde bulunduğu düzlem ile buna paralel aracın en uç üst kesimine teğet düzlem arasındaki azami mesafeyi,
Azınlık okulları
Rum, Ermeni ve Musevî azınlıklar tarafından kurulmuş, Lozan Antlaşması ile güvence altına alınmış ve kendi azınlığına mensup Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğrencilerin devam ettiği okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğr
Azlık
Halka açık ortaklıklarda sermayenin en az yirmide birini oluşturan pay sahiplerini,
Azot Oksitleri
Milyar başına parça (ppb) cinsinden azot monoksit ve azot dioksit konsantrasyonlarının metre küp başına mikrogram azot dioksit olarak ifade edilen toplamını,
B grubu lisans
Verilerin toplanması durumunda yerli ve yabancı gerçek ve tüzel kişilere verilen, tarafların aralarında lisans sözleşmesi imzaladıkları lisansı,
B grubu reçete
Kurum mevzuatına göre ayrı fatura edilmesine ilişkin düzenleme olmayan veya içeriğinde herhangi bir raporlu ilaç bulundurmayan ayaktan hasta reçetelerini,
B Kategorisi Hayvanlar
CITES Sözleşmesi Ek–2 listesinde yer alan ve Bakanlıkça koruma altına alınan türleri,
B kotası
A kotasının belli bir oranına tekabül eden ve güvenlik payı için bulundurulmak üzere üretilen şeker miktarını,
B sınıfı yangınlar
Benzin, benzol, makine yağları, laklar, yağlı boyalar, katran ve asfalt gibi yanıcı sıvı maddeler yangınını,
B sınıfı yumurta
Gallus gallus var. domesticus türüne ait tavuklardan elde edilen, A sınıfı yumurtanın Ek-1’de yer alan kalite özelliklerini karşılamayan, doğrudan insan tüketimine sunulmaya uygun olmayan ve işlenmek suretiyle yumurta ür
B tipi tali orman yolu
Trafiğe uygun platform genişliği 3-5 metre ve hendek genişliği 0,5-1 metre olup, toplam genişliği 3,5-6 metre olan dere ve yamaç yollarını,
B tipi UGK
Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin onuncu fıkrası çerçevesinde TS EN ISO/IEC 17020 standardına göre A tipi muayene kuruluşu olarak akreditasyona sahip olmayan kur
B1
Kompleks motorlu olmayan hava araçları ile yapılan ticari olmayan operasyonları-NCO,
B1 Tipi sığır sürüleri
Önceki klinik ve aşılama geçmişi ile serolojik durumu bilinmeyen sürüleri,
B2
Ticari özel operasyonları-Ticari SPO,
B2 Tipi sığır sürüleri
Önceki klinik ve aşılama geçmişi ile serolojik durumu bilinen ve Ek–3’e uygun bir şekilde B3 tipi ve B4 tipi sürüler statüsüne getirilmesi amaçlanan ve bu amaçla rutin izleme testlerinin yapıldığı sürüleri,
B3
Eğitim faaliyetlerini,
B3 Tipi sığır sürüleri
Ek–1’ de yer alan koşulları yerine getiren brusellozdan ari sürüleri (içerisinde Brusella S–19 aşılı hayvanlar bulunan),
B4
Kompleks motorlu hava araçları ile yapılan ticari olmayan operasyonları-NCC,
B4 Tipi sığır sürüleri
Ek–1’ de yer alan koşulları yerine getiren resmi olarak brusellozdan ari sürüleri (Brusella S–19 aşısız hayvanlardan oluşan),
B5
Ticari olmayan özel operasyonları-SPO,
BA
Spor Federasyonunun üyesi olduğu Balkan Atletizm Birliğini,
Babassu yağı
Çeşitli palm orbignya türlerinin meyve çekirdeklerinden elde edilen yağı,
Baca
Maden içerisinden sürülen galeriyi,
Baca Temizleyicisi
Yakma tesisinin bacasında gerekli bakım, onarım ve temizliği yapan gerçek ve tüzel kişileri,
Bacharach islilik derecesi
Bacharach Skalasında atık gaz içindeki partikül madde emisyonunun meydana getirdiği sayıyı,
BADGE
2,2-bis (4-hidroksifenil) propan bis (2,3-epoksipropil) eteri, CAS No: 001675-54-3,
BAE
Birleşik Arap Emirliklerini,
Bagaj
Hava aracında taşınan yolcunun veya mürettebatın kişisel eşyasını,
BAGİS
Balıkçı Gemilerini İzleme Sistemini,
BAGİS cihazı
Balıkçılık faaliyetinde bulunan gemilere, kimlik, konum, zaman, hız, yön gibi seyir bilgileri ile yaptıkları faaliyetlere ilişkin verilerin GSM, uydu ve diğer iletişim araçları vasıtasıyla izlenmesinde ve Bakanlığa gönde
Bağ alanı
Değişik amaçlarla her çeşit asma yetiştirilen alanları,
Bağ evi
Tarımsal faaliyetin yapılması için ihtiyaç duyulan ve tarımsal üretimi artırıcı etkisi olan, doğal yapıyı bozmayacak şekilde inşa edilen yapıyı,
Bağ işletme belgesi
Bağcılık yapan gerçek ve tüzel kişilere Bakanlık tarafından verilen belgeyi,
Bağ ürünleri
Asmadan elde edilen her türlü aşı gözü, aşı kalemi, çelik, asma yaprağı, üzüm ve üzümden elde edilen ürünleri,
Bağ ve sayfiye evi alanları
Seyrek yoğunluklu alanlarda, müstakil tek bağımsız bölümlerden oluşan, en çok iki katlı ve yapılaşma şartları imar planı ve plan notunda belirlenmiş konut bölgelerini,
Bağ, Bahçe ve Ağaçlık Arazi
Uygulama tarihinde dönümden en az, 6831 Sayılı Orman Kanununa göre Yapılacak Orman Kadastrosu ve Aynı Kanunun 2/B Maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmelik'te cinsi ve sayısı yazılı ağaç, ocak, kök veya fidan bulunacak
Bağcılık komitesi
Bağcılıkla ilgili her türlü teknik ve idari düzenleme ile denetim ve organizasyonu yapmaya yetkili birimi,
Bağıl biyoyararlanım
İntravenöz kullanım dışında en yüksek biyoyararlanıma olanak veren bir yoldan verilmek suretiyle veya aynı yoldan verilen, fakat daha yüksek biyoyararlanım sağlayan bir farmasötik şekille elde edilen biyoyararlanıma oran
Bağıl değerlendirme
Bir dersteki öğrencinin başarısının, o dersi seçen öğrenci grubundaki başarı düzeyleri ile bağıntılı bir şekilde Senato tarafından belirlenen istatistiksel bir yöntemle belirlenmesini,
Bağıl değerlendirme sistemi
Öğrencilerin laboratuvar, ödev ve benzeri dönem içi çalışmaları ile ara sınav, dönem sonu sınavı ve bütünleme sınavı notlarının ağırlıklarına göre belirlenen başarı not ortalamasını, o dersi alan öğrencilerin başarı düze
Bağıl Değerlendirme Sistemi (BDS)
Öğrencinin bir dersteki başarısının aynı derse kayıtlı diğer öğrencilerin başarı düzeylerine göre değerlendirilmesini,
Bağıl Sistem
Öğrencinin bir dersteki başarısının aynı derse kayıtlı diğer öğrencilerin başarı düzeylerine göre değerlendirilmesini,
Bağımlı
Elektrikli ve elektronik eşyanın amaçlanmış asgari bir işlevini yerine getirmesi için elektrik akımına veya elektromanyetik alana ihtiyaç duymasını,
Bağımlı Çalışan Meslek Mensubu
Bir iş sahibine ücret karşılığı hizmet veren meslek mensubunu,
Bağımlılık
Bir maddenin belirgin bir etkiyi elde etmek için alınması sürecinde ortaya çıkan bedensel, ruhsal ya da sosyal sorunlara rağmen madde alımının devam etmesi; bırakma isteğine rağmen bırakılamaması, aynı etkiyi elde edebil
Bağımlılık yapıcılık
Bir maddenin, tipik olarak bir ödül aşılayarak veya yoksunluk belirtilerinin rahatlamasını sağlayarak veya her ikisini de yaparak, bireyin davranışını kontrol etme becerisini etkileyen bir durum olan bağımlılığa yol açma
Bağımsız bölüm
Tamamlanmış bir binanın kat, daire, büro, dükkân, mağaza, mahzen, depo ve benzeri bölümlerinden ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olan birimlerini,
Bağımsız bölüm brüt alanı
Şaftlar, ışıklıklar, hava bacaları, galeri boşlukları hariç, bağımsız bölümün dış konturlarının çevrelediği alanı (Dış cephe haricindeki bölümlerdeki dış kontur, duvar orta aksı olarak belirlenir. Bağımsız bölümün eklent
Bağımsız bölüm genel brüt alanı
Bağımsız bölüm toplam brüt alanına bağımsız bölüme ortak alanlardan düşen payların da eklenmesi suretiyle hesaplanan genel brüt alanı,
Bağımsız bölüm net alanı
İçerden bağlantılı piyesleri ile birlikte bağımsız bölümün içerisindeki boşluklar hariç, duvarlar arasında kalan temiz alanı (Bu alana; kapı ve pencere eşikleri, 2.5 santimetreyi geçmemek koşuluyla sıva payları, kolonlar
Bağımsız bölüm plânı
Kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmasına esas teşkil eden taşınmaz üzerine inşa edilecek yapı ve eklentilerin, bağımsız bölümlerin konumlarını ve numaralarını ruhsatına, projelerine, vaziyet plânındaki ölçülerine ve t
Bağımsız bölüm toplam brüt alanı
Bağımsız bölüm brüt alanına bu bölüme ait eklenti veya eklentilerin brüt alanının ilave edilmesiyle hesaplanan toplam brüt alanı,
Bağımsız Çalışan Meslek Mensubu
Çalışanlar listesine kayıtlı meslek mensubu ile bunların kurdukları ortaklık bürolarını ve şirketleri,
Bağımsız çalışma izni
Yabancıya Türkiye’de kendi ad ve hesabına çalışma hakkı veren çalışma iznini,
Bağımsız Değerlendirici
Proje tekliflerini, başvuru rehberlerinde belirtilen esaslara göre teknik, ekonomik, sosyal ve mali açıdan değerlendirmek üzere seçilen uzmanları,
Bağımsız denetçi
Bağımsız denetim yapmak üzere, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatını almış mes
Bağımsız denetim
Finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla, denetim sta
Bağımsız denetim çalışmasının belgelendirilmesi (Çalışma kâğıtları hazırlanması)
Bağımsız denetim kanıtlarının toplandığının ve gerekli bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak sonuca ulaşıldığının çalışma kâğıtları hazırlanmak suretiyle belgelendirilmesi sürecini,
Bağımsız denetim ekibi
(Değişik ibare:RG-21/7/2017-30130) Belirli bir bağımsız denetim görevini yerine getirmek üzere, sorumlu denetçi ve onun sorumluluğu altında görev yapan (Değişik ibare:RG-15/6/2024-32577) bağımsız denetçiler ile denetim p
Bağımsız denetim kuruluşu
Bağımsız denetim yapmak üzere, Kurum tarafından yetkilendirilen sermaye şirketlerini,
Bağımsız denetim kuruluşu (BDK)
BDY’nin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan bağımsız denetim kuruluşlarını,
Bağımsız denetim resmi sicili (Sicil)
Kurum tarafından elektronik ortamda tutulan ve bağımsız denetim kuruluşları ile denetçilerin kayıtlarının izlendiği resmi sicili,
Bağımsız denetim standartları
Yapılacak bağımsız denetimlerin ve sonuçlarının sermaye piyasası mevzuatı yönünden geçerli olabilmesi için bu Tebliğ ile belirlenen bağımsız denetim ilke, esas ve kurallarını,
Bağımsız Denetim Yönetmeliği
26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bağımsız Denetim Yönetmeliğini,
Bağımsız denetimin kalitesinin kontrolü
Bağımsız denetim raporu tamamlanmadan önce, bağımsız denetim ekibinin önemli nitelikteki kararları ile bağımsız denetim raporuna ilişkin ulaştıkları sonuçların objektif bir şekilde değerlendirilmesine ilişkin süreci,
Bağımsız denetleyici kuruluş
Kyoto Protokolünün ilgili organlarınca akredite edilmiş, projelerin onaylanması ve doğrulanması konusunda yetkili, bağımsız denetleyici kurum veya kuruluşu,
Bağımsız devirdaim pompası
Üründen bağımsız çalışacak şekilde tasarlanmış olan devirdaim pompasını,
Bağımsız doğrulayıcı taraf
Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) ya da ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları tarafından doğrulayıcı olarak yetkilendirilen gerçek ya da tüzel kişileri,
Bağımsız dükkân
Yapı ruhsatı belgesi veya yapı kullanım izin belgesi ya da bağlı bulunduğu belediye tarafından dükkân veya işyeri olarak kullanılabileceğine dair resmî belgesi bulunan ve eczane olabilecek diğer vasıfları haiz mekânı,
Bağımsız Gözetim Firması
İlgili lisans sahipleri tarafından görevlendirilecek, petrol ve petrol ürünlerinin miktar kontrolü ile numune alımı ve bu işlemler ile ulusal marker ekleme işlemlerine nezaret alanlarında Türk Akreditasyon Kurumundan vey
Bağımsız Gözetim Şirketi (BGŞ)
Nükleer tesislere ilişkin faaliyetlerin ve faaliyetler kapsamındaki işlerin Kuruluştan bağımsız üçüncü taraf gözetimine yönelik olarak Kurumdan yetki belgesi almış şirketi,
Bağımsız güvence raporu
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Güvence Denetim Standardı 3000 Tarihi Finansal Bilgilerin Bağımsız Denetimi veya Sınırlı Bağımsız Denetimi Dışındaki Diğer Güvence Denetimlerin
Bağımsız hizmet sağlayıcısı
Bir paket tur içinde yer alan hizmetlerden bir veya bir kaçını paket tur düzenleyicisi veya aracısı ile yaptığı sözleşme gereği katılımcıya sunan gerçek veya tüzel kişiyi,
Bağımsız malî denetim
Kanunun 18 inci maddesi uyarınca, finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının e
Bağımsız operatör
Araçların tamir ve bakımında doğrudan veya dolaylı olarak yer alan yetkili dağıtıcılar ve tamirciler dışında kalan tamircileri, tamir donanımının, alet veya yedek parçaların imalatçıları veya dağıtıcıları, teknik bilgile
Bağımsız öğrenme/serbest çalışma saati
Öğrencinin öğrenme etkinliğini yapılandırılmış içerikle kendi kendine devam ettirdiği zamanı,
Bağımsız risk değerlendirme kuruluşu
Ulusal demiryolu altyapı ağında çalıştırılacak demiryolu araçlarının emniyet gereklerini yerine getirdiğine dair uygunluğunu kanıtlara dayanarak incelemeyi üstlenen ve Bakanlık tarafından yetkilendirilen kurum veya kurul
Bağımsız sertifikalandırma kuruluşu
Alternatif metot üreten veya dağıtan kuruluştan bağımsız olan ve onaylanmış alternatif metodun; EN ISO 16140-2 veya diğer ilgili uluslararası standartlarda yer alan gerekliliklerini yerine getirdiğini kanıtlayan, sertifi
Bağımsız tamirci
Araçlar için tamir ve bakım hizmetleri veren ve imalatçının dağıtım sistemi içerisinde faaliyet göstermeyen gerçek ya da tüzel kişiyi,
Bağımsız üye
3/1/2014 tarihli ve 28871 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1)’nin birinci ekinin 4.3.6 ncı bölümünde tanımlanan yönetim kurulu üyelerini,
Bağımsız yapımcı
Serbestçe program üretme ve bu programları dağıtma hakkı bulunan, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun kayıtlı çalışanı olmayan ve ürettiği programlar üzerinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşa devrettiği sınırlı süre dışında
Bağımsızlık prensibi
Aynı senaryodaki bir tedbirin, kök neden/nedenlerden veya diğer tedbirlerin başarısızlığından etkilenmemesi ilkesini,
Bağış
Bankalar ve konsolide denetime tabi kuruluşlarca, ivazsız olarak, mülkiyetlerinde bulunan mal veya hakların tamamının veya belirli bir kısmının diğer kişi veya kurumlara temlik veya devredilmesini, diğer kişi veya kuruml
Bağış ve Yardımlar
7126 sayılı Sivil Savunma Kanununa göre alınan bağış ve yardımları,
Bağışçı
Doku ve hücre kaynağı olarak kullanılması uygun bulunan gerçek kişiyi veya ölüyü,
Bağışçı adayı
Doku ve hücre elde etme işlemi için rızası alınan ancak henüz tıbbi uygunluğu değerlendirilmemiş gerçek kişiyi veya ölüyü,
Bağlama
Bir açık kanal veya akarsu üzerinde, su akımını ayarlayarak suyun bir kısmını veya tamamını iletim hattına yönlendiren, sürüntü maddesi ile yüzen cisimlerin hareketlerini düzenleyen, regülatör olarak da adlandırılan yapı
Bağlama kütüğü
26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesi gereğince tutulan, gemi, deniz ve iç su aracının kaydedildiği, ana ve yardımcı k
Bağlama kütüğü numarası
Bağlama kütüğüne kayıt edilen her bir gemi, deniz ve içsu aracı için farklı sayı ile belirlenmiş ve ülke genelinde tek olan numarayı,
Bağlama kütüğü sıra sayısı
Bir bağlama kütüğüne ilk kayıt esnasında her bir gemi, deniz ve içsu aracı için yeni açılan kayda verilen ve o bağlama kütüğündeki kayıt adedini gösteren sıra sayısını,
Bağlama limanı
Geminin seferlerinin yönetildiği yeri,
Bağlantı anlaşması
İletim veya dağıtım şirketi ile sisteme bağlanmak isteyen arasında sisteme bağlanmak amacıyla yapılan anlaşmayı,
Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu
Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği hükümleri uyarınca ilgili şebeke işletmecisi tarafından düzenlenen ve kurulması planlanan lisanssız üretim tesisine ilişkin koşulları içeren belgeyi,
Bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü
Bir kullanım yerinin elektrik projesinde belirtilen kurulu gücün kullanım faktörü ile çarpılmış halini özel trafolu müşteriler için tek terimli tarife sınıfına tabi olan kullanıcılar için kurulu gücün 0,60 katı, cos φ=1
Bağlantı bedeli
Tüketicilerin iç tesisatının (3) ve üreticilerin şalt sahasının dağıtım şebekesine bağlanması için inşa edilen ve 28/1/2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım
Bağlantı bölgesi
TEİAŞ tarafından belirlenen ve il ya da illerin idari mülki sınırlarını kapsayan bölgeyi,