|
METAL ÜRETİMİ VE İŞLENMESİNDE MEVCUT EN İYİ
TEKNİKLER TEBLİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1)
Bu Tebliğin amacı; çevrenin ve insan sağlığının bütüncül olarak korunması
için sıfır kirlilik hedefleri doğrultusunda entegre kirlilik önleme ve
kontrol yaklaşımıyla hava, su, toprak, gürültü ve koku kirliliğine neden
olan metal sektöründen kaynaklı sanayi emisyonlarını ve atık oluşumunu
kaynağında önlemek ve azaltmak ile kaynakları verimli kullanmak için
sanayide yeşil dönüşüme, döngüsel ekonomiye ve karbonsuzlaşmaya yönelik
işletmelerin Sanayide Yeşil Dönüşüm (SYD) belgelendirme sürecine esas
Mevcut En İyi Teknikler (MET) ile Mevcut En İyi Teknikler ile İlişkili
Emisyon Seviyelerini (MET-İES) düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ, 14/1/2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliğinin EK-1’inin 1.3 üncü, 2.1
inci, 2.2 nci, 2.3 üncü, 2.4 üncü, 2.5 inci, 2.6 ncı ve 6.8 inci
maddelerindeki faaliyetleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1)
Bu Tebliğ, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 3 üncü, 8 inci
ve 11 inci maddeleri, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 103 üncü ve 104 üncü maddeleri ile
14/1/2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel
Emisyonların Yönetimi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1)
Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,
b) Emisyon:
Maddelerin, titreşimin, ısı veya gürültünün işletme veya tesiste yer alan
bir veya birden fazla kaynaktan havaya, suya ya da toprağa doğrudan veya
dolaylı biçimde bırakılmasını,
c) Emisyon Sınır
Değeri (ESD): Bir emisyonun belirli parametrelerle ifade edilen kütlesinin,
belirli zaman dilimi içinde aşılmaması gereken konsantrasyonu ve/veya
seviyesini,
ç) Mevcut En İyi
Teknikler (MET): Çevrenin bir bütün olarak en yüksek düzeyde korunmasında
teknolojik ve ekonomik sürdürülebilirliği uluslararası kabul görmüş olan ve
SYD belgesinin gerekliliklerine temel oluşturan, en etkin, ileri,
uygulanabilir, temiz üretim tekniklerini,
d) MET ile
İlişkili Çevresel Performans Seviyesi (MET-İÇPS): Emisyon seviyelerini,
tüketim seviyelerini ve diğer seviyeleri içerebilen mevcut en iyi
tekniklerle ilişkili çevresel performans seviyesini,
e) MET ile
İlişkili Emisyon Seviyesi (MET-İES): Sektörel MET dokümanlarında, belli bir
zaman dilimi içerisinde, belirli referans koşulları altında ortalama bir
değer olarak ifade edilen, MET veya MET kombinasyonu uygulanarak elde
edilen, normal işletme koşullarında erişilen emisyon seviyesi aralığını,
f) Mevcut tesis:
Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan veya çevresel etki
değerlendirmesi mevzuatına göre başvurusu bulunan tesisi,
g) Yeni tesis:
Mevcut tesis tanımı dışında kalan tesisi,
ğ) Zararlı madde:
11/12/2013 tarihli ve 28848 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve
Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında zararlı olarak
sınıflandırılan maddeleri ve karışımları,
ifade eder.
(2) Bu Tebliğdeki
diğer teknik terimlerin tanımları EK-1’de yer alır.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Genel MET,
sektörel MET ve MET-İES
MADDE 5- (1)
Bu Tebliğin uygulanmasına yönelik genel hususlar EK-1’de yer alır.
(2) Bu Tebliğde
yer alan genel MET ve sektörel MET birlikte uygulanır.
MET uyum
durumu puanlaması ve çevresel performans skoru
MADDE 6- (1)
Tesislerin MET’e uyum durumu Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanan
puanlama tablosu ile hesaplanarak SYD belge kategorisi belirlenir.
(2) Tesislerin
çapraz medya etkisi gözetilerek, çevresel performans skorlarının
algoritması (toksisite, küresel ısınma, asidifikasyon, ötrofikasyon, ozon
tabakasının inceltilmesi, fotokimyasal ozon oluşturma potansiyeli, karbon
ayakizi, enerji verimliliği, su verimliliği ve benzeri) Bakanlığın resmî
internet sitesinde yayımlanır.
Demir ve çelik
üretimi için genel MET
MADDE 7- (1)
Genel MET aşağıdaki hususları içerir:
a) Çevre yönetim
sistemi.
b) Enerji
yönetimi.
c) Malzeme
yönetimi.
ç) Yan ürün ve
atık gibi proses kalıntılarının yönetimi.
d) Hammaddelerin
ve ara ürünlerin depolanması, işlenmesi ve taşınmasından yaygın toz
emisyonları.
e) Su ve atık su
yönetimi.
f) İzleme.
g) Kullanımdan
kaldırma.
ğ) Gürültü.
Demirli
metalleri işleme endüstrisine yönelik genel MET
MADDE 8- (1)
Genel MET aşağıdaki hususları içerir:
a) Genel çevre
performansı.
b) İzleme.
c) Tehlikeli
maddeler.
ç) Enerji
verimliliği.
d) Malzeme
verimliliği.
e) Su kullanımı
ve atık su oluşumu.
f) Hava
emisyonları.
g) Su
emisyonları.
ğ) Gürültü ve titreşimler.
h) Kalıntılar.
Demir dışı
metal endüstrileri için genel MET
MADDE 9- (1)
Genel MET aşağıdaki hususları içerir:
a) Çevre yönetim
sistemi.
b) Enerji
yönetimi.
c) Proses
kontrolü.
ç) Yayılı
emisyonlar.
d) Havaya verilen
emisyonların izlenmesi.
e) Cıva
emisyonları.
f) Sülfürdioksit
emisyonları.
g) NOx
emisyonları.
ğ) Suya verilen
emisyonlar ve bu emisyonların izlenmesi.
h) Gürültü.
ı) Koku.
Metallerin ve
plastiklerin yüzey işlemleri genel MET
MADDE 10- (1)
Genel MET aşağıdaki hususları içerir:
a) Yönetim
teknikleri.
b) Tesis
tasarımı, inşası ve işletimi.
c) Süreç
çözeltilerinin çalkalanması.
ç) Yardımcı
girdiler: enerji ve su.
d) Su ve malzeme
atıklarının minimizasyonu.
e) Genel proses
çözeltisi bakımı.
f) Atık su
emisyonları.
g) Atık.
ğ) Hava emisyonları.
h) Gürültü.
ı) Yer altı
suyunun korunması ve sahanın devre dışı bırakılması.
Dökümhane ve
demir işleme sanayisi için genel MET
MADDE
11- (1) Genel MET aşağıdaki hususları içerir:
a) Genel çevresel
performans.
b) İzleme.
c) Enerji
verimliliği.
ç) Gürültü ve
titreşimler.
d) Atıklar.
Demir ve çelik
üretimi için sektörel MET
MADDE 12- (1)
Demir ve çelik üretiminden kaynaklanan emisyonların azaltılması,
kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde
atıkların azaltılması için EK-2’deki MET asgari olarak aşağıdaki hususları
içerir:
a) Hava
emisyonları.
b) Su ve atık su.
c) Üretim
kalıntıları.
ç) Enerji.
d) Kaynak
yönetimi.
e) Gürültü.
Demirli
metalleri işleme için sektörel MET
MADDE 13- (1)
Demirli metalleri işlemeden kaynaklanan emisyonların azaltılması,
kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde
atıkların azaltılması için EK-3’teki MET asgari olarak aşağıdaki hususları
içerir:
a) Enerji
verimliliği.
b) Malzeme
verimliliği.
c) Hava
emisyonları.
ç) Kalıntılar.
d) Atık su
deşarjı.
Demir dışı
metal endüstrileri için sektörel MET
MADDE 14- (1)
Demir dışı metal endüstrisinden kaynaklanan emisyonların azaltılması,
kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde
atıkların azaltılması için EK-4’teki MET asgari olarak aşağıdaki hususları
içerir:
a) İkincil
malzemeler.
b) Enerji.
c) Hava
emisyonları.
ç) Toprak ve yer
altı suyu.
d) Atıksu oluşumu
ve arıtımı.
e) Atık.
f) Alümina
üretimi.
g) Anot üretimi.
ğ) Birincil
alüminyum üretimi.
h) İkincil
alüminyum üretimi.
ı) Tuz cürufu
geri dönüşüm prosesi.
i) Birincil çinko
üretimi.
j) İkincil çinko
üretimi.
k) Çinko
külçelerinin ergitilmesi, alaşımlanması, dökümü ve çinko tozu.
l) Kadmiyum
üretimi.
Metallerin ve
plastiklerin yüzey işlemleri için sektörel MET
MADDE 15- (1)
Metallerin ve plastiklerin yüzey işlemleriden kaynaklanan emisyonların
azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri
çerçevesinde atıkların azaltılması için EK-5’teki MET asgari olarak
aşağıdaki hususları içerir:
a) Genel MET.
b) Ayrıştırma.
c) Jig
hatları-dışa sürüklemeyi azaltma.
ç) Varil
(Yuvarlak boru) hatları-dışa sürüklemeyi azaltma.
d) Manuel hatlar.
e) Tehlikeli
maddelerin ikamesi ve/veya kontrolü.
f) Parlatma ve
cilalama yerine geçenler.
g) Yağ giderme
için ikame ve seçenekler.
ğ) Yağ çözücü
solüsyonların bakımı.
h) Dekapaj ve
diğer güçlü asit çözeltileri-çözeltilerin ömrünü uzatma ve geri kazanım
teknikleri.
ı) Altı
değerlikli kromatlama çözeltilerinin geri kazanımı.
i) Anotlama.
j) Sürekli
bobin-büyük ölçekli çelik bobin.
k) Baskı devre
kartları (PCB).
Dökümhane ve
demir işleme sanayisi için sektörel MET
MADDE 16- (1)
Metallerin ve plastiklerin yüzey işlemleriden kaynaklanan emisyonların
azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri
çerçevesinde atıkların azaltılması için EK-6’daki MET asgari olarak
aşağıdaki hususları içerir:
a) Genel MET.
b) Dökümhaneler
için MET sonuçları.
c) Çelik dövme
işlemleri için MET sonuçları.
İlişkili diğer
dokümanlar
MADDE 17- (1)
Bu Tebliğ kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme
sürecinde ilave değerlendirme gerekmesi halinde aşağıdaki rehber
dokümanlardan da yararlanılabilir:
a) Enerji
verimliliği rehber dokümanı.
b) Kimyasal
sektöründe ortak atık su ve atık gaz arıtma/yönetim sistemleri rehber
dokümanı.
c) Büyük hacimli
inorganik kimyasallar-amonyak, asitler ve gübreler rehber dokümanı.
ç) Endüstriyel
soğutma sistemleri rehber dokümanı.
d) Depolamadan
kaynaklanan emisyonlar rehber dokümanı.
e) Ekonomik ve
ortamlar arası etkiler rehber dokümanı.
f) EEYY
tesislerinden hava ve suya verilen emisyonlarının izlenmesi (ROM) rehber
dokümanı.
g) Atık arıtma
endüstrileri rehber dokümanı.
ğ) Büyük yakma
tesisleri rehber dokümanı.
h) Organik
solventler kullanan yüzey işleme rehber dokümanı.
ı) Metal ve
plastik yüzey işleme rehber dokümanı.
i) Demir metal
işleme sanayi rehber dokümanı.
j) Genel izleme
ilkeleri rehber dokümanı.
k) Ekonomik ve
çapraz medya etkileri rehber dokümanı.
l) Ana demir ve
çelik ürünleri ile ferro alaşımların imalatı su verimliliği rehber
dokümanı.
m) Çelikten
tüpler, borular, içi boş profiller ve benzeri bağlantı parçalarının imalatı
su verimliliği rehber dokümanı.
n) Barların soğuk
çekilmesi su verimliliği rehber dokümanı.
o) Dar şeritlerin
soğuk haddelenmesi su verimliliği rehber dokümanı.
ö) Tellerin soğuk
çekilmesi su verimliliği rehber dokümanı.
p) Alüminyum
üretimi su verimliliği rehber dokümanı.
r) Demir döküm su
verimliliği rehber dokümanı.
s) Çelik dökümü
su verimliliği rehber dokümanı.
ş) Hafif
metallerin dökümü su verimliliği rehber dokümanı.
t) Diğer demir
dışı metallerin dökümü su verimliliği rehber dokümanı.
u) Metalden kapı
ve pencere imalatı su verimliliği rehber dokümanı.
ü) Merkezi ısıtma
radyatörleri (elektrikli radyatörler hariç) ve sıcak su kazanları
(boylerleri) imalatı su verimliliği rehber dokümanı.
v) Buhar
jeneratörü imalatı, merkezi ısıtma sıcak su kazanları (boylerleri) hariç su
verimliliği rehber dokümanı.
y) Metallerin
dövülmesi, preslenmesi, baskılanması ve yuvarlanması; toz metalürjisi su
verimliliği rehber dokümanı.
z) Metallerin
işlenmesi ve kaplanması su verimliliği rehber dokümanı.
aa) Metallerin
makinede işlenmesi ve şekil verilmesi su verimliliği rehber dokümanı.
bb) Çatal-bıçak
takımları ve diğer kesici aletlerin imalatı su verimliliği rehber dokümanı.
cc) El aletleri,
takım tezgahı uçları, testere ağızları ve benzeri imalatı su verimliliği
rehber dokümanı.
çç) Metalden
hafif paketleme malzemeleri imalatı su verimliliği rehber dokümanı.
dd) Tel ürünleri,
zincir ve yayların imalatı su verimliliği rehber dokümanı.
ee) Bağlantı
malzemelerinin ve vida makinesi ürünlerinin imalatı su verimliliği rehber
dokümanı.
ff) Başka yerde
sınıflandırılmamış diğer fabrikasyon metal ürünlerin imalatı su verimliliği
rehber dokümanı.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Avrupa Birliği
mevzuatına uyum
MADDE 18- (1)
Bu Tebliğ, Endüstriyel ve Hayvancılık Emisyonlarına İlişkin 15/7/2024
tarihli ve 2024/1785 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile değiştirilen
Endüstriyel Emisyonlara İlişkin 24/11/2010 tarihli ve 2010/75/AB sayılı
Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak Avrupa Komisyonu
Ortak Araştırmalar Merkezi (JRC) tarafından yayımlanan Mevcut En İyi
Teknikler Referans Dokümanları ve Sonuç Dokümanlarına uyum çerçevesinde
hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 19- (1)
Bu Tebliğ 1/12/2025 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20- (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
yürütür.
Ekleri
için tıklayınız.
|