|
Türkiye Cumhuriyeti
Hükümeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında
Türk Firmaları
İşçilerinin İstisna Akdi Çerçevesinde İstihdamına İlişkin
Anlaşmanın
Uygulanması Hakkında Tebliğ
Amaç
Madde 1- Bu Tebliğin amacı, 20/12/1991 tarihli ve 21087
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 06/12/1991 tarihli ve 91/2481 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı eki “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Almanya
Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Türk Firmaları İşçilerinin İstisna
Akdi Çerçevesinde İstihdamına İlişkin Anlaşma” nın uygulanmasına dair usul
ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Tebliğ, Almanya Federal Cumhuriyeti’nde
yerleşik firmalarla istisna akdi yaparak, akdin konusu işin yapımı ve/veya
yerine getirilmesi amacıyla, kendi işçisini götürmek isteyen Türk
firmalarının uymakla yükümlü oldukları kuralları kapsar.
Tanımlar
Madde 3- Bu Tebliğde geçen;
Anlaşma : “Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Türk
Firmaları işçilerinin İstisna Akdi Çerçevesinde İstihdamına İlişkin
Anlaşma”yı,
Teminat : 506 sayılı
“Sosyal Sigortalar Kanunu” nun uygulanması nedeniyle ortaya çıkan prim,
gecikme zammı, faizler, cezalar, rücuan tazminat alacakları ve AFC ile
imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesinin uygulanması çerçevesinde haksız
veya yersiz yapılan yardımlar sonucu doğabilecek alacakların karşılığını,
ifade eder.
Başvuru
Madde 4- Firmalar, Anlaşmada belirtilen genel kontenjandan
kendilerine tahsis yapılması amacıyla, Kurumca hazırlanan başvuru formunu
doldurarak ve istenilen belgeleri de bu forma ekleyerek Kuruma başvururlar.
İnceleme
Madde 5- Firmaların AFC’ne götürmek istedikleri işçilerle
ilgili Anlaşma çerçevesindeki istekleri Kurum tarafından incelenir. Kurum
gerekli gördüğünde, kamu kurum ve kuruluşları ile uzman kuruluşların
görüşlerine de başvurur.
İstisna akitlerinde
aranacak koşullar
Madde 6- İstisna akdinin konusu olan iş süresinin 30
günden az olmaması gerekir. Ancak, işin bedelinin en az 200.000.-EURO
olması halinde bu koşul aranmaz. Kurum tarafından bu tutar %50’ye kadar
artırılıp eksiltilebilir.
İstisnai durum
Madde 7- Yurt dışında inşaat, tesisat, işletme yönetimi,
bakım ve onarım yapan veya yapacak olanların dışında kalan firmalar için 6 ncı
maddede istenen koşullar Kurumca aranmayabilir.
SSK tarafından belge
tanzimi
Madde 8- İstisna Akdine göre çalıştırılmak üzere AFC’ne
götürülen işçilerin çalışmalarına devam ettikleri süre içerisinde Türk
mevzuatına bağlı kalacaklarını kanıtlayan A/T 1, ihtiyaç duyacakları sağlık
yardımlarının karşılanması için de A/T 11 formülerleri tanzim edilir.
90 günlük prim ödeme
süresi tamamlanmadığından sağlık yardımı hakkı olmayan işçiler için, 90
günlük prim ödeme süresi sonunda öncelikle üç ay için, AFC’nin ikamet
mahalleri için yetkili yabancılar dairesinden gerekli sınırlı oturma iznine
bağlı kalınarak da üçer aylık süreler ile A/T 11 formülerlerinin
düzenlenmesine devam edilir.
Bireysel iş
sözleşmesinin yapılması
Madde 9- Bu Tebliğ çerçevesinde AFC’ne eleman götürmek
isteyen firmalar, Kurum yetkilileri huzurunda ve Kurumca hazırlanan
bireysel iş sözleşmesini, işçisiyle birlikte imzalamak zorundadır. İşçinin
aleyhine olmamak üzere çalışma koşullarını işçi ve işveren ayrıca
belirleyebilir.
Kurum, gerektiğinde
işçinin mesleğinin beyana uygun olup olmadığını araştırır.
Firmalar, bireysel iş
sözleşmesinin düzenlenmesi sırasında, işçinin sağlık durumunu gösterir SSK
hastanelerince düzenlenmiş sağlık kurulu raporuna dayanılarak hazırlanan
A/T 1 ve A/T 11 formülerlerini Kuruma ibraz ederler.
Sosyal Sigortalar
Kurumunca A/T 11 formüleri düzenlenememesi halinde, düzenlemeye hak
kazanıncaya kadar özel sigorta şirketlerine yaptırılacak sağlık sigortasına
dair poliçe ile işçinin sigortalılık süresini gösterir SSK’dan alınacak
belge aranır.
Yaptırılacak hastalık
sigortasının, hizmetler bakımından yasal bir Alman hastalık sigortası ile
denk olması gerekir.
Tahsis
Madde 10- Kurum, usulüne uygun olarak başvuran firmanın kota
tahsis veya ayrım isteğini tamamen ya da kısmen karşılayabileceği gibi
gerekçesini belirtmek kaydıyla red de edebilir.
Firmalar, kendilerine
tahsis edilen veya ayrılan kotayı başvuru formu ile eki belgelerde yer alan
bilgiler doğrultusunda kullanırlar.
Firmaların AFC’nde
aldığı diğer istisna akdine dayalı işlerde, anlaşma çerçevesinde istihdam
ettiği işçileri çalıştırmak istemesi halinde, kota tahsisinin yapıldığı
istisna akdi için beyanda bulunulan adam/ay çalışma planında belirtilen
süreleri aşmamak kaydıyla, yeni kota tahsisi yapılmaksızın işçilerin bu
işlerde de çalışmasına Kurumca müsaade edilebilir. Söz konusu diğer istisna
akitleri için kota tahsisinin yapılması belirli bir sürenin bitimini
gerektirdiğinde, kota durumu da dikkate alınmak kaydıyla, bu husus Kurumca
gözetilir. Böyle durumlarda işverenler, bireysel tip iş sözleşmelerinde
işçinin aleyhine olabilecek değişiklikler yapamazlar.
Teminat aranması
Madde 11- Firmalarla işçiler arasında yazılı tip iş sözleşmesinin
Kurum yetkilileri huzurunda yapılmasından önce, istisna akdi gereğince
gitmesi öngörülen işçi başına 1.000.-EURO’luk dövize endeksli kat’i ve
süresiz banka teminat mektubu firmalar tarafından SSK’na verilmek
zorundadır. Kat’i teminat tutarı; kişi başına teminat miktarı ile tahsis
edilen işçi sayısının çarpımı sonucu bulunur. Teminat mektubunun, tanzim
tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden olması gerekir.
İşçilerin farklı zamanlarda gitmesi halinde, sonraki teminatın önceki teminatı
tamamlayıcı nitelikte olması koşulu aranır ve firmalardan taahhütname
alınır.
Bu Tebliğin 8 inci
maddesinde belirtilen formülerlerin düzenlenmiş olması teminatın SSK’nca
alındığı anlamını taşır.
Primlerin ödenmesi
Madde 12- Firmalar tarafından AFC’ne çalışmak üzere
gönderilen işçilerin sigorta primleri, bu işçilerin AFC’nde bulunduğu süre
için 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 78 inci maddesine göre
belirlenen sigorta primine esas kazancın alt sınırının iki katından az
olmamak kaydıyla bu miktar ile üst sınır arasındaki kazanç üzerinden ve işe
başlama ve işten ayrılma tarihlerinin ayın birinci ve otuzuncu günleri
dışındaki bir tarihe rastlaması halleri hariç, her ay otuz gün çalıştığı
kabul edilmek suretiyle ödenir.
Prim ödeme gün sayıları
ile sigorta primleri hesabına esas kazanç tutarının SSK’na yukarıda
belirtilen alt sınırın iki katından az bildirilmesi halinde, eksik
bildirimin işçinin kusurundan veya yasal zorunluluklardan kaynaklandığının
ve bildirimin fiili duruma uygun olduğunun firma tarafından kanıtlanması
koşuluyla bu bildirimler geçerli sayılır.
Firmalar tarafından
Türkiye’deki işyerine aldıkları işçilerin AFC’ne götürüldüğü tarihe kadar
geçen sürede işyerinde fiilen çalıştırılmaması veya kendilerine ücret
ödenmemesi halinde, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun değişik 79 uncu
maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları da nazara alınarak gerekli işlem
yapılır.
Teminatın İadesi
Madde 13- Firmanın istisna akdine dayalı yükümlülüğünün sona
ermesi, iş sözleşmesi ihlal edilmeksizin ve her işçi için ikametin
Türkiye’ye nakledildiğine ilişkin yetkili Alman İkamet Bildirim
Dairesi’nden alınacak bir belgenin (Abmeldebestaetigung) ibrazı veya AFC
Yabancılar Polisine gerekli bilginin verildiğinin kanıtlanması ya da başka
bir yolla anlaşılmasının yanı sıra 506 sayılı Kanunun uygulanması nedeniyle
ortaya çıkan prim, gecikme zammı, cezalar, faizler, rücuan tazminat
alacakları ve AFC ile imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesinin uygulanması
çerçevesinde haksız yere yapılan yardımlar sonucu doğabilecek alacakların
bulunmadığının tespiti üzerine teminat aynen iade edilir.
AFC’nde bulunan
işçilerden bir kısmının Türkiye’ye dönmüş olması halinde, birinci fıkrada
belirtilen hususların yerine getirildiğinin tespiti üzerine, teminatın
dönen işçi sayısına tekabül eden bölümü Firmanın başvurusu üzerine iade
edilir.
İstisna akdinin tek
taraflı olarak feshedildiği durumlarda da yukarıdaki hususlar aranır.
Teminatın paraya
çevrilmesi
Madde 14- SSK’nın prim, gecikme zammı, faizler, cezalar, rücuan
tazminat alacakları ve AFC ile imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesinin
uygulanması çerçevesinde haksız veya yersiz yapılan yardımlar sonucu
doğabilecek alacaklar nedeniyle firmaya yapılan tebligata rağmen borçların
tebligatın yapıldığı tarihi izleyen 7 gün içinde ödenmemesi halinde, teminat
paraya çevrilerek firmanın borçlarına mahsup edilir.
Firmaların uyarılması
Madde 15- Firmaların götürdükleri işçileri Anlaşmaya ve bu
Tebliğde yer alan usul ve esaslara uygun olarak çalıştırması esastır.
Bununla birlikte;
a) Firmaların işçi
alacaklarını ödemediğinin AFC’ndeki Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirlik
ve Ataşeliklerince tespit edilmesi,
b) Firmaların, götürmüş
oldukları işçilerden dönüş yapanların yerine, yeni işçi götürmek istemeleri
halinde, dönen işçilerin dönüş belgelerini derhal yetkili AFC makamlarına
ve Kuruma ibraz etmemesi,
c) Kurum izni olmaksızın
işçinin aynı ya da başka bir firmada çalıştığının anlaşılması,
d) Yapılan denetimlerde
işçinin mesleğinin işverenin beyanına uygun olmadığının anlaşılması,
e) Bireysel tip iş
sözleşmesi hükümlerine uyulmadığının tespit edilmesi durumlarında firmalar
Kurum tarafından uyarılır.
15 günlük uyarı süresi
içerisinde, belirtilen eksikliklerin giderilmemesi halinde firmaların yeni
kota talepleri karşılanmaz ve yeni işçi çıkış işlemleri yapılmaz.
İşçilerin Almanya’da
istihdam edilebilmeleri için her ne ad altında olursa olsun ayni ya da
nakdi bir menfaatin işveren veya vekilince alındığının anlaşılması halinde,
ilgili firma hakkında Kurumca yasal işlem başlatılır. Ayrıca, bu durumdaki
firmaların yeni kota talepleri karşılanmaz ve yeni işçi çıkış işlemleri
yapılmaz.
Masraf karşılığı
alınması
Madde 16- 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu
Kanunu’nun 16 ncı maddesi (b) bendine istinaden kurumca bu tebliğ
çerçevesinde yürütülecek hizmetler karşılığında işverenlerden sözleşme
aşamasında masraf karşılığı alınır.
Ayrıca, bu Tebliğin 9
uncu maddesinde belirtilen sağlık kurulu raporunun alınması sırasında
muayene ve tetkik ücretleri, SSK ücret tarifesi üzerinden işveren
tarafından ödenir.
Çifte vergilendirme
Madde 17- Kurumdan aldıkları kotaya istinaden AFC’ne işçi
götüren firmalar, 09/07/1986 tarihli ve 19159 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti Arasında
Gelir ve Servet Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme
Anlaşması” nın hükümlerine uymak zorundadırlar.
Yürürlükten
kaldırılan mevzuat
Madde 18- 19/12/2001 tarih ve 24615 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti
Hükümeti Arasında Türk Firmaları İşçilerinin İstisna Akdi Çerçevesinde
İstihdamına İlişkin Anlaşmanın Uygulanması Hakkında Tebliğ” yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 19- Bu Tebliğ yayımı tarihini takip eden ayın birinci
gününde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 20- Bu Tebliğ hükümlerini Sosyal Sigortalar Kurumu
Başkanı ile Türkiye İş Kurumu Genel Müdürü yürütür.
|