|
TÜRKİYE-BİRLEŞİK KRALLIK
ORTAK KOMİTESİNİN TÜRKİYE CUMHURİYETİ
İLE BÜYÜK BRİTANYA VE
KUZEY İRLANDA BİRLEŞİK KRALLIĞI ARASINDA
SERBEST TİCARET ANLAŞMASI
EKİ MENŞE PROTOKOLÜNÜ DEĞİŞTİREN
15/3/2021 TARİHLİ VE
2/2021 SAYILI KARARI KAPSAMI TİCARETTE
EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN
TESPİTİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı; 29 Aralık 2020 tarihinde Ankara’da imzalanan 7266
sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 24/2/2021 tarihli ve 3577
sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük
Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında Serbest Ticaret
Anlaşmasının ekinde yer alan “Menşe Kuralları ve Menşe İşlemlerine İlişkin
Protokol”ün uygulanmasına dair usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda
Birleşik Krallığı Arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmasının eki
“Menşe Kuralları ve Menşe İşlemlerine İlişkin Protokol”ün uygulanmasına
dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1)
Bu Yönetmelik, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 448 inci maddesi ile bu Yönetmeliğin 1 inci maddesinde
belirtilen Protokol’e dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Anlaşma:
Türkiye Cumhuriyeti (bundan sonra Türkiye olarak anılacaktır) ile Büyük
Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı (bundan sonra İngiltere olarak
anılacaktır) arasındaki Anlaşmayı,
b) Armonize
Sistem: 10 Kasım 1988 tarihli ve 3501 sayılı Kanunla katılmamız uygun
bulunan Uyumu Sağlanmış (Armonize) Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında
Uluslararası Sözleşmede belirtilen şekilde ve Sözleşmenin ekinde yer alan
pozisyonları, alt pozisyonları ve bunlara ait sayısal kodları, Bölüm, Fasıl
ve Alt Pozisyon Notlarını ve Armonize Sistemin yorumu ile ilgili Genel
Kuralları kapsayan Nomanklatürü,
c) Avrupa
Birliği: 28/9/2006 tarihli ve 26303 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
23/8/2006 tarihli ve 2006/10895 sayılı Kararnamenin eki “Türkiye ile Avrupa
Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği’nin Uygulanmasına İlişkin
Esaslar Hakkında Karar”ın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde
yer alan üye ülkeleri,
ç) Aynı eşya: Bu
eşyanın menşeinin bu Yönetmelik kapsamında belirlenmesiyle ilişkili olmayan
görünüşteki küçük farklılıklardan bağımsız olarak, fiziksel özellikleri,
kalitesi ve tanınırlılığı da dâhil olmak üzere her bakımdan aynı olan
eşyayı,
d) Bakanlık:
Ticaret Bakanlığını,
e) Girdi: Bir
ürünün imalatında kullanılan herhangi bir parça, bileşen, hammadde veya
aksam dahil her tür maddeyi,
f) Gümrük
idareleri: Türkiye için Ticaret Bakanlığı ile İngiltere için
yetkilendirilmiş idareleri,
g) İhracatçı: Bir
Taraf ülkede yerleşik olup, menşeli bir ürünü o Taraf ülkenin kanun ve
yönetmeliklerinde belirtilen şartlara uygun olarak ihraç eden veya üreten
ve bir menşe beyanı düzenleyen kişiyi,
ğ) İmalat: Montaj
dâhil olmak üzere her tür işçilik veya işlemi,
h) İthalatçı:
Menşeli bir ürünü ithal eden ve bunun için tercihli tarife talep eden bir
kişiyi,
ı) Kullanılan
menşeli olmayan girdilerin kıymeti: Ürünün üretiminde kullanılan menşeli
olmayan girdilerin, navlun, varsa sigorta, paketleme ve ürün üreticisinin
yerleşik olduğu Taraf ülkedeki ithalat limanına girdilerin taşınmasından
doğan diğer tüm maliyetler dahil ithalat anındaki gümrük kıymeti olan
kıymeti (menşeli olmayan girdilerin kıymetinin bilinmediği ve tespit
edilemediği durumda, Türkiye veya İngiltere’de menşeli olmayan girdiler
için ödenen ilk tespit edilebilir fiyat kullanılır),
i) Menşe beyanı:
19 uncu madde uyarınca menşeli bir eşyanın tanımlanmasını sağlamak amacıyla
bir ihracatçı tarafından yapılan beyanı,
j) Menşeli
olmayan girdi: Menşe statüsü belirlenemeyen girdiler dahil, bu Yönetmelik
kapsamında menşeli olarak nitelendirilmeyen girdileri,
k) Sevkiyat: Bir
ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde
tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması
halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünleri,
l) Sınıflandırma:
Bir ürün veya girdinin Armonize Sistemin belirli bir fasıl, pozisyon veya
alt pozisyonu altında sınıflandırılmasını,
m) Ürün: Bilahare
başka bir imalatta kullanılması söz konusu olsa bile, imalat sonucunda elde
edilmiş bir ürünü,
n) Taraf ülkeler:
Türkiye ile İngiltere’yi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürün Kavramının
Tanımı ve Şartları
Genel koşullar
MADDE 5 – (1)
Anlaşma uyarınca bir Taraf ülke menşeli eşyaya diğer bir Taraf ülkede
tercihli tarife uygulanmasında, ürünlerin bu Yönetmelikteki diğer tüm
geçerli koşulları karşılaması şartıyla, aşağıda belirtilen ürünler o Taraf
ülke menşeli kabul edilir:
a) 7 nci maddede
belirtildiği şekilde, tamamen o Taraf ülkede elde edilen ürünler.
b) Sadece o Taraf
ülke menşeli girdilerden o Taraf ülkede üretilen ürünler.
c) EK-2’de
belirlenen koşulları karşılamak şartıyla menşeli olmayan girdileri içermek
suretiyle o Taraf ülkede üretilen ürünler.
(2) Bir ürünün
menşe statüsü kazanması halinde, o ürünün üretiminde kullanılan menşeli
olmayan girdiler, o ürün başka bir ürün içerisinde girdi olarak
kullanıldığında, menşeli olmayan olarak kabul edilmez.
(3) Menşe statüsü
kazanımı İngiltere veya Türkiye’de kesintisiz olarak yerine getirilir.
İkili
kümülasyon
MADDE 6 – (1)
Bir Taraf ülke menşeli bir ürün, diğer Taraf ülkede başka bir ürünün
üretiminde bir girdi olarak kullanılmışsa diğer Taraf ülke menşeli kabul
edilir.
(2) Menşeli
olmayan girdiler üzerinde bir Taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya
işlem, ürünün diğer Taraf ülke menşeli olup olmadığının belirlenmesinde
dikkate alınır.
(3) Diğer Taraf
ülkede gerçekleştirilen üretim 9 uncu maddede düzenlenen işlemlerin ötesine
geçmezse, birinci ve ikinci fıkralar uygulanmaz.
(4) Bir
ihracatçı, ikinci fıkrada belirtilen bir ürün için menşe beyanını
düzenleyebilmek amacıyla, tedarikçisinden EK-3’te belirtildiği şekilde bir
tedarikçi beyanı veya menşeli olmayan girdileri yeterince ayrıntılı bir
şekilde tanımlayan ve aynı bilgileri içeren eşdeğer bir belge temin eder.
(5) 5 inci
maddenin birinci fıkrasına halel getirmeksizin, bünyelerine Avrupa Birliği
menşeli girdiler dâhil edilmek suretiyle bir Taraf ülkede elde edilen
ürünler, o Taraf ülkede 9 uncu maddede belirtilen işlemlerin ötesinde bir
işçilik veya işlemden geçmiş olmaları şartıyla, bu Yönetmeliğin uygulanmaya
başladığı tarih itibarıyla o Taraf ülke menşeli olarak kabul edilirler. Söz
konusu girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(6) Beşinci
fıkrada belirtilen girdilerin, Avrupa Birliği (AB) ve Avrupa Atom Enerjisi
Topluluğu ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı arasında
tesis edilen Ticaret ve İşbirliği Anlaşması kapsamında AB menşeli olduğunun
ispatı, 2006/10895 Sayılı Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan
Gümrük Birliği’nin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar uyarınca,
A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde ithal edilen eşya için AB’deki tedarikçisi
tarafından düzenlenen ve bir örneği EK-5’te yer alan tedarikçi beyanı ile
yapılır.
Tamamen elde
edilmiş ürünler
MADDE 7 – (1)
Aşağıdaki ürünler, tamamen bir Taraf ülkede elde edilmiş kabul edilirler:
a) Kendi
toprağından veya deniz yatağından çıkartılan madencilik ürünleri.
b) Orada hasat
edilen veya yetiştirilen bitkiler ve bitkisel ürünler.
c) Orada doğmuş
ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar.
ç) Orada
yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen ürünler.
d) Orada doğmuş
ve yetiştirilmiş hayvanların kesilmesi suretiyle elde edilen ürünler.
e) Orada avcılık
veya balıkçılıkla elde edilen ürünler.
f) Balıklar,
yumuşakçalar, kabuklular, diğer suda yaşayan omurgasızlar ve su bitkileri
dahil olmak üzere suda yaşayan organizmaların doğduğu veya yumurtalar,
balık yumurtaları, yavru balıklar, parmak boy balıklar, larvalar, parlar,
smoltlar veya düzenli stoklama, yemleme veya avcılardan koruma gibi üretimi
artırmak için yetiştirme veya büyüme süreçleri vasıtasıyla diğer larva
sonrası dönemdeki gelişmemiş balıklar gibi tohum stoklarından yetiştirildiği,
orada akuakültürden elde edilen ürünler.
g) Karasular
dışındaki denizlerden bir Taraf ülkenin gemileri ile elde edilen deniz
balıkçılığı ürünleri ve diğer ürünler.
ğ) Münhasıran (g)
bendinde belirtilen ürünlerden bir Taraf ülkenin fabrika gemilerinin
bordasında üretilen ürünler.
h) Deniz
toprağından veya deniz toprağı altından yararlanma veya işlem yapma
haklarına sahip olması kaydıyla, karasuları dışında yer alan deniz
toprağından veya deniz toprağı altından çıkartılan ürünler.
ı) Orada yapılan
imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar; bu ürünlerin sadece
hammaddelerin geri dönüşümü için uygun olması kaydıyla, orada toplanan
kullanılmış ürünlerden elde edilen atık ve hurdalar.
i) Münhasıran (a)
ila (ı) bentlerinde tanımlanan ürünlerden orada üretilen ürünler.
(2) Birinci
fıkranın (g) ve (ğ) bentlerindeki “bir Taraf ülkenin gemileri” ve “bir
Taraf ülkenin fabrika gemileri” terimleri;
a) Türkiye veya
İngiltere’de kayıtlı olan,
b) Türkiye veya
İngiltere bayrağı altında seyreden,
c) Aşağıda
belirtilen şartlardan birini karşılayan;
1) En az yüzde
50’si bir Taraf ülke veya Avrupa Birliği vatandaşlarına ait olan,
2) Ana ofisi ve
asıl işletme merkezi bir Taraf ülkede veya Avrupa Birliği’nde olan ile en
az yüzde 50’si bir Taraf ülke veya Avrupa Birliği’nin kamu tüzel kişileri,
vatandaşları veya tüzel kişilerine ait olan,
yasal kişilere
ait gemiler ve fabrika gemilerini kapsar.
Tolerans
kuralı
MADDE 8 – (1)
Bir ürünün üretiminde menşeli olmayan girdiler kullanılması nedeniyle
EK-2'de belirtilen şartları karşılamazsa, o ürün şu koşulları karşılamak
kaydıyla yine de bir Taraf ülke menşeli kabul edilir:
a) 16 ncı fasılda
sınıflandırılan işlenmiş balıkçılık ürünleri hariç olmak üzere, Armonize
Sistemin 2 nci fasılı ile 4 ila 24 üncü fasıllarında sınıflandırılan
ürünlerin üretiminde kullanılan menşeli olmayan girdilerin toplam ağırlığı,
o ürünün ağırlığının yüzde 15’ini geçemez.
b) Armonize
Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında sınıflandırılan ürünler hariç, diğer
tüm ürünler için, menşeli olmayan girdilerin toplam kıymeti, ürünün fabrika
çıkış fiyatının yüzde 10’unu geçemez.
c) Armonize
Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında sınıflandırılan bir ürün için,
toleranslar EK-1’in yedinci ve sekizinci notlarında düzenlenir.
(2) Bir ürünün
üretiminde kullanılan menşeli olmayan girdilerin kıymeti veya ağırlığı,
EK-2'de düzenlenen kurallarda belirtilen menşeli olmayan girdilerin azami
kıymet ve ağırlık yüzdelerini aşarsa, birinci fıkra uygulanmaz.
(3) Birinci
fıkra, 7 nci madde uyarınca bir Taraf ülkede tamamen elde edilmiş ürünlere
uygulanmaz. EK-2 uyarınca bir ürünün üretiminde kullanılan tüm girdilerin
tamamen elde edilmiş olması gerekirse, birinci ve ikinci fıkralar
uygulanır.
Yetersiz
işçilik veya işlem
MADDE 9 – (1)
5 inci maddenin birinci fıkrasına halel getirmeksizin, bir ürünün bir Taraf
ülkede üretimi menşeli olmayan girdilere uygulanan aşağıdaki işlemlerden
sadece birinden veya daha fazlasından ibaret ise, ürün bir Taraf ülke
menşeli kabul edilmez:
a) Tek amacı nakliyat
ve depolama süresince eşyanın iyi şartlarda muhafazasını sağlamak olan
kurutulma, dondurulma, salamura edilme ve diğer benzer işlemler gibi
koruyucu işlemler (bir ürüne özel veya farklı özellikler kazandırmayı
amaçlayan asitleme, kurutma veya tütsüleme gibi işlemler yetersiz kabul
edilmez iken, soğutma, dondurma veya havalandırma gibi koruyucu işlemler
(a) bendi çerçevesinde yetersiz kabul edilir).
b) Ambalaj ayırma
veya birleştirme.
c) Yıkama,
temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma.
ç) Kumaşları ve
tekstil ürünlerini ütüleme veya presleme.
d) Basit boyama
ve cilalama işlemleri.
e) Pirinci
kabuklarından ayırma ve kısmi veya tam öğütme; tahıl ve pirinci parlatma ve
perdahlama; pirinci ağartma.
f) Şeker
renklendirme veya tatlandırma veya şeker topaklarını biçimlendirme
işlemleri; katı haldeki şekeri kısmi veya tam öğütme.
g) Meyvelerin,
kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarını soyma, zarlarını ayıklama,
çekirdeklerini çıkarma.
ğ)
Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme.
h) Maddelerden
setler oluşturma dâhil; eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma, tasnifleme,
kalibrasyon, eşleştirme.
ı) Basit
şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma, torbalama, sandıklama, kutulama,
karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme
işlemleri.
i) Ürün veya
paketler üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici
işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri.
j) Farklı türde
olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit şekilde karıştırılması; şekerin
diğer herhangi bir girdi ile karıştırılması.
k) Ürünlerin
basit şekilde sulandırılması veya su ya da ürünün karakteristik
özelliklerini belirgin bir şekilde değiştirmeyecek başka herhangi bir madde
ile seyreltilmesi veya suyunun alınması veya denşirilmesi.
l) Tam bir eşya
oluşturmak üzere eşyanın parçalarının basit montajı veya ürünlerin
parçalarına ayrılması.
m) Hayvan kesimi.
(2) Birinci
fıkranın uygulanması amacıyla, gerçekleştirilmesi için özel beceriler ya da
özel olarak üretilmiş veya monte edilmiş makine, aygıt veya teçhizata
ihtiyaç duyulmayan işlemler basit kabul edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi,
Ambalaj Malzemeleri, Konteynerler, Aksesuarlar,
Yedek Parçalar, Aksamlar,
Setler ve Etkisiz Unsurlar
Nitelendirme
birimi
MADDE 10 – (1)
Bu Yönetmeliğin uygulanması amacıyla, nitelendirme birimi, o ürün Armonize
Sistem kapsamında sınıflandırılırken, temel birim olarak kabul edilen
belirli bir üründür.
(2) Armonize
Sistemde aynı pozisyon altında sınıflandırılan belli sayıda aynı üründen
oluşan bir sevkiyat için, her bir ürün bu Yönetmelik hükümleri uygulanırken
dikkate alınır.
Taşıma için
ambalaj malzemeleri ve konteynerler
MADDE 11 – (1)
Bir ürünü taşınması sırasında korumaya yönelik kullanılan ambalaj
malzemeleri ve konteynerler o ürünün menşeli olup olmadığının belirlenmesinde
dikkate alınmaz.
Perakende
satış için ambalaj malzemeleri ve konteynerler
MADDE 12 – (1)
Ürünün, EK-2 uyarınca azami bir menşeli olmayan girdi kıymetine tabi olduğu
hallerde menşeli olmayan girdilerin kıymetinin hesaplanması hariç olmak üzere,
perakende satış için paketlenen ürünün içinde bulunduğu ambalaj malzemeleri
ve konteynerler, o ürün ile birlikte sınıflandırılmakta ise, ürünün
menşeinin belirlenmesinde dikkate alınmaz.
Aksesuarlar,
yedek parçalar ve aksamlar
MADDE 13 – (1)
Aksesuarlar, yedek parçalar, aksamlar ve eğitici-öğretici veya diğer
bilgilendirici materyaller;
a) Ürünle
birlikte sınıflandırılıyor ve teslim ediliyor, ancak üründen ayrı
faturalandırılmıyor ise,
b) Söz konusu
ürün için alışılmış olan tür, miktar ve kıymette ise,
o teçhizat,
makine, alet veya araç parçası ile tek bir ürün olarak değerlendirilir.
(2) Ürünün,
EK-2’de belirlendiği şekilde azami bir menşeli olmayan girdi kıymetine tabi
olduğu hallerde, menşeli olmayan girdilerin kıymetinin hesaplanması hariç
olmak üzere, birinci fıkrada belirtilen aksesuarlar, yedek parçalar,
aksamlar ve eğitici-öğretici veya diğer bilgilendirici materyaller ürünün
menşeinin belirlenmesinde dikkate alınmaz.
Setler
MADDE 14 – (1)
Armonize Sistem 3 nolu Genel Yorum Kuralında tanımlanan setler, tüm
bileşenleri menşeli olduğunda bir Taraf ülke menşeli olarak kabul edilir.
Ancak, bir set menşeli ve menşeli olmayan bileşenlerden oluştuğunda,
menşeli olmayan bileşenlerin kıymeti, setin fabrika çıkış fiyatının yüzde
15’ini aşmıyorsa, set bir bütün olarak menşeli olarak kabul edilir.
Etkisiz
unsurlar
MADDE 15 – (1)
Bir ürünün bir Taraf ülke menşeli olup olmadığını belirlemek için,
imalatında kullanılabilecek aşağıdaki unsurların menşeinin belirlenmesi
gerekmez:
a) Yakıt, enerji,
katalizörler ve çözücüler.
b) Teçhizat ve
binaların bakımında kullanılan tesis, teçhizat, yedek parça ve malzemeler.
c) Makineler,
aletler, kalıplar ve şekillendiriciler.
ç) İmalatta
kullanılan veya ekipman ve binaları çalıştırmak için kullanılan
yağlayıcılar, gresler, bileşim malzemeleri ve diğer malzemeler.
d) Eldivenler,
gözlükler, ayakkabılar, giysiler, güvenlik ekipmanları ve malzemeleri.
e) Ürünü test
etmek veya incelemek için kullanılan ekipman, cihaz ve sarf malzemeleri.
f) Ürüne dahil
edilmeyen veya ürünün nihai bileşimine dahil edilmesi amaçlanmayan,
üretimde kullanılan diğer malzemeler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
Değiştirilmeme-doğrudan
nakliyat
MADDE 16 – (1)
İthalatçı Taraf ülkede dahili kullanım için beyan edilen menşeli bir ürün,
ihraç edildikten sonra ve dâhili kullanımı için beyanda bulunulmadan önce,
değiştirilmemiş, herhangi bir şekilde dönüştürülmemiş veya iyi koşullarda
muhafaza edilmelerine yönelik işlemler veya işaret ve etiket yapıştırmak
veya mühür basmak ya da ithalatçı Taraf ülkenin belli iç gerekliliklerine
uygunluğunu temin etmek üzere, diğer belgelendirme işlemleri haricinde bir
işlemden geçirilmemiş olması gerekir.
(2) Bir ürün
üçüncü bir ülkede, gümrük gözetimi altında tutulması koşuluyla,
depolanabilir veya sergilenebilir.
(3) Sevkiyatlar
ihracatçı tarafından veya ihracatçının sorumluluğu altında, üçüncü bir
ülkede, gümrük gözetimi altında tutulması koşuluyla bölünebilir.
(4) İthalatçı
Taraf ülkenin gümrük idaresi, bir ila üçüncü fıkralarda yer alan koşullara
uygunluk konusunda şüphe oluşması halinde, bu koşulların karşılandığına
dair konşimento gibi sözleşmeye dayalı taşıma belgeleri veya ambalaj işaret
veya numaralarına dayalı gerçek veya somut kanıtlar veya ürünün kendisiyle
ilgili her tür kanıt dahil olmak üzere, herhangi bir şekilde sunulabilecek
kanıtları temin etmesini ithalatçıdan talep edebilir.
Geri gelen
ürünler
MADDE 17 – (1)
Bir Taraf ülke menşeli olup o Taraf ülkeden üçüncü bir ülkeye ihraç edilen
bir ürünün o Taraf ülkeye geri geldiği hallerde, geri gelen ürün;
a) İhraç edilen
ürün ile aynı olduğu,
b) Üçüncü
ülkedeyken iyi koşullarda korunması için gerekli olanlar dışında veya
ihracat anında hiçbir işlemden geçmediği,
hususlarında o
Taraf ülkenin gümrük idaresinin tatmin edilemediği durumda, menşeli olmayan
ürün olarak kabul edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Menşe İşlemleri
Tercihli
tarife talebi
MADDE 18 – (1)
Her bir Taraf ülke, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini karşılayan menşeli
eşyanın, ithalatçı tarafından 19 uncu maddenin (menşe beyanı)
gerekliliklerini karşılayan bir menşe beyanına dayanarak yapılan tercihli
tarife talebini esas almak suretiyle, bu Yönetmelik uyarınca tercihli
tarifeden yararlanmasını sağlar.
(2) İthalatçı
Taraf ülke, bu Yönetmeliğin herhangi bir gerekliliğini yerine getiremeyen
bir ithalatçı, ihracatçı veya Taraf ülkenin tercihli tarife talebini
reddedebilir.
Menşe beyanı
MADDE 19 – (1)
Bir menşe beyanı;
a) İthal edilen
eşyanın Anlaşma çerçevesinde tercihli tarife için gerekli koşulları
karşıladığını açıkça beyan eden ihracatçının kendisi tarafından, EK-4’te
belirlenen biçimde yazılı olarak yapılır.
b) Söz konusu
eşyayı yeterli ayrıntıda açıklayacak şekilde tanımlayan bir fatura,
teslimat notu veya başka bir ticari belge üzerine yapılabilir veya bunlara
eklenebilir.
(2) Menşe beyanı,
ihracatçı tarafından elektronik ortamda düzenlenebilir. Bu hallerde,
düzenleyen kişinin açık bir şekilde yazılı olması ve şekil ile içeriğinin
EK-4’te yer verilen örneğe uygun olması koşuluyla;
a) İhracatçı
tarafından kağıt ortamında ıslak imza atılmak suretiyle düzenlenmesini
müteakip elektronik ortama aktarılarak ithalatçıya gönderilen beyanın,
b) İhracatçının
kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasının imajını taşıyan veya
elektronik olarak imzalanan, herhangi bir imza imajı içermeyen beyanın,
yer aldığı
fatura, teslimat notu veya ticari belgenin aslı veya elektronik ortama
aktarılarak ithalatçıya gönderilen nüshasının, yazıcıdan alınan çıktısı
kabul edilir.
(3) Türkiye’de
düzenlenen menşe beyanları ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı
orijinal imzasını taşır. Ancak onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla
hazırlanmış menşe beyanını kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm
sorumluluğu üzerine aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ilgili gümrük
idaresine vermiş olması koşuluyla, böyle bir beyanı imzalama şartı aranmaz.
Menşe
beyanının geçerliliği
MADDE 20 – (1)
Her bir Taraf ülke, bir menşe beyanının, yapıldığı tarihten itibaren on iki
ay veya ithalatçı Taraf ülkede tanınan daha uzun bir süre için geçerli
olmasını sağlar. İthalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresinden bu geçerlilik
süresi içerisinde tercihli tarife talebinde bulunulabilir.
(2) Her bir Taraf
ülke, bir menşe beyanının;
a) Menşeli
eşyanın bir Taraf ülkeye tek bir sevkiyatı için,
b) Menşeli aynı
eşyanın birden fazla sevkiyatı için,
on iki ayı
geçmemek kaydıyla menşe beyanında belirtilen süre dâhilinde kullanılmasına
imkan tanır.
(3) İthalatçı
Taraf ülke, yasa ve yönetmeliklerine uygun olarak geçerlilik süresinden
sonra gümrük idaresine sunulan bir menşe beyanını tercihli tarife amacıyla
kabul edebilir.
(4) Armonize
Sistemin XV ila XXI. Bölümleri altında sınıflandırılan, Armonize Sistemin
2(a) nolu Genel Kuralı çerçevesinde birleştirilmemiş veya demonte olan
ürünler parçalar halinde ithal edilirse, ithalatçının talebi üzerine ve
ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi tarafından belirlenen gerekliliklere
uygun olarak, bu tür ürünler için tek bir menşe beyanı kullanılabilir.
Menşe beyanı
gerekliliğinden muafiyet
MADDE 21 – (1)
Anlaşma kapsamında Türkiye’ye ithal edilen ürünlerin toplam kıymetinin
küçük paketler için 500 Euro’yu veya yolcunun zati eşyasını oluşturan
ürünler için 1200 Euro’yu aşmadığı hallerde, menşe beyanı ibraz edilmesi
gerekmez.
(2) Birinci fıkra
kapsamında gerçekleştirilen bir ithalat işleminin, bu Yönetmeliğin menşe
beyanları ile ilgili gerekliliklerinden kaçınmak amacıyla gerçekleştirilmiş
olduğunun tespit edildiği hallerde, birinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
Tercihli
tarifenin sonradan talep edilmesi
MADDE 22 – (1)
Her bir Taraf ülke, kendi yasa ve yönetmelikleri ile uyumlu olarak, eşyanın
o Taraf ülkeye ithal edildiğinde menşeli olarak nitelendirildiği, ancak
ithalatçının ithalat esnasında bir menşe beyanının bulunmadığı hallerde,
eşyanın ithalatçısının ithalat tarihinden itibaren en geç iki yıl
içerisinde, eşyanın tercihli tarifeye tabi tutulmaması sonucunda ödenen
vergilerin iade edilmesi için başvuruda bulunmasına imkân tanır.
Haksız
tercihli tarife talepleri
MADDE 23 – (1)
Her bir taraf ülke;
a) Menşe beyanını
düzenleyen ve beyanın doğru olmayan bilgiler içerdiğinin farkında olan veya
buna inanmak için nedenleri olan ihracatçının, menşe beyanının eşlik ettiği
tüm eşyanın menşe statüsünü etkileyen her tür değişikliği ithalatçıya
yazılı olarak derhal bildirmek zorunda olmasını,
b) İthal ettiği
ve tercihli tarife uygulanan bir eşyaya ilişkin menşe beyanının doğru
olmayan bilgiler içerdiğinin farkında olan veya buna inanmak için nedenleri
olan bir ithalatçının, o eşyanın menşe statüsünü etkileyen her tür
değişikliği ithalatçı Taraf ülke gümrük idaresine yazılı olarak derhal
bildirmesini ve borçlu olduğu tüm vergileri ödemesini,
temin eder.
(2) Her bir Taraf
ülke kendi gümrük idaresini, bir menşe beyanına ilişkin ceza vermeyi
değerlendirdiği hallerde, birinci fıkra uyarınca kendiliğinden yapılan bir
bildirimi önemli bir hafifletici unsur olarak değerlendirmeye teşvik eder.
Bildirimin kendisi tarafından yapıldığı hallerde, ithalatçı hatayı düzeltir
ve borçlu olduğu tüm vergileri geri öder.
Farklılıklar
MADDE 24 – (1)
Her bir Taraf ülke, belgelerin ibraz edilen eşyaya ait olduğu kesin ise,
menşe beyanında yer alan ifadeler ile eşyanın ithalat işlemleri için gümrük
idaresine ibraz edilen belgelerde yer alan ifadeler arasında küçük
farklılıkların tespit edilmesinin menşe beyanını geçersiz ve hükümsüz
kılmamasını temin eder.
(2) Her bir taraf
ülke, menşe beyanındaki yazım hataları gibi açıkça belirgin hatalardan
dolayı, bu hatalar menşe beyanında yer alan ifadelerin doğruluğu ile ilgili
şüphe yaratmıyorsa, menşe beyanının reddedilmemesini temin eder.
(3) Her bir Taraf
ülke, kendi ülkesine ithal edilen eşyaya ilişkin menşe beyanının okunaksız
veya görünürde kusurlu olması halinde ithalatçıya, ithalatçı Taraf ülkenin
gümrük idaresine düzeltilmiş menşe beyanının bir kopyasını otuz gün
içerisinde ibraz etme imkanı tanır.
(4) İthalatçı
Taraf ülkenin gümrük idaresi, tercihli tarife uygulanmasını sadece fatura
veya diğer ticari belgenin üçüncü bir ülkede düzenlenmiş olması nedeniyle
reddetmez.
Kayıt tutma
yükümlülüğü
MADDE 25 – (1)
İhracatçı Taraf ülke, menşe beyanını düzenlemiş bir ihracatçının, menşe
beyanının düzenlenmesinden sonraki üç yıl boyunca veya ihracatçı Taraf
ülkenin belirleyeceği daha uzun bir süre için, talep üzerine;
a) Menşe
beyanının bir kopyasını,
b) Menşe
beyanının eşyanın menşeli olduğu iddiasını kanıtlayan, imalatçılar veya
tedarikçilerden alınan tüm destekleyici belgeleri ve yazılı beyanlarını,
muhafaza etmesini
ve ibrazını isteyebilir.
(2) Her bir Taraf
ülke, bir ihracatçı imalatçı ya da tedarikçinin yazılı bir beyanı üzerine
bir menşe beyanını esas almakta ise, o imalatçı ya da tedarikçi birinci
fıkrayla uyumlu olarak kayıt tutmakla yükümlüdür.
(3) İthalatçı
Taraf ülke, tercihli tarife tanınan bir ithalatçının, menşe beyanının bir
kopyası da dâhil olmak üzere, ithalat tarihinden sonraki üç yıl boyunca
veya bu Taraf ülkenin belirleyeceği daha uzun bir süre boyunca eşyanın
ithalatına ilişkin belgeleri muhafaza etmesini isteyebilir.
(4) Her bir Taraf
ülke, o Taraf ülkenin yasa ve yönetmeliklerine uygun olarak, kendi
ülkesindeki ithalatçılar, ihracatçılar, imalatçılar ve tedarikçilerin belgeleri
veya kayıtları, bu belgelerin veya kayıtların erişilebilir ve basılabilir
olması koşuluyla, her türlü ortamda tutmasına izin verir.
(5) Bir Taraf
ülke, bu madde uyarınca kayıtları veya belgeleri tutmakla yükümlü olan,
eşyanın ithalatçısı, ihracatçısı, imalatçısı veya tedarikçisi; kayıt veya
belgeleri bu Yönetmeliğe uygun olarak tutamaz veya bu kayıtlara veya
belgelere erişimi reddederse sonradan kontrole konu bir eşyaya tercihli
tarifeyi reddedebilir.
Sonradan
kontrol
MADDE 26 – (1)
Taraf ülkeler bu Yönetmeliğin düzgün şekilde uygulanmasını sağlamak
amacıyla, eşyanın bu Yönetmelik çerçevesinde menşeli olup olmadığını
doğrulamak ve bu Yönetmelik kapsamındaki tercihli tarife taleplerinin
gerçekliğinden emin olmak amacıyla gümrük idareleri aracılığıyla birbirlerine
yardımcı olur.
(2) Bir Taraf
ülkenin bir eşyanın menşeli olduğuna veya bu Yönetmeliğin diğer tüm
gerekliliklerinin karşılanıp karşılanmadığına ilişkin kontrol talebi;
ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi tarafından uygulanan, rastgele seçim
de dâhil, risk değerlendirme yöntemlerini esas alır veya ithalatçı Taraf
ülkenin eşyanın menşeli olup olmadığına veya bu Yönetmeliğin diğer tüm
gerekliliklerinin karşılanıp-karşılanmadığına ilişkin makul şüpheleri
olduğu hallerde yapılır.
(3) İthalatçı Taraf
ülkenin gümrük idaresi, bir eşyanın menşeli olup olmadığını, ihracatçı
Taraf ülkenin gümrük idaresinin bir eşyanın menşeli olup olmadığına dair
bir kontrol gerçekleştirmesini yazılı olarak talep etmek suretiyle kontrol
edebilir.
(4) İthalatçı
Taraf ülkenin gümrük idaresi bir sonradan kontrol talebinde bulunduğunda,
ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresine;
a) Talepte
bulunan gümrük idaresinin adını,
b) Kontrolü
yapılacak ihracatçı, imalatçı veya tedarikçinin adını,
c) Kontrolün
konusu ve kapsamını,
ç) Menşe
beyanının bir kopyası ile varsa her tür destekleyici belgeyi,
temin eder.
(5) Uygun olan
hallerde, ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi menşe kontrolünün bir
parçası olarak ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresinden belirli bilgi ve
belgeler talep edebilir.
(6) Sonradan
kontrolün yapılması talebi ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresince
ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresine sertifikalı veya kayıtlı posta
veya o gümrük idaresince alındığını teyit eden diğer her tür yöntemle
yapılır.
(7) İhracatçı Taraf
ülkenin gümrük idaresi ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresine, yazılı
talebin alındığı tarihten itibaren kırk beş gün veya taraflar arasında
kararlaştırılan başka bir süre içinde bu talebin alındığına dair (şüpheyi
önlemek için elektronik posta ile gönderilebilecek) yazılı bir onay verir.
(8) Altıncı
fıkrada belirtilen talebin ardından, ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi
menşe kontrolünü gerçekleştirir. Bu amaçla gümrük idaresi, kendi yasa ve
yönetmeliklerine uygun olarak;
a) Belge talep
edebilir.
b) Her tür kanıtı
isteyebilir.
c) 25 inci
maddenin birinci ve ikinci fıkralarında atıf yapılan kayıtları incelemek ve
eşyanın imalatında kullanılan tesisleri gözlemlemek için bir ihracatçı veya
imalatçı veya tedarikçinin tesislerini ziyaret edebilir.
(9) Her bir Taraf
ülke, bir ihracatçının bir imalatçı veya tedarikçiden gelen yazılı bir
beyana dayanan bir menşe beyanını esas alması halinde bu ihracatçının, bu
imalatçının veya tedarikçinin ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresine
talep üzerine doğrudan belge veya bilgi vermesini ayarlayabilmesine imkan
tanır.
(10) On birinci
fıkra çerçevesinde gerçekleştirilen bir menşe kontrolünün sonuçları
beklenirken ithalatçı Taraf ülke, vergilerin ödenmesi veya kefalet,
depozito ya da yasa ve yönetmeliklerinde düzenlenen diğer yöntemlere uygun
bir teminatın ödenmesi koşuluyla, eşyanın ithalatçıya teslimine izin verir.
Kontrol sonucunda, ithalatçı Taraf ülke eşyanın menşeli olduğuna kanaat
getirir ise eşyaya tercihli tarife uygular ve fazladan ödenen tüm vergileri
iade eder veya söz konusu teminat, ödenmeyen diğer yükümlülükleri de
kapsamadığı sürece, tüm teminatı çözer.
(11) İhracatçı
Taraf ülkenin gümrük idaresi, mümkün olan en kısa sürede ve her halükarda
bir sonradan kontrol için yazılı talebin alınmasından itibaren on ay
içerisinde kontrolü tamamlar ve kontrol kapsamında;
a) İthalatçı
Taraf ülkenin gümrük idaresine sertifikalı veya kayıtlı posta veya o gümrük
idaresince alındığını teyit eden diğer her tür yöntemle, eşyanın menşeli
olup-olmadığını karara bağlayan ve aşağıdaki bilgileri içeren yazılı bir
rapor gönderir:
1) Kontrolün
sonuçları.
2) Kontrole konu
eşyanın tanımı ve menşe kuralının uygulanması ile ilgili tarife
sınıflandırması.
3) Eşyanın menşe
statüsüne ilişkin gerekçeyi desteklemek için eşyanın yeterli bir tanımı ve
açıklaması.
4) Kontrolün
yürütülme şekline ilişkin bilgi.
5) Uygun olan
hallerde, destekleyici belgeler.
b) Yasa ile
yönetmeliklerine tabi olarak, menşe kontrol sonucunu ihracatçıya bildirir.
(12) Sonradan
kontrolün tamamlanacağı süre, ilgili gümrük idarelerinin karşılıklı
mutabakatıyla uzatılabilir.
(13) Sonradan
kontrolün ithalatçı, ihracatçı, üretici veya tedarikçinin bu Yönetmeliğin
herhangi bir gerekliliğini yerine getirmediğini ortaya koyduğu hallerde,
ithalatçı Taraf ülke eşyaya tercihli tarifeyi reddedebilir.
(14) Sonradan
kontrolün sonucunun bu Yönetmeliğe uygun olarak bildirilmediği hallerde,
ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi, makul şüphesinin olması veya
eşyanın menşeli olup olmadığının tespit edilmemesi durumunda eşyaya
tercihli tarifeyi reddedebilir.
(15) Her bir
Taraf ülke, bu maddenin uygulanmasıyla hakkında menşe konusunda bir hükme
varılan herkese, esasen kendi gümrük idaresi tarafından menşeye dair
verilen hükümlerin gözden geçirilmesi ve temyizine ilişkin olarak kendi
ülkesindeki ithalatçılara sağladığı aynı hakları tanır.
(16) Her bir
Taraf ülke, Taraf ülkeler arasında, bu maddede düzenlenen kontrol
işlemlerine ilişkin olarak ya da bir eşyanın menşeli olarak kabul edilip
edilemeyeceğinin tespitinde menşe kurallarının yorumlanmasında farklılıklar
olması, bu farklılıkların kontrolü talep eden gümrük idaresi ile kontrolü
gerçekleştiren gümrük idaresi arasında danışmalarda bulunulması suretiyle
çözülememesi ve ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresinin, ihracatçı Taraf
ülkenin gümrük idaresince gönderilen yazılı raporun aksine bir menşe
tespitinde bulunmak istemesi halinde, ithalatçı Taraf ülkenin gümrük
idaresi ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresine yazılı raporun
alınmasından itibaren altmış gün içerisinde bildirimde bulunur.
(17) Bir Taraf
ülkenin talebi üzerine, Taraf ülkelerin bu farklılıkları çözmek üzere on
altıncı fıkrada atıfta bulunulan bildirimin tarihinden itibaren doksan gün
içerisinde danışmalarda bulunur ve sonuçlandırır. Danışmaları sonuçlandırma
süresi, Taraf ülkelerin karşılıklı yazılı mutabakatıyla olay bazında
uzatılabilir. İthalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi bu danışmaların
sonuçlanmasının ardından kendi menşe tespitini yapabilir.
(18) Her durumda,
ithalatçı ile ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi arasındaki
farklılıkların halli ithalatçı Taraf ülkenin hukukuna tabidir.
Muhasebesel
ayrım
MADDE 27 – (1)
Aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli ve menşeli olmayan girdiler
veya aynı ve birbirleri yerine geçebilen ürünler, menşeli ve menşeli
olmayan statüsünü sürdürmek için depolama esnasında fiziki olarak
ayrılabilir.
(2) Birinci
fıkranın uygulanmasında, “aynı ve birbirleri yerine geçebilen girdiler”
veya “aynı ve birbirleri yerine geçebilen ürünler”, menşe açısından, aynı
tür ve ticari kalitede, aynı teknik ve fiziksel özelliklere sahip ve
birbirinden ayırt edilemeyen girdi veya ürünler anlamına gelir.
(3) Birinci
fıkraya halel getirmeksizin, menşeli ve menşeli olmayan aynı ve birbirleri yerine
geçebilen girdiler, bir muhasebesel ayrım yöntemi kullanılmışsa, depolama
esnasında fiziki olarak birbirinden ayrılmadan bir ürünün imalatında
kullanılabilir.
(4) Birinci
fıkraya halel getirmeksizin, Armonize Sistemin 10, 15, 27, 28, 29 uncu
fasıllarında, 32.01 ila 32.07 pozisyonlarında veya 39.01 ila 39.14
pozisyonlarında sınıflandırılan menşeli ve menşeli olmayan aynı ve
birbirlerinin yerine geçebilen girdiler, diğer Taraf ülkeye ihraç edilmeden
önce, bir muhasebesel ayrım yöntemi kullanılması kaydıyla, fiziki olarak
birbirinden ayrılmadan bir Taraf ülkede depolanabilir.
(5) Üçüncü ve
dördüncü fıkralarda atıfta bulunulan muhasebesel ayrım yöntemi, Taraf
ülkede genel kabul gören muhasebe ilkeleri çerçevesinde bir stok yönetim
yöntemi ile uyumlu bir şekilde uygulanır.
(6) Muhasebesel
ayrım yöntemi, herhangi bir zamanda, girdiler veya ürünlerin fiziki olarak
birbirinden ayrılmış olması halinde olduğundan daha fazla girdi veya
ürünlerin menşe statüsü kazanmamasını sağlayan herhangi bir yöntemdir.
(7) Bir Taraf
ülke, kendi kanun ve yönetmeliklerinde belirlenen koşullar altında, bir
muhasebesel ayrım yönteminin kullanılmasının o Taraf ülkenin gümrük
idarelerinin önceden iznine tabi olmasını isteyebilir. O Taraf ülkenin
gümrük idareleri, bu tür yetkilerin kullanımını izleyecek ve yetki
sahibinin muhasebesel ayrım yöntemini uygunsuz bir şekilde kullanması veya
bu Yönetmelik altında yer alan diğer koşulları karşılamaması halinde,
yetkiyi geri alabilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Cezalar
MADDE 28 – (1)
Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı fiiller hakkında, 27/10/1999 tarihli ve
4458 sayılı Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla
Mücadele Kanunu ile ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 29 – (1)
25/5/2021 tarihli ve 31491 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında
Serbest Ticaret Anlaşması Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin
Tespiti Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 1
– (1) 29 uncu madde ile yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğin 29 uncu
maddesiyle düzenlenen sevk halindeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin
hükümlerin uygulanmasına 1/1/2021-31/12/2021 tarihleri arasında devam edilir.
Yürürlük
MADDE 30 – (1)
Bu Yönetmelik 14/4/2021 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 31 – (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|