|
SERBEST
MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE
YEMİNLİ
MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU
GENEL
TEBLİĞİ
(SERİ
NO: 45)
Giriş
MADDE 1 – (1)
Yeminli mali müşavirler tarafından e-defter uygulamasına dahil olan
mükelleflere yönelik olarak tanzim olunacak tasdik raporları ile bu
mükelleflere mal ve hizmet sağlayan ve e-defter uygulaması kapsamında
defter tutmakta olan alt mükellefler nezdinde tanzim olunacak karşıt
inceleme tutanakları ve teyit-bilgi isteme cevap yazılarında; defter tasdik
bilgisi ve iade ile ilişkili fatura vb. belgelerin defter kayıtlarının
tespitine yönelik yapılan açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci
maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendi ile vergi kanunlarında yer
alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri
hükümlerden yararlanılmasını, Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun
olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi
şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye
Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.
(2) 213 sayılı
Kanunun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı
bendinde, Maliye Bakanlığının mükellef ve meslek grupları itibarıyla
muhasebe usul ve esaslarını tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulmakta olan
defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini
uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu
bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya; bedeli karşılığında
basıp dağıtmaya veya üçüncü kişilere bastırıp dağıtmaya veya dağıttırmaya,
bunların kayıtlarını tutturmaya bu defter ve belgelere tasdik, muhafaza ve
ibraz zorunluluğu getirmeye veya kaldırmaya, bu Kanuna göre tutulacak
defter ve düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu
kaldırmaya yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Söz konusu
fıkranın (3) numaralı bendinde ise Maliye Bakanlığının, tutulması ve
düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya
elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında
saklanması hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu şekilde
tutulacak defter ve kayıtların kopyalarının Maliye Bakanlığında veya
muhafaza etmekle görevlendireceği kurumlarda saklanması zorunluluğu
getirmeye, bu konuda uygulama usul ve esaslarını belirlemeye yetkili olduğu
hükmüne yer verilmiştir.
(3) 1/6/1989
tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye
istinaden 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları,
Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son
fıkrasında ise tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil
şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca
çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği belirtilmiştir.
Tanzim edilecek
tasdik raporları ile karşıt incelemelerde uyulacak usul ve esaslar
MADDE 3 –
(1) 213 sayılı Kanunun “Kayıt Zamanı” başlıklı 219 uncu maddesinde;
“Muameleler
defterlere zamanında kaydedilir. Şöyle ki:
a) Muamelelerin
işin hacmine ve icabına uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu
bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtların on
günden fazla geciktirilmesi caiz değildir.
b) Kayıtlarını
devamlı olarak muhasebe fişleri, primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin
imza ve parafını taşıyan mazbut vesikalara dayanarak yürüten müesseselerde,
muamelelerin bunlara işlenmesi, deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu
kayıtlar, muamelelerin esas defterlere 45 günden daha geç intikal
ettirilmesine cevaz vermez.”
hükmü yer
almaktadır.
(2) 14/12/2012
tarihli ve 28497 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 421 Sıra No.lu ve
20/06/2015 tarihli ve 29392 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 454 Sıra
No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile bazı mükellef gruplarına
elektronik defter tutma ve elektronik fatura uygulamasına dahil olma
zorunluluğu getirilmiştir.
(3) 13/1/2011
tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 64 üncü maddesinde; yevmiye
defteri, defteri kebir, envanter defteri, karar ve işletme defterinin
elektronik ortamda tutulabileceği ve bu defterlerin açılış ve kapanış
onaylarının şekli ve esasları ile bu defterlerin nasıl tutulacağının Gümrük
ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca çıkarılacak müşterek bir
tebliğle belirleneceği hükme bağlanmış olup, bu kapsamda 13/12/2011 tarihli
ve 28141 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No.lu Elektronik Defter
Genel Tebliği ile Vergi Usul Kanunu kapsamında tutulması zorunlu olan
defterlerden www.edefter.gov.tr internet adresinde format ve standardı
yayımlanan defterlerin elektronik ortamda oluşturulmasına ilişkin usul ve
esaslar belirlenerek e-defter kullanımına izin verilmiştir. Söz konusu
Tebliğin, 24/12/2013 tarihli ve 28861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2
Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliği ile değişen “3.3. Elektronik
Defter Oluşturma” başlığının “3.3.3.” alt başlığında;
“a) Gerçek kişiler
elektronik defterlerini, ilgili olduğu ayı takip eden üçüncü ayın son
gününe kadar kendilerine ait güvenli elektronik imza veya mali mühür ile
imzalar.
b) Tüzel kişiler
elektronik defterlerini, ilgili olduğu ayı takip eden üçüncü ayın son
gününe kadar (Hesap döneminin son ayına ait defterler kurumlar vergisi
beyannamesinin verildiği ayın son gününe kadar) kendilerine ait mali mühür
ile onaylar.
c) İmzalı veya
mühürlü defterler için berat dosyaları oluşturulur ve bu dosyalar
Elektronik Defter Uygulaması aracılığı ile Başkanlığın onayına sunulur.
ç) Başkanlık mali
mührünü de içeren beratlar elektronik defter tutanlar tarafından
indirilerek istenildiğinde ibraz edilmek üzere ilgili olduğu elektronik
defterler ile birlikte muhafaza edilir.”
açıklamalarına yer
verilmiştir.
(4) Yukarıda yer
verilen hüküm ve açıklamalara göre; e-defter uygulamasına dahil olan
mükelleflere yönelik olarak yeminli mali müşavirler tarafından tanzim
olunacak tasdik raporları ile bu mükelleflere mal ve hizmet sağlayan ve
e-defter uygulaması kapsamında defter tutmakta olan alt mükellefler
nezdinde yeminli mali müşavirler tarafından tanzim olunacak karşıt inceleme
tutanakları ve teyit-bilgi isteme cevap yazılarında aşağıda belirtilen
kurallar çerçevesinde, defter tasdik bilgisine yer verilmesi ve iade ile
ilişkili fatura vb. belgelerin defter kayıtlarının tespitinin yapılması
gerekmektir.
(5) Defter Tasdik
Bilgisine İlişkin Yapılacak İşlemler
a) İade talebinde
bulunan veya nezdinde karşıt inceleme yapılan alt mükellefin ilgili dönem
için e-defter uygulamasına yüklenmiş berat dosyaları var ise YMM tasdik
raporları/ karşıt inceleme tutanakları ve teyit-bilgi isteme cevap
yazılarında, yeminli mali müşavirlerce, mükellefin ilgili dönemde e-defter
uygulaması kapsamında kanuni defter kayıtlarını tutmakta olduğunun
belirtilmesi ve ilgili aya ait Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) onaylı berat
dosyalarının “Defterin Nev’i ve Dönemi, Berat Dosyasının Tekil No’su ve
Oluşturma Tarihi, 2017 yılının Mayıs ayından itibaren yüklenecek Berat
Dosyaları için Evrensel Tekil No’su (ETTN)” bilgisine ayrı bir tabloda yer
verilmesi gerekmektedir.
Söz konusu berat
dosyalarının bilgileri vergi dairelerince elektronik ortamda sorgulanıp
görüntülenebildiğinden, berat dosyalarının kağıt çıktısının ilgili rapor,
tutanak veya yazılara eklenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.
b) İade talebinde
bulunan veya nezdinde karşıt inceleme yapılan alt mükellef hakkında tanzim
olunan YMM tasdik raporları/karşıt inceleme tutanakları ve teyit-bilgi
isteme cevap yazılarının düzenlendiği tarih itibariyle ilgili döneme ait
berat dosyalarının 1 Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliğinde
belirlenen sürenin dolmamış olması nedeniyle e-defter sistemine henüz
yüklenmemiş olması halinde rapor, tutanak veya yazılarda, “Mükellef
e-defter uygulamasına dahil olmuş olup ilgili döneme ilişkin e-defter ve
berat dosyasının oluşturulma ve berat dosyalarının GİB sistemine yüklenme
süresi, işbu rapor/tutanak/yazı tarihi itibariyle dolmadığından, GİB
sistemine yüklenmemiştir.” bilgisine yer verilmesi gerekmektedir.
1 Sıra No.lu
Elektronik Defter Genel Tebliğinde belirtilen süreler, e-defter ve berat
dosyalarının oluşturulması, imzalanması, onaylanması ve e-defter uygulaması
aracılığı ile berat dosyalarının GİB onayına sunulması için öngörülen
sürenin son günü olup, bu süreden önce de dileyen mükellefler tarafından
e-defter ve berat dosyalarının oluşturulması, imzalanması, onaylanması ve
berat dosyalarının GİB onayına sunulması mümkündür.
(6) Defter
Kayıtlarının Tespitine İlişkin Yapılacak İşlemler
a) İade talebinde
bulunan veya nezdinde karşıt inceleme yapılan alt mükellefin ilgili dönem
için e-defter uygulamasına yüklenmiş berat dosyaları var ise YMM tasdik
raporları/karşıt inceleme tutanakları ve teyit-bilgi isteme cevap
yazılarında fatura vb. belgelerin kaydedildiği yevmiye maddelerinin tarih
ve numarasına yer verilmesi gerekmektedir.
b) İade talebinde
bulunan veya nezdinde karşıt inceleme yapılan alt mükellef hakkında tanzim
olunan YMM tasdik raporları/karşıt inceleme tutanakları ve teyit-bilgi
isteme cevap yazılarının düzenlendiği tarih itibariyle ilgili döneme ait
berat dosyalarının 1 Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliğinde
belirlenen sürenin dolmamış olması nedeniyle e-defter sistemine henüz
yüklenmemiş olması halinde rapor, tutanak veya yazılarda, fatura vb.
belgelerin kaydına ilişkin olarak aşağıda açıklandığı şekilde gerekli bilgi
ve belgelere yer verilmesi gerekmektedir.
1) İade talebinde
bulunan veya nezdinde karşıt inceleme yapılan alt mükellefin, defter
kayıtlarını 213 sayılı Kanunun 219 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendine göre 10 gün içerisinde yapıyor olması halinde, muhasebe kayıt sisteminden
alınacak “incelemeye konu fatura vb. belgelerin ilgili muhasebe hesaplarına
intikalini gösteren” muavin hesap dökümünün ilgili YMM tarafından meslek
mührü tatbik edilerek düzenlenen rapor, tutanak veya yazılara eklenmesi ya
da yetkili merciler tarafından talep edilmesi halinde ibraz edilmek üzere
rapor, tutanak veya yazıyı tanzim eden YMM uhdesinde muhafaza edilmesi
gerekmektedir.
2) İade talebinde
bulunan veya nezdinde karşıt inceleme yapılan alt mükellefin, defter
kayıtlarını 213 sayılı Kanunun 219 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendine göre muhasebe fişi, primanota veya bordro gibi yetkili amirlerin
imza ve parafını taşıyan mazbut vesikaları kullanmak suretiyle yapıyor
olması halinde, söz konusu fatura vb. belgelerin muhasebe kaydının gerçekleştirilmesi
sırasında kullanılmış olan muhasebe fişi, primanota veya bordroların (veya
bu belgelerde yer alan bilgilerin tasnifli ve toplu şekilde çıktısının) ya
da muhasebe kayıt sistemlerinden alınacak iade talebine ilişkin fatura vb.
belgelerin ilgili muhasebe hesaplarına intikalini gösteren muavin hesap
dökümlerinin YMM tarafından meslek mührü tatbik edilerek düzenlenen rapor,
tutanak veya yazılara eklenmesi ya da yetkili merciler tarafından talep
edilmesi halinde ibraz edilmek üzere rapor, tutanak veya yazıyı tanzim eden
YMM uhdesinde muhafaza edilmesi gerekmektedir.
Diğer hususlar
MADDE 4 –
(1) Tasdik raporları ile karşıt inceleme tutanaklarına ilişkin bu Tebliğden
önce yayımlanan ve yürürlükte olan 3568 sayılı Kanuna ilişkin Genel
Tebliğlerde yer alan usul ve esaslara da uyulması gerekmektedir.
Yürürlük
MADDE 5 –
(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 6 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
|