Protez
Olmayan bir organın yerini alabilecek araç, alet ve cihazları,
MEVZUATIN DİLİ
Bir terim,
kaynağıyla birlikte.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Protokol
Hizmet alımlarında idare ile kamu hizmet sunucusu arasında yapılan yazılı anlaşmayı,
Protokol sınavı
Merkezî sistem sınavı yapılması amacıyla resmî/özel kurum veya kuruluşlar ve Bakanlığa bağlı diğer birimler ile Genel Müdürlük arasında yapılan sözleşmeye dayalı sınavı,
Protokol tribünü
Müsabakaların yapıldığı tesislerde protokole ait yerleri,
Prototip
Gerekli test ve incelemelere esas olmak üzere çalışma özelliklerini, performansını ve fabrikada üretilebilme koşullarını denemek için yapılan ses ve gaz fişeği atabilen numune silahı,
Prototip İmali
Üretime esas teşkil edecek numune üretimini,
Prototip malzeme
Seri üretimi gerçekleştirilmeyen, kullanıcının taleplerine göre geliştirilmeye ve kullanılmaya açık, işçilik ve montajına ilişkin şartlar ilgili yapının üretim sürecinde rol alanlar tarafından tespit edilen, ancak tanıml
Psikiyatrik tedavi ve terapi hizmetleri
Afetten etkilenen kişiler arasında yaşanılan yoğun psikolojik tepkiler göstererek günlük işlevselliklerini yerine getirme konusunda ciddi sorunlar yaşayan ve/veya hâlihazırda ruhsal bozukluğu olan insanlar için sunulan i
Psiko-teknik değerlendirme
Değerlendirmeye tabi tutulacak sürücülerin güvenli araç kullanmalarını sağlayan zihinsel ve psikomotor yetenek düzeylerinin; kişilik, tutum ve muhakeme gibi özelliklerinin bilgisayar destekli testler aracılığı ve gerekti
Psikoaktif maddeler
Tütün ve kahve hariç olmak üzere alkol, afyonlu maddeler, esrar türevleri, müsekkinler, uyku ilaçları, kokain, diğer ruhsal uyarıcılar, halüsinojenler, tiner ve benzeri maddeleri,
Psikoeğitim programı
Önleyici ve eğitsel nitelikte, beceri kazandırmayı amaçlayan, sistematik olarak yapılandırılmış oturumlardan oluşan ve rehber öğretmen/psikolojik danışman tarafından uygulanan programı,
Psikolojik danışma
Bireylere kendini tanıma, karar verme ve problem çözme becerisi kazandırmayı, bireylerin kişisel ve toplumsal uyumlarını gerçekleştirmelerini ve iyilik hallerini geliştirmelerini amaçlayan, bireysel ve grupla profesyonel
Psikomotor testi
El-ayak-göz koordinasyonu, dikkat ve tepki hızını değerlendirme, uçuşa temel teşkil eden algılama hızı, durumsal uyanıklık, seçici dikkat ve benzeri yetenekleri ölçmek amacıyla yetenek, zihin ve kas koordinesini gerektir
Psikososyal analiz
Afetzedelere ve afet çalışanlarına yönelik psikososyal destek hizmetlerinin başlatılması ve sürdürülmesi için afetin birey, grup ve topluluklar üzerindeki psikolojik ve sosyal etkilerinin ortaya çıkarılması amacıyla ilgi
Psikososyal destek
Psikolojik ya da psikiyatrik tedavi amacı gütmeyen afet ve acil durum sonrası ortaya çıkabilecek psikolojik uyumsuzlukların, bozuklukların önlenmesi, aile ve toplum düzeyinde ilişkilerin yeniden kurulması, geliştirilmesi
Psikososyal destek hizmeti
Çocukların bireysel farklılıkları ile ihtiyaçları dikkate alınarak oluşturulan ve psikososyal destek programı çerçevesinde yürütülen mesleki müdahale süreçlerini,
Psikososyal destek programı
Çocukların bireysel farklılıkları ve ihtiyaçları dikkate alınarak olumlu tutum ve davranış değişikliği oluşturulmasına, olumsuz yaşam deneyimlerinden kaynaklanan örselenmeyi veya davranış bozukluklarının ortadan kaldırıl
Psikoteknik değerlendirme
Bireyin belirli bir işteki yeterliliğinin ortaya konması amacıyla, gerekli bilişsel ve motor özelliklerinin testler aracılığıyla ölçülmesi, bireyin belirli bir (Değişik ibare:RG-18/5/2019-30778) mesleğe uygun olup olmadı
Psikoteknik değerlendirme merkezi
Sağlık Bakanlığı tarafından Ek-2’de yer alan esaslar dahilinde yetkilendirilmiş psikoteknik değerlendirme merkezini,
PSS (Probabilistic Signature Scheme)
Olasılıklı İmza Şemasını,
PTE Academic
Pearson Test of English sınavını,
PTE Akademik
Pearson Test of English Dil Seviye Tespit Sınavını,
PTT
Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketini,
PTT acenteliği
PTT tarafından faaliyet konuları ile ilgili, sınırları özel hukuk hükümlerine göre belirlenen sözleşmelere dayanılarak gerçek ya da tüzel kişilere hizmet gördürülen PTT iş yerlerini,
PTT iş yeri
Acentelikler de dâhil PTT tarafından faaliyetlerini yürütmek amacıyla kurulan birimi,
Puan türü
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yükseköğretim programlarına yerleştirmede kullanılan puanların türünü,
Puanlama formülü
Bakanlık tarafından TÜBİTAK ile işbirliği içinde geliştirilen, kişilerin harcamaları, gelirleri ve servetleri dikkate alınarak gelirlerine ulaşmada kullanılan formülü,
Pudra şekeri
Topaklanmayı önleyiciler katılmış olsun veya olmasın ince pulverize edilmiş beyaz şekeri,
PUK
PIN bloke edildiğinde blokeyi kaldırmak için kullanılan sayısal veriyi,
Pul
Avukatların yetkili mercilere sunduğu vekâletnamelere ve yetki belgelerinin asıl ve suretlerine yapıştırdığı vekâlet pulunu,
Pul kırmızıbiber
Kırmızıbiberin su ile tavlanıp, farklı boyutlarda öğütülerek ya da parçalanarak pul haline getirilmiş, yemeklik bitkisel sıvı yağ ve tuz da karıştırılabilen halini,
Pulp
Meyve veya sebzenin suyu ayrılmaksızın; soyularak veya bütün olarak, yenilebilen kısımlarının ezilmesi ile elde edilen ürünü,
Pulp veya meyve kesecikleri
Suyunu uzaklaştırmadan aynı meyvenin yenilebilen kısımlarından elde edilen ürünü, turunçgil meyveleri için ise meyve etinden elde edilen meyve suyu keseciklerini,
Puro
Dolguluk tütün üzerine önce iç sargılık sonra da dış sargılık tütünün sarılması sonrasında elde edilen, varsa ağızlık dahil olmak üzere kütlesi en az 3 gram en çok (Değişik ibare:RG-6/8/2024-32624) 30 gram olan, bir yanm
Pürüzlülük katsayısı
Bir mecra veya yatak içindeki akımın ortalama hızını hesaplamak için su akımındaki enerji kayıplarına sebep olan temas yüzeyinin pürüzlülüğünü ifade eden katsayıyı,
PYDDB
TÜSEB Proje Yönetimi ve Destek Daire Başkanlığını,
PYKN
Peynirin yağsız kütlesindeki yüzde nem oranını,
PYS
Performans Yönetim Sistemini,
QC
Kalite kontrol,
QSL kartı
Amatör telsizciler arasında yapılan haberleşme kayıtlarının, haberleşmenin kanıtı olmak üzere, karşılıklı olarak iletilmesinde kullanılan posta kartını,
R-108
Motorlu Taşıtlar ve Römorkları İçin Kaplanmış Havalı (Pnömatik) Lastiklerin İmalatının Onayı ile İlgili BM/AEK Regülasyonunu,
R-109
Ticari Taşıtlar ve Römorkları İçin Kaplanmış Havalı (Pnömatik) Lastiklerin İmalatının Onayı ile İlgili BM/AEK Regülasyonunu,
R-51
Motorlu araçların gürültü emisyonu onayı ile ilgili 9/3/2000 tarihli ve 23988 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Birleşmiş Milletler/Avrupa Ekonomik Komisyonunun (BM/AEK) Teknik Düzenlemesini (Regülasyon),
R2022/1426 Yazılım tanıtım numarası (R2022/1426SWIN)
ADS'nin ilgili özelliklerinin tip onayına katkıda bulunan, ADS'nin tip onayına konu yazılımına ilişkin bilgileri temsil eden, imalatçı tarafından atanmış bir tanımlayıcıyı,
Radar algılayıcıları
Hava seyrüseferinin kontrollü ve emniyetli olarak yapılmasını sağlamak amacıyla hava sahasının kontrolünün ve hava taşıtlarının ayrımının yapılmasını sağlayan uydu veya yer tabanlı sistemleri,
Radar bilgi işlem
Radar sistemleri ve cihazına ilişkin tüm yazılım ve elektronik donanım servislerini,
Radar kontrol hizmeti
Radardan alınan bilgilerin hava trafik kontrol hizmetinin sağlanmasında direkt olarak kullanıldığını belirtmekte kullanılan terimi,
Radarlı saha kontrol derecesi
Sorumluluk sahibi olduğu hava sahasındaki uçaklara radarlı saha kontrol hizmeti sağlayan askeri hava trafik kontrolörünün sahip olması gereken dereceyi,
Radarlı yaklaşma kontrol derecesi
Sorumluluk sahibi olduğu kontrollü hava sahası dahilindeki uçaklara radarlı yaklaşma kontrol hizmeti sağlayan askeri hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken dereceyi,
Radarsız saha kontrol derecesi
Sorumluluk sahibi olduğu kontrollü hava sahası dahilindeki uçaklara radarsız saha kontrol hizmeti sağlayan hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken dereceyi,
Radarsız yaklaşma kontrol derecesi
Sorumluluk sahibi olduğu kontrol sahası dahilinde, inen ve kalkan uçaklar ile kontrol sahasını kullanan diğer uçaklara, radarsız yaklaşma kontrol hizmeti sağlayan hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken derecey
Radyal kanatlı santrifüj fan
Pervane kanatlarının dışa doğru olan yönünün dönme eksenine göre radyal olduğu bir santrifüj fanı,
Radyan (rad)
Bir çemberde, uzunluğu yarıçapa eşit olan bir yayın belirlediği merkezi açı veya bu açının ölçüsünü,
Radyasyon
İyonlaştırıcı radyasyonu,
Radyasyon acil durumu
Tesislerde veya radyasyon uygulamalarında bir olay, kaza ya da emniyet zafiyeti sonucunda; radyasyondan korunmaya ilişkin mevzuat ile belirlenen sınırların üzerinde radyasyon dozu alınmasına veya radyoaktif kirliliğe ned
Radyasyon acil durumu bildirimi
Radyasyon acil durumunun tespitinden sonra Kuruma, radyasyon acil durumu kapsamında görev ve sorumluluğu olan diğer kurum ve kuruluşlar ile ilgili birim ve merkezlere derhâl sözlü olarak ve ivedilikle yazılı olarak haber
Radyasyon alanı
Planlanmış ışınlanmalar nedeniyle halk için belirlenen yıllık doz sınırlarının üzerinde ışınlanma olasılığı olan alanları,
Radyasyon alanları
Planlanmış ışınlanmalar nedeniyle halk için belirlenen yıllık doz sınırlarının üzerinde doza maruz kalma olasılığı olan nükleer tesis içindeki kontrollü ve gözetimli alanları,
Radyasyon güvenliği
Radyasyon tesislerinde, radyasyon kaynaklarının tanı, tedavi, görüntüleme, güvenlik, ölçüm, analiz, eğitim ve araştırma gibi amaçlarla kullanıldığı ve bulundurulduğu uygulamalarda ve radyoaktif kaynakların ithalatı, ihra
Radyasyon izleme
Kurum tarafından belirlenen periyotlarda çevresel ortamlarda sürekli olarak yapılan radyasyon ölçüm ve analizlerini,
Radyasyon İzleme ve Uyarı Sistemi Ağı (RADİSA)
Ülke sınırları içindeki istasyonları vasıtasıyla havadaki gama radyasyon doz hızını sürekli olarak ölçen, ölçüm verilerini normal şartlarda belirli periyotlarda merkeze aktaran ve merkeze anlık olarak uyarı verebilen ist
Radyasyon kaynağı
Radyasyon üreten veya yayan cihazlar ile radyoaktif kaynakları,
Radyasyon Kontrol ve Tespit Sistemi (RKTS)
Radyasyon kontrolünde kullanılan ve radyasyon sayımını art alan radyasyon seviyesiyle ilişkili olarak kontrol eden, normal şartlarda elde ettiği veriyi belirli periyotlarda merkeze aktaran ve olası bir radyasyon tespiti
Radyasyon kontrolü
Kişi, eşya, taşıt, atık veya emtia için Radyasyon Kontrol ve Tespit Sistemleri marifetiyle gerçekleştirilen radyasyon kontrolünü,
Radyasyon onkolojisi hizmetleri
İyonlaştırıcı radyasyon kullanarak hastalıkların tedavisini amaçlayan, uygulanacak tedavi yöntemlerini, radyasyonun etkilerini ve tümörlerin davranışlarını inceleyen, görüntüleme işlemleri, radyoterapi, kemoradyoterapi,
Radyasyon onkolojisi merkezi
Sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde bir radyasyon onkolojisi uzmanının sorumluluğunda tetkik, teşhis ve/veya tedavi amaçlı radyasyon onkolojisi hizmetleri sunulan Bakanlıkça faaliyet izni verilen merkezleri,
Radyasyon onkolojisi merkezi (Merkez)
Sağlık tesisleri bünyesinde bir radyasyon onkolojisi uzmanının sorumluluğunda veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip en az %51 hissesi radyasyon onkolojisi uzmanına ait olan özel hukuk tüzel kişileri tar
Radyasyon seviyesi
Saatte mSv olarak ölçülen doz hızıdır.
Radyasyon tesisi
Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, kullanılması, bulundurulması veya bakımı ve onarımının yapılması amacıyla özel olarak tasarlanmış tesisi,
Radyasyon uygulamaları
Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, kullanılması, bulundurulması, bakımı ve onarımı ile radyoaktif kaynakların ihracatı, ithalatı ve taşınması faaliyetlerini,
Radyasyondan korunma
Nükleer tesislerde, gerekçelendirme, optimizasyon ve doz sınırlamaları ilkeleri doğrultusunda radyasyonun zararlarına karşı alınması gereken önlemleri,
Radyasyondan korunma sorumlusu
Sağlık kurum/kuruluşlarında radyasyon uygulamasının türüne göre NDK tarafından belirlenmiş nitelikleri taşıyan, yetkilendirilen kişi veya yetkilendirilmek üzere başvuran kişi tarafından yükümlülüklerinin yerine getirilme
Radyasyonla çalışan
İyonlaştırıcı radyasyon kaynaklarıyla yürütülen faaliyetlerde görevi gereği halk için belirlenen doz sınırlarının üzerinde ışınlanma olasılığı olan kişiyi,
Radyasyonla çalışma izni
Kontrollü alanlarda özel izin gerektiren her bir faaliyete nükleer tesisin radyasyondan korunma personeli tarafından verilen onayı,
Radyo cihazı
Radyo yayınlarını almaya veya alıp kaydetmeye ve dinletmeye yarayan fakat harici anten, anten yükselteci ile radyo frekans kablosu dışında kalan cihazı,
Radyo frekans bağlayıcı
İki radyo frekans kablosunu birbirine veya bir kablo ile bir cihazı birbirine radyo frekanslarında bağlayan konektörü,
Radyo frekans kablosu
Elektromanyetik dalgaların radyo frekanslarında iletimini sağlayan kabloyu,
Radyo kuralları
Uluslararası Haberleşme Birliği tarafından hazırlanıp yayımlanan her çeşit telsiz haberleşmesi için uluslararası alanda kabul edilmiş kuralları,
Radyo ve televizyon reklamı
Taşınmazlar, hak ve yükümlülükler dâhil olmak üzere mal veya hizmetlerin teminini teşvik etmek, bir amaç veya düşünceyi yaymak veya başka etkileri oluşturmak amacıyla ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı gerç
Radyo ve televizyon yayını
Karasal, kablo, uydu ve diğer ortamlar üzerinden, şifreli veya şifresiz olarak kitle haberleşmesi amacıyla yapılan ve bireysel iletişim hizmetlerini kapsamayan görüntü ve/veya ses iletimini,
Radyo yayın hizmeti
Karasal, kablo, uydu ve diğer yayın ortamları üzerinden yapılan ve bireysel iletişim hizmetlerini kapsamayan ses ve veri yayınını,
Radyoaktif atık
Bir daha kullanılmamasına karar verilen ve Kurum tarafından belirlenen serbestleştirme ve salım sınırlarının üzerinde radyoaktiviteye sahip radyoaktif maddeleri ve radyoaktif madde bulaşmış ya da radyoaktif olmuş her tür
Radyoaktif atık paketi
Uygunlaştırma sonucu oluşan radyoaktif atığın, kabının ve üzerindeki etiketin tümünü,
Radyoaktif atık tesisi
Radyoaktif atıkların işlendiği, depolandığı veya bertaraf edildiği tesisi,
Radyoaktif atık yönetimi
Radyoaktif atıkların toplanması, elleçlenmesi, işlenmesi, tesis içi taşınması, depolanması veya bertarafı ile ilgili idari ve teknik faaliyetleri,
Radyoaktif bulaşma
Çevrede, vücutta ya da herhangi bir maddenin yüzeyinde veya içinde istenmeyen radyoaktif madde birikimini,
Radyoaktif kaynak
İçeriğindeki radyoaktif maddeden faydalanılarak radyasyon uygulamalarında kullanılmak üzere üretilen açık veya kapalı kaynakları,
Radyoaktif kirliliğin giderilmesi
Radyoaktif kirliliğe neden olan radyoaktif maddelerin Kurum tarafından belirlenen sınır ve seviyelerin altında kalacak şekilde alandan uzaklaştırılması ve alanın kısıtlama olmaksızın kullanıma uygun hâle getirilmesini,
Radyoaktif kirlilik
Çevrede, vücutta veya herhangi bir maddenin yüzeyinde veya içinde istenmeyen radyoaktif madde birikimini,
Radyoaktif madde
Nükleer madde, radyoaktif kaynak ve radyoaktif atıklar da dâhil olmak üzere, çekirdekleri kendiliğinden bozunmaya uğrayarak radyasyon yayan izotop veya izotopları içeren maddeleri,
Radyofarmasötik
Yapısında radyonüklit ve hedefleyici molekül içeren ve nükleer tıp uygulamalarında tanısal görüntüleme ve tedavi amacıyla kullanılan kimyasal bileşiği,
Radyofarmasötik ürün
Tıbbi amaçla kullanılmak üzere hazırlanan ve kullanıma hazır olduğunda, yapısında bir veya birden fazla radyonüklid içeren beşeri tıbbi ürünü,
Radyofrekans bandı
3 kHz -300 GHz arasındaki frekans bölgesini,
Radyoloji hizmetleri
İnsan vücudunun belirli bir kesiminin ya da tümünün tıbbi amaçlı görüntülerinin elektriksel, sonik veya iyonlaştırıcı radyasyon gibi birbirinden farklı yöntemlerle elde edilmesiyle normal fizyolojik durumlarının veya mev
Radyoloji merkezi
Sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde bir radyoloji uzmanının sorumluluğunda veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyoloji uzmanı gerçek kişiler veya en az % 51 hissesi radyoloji uzmanına ait olan öz
Radyolojik ölçüm ve analiz
Radyasyona maruz kalmanın veya radyoaktif kirliliğin kontrol altına alınması ya da hesaplanmasına yönelik olarak radyasyon dozunun veya radyoaktif kirliliğin ölçülmesi, numune alınarak analizlerin yapılması ve sonuçların
Radyonüklid
Çekirdeği kendiliğinden bozunmaya uğrayarak, bir veya birden çok iyonlaştırıcı radyasyon yayan radyoaktif nitelikli atomu,
Radyonüklid jeneratör
İçeriğinde sabit bir ana radyonüklid bulunduran ve bu ana radyonüklidden elüsyon yoluyla veya diğer bir yöntemle elde edilebilen bir yavru radyonüklidin üretildiği ve radyofarmasötik ürünlerde kullanılan her türlü sistem
Radyonüklid prekürsör
Uygulamadan önce bir başka maddenin radyoaktif işaretlenmesi için üretilen herhangi başka bir radyonüklidi,
Radyonüklit
Doğal veya nükleer reaksiyon ürünü elementlerin radyoaktif formunu,