Alabalık Zonu
Alabalıkgillerin (Salmonidae), doğal olarak yaşadığı suları,
MEVZUATIN DİLİ
A ile başlayan
mevzuat terimleri.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Alacağın takibinden sorumlu birim
İlgisine göre Mali Hizmetler Başkanlığı veya Strateji Geliştirme Başkanlığınca belirlenecek öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının tahsil ve takibinden sorumlu birimi,
Alacak
Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve gümrük idarelerince tahsili gereken gümrük vergileri ile para cezalarını,
Alacak belgesi
Banka kartı veya kredi kartı kullanılarak alınmış olan malın iadesi veya hizmetin alımından vazgeçilmesi veya yapılan işlemin iptali halinde kart hamilinin hesabına alacak kaydedilmek üzere üye işyeri tarafından düzenlen
Alacak Portföyü
Mali piyasalarda faaliyet gösteren Bankalarca ipoteğe dayalı olarak kullandırılan konut kredilerinden İdarece devralınan kısmını,
Alacaklar
Şirketler tarafından gerçekleştirilen faktoring, kiralama, finansman ve tasarruf finansman işlemlerine ilişkin alacaklar ile finansal durum tablosunun aktifinde kayıtlı diğer alacakları,
Alacaklı
19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 143 üncü maddesinde düzenlenen varlık yönetim şirketini,
Alacaklı Amme İdaresi
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunu,
Alacaklı kuruluşlar
5411 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde geçen bankalar, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 3 üncü maddesinde geçen şirketler, borçlulara doğrudan kredi kullandı
Alamana ağı
Fanyalı ve fanyasız olabilen, mapa ve tel bulunmayan, alttan büzülmeyen, büzmeye yarayacak herhangi bir düzeneği bulunmayan ve sürütülmeyen voli ağları olarak da adlandırılan çevirme ağlarını,
Alamana Ağları
Alttan büzülmeyen, voli ağları olarak da adlandırılan çevirme ağlarını,
Alamet
Bu Yönetmelik kapsamındaki kişilerin tanınmasını sağlayan işareti,
Alan
Meslek birlikleri ile federasyonların kurulması ve faaliyetlerine esas olmak üzere Kanunda öngörülen hak sahipliği türlerine göre yapılan sınıflandırmayı,
Alan adı
“.tr” uzantılı İnternet alan adını,
Alan başkanı
Yönetim alan başkanını,
Alan çalışması
İstatistik çalışmalarıyla ilgili her türlü veriyi derlemek üzere istatistikî birim ile görüşülmesi, bilgilerin anket formuna aktarılması ve bu formların Başkanlığa teslimine kadar geçen sürede yapılan çalışmaları,
Alan değişikliği
Kadrolu öğretmenlerin, Bakanlık tarafından belirlenen ve mezun oldukları yükseköğretim programına bağlı olarak atanabilecekleri başka alanlara geçişlerini,
Alan dersi
Toplum ağız diş sağlığını içeren saha çalışmalarına dayanan uygulamalı dersi,
Alan Dersleri
Hazırlayıcı birimin sanat derslerini,
Alan dışı serbest seçmeli ders
Öğrencinin kendi lisans programı dışındaki programlardan bilgi, görgü ve genel kültürünü arttırmak için danışmanın onayı ile alması gereken dersleri,
Alan dışı zorunlu ortak ders
2547 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk Dili ve yabancı dil derslerini,
Alan editörü
Kültür eserlerinin yayım sürecini, tek eser veya kategori/bölüm bazında, içerik, tasarım ve yazarlarla ilişkiler açısından yöneten ve izleyen kişiyi,
Alan eğitimcisi/uzmanı
Fiilî olarak görev yapıyor olmak kaydıyla öğretmenlik mesleğinde beşinci yılını tamamlamış ve taslak ders kitabıyla ilgili Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanacakların atamalarına esas
Alan endeksleri
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından hazırlanıp Yükseköğretim Kurulunca onaylanan doçentlik başvurusu için kabul edilen endeksleri,
Alan kılavuzluğu hizmeti
2873 sayılı Milli Parklar Kanununa göre ilanı sağlanan alanlarda, ziyaretçi yönetiminin sağlanması amacı ile Bakanlıkça düzenlenen kurs sonunda başarılı olarak belge sahibi olan alan kılavuzlarınca korunan alan sınırları
Alan kılavuzu
Alan kılavuzluğu eğitimi sonrasında sertifika ve kimlik almaya hak kazanmış kişiyi,
Alan kontrol kuruluşu
Bakanlık tarafından alan kontrolleri ve numune alma işlemleri ile yetkilendirilen kuruluşları,
Alan kontrolü
Bitki türlerine göre açık veya kapalı alanlarda sertifikasyon sistemi dahilinde yapılan üretimlerin standartlara uygunluğunun belirlenmesini,
Alan koordinatörü
Merkezin alan koordinatörünü,
Alan koordinatörü yardımcıları
Merkezin alan koordinatörü yardımcılarını,
Alan taraması
Kurum, kuruluş ve kişilerden gelen bilgiler de dikkate alınarak sosyal hizmet faaliyet ve uygulamalarından yararlanacak aile ve bireylerin tespiti ile sosyal sorunların analizi amacıyla gerçekleştirilen veri ve bilgi top
Alan uzmanı
Soruların hazırlanmasında ve denetlenmesinde görev yapan kadrolu, sözleşmeli veya geçici görevlendirme suretiyle çalışan Başkanlık personelini,
Alan/Bölüm
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında uygulanan eğitim programlarının içeriğine uygun olarak bir veya birbirini tamamlayan ya da bağımsız birden çok atölyelerden/birimlerden oluşan eğitim, öğ
Alansal veya yaygın koku kaynağı
Çoğunlukla alan kaynak tanımına giren, boyutları belli olan fakat atık hava debisi belli olmayan, katı atık bertaraf tesisleri, lagünler, gübre yayılan alanlar, havalandırması olmayan kompost yığınları gibi kaynakları,
Alarm seviyesi
Menbada depolama başlamadan önceki yeraltı suyu kalitesi ile mansapta depolama devam ederken yeraltı suyu kalitesi arasındaki farkı,
Alaşım
Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından karışım olarak kabul edilen makro ölçekte homojen olan, mekanik bir yöntemle kolay ayrılamayacak şekilde birleşmiş (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) iki veya daha fazla elem
Alçak basınçlı dağıtım hattı
Şehir içi bölge istasyonlarının çıkışından başlayan ve alçak basınçta doğal gaz taşıyan muhtelif çaplardaki boru hatlarını,
Alçak gerilim (AG)
Etkin değeri 1000 volt ya da 1000 voltun altında olan fazlar arası gerilimdir.
Alçak seviye uçuşları
15.000 feet seviyesinin altındaki uçuşları,
Alçak tünel
Üretimde erkencilik amaçlanan, dış ortam şartları uygun hale geldiğinde kaldırılabilen, bitkileri düşük sıcaklık, rüzgâr, yağmur, dolu, kuş ve haşerelerden korumak amacıyla taşıyıcı iskelet üzerinin ışık geçirebilen plas
Alçak-Basık Kıyı
Kıyı çizgisinden sonra da devam eden, kıyı hareketlerinin oluşturduğu plaj, hareketli ve sabit kumulları da içeren kıyı kordonu lagün gölü, lagün alanları, sazlık, bataklık ile kumluk, çakıllık, taşlık ve kayalık alanlar
Aleç
Kapalı bir tankta bulunan sıvı seviyesi ile tankın üst seviyesi arasında kalan mesafeyi,
Alerjen ürün
Alerji oluşturan bir ajana karşı oluşan immünolojik cevapta spesifik kazanılmış değişikliği indüklemek veya tanımlamak niyeti ile kullanılan her türlü tıbbi ürünü,
ALES
Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi giriş sınavını,
ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı)
Yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı kadrolarına atama veya lisansüstü eğitime giriş amacıyla ÖSYM tarafından yapılan ve ilgili kurumlarca belirlenecek esaslara göre seçme ve yerleştirme işlemlerinde sonuçları kull
ALES eş değer puanı
Graduate Record Examination Test (GRE) veya Graduate Management Admission Test (GMAT) sınavlarından alınan ve Senato tarafından belirlenen ALES’e eş değerliği kabul edilen puanı,
ALES eşdeğeri sınavlar
Yükseköğretim Kurulu tarafından ALES’e eşdeğer sayılan sınavları,
Alet ve cihaz
Uygulamada kullanılan nakil araçları da dahil olmak üzere motorlu, motorsuz, sabit veya seyyar her çeşit alet, araç ve makine ile bunların çalıştırılması için gerekli malzemeleri,
Aletli dalışlar
Dünya sportif eğitim standartları çerçevesinde su üstünden beslenme yapılmadan (nargile gibi), sadece hava doldurulmuş tüpler ve çift kademeli regülatörle kullanarak derinlik limiti 30 mt (eğitim esnasında maksimum 42 mt
Aletli meydan kontrol derecesi
Aletli yaklaşma ve kalkış usulleri bulunan ve yaklaşma kontrol hizmetinin bir yaklaşma kontrol ünitesi veya bir saha kontrol merkezi tarafından verildiği hava meydanlarında çalışan askeri hava trafik kontrolörlerinin sah
Aletli uçuş kuralları
Aletli meteorolojik şartlar altında düzenlenen uçuşların bağlı olduğu kurallar bütününü,
Aletsiz dalış
Dünya sportif eğitim standartları çerçevesinde hiçbir hava kaynağından faydalanmadan, teknik kuralları uygulamak suretiyle su altına inmeyi-yüzmeyi ve mümkün olduğunca su altında kalmayı sağlayan dalışları, (ABC dalışlar
Alevlenme noktası
Isınan maddeden çıkan gazların, bir alevin geçici olarak yaklaştırılıp uzaklaştırılması sonucunda yanmayı sürdürdüğü en düşük sıcaklığı,
Algılama eşiği
Kokular için algılama eşiği, bir birey veya bir grup insan için saptanabilen, koku veren maddeye maruz kalanların %50’sinin kokuyu ayırt edebildiği konsantrasyonu,
Alıcı
Ödeme işlemine konu fonun ulaşması istenen gerçek veya tüzel kişiyi,
Alıcı banka
İlgili mevzuatına istinaden kendisine ödeme yapılacak kişinin hesabının bulunduğu bankayı,
Alıcı cihazlar
Radyo ve televizyon cihazları ile yardımcı cihazlardan meydana gelen radyo ve televizyon alıcılarını,
Alıcı grubu
Veri sorumlusu tarafından kişisel verilerin aktarıldığı gerçek veya tüzel kişi kategorisini,
Alıcı iletişim bilgileri
Alıcının adı, soyadı, adresi ve acil durumda ulaşılabilecek telefon numarası ile varsa faks numarasını,
Alıcı işletmeci
Verici işletmeciden kendisine numara taşınan veya taşınma sürecinde olunan işletmeciyi,
Alıcı kurum
Kimlik Paylaşımı Sisteminden faydalanan Genel Müdürlük dışındaki kurum ve kamu hizmeti sunan tüzel kişilikleri,
Alıcı limiti
Sigortacının herhangi bir alıcı ile ilgili olarak üstlendiği azami sorumluluk tutarını,
Alıcı ortam
Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevreyi,
Alıcı ortam numune alma noktası
Atıksuyun alıcı ortama deşarj edilerek alıcı ortamla tam olarak karıştıktan sonra numunenin alındığı noktayı,
Alıcı parsel
Uygulama imar planı kararı ile imar hakkının aktarıldığı/gittiği parsel.
Alıcı Su
Atık suların boşaltıldığı göl, baraj, dere, akarsu, yeraltı suları, kıyı deniz veya diğer su kaynaklarını ,
Alıkonulan taşıtın değeri
Kara taşıtlarında kasko değerini; deniz taşıtlarında, tekne ve makine sigortasına esas teşkil eden değeri; sigortasız taşıtlar ile hava ve demiryolu taşıtlarında ise piyasa değerini,
Alıkoyma
Canlı hayvan ve ürünler ile ilgili bir karar verilinceye kadar, kontrol görevlisinin vereceği talimatlar doğrultusunda ürünlerin işletmecisi tarafından depolanması ve sahibi tarafından hayvanların muhafazası dâhil, harek
Alım
Bu Usul ve Esaslarda tanımlanan ihale usulleri veya doğrudan temin yöntemi ile yapılan her türlü mal, hizmet ve yapım işi alımlarını,
Alım birimi
İdarenin merkez teşkilatinda alımları gerçekleştirmek üzere görevlendirilen birim ile taşra teşkilatinda alımları gerçekleştirmek üzere görevlendirilen heyeti,
Alım dokümanı
Alım konusu hizmet alımı için isteklilere talimatları içeren proje teklif formatı, sözleşme tasarısı, varsa idari ve teknik şartnameler ve gerekli diğer belgeler ve yazışmaları,
Alım heyeti
Bakanlık koordinasyonunda yapılan, ülkemizin döviz kazandırıcı hizmet gelirlerinin artırılması, mevcut pazarlardaki payının yükseltilmesi, ülkemize yeni pazarlar bulunması veya ülkemizin ekonomik ve ticarî açıdan tanıtım
Alım komisyonu
Bu Usul ve Esaslarda belirtilen hâllerde alım işlemlerini yürütmek ve karara bağlamak üzere kurulan komisyonu,
Alım memuru
Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin (e) bendine göre hizmet alımı işi için ünite üst amirince görevlendirilen kişiyi,
Alım onay belgesi
Bu Usul ve Esaslar kapsamında gerçekleştirilecek mal ve hizmet alımlarında hazırlanan, harcama yetkilisinin imzasını taşıyan ve alım konusu işin niteliğini, miktarını, gerekli hâllerde yaklaşık maliyeti, harcanacak ödene
Alım opsiyonu
Opsiyonu alan tarafa, sözleşmenin vadesinde veya vadeye kadar olan süre içinde sözleşmeye konu varlığı, sözleşmede belirtilen fiyat ve miktardan satın alma hakkı veren opsiyonu,
Alım Satım
Taşınır ve taşınmaz mallar ile her türlü ihtiyaç maddeleri, hizmet ve hakların alımını ve satımını,
Alım satım belgesi
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen şartlara uygun olarak düzenlenen ve çiftçiler tarafından ibraz edilen belgeyi,
Alım satım hesapları
Alım satıma aracılık ya da piyasa yapıcılığı kapsamında olanlar ile repo ve menkul kıymet ödünç işlemlerine konu olanlar da dahil olmak üzere, bankaların, para ve sermaye piyasalarında sürekli alım ve satım işlemlerinde
Alım ve satım
Taşınır ve taşınmaz mallar ve her türlü ihtiyaç maddeleri ile hizmet ve hakların alım ve satımını,
Alım yeri
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından yaş çayın üreticilerden alınması için kiralanan yapıları,
Alım yetkilisi
İdarenin, bütçe ile ödenek tahsis edilen harcama birimindeki ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlilerini,
Alım-Satım
Taşınır ve taşınmaz mallar ile her türlü ihtiyaç maddeleri, hizmet ve hakların alım ve satımını,
Alım-satım ve ihale komisyonu
Alım-satım ve ihale işlemlerini usulüne uygun olarak yürütmek, sonuçlandırmak ve karara bağlamak üzere idare bünyesinde oluşturulan komisyonu,
Alım, satım belgesi
Vergi Usul Kanununda belirtilen şartlara uygun olarak düzenlenen ve üreticiler tarafından ibraz edilen müstahsil makbuzunun ıslak imzalı bir nüshası, TMO alım fişi, ürün satış belgesinin fatura olması halinde ikinci sure
Alındı belgesi
Derleme mükellefinin derleme nüshasını teslim ettiğini gösterir belgeyi,
Alındı bilgisi
Tebligatın; muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığına ve usulen tebliğ edilmiş sayıldığına dair üretilen, muhatap ve Kurum tarafından alınan kayıtları,
Alışılagelen ad
Açıklamaya ihtiyaç duyulmaksızın tüketiciler tarafından gıdanın adı olarak kabul edilen adı,
Alışveriş merkezi
Bir yapı veya alan bütünlüğü olan, içinde büyük mağaza ve/veya beslenme, giyinme, eğlenme, dinlenme, kültürel ve benzeri ihtiyaçların bir kısmının veya tamamının karşılandığı diğer işyerleri bulunan, merkezî bir yönetime
Alışveriş merkezi maliki
Alışveriş merkezinin mülkiyetine sahip (Değişik ibare:RG-8/5/2025-32894) gerçek veya tüzel kişi ya da kişileri,
Alışveriş merkezi yönetimi
Alışveriş merkezinin malikinden veya alışveriş merkezi maliki tarafından alışveriş merkezinin yönetimi konusunda yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerden oluşan merkezi yönetim birimini,
Alivre alım satım
Satıcının satılan ürünü veya mevzuata uygun olarak ürünü temsilen çıkarılan senetleri belli bir vade sonunda devir ve teslim etmeyi, alıcının ise ürün bedelini belli bir vade sonunda ödemeyi taahhüt ettiği alım satımı,
Aliyman
Yolun proje yatay hattındaki doğrusal kısmını,
Alkalinite
Suyun asitlik veya bazlık derecesinin ölçüsünü,
Alkol
Etil alkolü,
Alkol ilavesi
Bir distile alkollü içkiye tarımsal etil alkol ve/veya tarımsal distilatın ilavesini,
Alkol kilidi kurulum ön hazırlığı
Motorlu araçlarda satış sonrası alkol kilitleme cihazlarının takılmasını kolaylaştıran standart bir arayüzü,
Alkol Ticaret Platformu (ATİP)
Etil alkol, metanol ve suma üretiminin, ithalatının, ihracatının, yurt içi alım satımının ve sevkiyat faaliyetlerinin arz zinciri içerisinde hareketlerinin izlenmesi ve kayıt altına alınması amacıyla Bakanlık tarafından
Alkol Transfer Belgesi
Etil alkol, metanol ve sumanın bir yerden başka bir yere nakli öncesinde satıcı tarafından ATİP üzerinden düzenlenmesi ve nakil esnasında araçta bulundurulması zorunlu, benzersiz kod içeren belgeyi,
Alkollü içki
Etil alkol, metanol ve alkollü içkileri,