|
MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 297)
03.05.2005
tarihli ve 25804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
20.04.2005 tarihli ve 5334 sayılı Mera Kanununda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun 1 inci maddesi ile, 25.02.1998 tarihli ve 4342 sayılı
Mera Kanununun geçici 3 üncü maddesi;
“Belediye
ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce
kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek
mera olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli
alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescilleri yapılır.
Ancak, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve
kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep
edilmeksizin aynen devam eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz,
açılmış davalardan vazgeçilir. Hazinece bu nitelikteki taşınmazlar
hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan
davalar sonucunda Hazine adına tesciline veya mera olarak
sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen,
kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmamış olan taşınmazlar hakkında
da aynı hüküm uygulanır.
Birinci
fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil
edilmesi gerekirken doğrudan gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına
tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan,
taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak
bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm,
henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan
davalarda Hazine adına tesciline veya mera olarak sınırlandırılmasına ve
özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan
bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı
esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına
devredilir.”
şeklinde
değiştirilmiştir.
Yapılan
bu değişiklik hakkında aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli
görülmüştür.
A-Bu Maddenin Uygulanacağı Meralar:
Bu
maddenin uygulanması için, ilgili meranın şu şartları taşıması
gerekmektedir:
a)
Meranın, maddede yapılan
değişikliğin yürürlüğe girdiği 03.05.2005 tarihi itibariyle belediye ve
mücavir alan sınırları içerisinde bulunması gereklidir. Bu tarih
itibariyle köy sınırları içerisinde bulunan veya bu tarihten sonra
belediye ve mücavir alan sınırları içerisine alınan meralarda bu madde
hükümleri uygulanmayacaktır.
b)
Meranın, 01.01.2003 tarihinden
önce kesinleşmiş imar planı içerisinde kalması gereklidir. Bu tarihten
sonra imar planı içerisine alınan veya imar planı bulunmayan yerlerdeki
meralarda, bu madde hükümleri uygulanmayacaktır. İmar planından maksat,
her tür ve ölçekteki plan, yani nazım, uygulama veya mevzi imar planıdır.
c)
Meranın, yerleşim yeri olarak
işgal edilmesi, yani bu şekilde kullanılması, yerleşim ve işgal durumunun
da, 5334 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 03.05.2005 tarihinden önce
olması gereklidir. Bu tarihten sonra işgal edilerek yerleşim yeri olarak
kullanılan meralarda, bu madde hükmü uygulanmayacaktır.
d)
Meranın, mera olarak
kullanımının teknik açıdan mümkün olmaması gereklidir. Bu husus, 4342
sayılı Mera Kanununda belirtilen mera komisyonunca tespit edilir.
Yukarıda
belirtilen dört temel şartı taşıyan meralar, 4342 sayılı Mera Kanununda
öngörülen ot bedeli alınmaksızın bu madde uyarınca Hazine adına tescil
edilecektir.
B-Kamu
Tüzel Kişileri Hakkında Yapılacak İşlemler
Yukarıda
belirtilen şartları taşıyan meralardan, belediyeler ve diğer kamu kurum
ve kuruluşları adına tescil edilmiş olan meralar, bu kurum ve
kuruluşların mülkiyetine bırakılacaktır. Bu taşınmazlar için kamu tüzel
kişilerinden herhangi bir bedel alınmayacaktır. Anılan maddenin bedelli
devri düzenleyen ikinci fıkrasında; “… Hazine adına tescil edilmesi
gerekirken doğrudan gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına
tescil edilmiş …” ifadesi kullanılarak, bedelli devir, gerçek ve özel
hukuk tüzel kişileri adına doğrudan yapılan tescillere münhasır
kılındığından, kamu tüzel kişilerince üçüncü şahıslara satışı yapılarak
mülkiyeti devredilmiş taşınmazlardan da bedel alınmayacaktır. Burada
temel şart, meranın 5334 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 03.05.2005 tarihi
itibariyle Hazine adına tescil edilmemiş olmasıdır.
Burada
şu durumlar söz konusu olabilir:
a)
Hazinece tapu iptali ve tescil
davası açılmış ve bu dava halen derdest olabilir.
b)
Hazinece henüz tapu iptali ve
tescil davası açılmamış olmakla birlikte, dava açılabilir durum söz
konusu olabilir.
c)
Hazinece açılan tapu iptali ve
tescil davası sonucunda, taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmiş
ve karar kesinleşmiş olmakla birlikte, 03.05.2005 tarihi itibariyle bu
karar uygulanmamış (tapuda infaz edilmemiş) olabilir.
d)
Hazinece açılan tapu iptal
davası sonunda, taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına ve özel
siciline yazılmasına karar verilmiş ve karar kesinleşmiş olmakla birlikte
03.05.2005 tarihi itibariyle bu karar uygulanmamış (tapuda infaz
edilmemiş) olabilir.
e)
İlgili kamu kurum ve kuruluşu
tarafından, tapudaki kayda güvenen iyi niyetli üçüncü şahıslara
taşınmazın satışının yapılmış olması nedeniyle, Hazinece bu kamu tüzel
kişilikleri aleyhine tazminat davası açılmış ve bu dava halen derdest
olabilir ya da henüz açılmamış olmakla birlikte dava açılması gereken
durum söz konusu olabilir.
Yukarıda
(A) Bölümünde belirtilen şartlar mevcut ise, bunlar hakkında dava
açılmayacak, açılmış davalardan ise vazgeçilecek, dava açılmış ve dava
sonunda karar verilerek bu kararlar kesinleşmiş ise, bu kararlar infaz
edilmeyecektir.
03.05.2005
tarihinden önce Hazine adına tescil edilmiş meralar ile mera olarak
sınırlandırılmış yerlerde, bu hükümler uygulanmayacaktır.
C-Gerçek
Kişilerle Özel Hukuk Tüzel Kişileri Hakkında Yapılacak İşlemler
a)
Devredilebilecek Taşınmazlar
Gerçek
kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerine devredilebilecek meraların da,
yukarıda (A) bölümünde belirtilen şartları taşıması gerekmektedir.
Bu
taşınmazlarla ilgili şu durumlar olabilir:
1)
Hazinece dava açılmış olabilir.
2)
Hazinece dava açılmasını gerektirir durum olabilir.
3)
Hazinece açılan dava sonucunda, taşınmazın Hazine adına tesciline karar
verilmiş, bu karar kesinleşmiş ve Hazine adına tescil işlemi yapılmış
olabilir.
4)
Hazinece açılan dava sonucunda, taşınmazın mera olarak
sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilmiş, bu karar
kesinleşmiş ve taşınmaz özel siciline yazılmış olabilir.
Her
dört durumda da, bu hüküm uygulanabilir.
b)
Devredilebilecek Kişiler
Bu
taşınmazlar, Hazinece dava konusu edilmeden önce, tapulama veya kadastro
tutanaklarında tespit maliki olarak gösterilen gerçek kişilere, bunların
kanuni mirasçılarına ve özel hukuk tüzel kişilerine bedeli karşılığında
devredilebilir. Kanunda akdi mirasçılardan söz edilmediği için, bunlara
taşınmaz devri yapılmayacaktır.
c)
Bedelin Hesaplanması
Bu
taşınmazların bedelleri, Kanuna göre emlak ve rayiç bedellerinin
toplamının yarısıdır. Emlak değeri, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa
göre hesaplanacaktır. Rayiç değer ise, Hazine taşınmazlarının satışına
yetkili satış komisyonu tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile bu
Kanunun 74 üncü maddesine göre çıkarılan Yönetmelik hükümlerine göre
belirlenecektir.
d)
Bedelin Tahsili
Kanunda
taşınmazların bedelinin ödenmesi şart koşulduğundan, bu bedel peşin
olarak tahsil edilecektir. Bu nedenle, bu taşınmazlarla ilgili olarak
dava açmama, davadan vazgeçme ve devir işlemlerinin yapılması, bu bedelin
ödenmesine bağlıdır.
e)
Uygulamanın Talebe Bağlı Olması
Sözü
edilen maddenin ikinci fıkrasında, uygulamanın talebe bağlı olarak
yapılması öngörülmüştür. Bu nedenle, gerçek kişilerle özel hukuk tüzel
kişilerine, talep halinde, bedeli karşılığında taşınmaz
devredilebilecektir.
Ancak,
Hazinece dava açılması gereken durumlarda, dava açılmadan önce,
ilgililere yazılı tebligat yapılarak, bu maddeden yararlanmak isteyip
istemediğinin sorulması ve verilecek otuz (30) günlük sürede talep
olmaması halinde, dava açılması gerekecektir.
D-Tebliğin
Uygulanması Konusunda Yetki
Bu
Tebliğin uygulanması yetkisi, il defterdarlıklarına aittir.
Malmüdürlükleri, bu Tebliğle ilgili konularda, il defterdarlıklarının
uygun görüşünü alacaklardır.
E-Yürürlükten
Kaldırılan Hükümler
20.11.2004
tarihli ve 25646 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 287 sıra sayılı Milli
Emlak Genel Tebliğinin, 27.05.2004 tarihli ve 5178 sayılı Kanunla, Mera
Kanununa eklenen geçici 3 üncü maddeyle ilgili ilk sekiz paragrafı
yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğ
olunur.
|