|
DAMGA
VERGİSİ KANUNU
GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 44)
5281 sayılı Vergi Kanunlarının Yeni
Türk Lirasına Uyumu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun[1][1] ile
488 Sayılı Damga Vergisi Kanununda[2][2] yapılan değişiklere ilişkin
olarak uygulamada meydana gelebilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla 43
Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği[3][3] ile
yapılan açıklamalara ek olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek
duyulmuştur.
Bilindiği üzere, 488 sayılı Damga
Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda
yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir.
Bu kanundaki kağıtlar terimi,
yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle
düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz
edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle
manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade
eder.” denilmekte, 22 nci maddesinde de, “Makbuz
karşılığı ödemelerde Damga Vergisi;
a) Maliye Bakanlığınca belirlenen
mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen
kağıtların vergisi, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi
dairesine bir beyanname ile bildirilir ve yirmialtıncı
günü akşamına kadar ödenir.
b) (a) bendi dışındaki hallerde,
kâğıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün
içinde vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir ve aynı süre içinde
ödenir.
Maliye Bakanlığı, bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usûl ve esasları belirlemeye, lüzum göreceği
işlemlere ilişkin kâğıtlara ait verginin yukarıdaki sürelere bağlı
kalmaksızın ve beyanname aranmaksızın kâğıdın düzenlenmesinden önce
veya noterlerce işleme tâbi tutulması sırasında ödenmesi zorunluluğunu
getirmeye, vergiyi işlem anında ilgili kamu kurum veya kuruluşuna makbuz
karşılığı ödettirmeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 488 sayılı Kanuna
ekli (1) sayılı tablonun “I.Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün
A/1 inci fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin binde 7,5
nispetinde, “II.Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünün 2 nci fıkrasında da, ihale kanunlarına tâbi olan veya
olmayan daire ve kurumların yetkili organlarınca verilen her türlü ihale
kararlarının binde 4,5 nispetinde damga vergisine tabi tutulacağı hükme
bağlanmıştır.
1- Genel bütçeli dairelerle kişiler
arasında düzenlenen kağıtlara ilişkin damga vergisi uygulaması:
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun
22 nci maddesinin son fıkrasının Bakanlığımıza
verdiği yetkiye istinaden genel bütçeli daireler ile kişiler arasında
düzenlenen kağıtlara ilişkin damga vergisinin aşağıda belirtildiği şekilde
ödenmesi uygun görülmüştür.
Genel bütçeli daireler ile kişiler
arasında düzenlenen kağıtlara (ihale kararları hariç) ait damga vergisi,
anılan dairece kağıdın mahiyeti ve nispi veya maktu vergi tutarını gösteren
formüle edilmiş bir yazıyla, kişinin tabi olduğu ödeme usulüne
bakılmaksızın, kişiler tarafından, kağıdın düzenlenmesinden önce peşin
olarak, genel bütçeli idarelere hizmet veren saymanlıklara veya mükellefin
gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine makbuz
karşılığı ödenir. Ayrıca, verginin ödendiğine dair mükellefçe getirilecek
makbuzun aslının ilgili iş kağıdına bağlanması, makbuzun onaylı bir
örneğinin ilgiliye verilmesi ve düzenlenen makbuza da verginin hangi işe ve
kağıda ait olduğuna dair bilginin yazılması gerekmektedir.
Söz konusu kağıtların noterliklerde düzenlenmesi
halinde, bu kağıtlara ait damga vergilerinin 1512 sayılı Noterlik Kanunu
çerçevesinde noterler tarafından makbuz karşılığı tahsil ve beyan edilmesi
uygulamasına devam edilecektir.
Genel bütçeli daireler tarafından alınan ihale
kararlarına ait damga vergisinin, ihale kararının müteahhide tebliğinden
itibaren en geç 15 gün içinde, verginin mükellefi olan müteahhitlerce,
genel bütçeli idarelere hizmet veren saymanlıklara veya mükellefin gelir
veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine, ihale
kararının tebliğinden itibaren en geç 15 gün içinde, beyanname
verilmeksizin, makbuz karşılığı ödenmesi gerekmektedir.
2- 488 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri
kapsamındaki süreksiz mükellefiyetlere ilişkin damga vergisi
uygulaması:
Uygulamayı kolaylaştırmak amacıyla,
488 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında sürekli damga vergisi mükellefiyeti
bulunmayan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin düzenledikleri
kağıtlara ilişkin damga vergisini, gelir veya kurumlar vergisi yönünden
bağlı oldukları vergi dairelerine,
488 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında
olan ve gelir veya kurumlar vergisi yönünden mükellefiyeti bulunmayan
mükelleflerin süreksiz mükellefiyet çerçevesinde düzenledikleri kağıtlara
ilişkin damga vergisini,
-Tek vergi dairesi bulunan il ve
ilçelerde mevcut vergi dairelerine,
-Bağımsız vergi dairesi olmayan
ilçelerde bağlı vergi dairesine (Malmüdürlüklerine),
-Birden fazla vergi dairesi bulunan il
ve ilçelerde bu vergi dairelerinden herhangi birine,
kağıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde damga vergisi beyannamesi ile beyan
edip aynı süre içinde ödemeleri uygun görülmüştür.
3- Serbest meslek erbabının sürekli
damga vergisi mükellefiyetine ilişkin uygulama:
32 Seri No.lu
Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde[4][4] yer alan listeye 43 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile eklenen 13
üncü sıradan sonra gelmek üzere “serbest meslek erbabı”nın da eklenmesi
uygun görülmüştür. Buna göre, 488 sayılı Kanunun 22 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sürekli damga vergisi
mükellefiyeti tesis ettirilmesi durumunda, bir ay içinde düzenlenen
kağıtların vergisinin, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar gelir
vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine damga vergisi beyannamesi ile
bildirilip yirmialtıncı günü akşamına kadar
ödenmesi gerekir.
4- Mükelleflerin 488 sayılı Kanunun
22 nci maddesi kapsamında vergi dairelerine
yapacakları ödemelerde düzenlenen makbuzlarda yer alması gereken
bilgiler:
Vergi dairelerince 488 sayılı
Kanunun 22 nci maddesi kapsamında yapılacak
ödemelere ilişkin olarak düzenlenen makbuza ödemenin hangi kağıda
(sözleşme, ihale kararı vb.) ve işleme (vergi, ceza, gecikme faizi) ait
olduğunun yazılması gerekmektedir.
5- İdarelerin 4734 sayılı Kamu İhale
Kanununun 22 nci maddesi gereğince yaptıkları
alımlar nedeniyle düzenlenen kağıtlara ilişkin damga vergisi uygulaması:
İdarelerin 4734 sayılı Kamu İhale
Kanununun[5][5]
22 nci maddesi gereğince yaptıkları alımlar
sırasında düzenlenen kağıtlara ilişkin damga vergisi uygulamasının aşağıda
belirtilen esaslar çerçevesinde yapılması gerekmektedir.
Bilindiği gibi, 4734 sayılı Kanunun
22 nci maddesinin birinci fıkrasında, bu maddede
belirtilen hallerde ihtiyaçların ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın
doğrudan temini usulüne başvurulabileceği belirtilmiş, aynı maddenin son
fıkrasında da, “Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma
ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu
bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler
tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.”
hükmü yer almıştır.
2004 Yılı Kamu İhale Genel
Tebliğinde de,[6][6]
“… 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinde
belirtilen hallerde ihtiyaçların; Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale
usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın; ilan yapılmadan, teminat
alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun 10 uncu maddesinde
sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale
yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat
araştırması yapılarak temin edilmesi mümkün bulunmaktadır.
Söz konusu hükümler uyarınca anılan
maddede belirtilen nitelikteki ihtiyaçların karşılanmasında kolaylık
sağlanması amaçlanmış olmakla birlikte, ihtiyacın niteliğine göre, ilan
yapılması, teminat alınması, ihale komisyonu kurulması, isteklilerde
belirli yeterlilik kriterlerinin aranması ile şartname ve sözleşme
düzenlenmesi gibi hususlar idarenin takdirindedir.
Bu madde kapsamında alımı yapılacak
malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin
belli bir süreyi gerektirmesi durumunda alımın bir sözleşmeye bağlanması
zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarenin
takdirindedir.” denilmektedir.
Bu çerçevede, idarelerin 4734 sayılı
Kanunun 22 nci maddesi kapsamında yapacakları
alımlar nedeniyle belli parayı ihtiva eden bir sözleşmenin düzenlenmesi
halinde bu sözleşmenin, idarelerce kurulacak ihale komisyonlarınca bir
ihale kararının alınması halinde bu kararın, damga vergisine tabi tutulması
gerekmektedir. Ancak, söz konusu alımlar nedeniyle belli parayı ihtiva eden
bir sözleşmenin düzenlenmemesi ve ihale komisyonları kurularak bir ihale
kararının alınmaması halinde ise damga vergisinin aranılmayacağı tabiidir.
6- Kaldırılan hükümler:
Diğer taraftan, 43 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin bu Tebliğe
aykırı (3.5.2.), (3.6.1.) ve (3.6.2.) numaralı maddeleri yürürlükten
kaldırılmıştır.
Tebliğ olunur.
[1][1]
31/12/2004 tarih ve 25687 (3.Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
[2][2]
11/07/1964 tarih ve 11751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
[3][3]
04/02/2005 tarih ve 25717 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
[4][4]
30/04/1998 tarih ve 23328 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
[5][5]
22/01/2002 tarih ve 24648 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
[6][6]
08/06/2004 tarih ve 25486 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
|