Adi tutanak
Kayıt altına alınması gereken bir durumu, tespit edenler tarafından hazırlanıp imzalanan belgeyi,
MEVZUATIN DİLİ
A ile başlayan
mevzuat terimleri.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Adil geçiş
İklim değişikliğiyle mücadelede ve yeşil büyüme sürecinde; çocuklar, kadınlar, yaşlılar, engelliler gibi süreçten en fazla etkilenebilecek kişiler öncelikli olmak üzere herkesi kapsayacak, istihdam sürecinin uygun tedbir
Adil kültür
Emniyet kültürü ile değişmeli olarak kullanılan, insanların emniyetle ilgili bilgileri güven içinde paylaşabildikleri ve paylaşmak için teşvik edildikleri ve ödüllendirildikleri, kabul edilebilir ve edilemez davranışlar
Adlandırma tabelaları
Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı ile her tür ve derecedeki resmî, özel okul ve kurumlar ile görevlilerin oda kapılarındaki adı, soyadı ve unvanlarını; derslik, atölye, pansiyon, spor salonu, toplantı odası, ö
Adli destek görevlisi
Adalet Bakanlığı ve adliye bünyesinde psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı kadrolarında çalışanları,
Adli destek hizmetleri
Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkemelerin talebiyle ya da kişilerin başvurusu ile psikolog, pedagog, sosyal çalışmacılar ve ilgili diğer personel aracılığıyla sunulan hizmetleri,
Adli görüşme
Mahkemelerden veya Cumhuriyet başsavcılıklarından adli görüşme odasına yönlendirilen dosyalardaki kişilerle adli görüşme odalarında yaşlarına ve içinde bulundukları duruma uygun şekilde adli destek görevlisi aracılığıyla
Adli görüşmeci
Adli görüşme odasında çalışmak üzere görevlendirilen adli destek görevlisini,
Adlî kolluk
4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilâtı Kanununun 8, 9, 10 ve 12 nci maddeleri, 2803 sayılı Jandarma Teşkilât, Görev ve Yetkileri Kanununun 7 nci maddesi, 485 sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilât ve Görevleri
Adli merci
Mahkeme, hâkimlik ve savcılıkları,
Adlî merci
Mahkeme, hâkimlik ve savcılıklar ile kanunla istisnaî olarak ceza soruşturması yapma yetkisi verilen diğer makamları, devletlerin milletlerarası andlaşmalara yaptıkları beyanlarda belirttikleri mercileri,
Adli psikiyatrik sağlık raporu
Adli psikiyatrik hizmetler kapsamında ve adli merciler tarafından talep edilen konularda, ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlarınca tek hekim veya sağlık kurulu raporu şeklinde düzenlenen raporu,
Adlî Sicil Paylaşım Sistemi
Genel Müdürlük tarafından merkezî veri tabanından ayrı olarak elektronik ortamda tutulan, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişilerin istifadesine sunulan sınırlandırılmış adlî sicil kayıtlarını içeren ve bunların bel
Adli süreçteki çocuk
Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuğu,[3]
Adli ve idari yargı birimleri
Adli yargı ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemelerinde ilgili Cumhuriyet başsavcılığını, idari yargı ilk derece mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerinde bölge idare mahkemesi başkanlığını,
Adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu
Ağır ceza mahkemelerinin bulunduğu yerlerde; başkanı ve bir asil, bir yedek üyesi Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenecek hâkimler ile o yer Cumhuriyet Başsavcısından oluşan kurulu,
Adli yargıda
Mahkeme başkan ve üyelerini, hâkimleri, Yargıtay tetkik hâkimleri ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında idari görevlerde çalışan hâkimleri,
ADR
Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasını (ADR Konvansiyonunu),
ADR Uygunluk Belgesi
6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen taşıtlar için ADR Bölüm 9’da belirtilen hükümler kapsamında geçerlilik süresi en fazla bir yıl olacak şekilde düzenlenen belgeyi,
ADR uygunluk belgesi/Taşıt uygunluk belgesi
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelikte tanımlanan belgeyi,
Adres
Herhangi bir toprak parçası veya binanın coğrafi konumu ve işlevi açısından tanımlanmasını,
Adres beyan formu
Yerleşim yeri ve diğer adreslerin bildiriminde kullanılan, şekli ve kapsamı Bakanlıkça belirlenmiş olan formu,
Adres bileşenleri
Numaralama işlemlerinde kullanılan unsurlar; posta kodları, il, ilçe, bucak, köy ve mezra isimleri, mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak isimleri ile sabit tanıtım numarası ve bina numarası gibi adres verileri ile tanım
Adres bilgi kayıt sistemi
25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve ilgili mevzuatı saklı kalmak kaydıyla, (…)[2] kişilerin rızası alınarak gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarına ait fiziki ve elektronik adresle
Adres formları
Numaralama işlemlerini takiben tanımlanan, adreslerin aktarılacağı formları,
Adres kayıt sistemi
Türk vatandaşları ve Türkiye’de yaşayan yabancıların yerleşim yeri ve diğer adres bilgilerinin güncel olarak takip edildiği elektronik ortamı,
Adres taşınabilirliği
Abonenin numarasını değiştirmeden bulunduğu adresi değiştirmesini,
Adres verisi
Kullanıcının acil yardım çağrı hizmetlerini aramakta kullandığı cihazın bulunduğu yere ilişkin posta adresi ve coğrafi koordinatlar cinsinden veriyi,
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi
İçişleri Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu tarafından geliştirilen ve adres bilgilerinin yer aldığı elektronik veri tabanını,
ADS açısından araç tipi
Aşağıdaki gibi temel özellikler açısından farklılık göstermeyen tam otonom araçları; 1) ADS performanslarını büyük oranda etkileyen araç özellikleri, 2) ADS'nin sistem özellikleri ve tasarımı,
ADS fonksiyonu
Bir DDT'nin belirli bir kısmını yapmak üzere tasarımlanmış ADS yazılım ve donanımının bir uygulamasını,
ADS hizmet ömrü
ADS sisteminin bir araçta kullanılacağı süreyi,
ADS özelliği
Bir ODD dahilinde belirli bir kullanım için tasarımlanmış ADS yazılım ve donanımının bir uygulamasını,
ADS yaşam döngüsü
Tasarım, geliştirme, imalat, sahada kullanım, servis ve hizmetten çıkarma aşamalarını kapsayan süreyi,
Advers olay
Klinik araştırmaya iştirak eden gönüllüde, uygulanan tedavi ile nedensellik ilişkisi olsun veya olmasın ortaya çıkan istenmeyen tüm tıbbi olayları,
Advers reaksiyon
Klinik araştırmaya iştirak eden gönüllüde ortaya çıkan istenmeyen ve amaçlanmayan tüm cevapları,
Advers reaksiyon/şüpheli advers reaksiyon
Bir ilaca karşı gelişen zararlı ve amaçlanmayan cevabı,
Aerodinamik tertibat ve teçhizat
Uzatılmış kabinler hariç olmak üzere, karayolu araçlarının aerodinamik sürtünmesini azaltmak için tasarlanmış tertibatı veya teçhizatı,
Aerosol
Gaz içerisinde dağılmış ve gazla sarılmış 10 mikrometreden daha küçük çaplı sıvı veya katı parçacıklarından oluşan çok fazlı sistemi,
Aerosol kap
Metal, cam veya plastikten yapılmış; sıvı, macun veya toz ya da bunlar olmaksızın basınçla sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış veya basınç altında çözülmüş bir gaz içeren ve içindekini köpük, macun, toz ya da sıvı faz halinde
AETR
20/7/1999 tarihli ve 4411 sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Taşıtlarda Çalışan Personelin Çalışmalarına İlişkin Avrupa Anlaşmasını,
AF Çok amaçlı araç
AA’dan AC’ ye kadar belirtilenlerin dışındaki, yolcu ve onların bagaj veya yüklerini tek bir bölmede taşıması amaçlanan ve Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğindeki şartları taşıyan motorlu araçlardır. Yuk
AFAD
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığını,
AFAD Akreditasyon Sistemi
Kamu uyumunun sağlanması ve Başkanlığın koordinasyonunda faaliyet gösterebilmeleri için kuruluşlar ile AFAD gönüllüsü kişilere uygunluk belgesi verilmesi amacıyla oluşturulan akreditasyon sistemini,
AFAD gönüllüsü
Tamamıyla kendi isteği doğrultusunda dayanışma ve yardımlaşma amacıyla kişisel çıkar gözetmeksizin hiçbir maddi beklentisi olmadan, sadece topluma faydalı olmak arzusuyla fiziksel gücünü, zamanını, bilgi birikimini, yete
AFAD gönüllüsü kişi
Tamamıyla kendi isteği doğrultusunda, dayanışma ve yardımlaşma amacıyla kişisel çıkar gözetmeksizin hiçbir maddi beklentisi olmadan sadece topluma faydalı olmak arzusuyla fiziksel gücünü, zamanını, bilgi birikimini, yete
Aferez
Elde edilmek istenen kan bileşenlerinin özel bir cihaz kullanılarak ayrıştırılmasını,
Afet
Toplumun tamamı veya belli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, normal hayatı ve insan faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan doğal, teknolojik veya insan kaynaklı olayları,
Afet durumu
Deprem, sel, su baskını, yangın, çığ, heyelan gibi olaylar sonucu arama, kurtarma, sosyal yardım ve imar gibi müdahaleyi gerektiren durumu,
Afet grubu
Afet ve acil durumlarda, ana çözüm ortağı ve destek çözüm ortaklarının yürüttükleri çalışmaların niteliğine göre oluşturulan grupları,
Afet grubu sekretarya yetkilisi
Afet grubunun yönetim ve yazışmalarında görev alan ana çözüm ortağı ile destek çözüm ortaklarının uygun nitelik ve donanıma sahip personelini,
Afet senaryosu
Afet riskinin belirlenmesi çalışmaları sonucunda elde edilen farklı büyüklük ve konumlardaki tehlikelerin gerçekleşmesi hâlinde meydana gelebilecek zarar ve kayıpları tahmin etmeye yarayan çalışmayı,
Afet ve acil durum faaliyetleri
Afet ve acil durumlar ile sivil savunmaya ilişkin hizmetlerin ülke düzeyinde etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi için gerekli önlemlerin alınması ve olayların meydana gelmesinden önce hazırlık ve zarar azaltma, olay sır
Afet ve acil durum faaliyetleri ödeneği
5902 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı bütçesinde yer alan ödeneği,
Afet ve acil durum faaliyetleri ödenekleri
5902 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı bütçesinde yer alan ödenekleri,
Afet ve acil durum haberleşme operatörü
Afet ve acil durum yönetiminde görev alan ilgili kuruluş akreditasyonu ile gönüllülük esasına dayalı olarak afet ve acil durum haberleşmesinde yer alan amatör telsizcileri,
Afet ve Acil Durum Koordinasyon Kurulu
İllerde vali, ilçelerde kaymakam başkanlığında toplanan, afet ve acil durum hazırlıkları ile alınacak önlemleri belirleyen, kurumlar arası koordinasyonu sağlayan kurulu,
Afet ve Acil Durum Kurulu
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi gereğince oluşturulan Kurulu,
Afet ve acil durum müdahale hizmetleri
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının yapmış olduğu çalışmaların yanı sıra TAMP gereğince oluşturulan afet grupları tarafından yerine getirilen faaliyetleri,
Afet ve acil durum toplanma alanları
Afet ve acil durumlar sonrasında geçici barınma merkezleri hazır olana kadar geçecek süre içinde yaşanacak paniği önlemek ve sağlıklı bilgi alışverişini sağlamak amacıyla halkın tehlikeli bölgeden uzaklaşarak toplanabile
Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi
Afet ve acil durumlarda müdahalenin koordine edildiği, 24 saat esasına göre çalışan, kesintisiz ve güvenli bilgi işlem ve haberleşme sistemleri ile donatılan merkezi,
Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri (AADYM)
Afet ve acil durumlarda müdahalenin koordine edildiği, 24 saat esasına göre çalışan, kesintisiz ve güvenli bilgi işlem ve haberleşme sistemleri ile donatılan merkezleri,
Afet Yönetimi ve Karar Destek Sistemi
Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak Başkanlık tarafından geliştirilen, afet ve acil durumlarda tüm kaynakları etkin bir şekilde yönetebilen, karar destek mekanizmalarına sahip internet ağı tabanlı bir uygulamayı içeren
Afet zarar tespit raporu
Afet ve acil durumların fiziksel varlıklarda yarattığı tahribatın parasal karşılığının yer aldığı raporu,
Afet/acil durum simülasyon odası
Herhangi bir alan ya da bölgeye ait afet ve acil durumların canlandırıldığı alanı,
Afetlerde sağlık hizmetleri
Afetlere ve acil durumlara hazırlıklı olmak, afet ve acil durum oluştuktan sonra hızlı ve doğru müdahale ile ölüm, yaralanma ve sakatlıkların önlenmesi, hasta ve yaralıların tedavisi, ikincil hastalıkların önlenmesi, ola
Afetzede
Birinci maddede belirtilen deprem afetleri nedeniyle, konut ve işyerleri yıkık, ağır veya orta derecede hasar gören mülk sahipleri, bunların hissedarları ve bu kişilere ait; yıkık-ağır veya orta derecede hasarlı başka ko
Afiş
Duyuru ve tanıtım amacıyla hazırlanan resimli veya resimsiz ilanları,
AFS beyannamesi
Organik Tutunma Önleyici Sistem Beyannamesini,
AFTN
Havacılık sabit iletişim ağını,
AFYDB
Kurum Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığını,
Afyon kaymağı
27/9/2003 tarihli ve 25242 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği (No: 2003/34)’nde tanımlanan Afyon kaymağını,
AG
Alçak gerilimi,
AG kullanıcı
Bağlantı noktası AG seviyesinde olan kullanıcıyı,
AGGS
Ara gözden geçirme soruşturmasını,
AGİT
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatını,
AGNO
Ağırlıklı Genel Not Ortalamasını,
AGNO (GPA)
Ağırlıklı Genel Not Ortalamasını,
Ağ
Fiziksel bileşenleri, organizasyonel ilkeleri, iletişim yöntemlerini ve biçimlerini (protokoller) içeren, bağlantıların topolojisine sahip bir iletişim altyapısı olan mimariyi,
Ağ bağlantılı hazırda bekleme
Cihazın ağ bağlantısı üzerinden uzaktan harekete geçirilen tetikleyici vasıtasıyla işlevi devam ettirebildiği durumu,
Ağ gözü açıklığı
Ağ ıslakken, ağ ipinin ve düğümünün kalınlığına bakılmaksızın, gergin halde bir ağ gözünün karşılıklı iki düğümü arasındaki mesafe (Ek-1) olup ağın akış yönü dikkate alınarak, birbirini takip eden yirmi ağ gözünde yapıla
Ağ Havuz (Ağ Kafes)
Denizlerde ve iç sularda su ürünleri yetiştiriciliği yapmak amacıyla ahşap, demir veya plastik malzemeler ile ağ kullanılarak yapılan üniteleri,
Ağ hizmetleri
Elektronik ortamda veri erişimi, paylaşımı ve kullanımı için coğrafi veri ve veri bilgisinin aranması, görüntülenmesi, dönüştürülmesi, indirilmesi ve bedelli veya bedelsiz veri paylaşımına imkân sağlayan hizmetleri,
Ağ sunucusu
Yazılım tanımlı bir ağ üzerinden sanallaştırılmış ağ ortamı desteği ile bağlantı noktalarını ve hızı dinamik olarak yeniden yapılandırma kabiliyetine sahip toplam hat hızı verimi 12 GB/s veya daha fazla 11’den çok ağ bağ
Ağaç
Yaşı ne olursa olsun, ormanda tabii olarak yetişen en az sekiz metre ve daha fazla boy yapabilen, kökü, gövdesi ve tepesi olan odunsu bitkileri,
Ağaç İşleri Endüstri Mühendisi
En az dört yıllık lisans düzeyinde eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından ağaç işleri endüstrisi mühendisliği bölümünü bitirmiş mühendisleri,
Ağaç malzeme konservasyonu, restorasyonu ve rekonstrüksiyonu
Ahşap esaslı tarihi kültür varlıklarında, denetleme, orman ve orman ürünleri biyolojik zararlılarının tespiti, bu zararlılarla mücadele, koruma, stabilizasyon, restorasyon ve rekonstrüksiyon işlemlerini,
Ağaç röleve planı
Kanun kapsamında bulunan alanlarda, izne konu olan sahalardaki mevcut ağaçların, coğrafi koordinatlarıyla belirlendiği uygun ölçekli planı,
Ağaççık
Çapı ne olursa olsun, ormanda tabii olarak yetişen ve yan dalların çoğalması ve fazlaca gelişmesi neticesinde tepesi yayvanlaşan, genel olarak genişliğine bir büyüme özelliği gösteren, boyu sekiz metreyi bulmayan uzun öm
Ağaçlandırma
Saha etüdünden başlayarak proje, tohum temini, fidan üretimi, arazi hazırlığı, ekim, dikim ve bakım faaliyetlerini,
Ağaçlandırma bedeli
İzin verilen alan üzerinden bir defaya mahsus alınan bedeli,
Ağaçlandırmaya hazır hâle getirme
Madencilik faaliyetleri nedeniyle bozulan, topoğrafyası değişen alanlara yönelik; emniyetli hâle getirme, düzenleme, duraylılığı sağlama, düzeltme ve izin alanında mevcutsa verimli üst toprağı serme işlemlerini,
Ağgözü Açıklığı
Ağ ıslakken, ağ ipinin ve düğümünün kalınlığına bakılmaksızın, gergin halde bir ağ gözünün birbirine karşılıklı iki düğümü arasındaki mesafedir. Ağın akış yönü dikkate alınarak, birbirini takip eden yirmi ağ gözünde yapı
Ağır düzeyde çalışma gücü kaybı
Bu Yönetmeliğe göre çalışma gücünün en az %60’ının kaybedilmesini,
Ağır hizmet kabini
Ek-IV’ün Tablo 3'üne göre iklim sınıfı 5'e karşılık gelen ortam koşullarında bölmelerinin tümünü sürekli şekilde soğutma veya dondurma sıcaklığında tutabilen endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinini,
Ağır işte çalışan at
Günlük dört saat ve üzeri çalıştırılan, müsabakalara katılan ve müsabaka öncesi yoğun idman yaptırılan, top arabası çeken atlar ile asayiş görevinde kullanılan atları,
Ağır kaza
Tasarım ötesi kazalardan önemli boyutlarda kor hasarına veya radyolojik sonuçlara yol açanları,
Ağır kazalar
Olası radyolojik sonuçlarının ancak kaza yönetimi ile hafifletilmesi mümkün olabilen kazaları,
Ağır veya havaleli eşya
Ağırlıkları, boyutları veya nitelikleri bakımından, kapalı bir karayolu taşıtı veya kapalı konteyner ile taşınamayan, yükün özelliği itibariyle gümrük idaresi tarafından, taşıma için kolayca bölünmesine imkân olmadığı ka
Ağırlayan işletmeci
Mobil elektronik haberleşme hizmeti sunmak üzere Kurum ile imtiyaz sözleşmesi imzalayan işletmeciyi,