Asıl işveren
İşyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işleri veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işleri diğer işverene veren, asıl işte kendisi de
MEVZUATIN DİLİ
A ile başlayan
mevzuat terimleri.
Tanımını okuyun. Kaynak maddesini ve geçtiği mevzuatları aynı pencerede inceleyin.
24.524 terim83.873 kaynak tanımı15.164 metin tarandı
Tanımlar resmî metinlerin tanım maddelerinden aktarılmıştır. Aynı terimin farklı kapsamlardaki tanımları ayrı tutulur. Diğer mevzuat bağlantıları, erişilebilir metin katmanında aynı sözcüklerle bulunan eşleşmelerdir. Kapsam ve kaynaklar ↗
Asıl yükümlü
Doğrudan temsilde adına ve hesabına beyanda bulunulan, dolaylı temsilde ise hesabına beyanda bulunulan kişiyi,
Asistan askeri hava trafik kontrolörü
Geçerli bir lisansa sahip olan, çalıştığı hava trafik kontrol ünitesinde derecesi bulunmayan ve askeri hava trafik kontrolörü nezaretinde hava trafik kontrol hizmetlerinin yürütülmesine yardımcı olan personeli,
Asistan ATSEP
Temel eğitim programını tamamlamasını müteakiben yardımcı olarak CNS hizmetlerinde yer alan personeli,
Asistan ATSEP Sertifikası
Temel eğitim programını başarı ile tamamlayan adaya Genel Müdürlük tarafından verilen sertifikayı,
Asistan hava trafik kontrolörü
Geçerli bir hava trafik kontrolörü lisansına sahip olan ve derecesi bulunmayan, bir hava trafik kontrolörü nezaretinde hava trafik kontrol hizmetlerinin yürütülmesine yardım eden personeli,
Asitlendirilmiş krema
Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremanın organik asit ve/veya asitlik düzenleyicilerin kullanılması sonucunda koagüle olarak veya olmaksızın pH değeri düşürülmüş kremayı,
Asker kişiler
Subaylar ve sözleşmeli subaylar ile muvazzaf ve sözleşmeli subay adayları, astsubaylar ve sözleşmeli astsubaylar ile muvazzaf ve sözleşmeli astsubay adayları, uzman jandarmalar, uzman erbaşlar, askeri öğrenciler, sözleşm
Askeri alanlar
Türk Silahlı Kuvvetlerini oluşturan Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarının savunma, harekât, hudut ve milli güvenliğe yönelik yapıları, kışla, ordugâh, karargâh, birlik, karakol, askerlik şubesi, askeri havaala
Askerî at
Askerî birliklerde özel amaçlar için eğitilip kullanılan farklı ırk ve branşlardaki atları,
Askerî birlik
Kuruluşu, teşkilat, personel ve malzeme kadrosu ile birleştirilmiş, bir komuta altına konmuş, taktik ve idari bir bütün olan askerî toplulukları,
Askerî Bölge
Birinci derece askerî yasak bölgeler, nöbet yerleri, karakol, kışla, karargahlar, askerî kurumlar, yerleşme ve konaklama gibi amaçlarla kullanılan bina ve mahallerin bulunduğu yerlerdir.
Askerî coğrafya
Harbin ve harekâtın plânlanması ile sevk ve idaresi üzerine etki yapan, ülkenin fiziki, beşeri ve ekonomik özellikleri ile siyasi ve stratejik durumlarını inceleyen bilimi,
Askerî coğrafya belgesi
Belli kıstas ve standartlara göre değerlendirilerek, harbin ve harekâtın plânlanması ile sevk ve idaresinde kullanılacak şekle getirilmiş belgeleri,
Askeri eğitim
Harp okulu öğrencilerinin fiziki ve ruhi yapılarını geliştirmek amacıyla ve kuvvetlerin ihtiyacını karşılayacak şekilde akademik ders programları dışında verilen her türlü uygulamalı eğitimlerdir.
Askerî eğitim
Sözleşmeli er adaylarına okul, kurum, sınıf okulu, kıtalar veya eğitim merkezlerinde yaptırılacak olan kadro görevine yönelik eğitimi,
Askeri fabrika
Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyetlerini yürüten ana bakım fabrikası, bakım fabrikası, hava bakım fabrikası, dikimevi, ilaç fabrikası ve benzeri teşkilleri,
Askerî gazino
Hak sahiplerinin ücreti karşılığında barınma, beslenme, moral, konaklama, günlük ve çeşitli ihtiyaçlarının karşılandığı, eğitim, seminer, konferans, sempozyum gibi faaliyetler icra edilebilen, hak sahipliği durumuna göre
Askeri gemi
Bir devletin silahlı kuvvetlerine ait olan ve kendi tabiyetindeki askeri gemilerin açık dış işaretlerini taşıyan, bu devletin hizmetinde ve adı subaylar listesinde veya buna eşit bir belgede kayıtlı bulunan bir deniz sub
Askeri hava trafik kontrol öğretmeni
Kuvvet komutanlıkları tarafından en az 5 yıl hava trafik kontrolörü olarak çalışmış, teknik öğretmen kursu veya eğitimi görmüş, görev başı eğitimi eğiticisi sertifikasına sahip, teorik ve uygulamalı eğitimler için görevl
Askeri hava trafik kontrolörü
Türk Silahlı Kuvvetleri Askeri Hava Trafik Kontrolörü Lisansına sahip ve çalıştıkları ünite, sektör veya pozisyon için geçerli derece/dereceler dahilinde hava trafiğine hava trafik kontrol hizmeti vermeye yetkili askeri
Askerî işyeri
Türk Silahlı Kuvvetlerince yurt güvenliği için gerekli faaliyetlerin yürütüldüğü işyerlerini,
Askerî işyerleri
Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlar tarafından doğrudan doğruya işletilen askerî işyerleri ile Askeri Fabrika ve Tersane İşletme Anonim Şirketi (ASFAT A.Ş.) ve yönetim hakkı yetkisi bu şirkette
Askeri Kontrol Ünitesi
Askerî hava sahası kontrol unsurları ile hava trafik kontrol üniteleri,
Askerî köpek
Askerî amaçlar için eğitilip kullanılan değişik ırklara ait köpeklerin genel bir ifadesi olup; eğitildikleri ihtisas dallarına göre arama, devriye, keşif, intikal, emniyet, iz takip, mayın arama, bomba arama, patlayıcı m
Askerî köpek cankurtaranı
Askerî köpek kullanıcısı/eğiticisi olarak görev yapan personelden; 9 uncu maddede belirtilen eğitimleri başarıyla tamamlamış, 7 nci maddede belirtilen iş ve işlemleri 10 uncu maddede belirtilen hallerde yapmaya yetkili p
Askerî köpek eğitici personel
Askerî köpeğin bakım, eğitim ve kullanımından sorumlu olan ve askerî köpeği yönlendirecek düzeyde eğitimi bulunan kişiyi,
Askerî köpek kullanıcı personel
Köpek üretim ve eğitim merkezlerince verilen askerî köpek kullanıcısı kursunu başarıyla tamamlayan ve askerî köpek kullanıcı sertifikası alan personeli,
Askerî köpek timi
Bir askerî köpek ile onun eğiticisi, kullanıcısı ve sorumlusundan oluşan ikiliyi,
Askerî mahal
Kışla, karargâh, askerî kurum, konak, ordugâh, üs bölgeleri ve gemiler ile Millî Savunma Üniversitesine bağlı yerleşkeleri,
Askeri öğrenci
1325 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi kapsamına giren kişileri,
Askeri personel
926 sayılı Kanunun 202 nci maddesi kapsamına giren kişileri,
Askerî personel
Subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er, askerî öğrenci, sivil memur, işçi, erbaş ve erleri,
Askerî Tesis
Askerî personel, tesis veya malzemelerin bulunduğu yer, depo, kışla, bina gibi yerlerdir.
Askeri unsur
Millî Savunma Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı, Genelkurmay Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Milli Savunma Üniversitesi ile Harita Genel Müdürlüğüne a
Askeri Yasak Bölge
Yürürlükteki Askeri Yasak Bölge ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamına giren, kara, hava ve denizlerde belirlenerek ilan edilen yasak bölgelerdir.
Askerî yasak bölge ve askerî güvenlik bölgesi
18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında yer alan askerî yasak bölgelerini ve askerî güvenlik bölgelerini,
Askerlik çağı
Nüfus kayıtlarına göre her erkeğin 20 yaşına girdiği yılın ocak ayının birinci gününden başlayan ve 41 yaşına girdiği yılın ocak ayının birinci gününde biten süreyi,
Askerlik hizmeti
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 72 nci maddesine göre her Türkün hak ve ödevi olan vatan hizmetinin bu Kanun esaslarına göre yerine getirilmesini,
Askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılma
Kanun hükümlerine göre fiilî askerlik hizmeti ile herhangi bir ilişiği kalmamış olmayı,
Askerlik şubesi
Yükümlülerin nüfusuna kayıtlı bulundukları yer askerlik şubesini,
Askı dağıtım cetveli
Düzenlemeye giren taşınmazların, ada ve parsel numaralarını, tapu alanlarını, hisse oranlarını ve hissesine karşılık gelen alanları, hisse miktarına karşılık kesilen düzenleme ortaklık payı ile kesinti sonucu oluşan tahs
Askıda ilan
Gerçekleştirilmesi planlanan projenin ÇED süreci hakkında, projeden etkilenecek veya etkilenmesi muhtemel halkın yaşadığı yer/yerlerde, il müdürlüğü, kaymakamlık ve muhtarlıkta bulunan askı ilan yerlerinde yapılan yazılı
Askıda Katı Madde (AKM)
Bir su numunesinde çökebilen veya çökemeyen 1 mikron ve üzerindeki büyüklükte katı maddeleri,
Askıya alma
Bu Yönetmelik kapsamında verilen bir belgenin geçerliliğinin belirli bir süre için hükümsüz kılınmasını,
ASKOM
İl genelinde acil sağlık hizmeti ile ilgili kurum ve kuruluşlar arasındaki koordinasyon ve işbirliğini sağlamak üzere kurulan İl Acil Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Komisyonunu,
Asli düzen
Belgelerin güncel kullanımda olduğu süreç içerisinde uygulanan düzen içinde saklanmasını,
Asli edim
Asli edim ifa süresi içerisinde izahname veya ihraç belgesinde belirlenen esaslar çerçevesinde, ihraççı tarafından gayrimenkul sertifikası sahipleri adına kat mülkiyetinin tesis edilmesi ve bağımsız bölümün teslim edilme
Asli edim ifa süresi
İzahname veya ihraç belgesinde asli edimin yerine getirilmesi için öngörülen süreyi,
Asli edim kullanım süresi
İzahname veya ihraç belgesinde gayrimenkul sertifikası sahiplerinin asli edim talebini bildirmesi için öngörülen süreyi,
Asli memur
Adaylık süresi içinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarılı olarak asli memurluğa atananları,
Aslî Memur
Adaylık süresi içerisinde temel, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarılı olan ve bu süre içinde olumlu sicil alarak adaylığı kaldırılan kişileri,
Asli orman ürünü
Her çeşit ağaç, ağaççık ve çalıdan elde edilen tomruk, direk, sanayi odunu, kâğıtlık odun, lif yonga odunu, sırık, çubuk, yakacak odun, çıra, kök ve benzeri oduna ilişkin ürünleri,
Asli Üye
Türkiye Bilimler Akademisi Asli Üyesini,
ASM
Esas amacı, mevcut hava sahasının kullanımını dinamik bir zaman paylaşımı ve/veya hava sahasının çeşitli kullanıcı kategorileri arasında kısa vadeli ihtiyaçlara göre ayırımı sayesinde azamiye yükseltmek olan planlama işl
Asma çoğaltım materyali
Tohum ve her türlü vejetatif aksam kullanılarak elde edilen fidan üretim materyalini,
Asma fidanı
Aşılı ve aşısız olarak üretilen sertifikalı asma fidanlarını,
Asma kat
Binaların, iç yüksekliği en az 5.50 m. olan, zemin katında düzenlenen ve ait olduğu bağımsız bölümü tamamlayan ve bu bölümden bağlantı sağlayan kattır. Asma katlar iç yüksekliği 2.40 m. den az olmamak, yola bakan cephe v
Asosiye Üye
Türkiye Bilimler Akademisi Asosiye Üyesini,
Asosiye Üyeler Kurulu
Ulusal Merkezin Asosiye Üyeler Kurulunu,
Asosye üye
Türkiye Bilimler Akademisi asosye üyesini,
Aspir çiçeği
Carthamus tinctorius L. türüne giren bitkilerin olgunlaşma sonrasında açan ve kurutulan krem, turuncu, beyaz, kırmızı gibi renklerde olabilen çiçeklerini,
Aspir yağı
Aspir bitkisinin (Carthamus tinctorious L.) tohumlarından elde edilen yağı,
Aspiratör
Kontrol ettiği bir motor ile çalışan, kirli havayı bir ev tipi ocağın üzerinden toplamak üzere tasarlanan veya buharı havalandırma kanalına çekmek için pişirme bölgesine, set üstü ocaklara ve benzer pişirme ürünlerine mo
Astar
Bir veya daha fazla kenarın uygun şekilde tutturulmasıyla tekstil materyalinin tek bir katmanı veya çoklu katmanlarından oluşan giyecek ve diğer ürünlerin yapımında kullanılan ayrı bir bileşeni,
ASTM yöntemi
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından ilgili mevzuatı uyarınca belirlenen tanımı,
Astronomik Değerler
Astronomik enlem, astronomik boylam ve astronomik azimut değerleridir.
Astsubay meslek yüksek okulu
Bilimsel özerkliğe sahip, Atatürk ilkelerine bağlı, askerî değerleri haiz, muvazzaf astsubay yetiştiren, ön lisans düzeyinde eğitim ve öğretim, bilimsel araştırma ve yayın yapan bir yüksek öğretim kurumunu,
Aşama tamamlama
Yapım işlerinin her bir aşamasının, sözleşme hükümleri doğrultusunda tamamlandığının idarenin onayı ile kabul edilmesini,
Aşere kursu
Hafız personeli kıraat usulleri hakkında yetiştirmek amacıyla düzenlenen uzun süreli kursları,
Aşı
İnsan veya hayvanda hastalık yapma yeteneğinde olan virüs, bakteri ve benzeri mikroorganizmaların hastalık yapma özelliklerinden arındırılarak canlı atenüe ya da inaktif formda olabilen, mikroorganizmanın bütün halinde b
Aşılama
Vücudun bağışıklık sistemini uyararak hastalıklara karşı özel antikor üretilmesi ve hastalığı yapan etkenle karşılaşıldığında antikorlar sayesinde hastalık oluşumunu önleyen işlemi,
Aşım sezonu
Mevsime bağlı olarak, kızgınlık gösteren hayvanların damızlık dişiler ile damızlık erkeklerin çiftleştirildiği dönemi,
Aşırı akım koruma cihazı
Elektrik akımını, öngörülen bir sınır değeri aşması durumunda kendiliğinden kesen cihazları,
Aşırı düşük bedel
Kamu ihaleleri ile üstlenilecek Serbest Şehircilik Hizmetlerinde Oda Yönetim Kurulu tarafından tespit edilen aşırı düşük bedel değerleri,
Aşırı gerilim
Genellikle kısa süreli olarak faz iletkenleri veya faz iletkenleri ile toprak arasında oluşan, işletme geriliminin izin verilen en büyük sürekli değerini aşan, fakat işletme frekansında olmayan gerilimi,
Aşırı gerilim koruma cihazı
İşletme gerilimi altındaki iletkenlerde oluşacak aşırı gerilimleri toprağa iletmek üzere imal edilmiş cihazları,
Aşırı ikazlı çalışma
Sistem geriliminin belirlenen işletme değerlerinin altına düşmesi durumunda senkron kompansatörlerin ve/veya jeneratörlerin ikaz akımlarının artırılmasını,
AT
Avrupa Topluluğunu,
At başı
Bir koşuyu birden fazla atın başa baş bitirmesini,
At eşkal ve muayene raporu
Yurt içinde doğan tayın veya yurt dışından ithal edilen atın donu, eşkali, ırkı, ana babası, anasının tohumlanma tarihi, tayın doğum tarihi, cinsiyeti ve yetiştiricisinin adı gibi bilgileri içeren veteriner hekim raporun
At ilgilisi
At sahipleri, at sahibi vekilleri, antrenör, antrenör yardımcısı, jokey, apranti, seyisbaşı, seyis ve sair hizmetlileri,
AT ilk muayene
Yeni veya yenilenmiş bir ölçü aletinin onaylanmış tipe, bu Yönetmelik ve ilgili yönetmelik hükümlerine uyup uymadığının kontrol edilmesi ve AT ilk muayene işareti ile işaretlenmesi işlemini,
At sahibi
Bir ata tamamen veya kısmen sahip bulunan ve at sahibi belgesini haiz kişiyi,
At sahibi vekili
At sahibinin koşular ile ilgili hak ve yetkilerini kullanmak ve yükümlülüklerini yerine getirmek üzere noterlikçe düzenlenmiş vekaletname ile vekil tayin edilen ve at sahibi vekili belgesini haiz gerçek kişiyi,
AT tip inceleme belgesi
Onaylanmış kuruluş tarafından incelenen teçhizatın, tipinin, bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygunluğunu tevsik eden belgeyi,
AT tip onayı
Bir ölçü aletinin, bu Yönetmelik ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre üretildiğinin test edilmesi, muayene edilmesi veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü işlemi,
AT uygunluk beyanı
Teçhizatın, bu Yönetmeliğin şartlarına uygun olarak üretiminin yapıldığını belirten, imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi tarafından düzenlenen yazılı beyanı,
At yardımlı müdahaleler
Engelli ve/veya ihtiyaç sahibi bireylere atlarla uygulanan tedavi, terapi, sportif, sosyal, eğlence ve kültürel amaçlı etkinliklerin tümünü,
AT Yönetmeliği
MARTOY, MOTOY ve TORTOY kapsamındaki araçların ve bunların aksam, sistem veya ayrı teknik üniteleriyle ilgili Avrupa Birliği teknik mevzuatından uyumlaştırılarak Resmi Gazete’de yayımlanan bir yönetmeliği,
ATA Karnesi
ATA Karneleri Hakkındaki Gümrük Sözleşmesi ile Geçici İthalat Sözleşmesi çerçevesinde düzenlenen belgeyi,
Atalet frenlemesi
Traktörün üzerinde yukarı hareket eden çekilen aracın ürettiği kuvvetleri kullanarak frenlemeyi,
Atalet kategorisi
Test kütlesi referans kütleye eşit olarak ayarlandığında BM/AEK Regülasyonu 83’ün Ek 4a Tablo A4a/3’ünde belirtilen eşdeğer atalete karşılık gelen bir araç test kütlesi kategorisini,
Atama
Subay ve astsubayların; teşkilat kadro görev yerlerine alınması ve bu kadroların yetki, görev ve sorumluluklarının personele verilmesini,
Atama dengesi
Atamaya ilişkin işlemler sırasında destekleme planı ve hizmet ihtiyacı da dikkate alınarak rütbe, branş, alt branş, ihtisas, yaş, cinsiyet, lisan, tecrübe, kurs, eğitim gibi atamaya etki eden kriterlerin kendi aralarında
Atama döngüsü
Personelin branş, alt branş, ihtisas veya nitelik itibarıyla atama işlemlerinde birlikte değerlendirildiği emsal grubun farklı hizmet bölgeleri arasındaki atama hareketini ve bu hareketin planlı dönüşümünü,
Atama hareketi
Kesin ya da muhtemel olarak atama işlemine tabi olma durumunu,
Atama işlemi
TMGD’nin, e-Devlet sistemi üzerinden faaliyet belgesi ile ilişkilendirilmesi işlemini,
Atama puanı
Tercihlerin değerlendirilmesinde personelin kendi arasındaki öncelik sırasını belirlemek maksadıyla kullanılan, Jandarma Genel Komutanlığınca belirlenen oranlar esas alınarak hesaplanan hizmet safahat puanı, ödül, ceza v
Atama takvimi
Her yıl atama öncesindeki ve sonrasındaki işlem süreçlerine ilişkin Jandarma Genel Komutanlığınca yapılan tarihsel planlamayı,