|
5746
SAYILI ARAŞTIRMA, GELİŞTİRME VE TASARIM FAALİYETLERİNİN
DESTEKLENMESİ
HAKKINDA KANUN GENEL TEBLİĞİ
(SERİ
NO: 6)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Giriş
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Tebliğin amacı, 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme
ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun hükümleri ile
10/8/2016 tarihli ve 29797 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve söz konusu
Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esasların düzenlendiği Araştırma,
Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve
Denetim Yönetmeliğinde yer alan açıklamalar çerçevesinde, araştırma ve
geliştirme faaliyetleri ile tasarım faaliyetlerine yönelik Ar-Ge ve tasarım
indirimi ile teknogirişim sermaye desteğine ilişkin vergisel teşviklerin
uygulamasına ilişkin hususların açıklanmasıdır.
Yasal düzenleme
MADDE 2 –
(1) 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin
Desteklenmesi Hakkında Kanunun 16/2/2016 tarihli ve 6676 sayılı Kanunla değişik
2 nci, 3 üncü ve 4 üncü maddelerinde aşağıdaki hükümler yer almaktadır:
“MADDE 2 – (1)
Bu Kanunun uygulamasında;
a) Araştırma ve
geliştirme faaliyeti (Ar-Ge): Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve
toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yeni
süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik
bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları, çevre uyumlu ürün tasarımı veya
yazılım faaliyetleri ile alanında bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan,
bilimsel ve teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları özgün,
deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan faaliyetleri,
b) Yenilik:
Sosyal ve ekonomik ihtiyaçlara cevap verebilen, mevcut pazarlara başarıyla
sunulabilecek ya da yeni pazarlar yaratabilecek; yeni bir ürün, hizmet,
uygulama, yöntem veya iş modeli fikri ile oluşturulan süreçleri ve
süreçlerin neticelerini,
c) Ar-Ge
merkezi: Ar-Ge ve yenilik projelerini veya sözleşme çerçevesinde siparişe
dayalı olarak yürütülen Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini gerçekleştirmek
üzere kurulan ve dar mükellef kurumların Türkiye’deki işyerleri dahil,
kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin;
organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran
yurtiçinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan ve en az elli
tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden, yeterli Ar-Ge birikimi ve
yeteneği olan birimleri,
ç) Ar-Ge
projesi: Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel
şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî
ve/veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının
paylaşım esasları tespit edilmiş ve Ar-Ge faaliyetlerinin her safhasını
belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde gerçekleştirilen ve
araştırmacı tarafından yürütülen projeyi,
d) Rekabet
öncesi işbirliği projeleri: Birden fazla kuruluşun; ölçek ekonomisinden
yararlanmak suretiyle yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlayarak
verimliliği artırmak ve mevcut duruma göre daha yüksek katma değer sağlamak
üzere, rekabet öncesinde ortak parça veya sistem geliştirmek ya da platform
kurabilmek amacıyla yürütecekleri, Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine
yönelik olarak yapılan işbirliği anlaşması kapsamındaki bilimsel ve
teknolojik niteliği olan projeleri,
…
f) Ar-Ge
personeli: Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli araştırmacı ve
teknisyenleri,
g) Araştırmacı:
Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi,
ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili
projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan en az lisans mezunu uzmanları,
h) Destek
personeli: Ar-Ge ve yenilik veya tasarım faaliyetlerine katılan veya bu
faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant,
sekreter, işçi ve benzeri personeli,
…
j) Tasarım
faaliyeti: Sanayi alanında ve Bakanlar Kurulunun uygun göreceği diğer
alanlarda katma değer ve rekabet avantajı yaratma potansiyelini haiz, ürün
veya ürünlerin işlevselliğini artırma, geliştirme, iyileştirme ve
farklılaştırmaya yönelik yenilikçi faaliyetlerin tümünü,
k) Tasarım
merkezi: Tasarım projelerini veya sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı
olarak yürütülen tasarım faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere kurulan ve
dar mükellef kurumların Türkiye’deki iş yerleri dâhil, kanuni veya iş
merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı
içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurtiçinde tasarım
faaliyetlerinde bulunan ve en az on tam zaman eşdeğer tasarım personeli
istihdam eden, yeterli tasarım birikimi ve yeteneği olan birimleri,
…
n) Tasarım
projesi: Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel
şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî
veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının
paylaşım esasları tespit edilmiş ve tasarım faaliyetlerinin her safhasını
belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde tasarımcı
tarafından yürütülen projeyi,
…
ifade eder.
MADDE 3 – (1)
Ar-Ge ve tasarım indirimi: Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan veya teknoloji
geliştirme projesi anlaşmaları kapsamında uluslararası kurumlardan ya da
kamu kurum ve kuruluşlarından Ar-Ge projelerini desteklemek amacıyla fon
veya kredi kullanan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca
desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi işbirliği
projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlarca
gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamı ile bu Kanun
kapsamında yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenen
tasarım projelerinde ve tasarım merkezlerinde gerçekleştirilen münhasıran
tasarım harcamalarının tamamı, 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar
Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının ve 31/12/1960
tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca
ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılır. Bakanlar Kurulunca
belirlenen kriterleri haiz Ar-Ge merkezlerinde ayrıca o yıl yapılan Ar-Ge ve
yenilik harcamalarının bir önceki yıla göre artışının yüzde ellisine
kadarı; Bakanlar Kurulunca belirlenen kriterleri haiz tasarım merkezlerinde
ayrıca o yıl yapılan tasarım harcamalarının bir önceki yıla göre artışının
yüzde ellisine kadarı yukarıdaki esaslar dâhilinde indirim konusu
yapılabilir. Belirlenen kriterlere göre kanuni hadler içerisinde oranları
ayrı ayrı veya birlikte farklılaştırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Ayrıca
bu harcamalar, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre aktifleştirilmek
suretiyle amortisman yoluyla itfa edilir, bir iktisadi kıymet oluşmaması
halinde ise doğrudan gider yazılır. Kazancın yetersiz olması nedeniyle
ilgili hesap döneminde indirim konusu yapılamayan tutar, sonraki hesap
dönemlerine devredilir. Devredilen tutarlar, takip eden yıllarda 213 sayılı
Kanuna göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak
dikkate alınır.
…
(5)
Teknogirişim sermayesi desteği: Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri
tarafından bu Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki
koşulları taşıyanlara bir defaya mahsus olmak üzere teminat alınmaksızın
100.000 Türk Lirasına kadar teknogirişim sermayesi desteği hibe olarak
verilir. Bu tutarı; sektörler, iş kolları, Bölgeler veya teknoloji alanları
itibarıyla ayrı ayrı veya birlikte beş katına kadar artırmaya veya kanuni
tutarına kadar indirmeye Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yetkilidir. Bu
fıkra uyarınca yılı bütçesinde Ar-Ge projelerinin desteklenmesi amacıyla
ödeneği bulunan merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin tümü
tarafından yapılan ödemelerin toplamı, her takvim yılı için 50.000.000 Türk
Lirasını geçemez. Bu tutarlar, takip eden yıllarda 213 sayılı Kanuna göre
her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır.
Teknogirişim sermayesi desteğinden faydalananlara, bu desteğe konu
projelerinin finansmanında kullanılmak üzere gelir ve kurumlar vergisi
mükellefleri tarafından sağlanan sermaye desteklerinin beyan edilen gelirin
veya kurum kazancının yüzde onunu ve öz sermayenin yüzde yirmisini aşmayan
kısmı 193 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi uyarınca beyan edilen gelirin ve
5520 sayılı Kanunun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının tespitinde
indirim konusu yapılır. İndirim konusu yapılacak tutar yıllık olarak 500.000
Türk lirasını aşamaz. Bu oranları ve parasal sınırı yarısına kadar
indirmeye veya dört katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Teknogirişim sermayesi desteğine konu projelerin finansmanında kullanılmak
üzere gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye
desteklerinin iki yıl içerisinde ilgili projenin finansmanında
kullanılmayan kısmı için indirim dolayısıyla zamanında tahakkuk
ettirilmemiş vergiler gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir.
(6) Rekabet
öncesi işbirliği projelerinde işbirliğini oluşturan kuruluşların bu
işbirliğine yaptıkları katkılar, işbirliği anlaşmasında belirtilen ortak
özel bir hesapta izlenir. Özel hesaba aktarılan bu tutarlar, harcamanın
yapıldığı dönemde katkı sağlayan kuruluşların Ar-Ge ve tasarım harcaması
olarak kabul edilir ve proje dışında başka bir amaç için kullanılamaz.
Proje hesabında toplanan tutarlar, proje özel hesabı açan kuruluşun
kazancının tespitinde gelir olarak dikkate alınmaz. Rekabet öncesi
işbirliği proje bütçesinin en fazla yüzde ellisine kadarlık kısmı, Bilim,
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak
üzere geri ödemesiz olarak desteklenebilir.
(7) Ar-Ge ve
yenilik faaliyetleri ile tasarım faaliyetlerinde bulunanların; kamu kurum
ve kuruluşları, kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi
anlaşmaları kapsamında uluslararası kurumlardan ya da kamu kurum ve
kuruluşlarından Ar-Ge ve yenilik projeleri ile tasarım projelerini
desteklemek amacıyla fon veya kredi kullanan vakıflar ile uluslararası fonlardan
aldıkları destekler özel bir fon hesabında tutulur. Bu fon, 193 sayılı
Kanun ve 5520 sayılı Kanuna göre vergiye tabi kazancın ve ilgili yılda
yapılan Ar-Ge veya tasarım harcaması tutarının tespitinde dikkate alınmaz.
Bu fonun, elde edildiği hesap dönemini izleyen beş yıl içinde sermayeye
ilâve dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilmesi veya
işletmeden çekilmesi halinde, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler
ziyaa uğratılmış sayılır.
…
(9) Bu Kanun
kapsamında Ar-Ge merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak
yürüttükleri Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım merkezlerinin
sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürüttükleri tasarım
faaliyetleri bu maddede belirtilen indirim, istisna, destek ve teşvik
unsurlarından yararlanabilir. Ancak Ar-Ge veya tasarım merkezleri
tarafından siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge veya tasarım
faaliyetlerine ilişkin olarak yapılan harcamaların sadece yüzde ellisi bu
merkezler tarafından, bu harcamaların kalan yüzde ellisi ise siparişi veren
gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından indirim olarak dikkate
alınabilir. Bu oranları ayrı ayrı veya birlikte iki katına kadar artırmaya
veya kanuni oranlarına kadar indirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Sipariş
verenin gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetinin olmaması halinde Ar-Ge
veya tasarım harcamasının tamamı Ar-Ge veya tasarım merkezi tarafından
indirilebilir. Sipariş verenler, Ar-Ge veya tasarım indirimi ile sipariş
verilmesine ilişkin kâğıtlara ait damga vergisi istisnası dışındaki teşvik
ve destek unsurlarından yararlanamaz.
…
MADDE 4 – …
(4) Bu Kanunda
öngörülen şartların ihlali veya teşvik ve destek unsurlarının amacı dışında
kullanılması halinde, zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler yönünden vergi
ziyaı doğmuş sayılır. Sağlanan vergi dışı destekler ise 21/7/1953 tarihli
ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre ve gecikme zammı uygulanmak suretiyle tahsil edilir.
(5) Bu Kanun
kapsamındaki indirim, istisna, destek ve teşviklerden yararlananlar; 193
sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendi,
5520 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi
hükümleri ile 4691 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi hükümlerinden ayrıca
yararlanamazlar.
…”
(2) 6676 sayılı
Kanunla 5746 sayılı Kanunda yapılan değişiklikler 1/3/2016 tarihinde
yürürlüğe girmiş ve Ar-Ge indirimi uygulamasının yanı sıra, bu tarihten
sonra gerçekleştirilecek tasarım projeleri çerçevesinde hesaplanacak tasarım
indirimi de gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinde dikkate
alınabilir hale gelmiştir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Ar-Ge ve
Tasarım İndirimi
Ar-Ge ve
tasarım faaliyetlerinin kapsamı
MADDE 3 –
(1) 5746 sayılı Kanun ile Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin
Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliğinde, Ar-Ge, yenilik
veya tasarım faaliyetlerinin tanımlarına yer verilmiş ve bu kapsamdaki
projelere ilişkin olarak yapılan ve belli özellikleri taşıyan harcamaların
Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilebileceği düzenlenmiştir.
(2) Bu Tebliğ
uygulamasında;
a) Araştırma ve
geliştirme faaliyeti (Ar-Ge): Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve
toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yeni
süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik
bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları, çevre uyumlu ürün tasarımı veya
yazılım faaliyetleri ile alanında bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan,
bilimsel ve teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları özgün,
deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan faaliyetleri,
b) Yenilik: Sosyal
ve ekonomik ihtiyaçlara cevap verebilen, mevcut pazarlara başarıyla
sunulabilecek ya da yeni pazarlar yaratabilecek; yeni bir ürün, hizmet,
uygulama, yöntem veya iş modeli fikri ile oluşturulan süreçleri ve
süreçlerin neticelerini,
c) Tasarım
faaliyeti: Sanayi alanında ve Bakanlar Kurulunun uygun göreceği diğer
alanlarda katma değer ve rekabet avantajı yaratma potansiyelini haiz, ürün
veya ürünlerin işlevselliğini artırma, geliştirme, iyileştirme ve
farklılaştırmaya yönelik yenilikçi faaliyetlerin tümünü
ifade eder.
(3) Söz konusu
Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin
Uygulama ve Denetim Yönetmeliğinin 5 inci maddesine göre, aşağıda sayılan faaliyetler
Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında değerlendirilmez:
a) Pazarlama
faaliyetleri, piyasa taramaları, pazar araştırması ya da satış promosyonu,
b) Kalite kontrol,
c) Sosyal
bilimlerdeki araştırmalar,
ç) Petrol,
doğalgaz, maden rezervleri arama ve sondaj faaliyetleri,
d) İlaç üretim
izni öncesinde en az iki aşaması yurt içinde gerçekleştirilmeyen klinik
çalışmalar ile üretim izni sonrasında gerçekleştirilen klinik çalışmalar,
e) Bir Ar-Ge
projesi kapsamında olmaksızın icat edilmiş ya da mevcut geliştirilmiş
süreçlerin kullanımı,
f) Ar-Ge ve
yenilik faaliyetlerine yönelik olmayan şekil, renk, dekorasyon ve benzeri
estetik ve görsel değişiklikleri içeren biçimsel değişiklikler,
g) Programlama
dilleri ile işletim sistemleri hariç olmak üzere, internet sitelerinin ve
benzerlerinin hazırlanmasına yardımcı mevcut yazılımların kullanılması
suretiyle yapılan yazılım geliştirme faaliyetleri,
ğ) Yazılımlara
ilişkin, bilimsel veya teknolojik ilerlemeler veya teknolojik
belirsizliklerin çözülmesini içermeyen olağan ve tekrarlanan faaliyetler,
h) Kuruluş ve
örgütlenmeyle ilgili araştırma giderleri,
ı) Üretim ve
üretim altyapısına yönelik yapılan yatırım faaliyetleri, ticari üretimin
planlanması ve seri üretim sürecine ilişkin harcamalar,
i) Numune verilmek
amacıyla prototiplerden kopyalar çıkarılıp dağıtılması ve reklam amaçlı
tüketici testleri,
j) Bir Ar-Ge
projesi kapsamında olmaksızın yeni süreç, sistem veya ürün ortaya
konulmasına hizmet etmeyen doğrudan veya gömülü teknoloji transferi,
k) Ar-Ge ve yenilik
faaliyetleriyle geliştirilen ürüne veya sürece ilişkin fikrî mülkiyet
haklarının edinimi dışında bu hakların korunmasına yönelik faaliyetler.
(4) Ayrıca,
Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin
Uygulama ve Denetim Yönetmeliğinin 6 ncı maddesine göre de, aşağıda sayılan
faaliyetler tasarım faaliyeti kapsamında değerlendirilmez:
a) Pazarlama
faaliyetleri, piyasa taramaları, pazar araştırması ya da satış promosyonu,
b) Kalite kontrol,
c) Bir tasarım
projesi kapsamında olmaksızın icat edilmiş ya da mevcut geliştirilmiş
süreçlerin kullanımı,
ç) Kuruluş ve
örgütlenmeyle ilgili araştırma giderleri,
d) Üretim ve
üretim altyapısına yönelik yapılan yatırım faaliyetleri, ticari üretimin
planlanması ve seri üretim sürecine ilişkin harcamalar,
e) Numune verilmek
amacıyla prototiplerden kopyalar çıkarılıp dağıtılması ve reklam amaçlı
tüketici testleri,
f) Bir tasarım
projesi kapsamında olmaksızın yeni süreç, sistem veya ürün ortaya
konulmasına hizmet etmeyen doğrudan veya gömülü teknoloji transferi,
g) Tasarım
faaliyetleriyle geliştirilen ürüne veya sürece ilişkin fikrî mülkiyet
haklarının edinimi dışında bu hakların korunmasına yönelik faaliyetler,
ğ) Paris
Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamında yer alan hükümranlık
alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dini,
tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin
tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, amblemlerin, nişanların veya
adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren tasarım faaliyetleri,
h) Kamu düzenine
veya genel ahlaka aykırı tasarım faaliyetleri.
(5) Dolayısıyla,
üçüncü ve dördüncü fıkralarda sayılan faaliyetlerle ilgili harcamaların
Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilmesi mümkün değildir.
(6) 5746 sayılı Kanun
kapsamında Ar-Ge faaliyeti, esas itibarıyla denemelerin son bulduğu, ilk
üretimin yapıldığı aşamada sona erer. Ar-Ge projesi neticesinde elde edilen
ürünün pazarlanabilir aşamaya geldiği andan itibaren Ar-Ge projesi bitmiş
sayılır. Bu tarihten sonra yapılan harcamalar Ar-Ge harcaması kapsamında
değerlendirilmez. Ancak, tamamlanan bir proje sonucunda elde edilen ürünün
geliştirilmesi amacıyla yapılacak çalışmalar, yeni Ar-Ge projesi olarak
değerlendirilir.
(7) Nihai ürünün
oluşturulması aşamasında elde edilen ürünlerin kullanılabilirliğini ölçmek
ve gerektiğinde değişiklik yapılmak üzere işletme içinde veya dışında test
edilmesi amacıyla yapılan harcamalar Ar-Ge faaliyeti kapsamındadır. Ancak,
ticari üretimin planlanması ve seri üretim sürecine ilişkin harcamalarla,
ürünün tanıtılması amacıyla üretilip dağıtılan numuneler için yapılan
harcamalar da Ar-Ge faaliyeti kapsamı dışındadır.
Ar-Ge ve
tasarım indirimine konu edilebilecek harcamalar
MADDE 4 – (1)
Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım faaliyetleri kapsamında yapılan
ve Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilebilecek harcamalar aşağıda yer
almaktadır.
a) İlk madde ve
malzeme giderleri: Her türlü doğrudan ilk madde, yardımcı madde, işletme
malzemesi, ara mamul, yedek parça, prototip ve benzeri giderler ile
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre amortismana tabi
tutulması mümkün olmayan maddi kıymetlerin iktisabına ilişkin giderler bu
kapsamdadır. Hammadde ve diğer malzeme stoklarından Ar-Ge, yenilik veya
tasarım faaliyetlerinde fiilen kullanılan kısma ilişkin maliyetler Ar-Ge ve
tasarım indirimine konu tutarın tespitinde dikkate alınacaktır. Bu nedenle,
henüz Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde kullanılmamış olan
hammadde ve diğer malzemelere ilişkin maliyet tutarlarının stok
hesaplarında; kullanılan, satılan ya da elden çıkarılanların da stok
hesaplarından mahsup edilmek suretiyle izlenmesi gerekir. Buna göre, Ar-Ge,
yenilik veya tasarım projelerinde fiilen sarf edilmeyen ilk madde ve
malzemelere ilişkin giderlerin Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilmesi
mümkün değildir.
b) Amortismanlar:
Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla iktisap
edilen amortismana tabi iktisadi kıymetler için ayrılan amortismanlar bu
kapsamdadır. Bu çerçevede, sadece Ar-Ge ve tasarım projesine tahsis edilen
veya münhasıran Ar-Ge veya tasarım merkezi olarak kullanılan taşınmazlara
ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre hesaplanan
amortismanların tamamı, bu kapsamda indirim tutarının tespitinde dikkate
alınabilecektir. Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyeti dışında başka
faaliyetlerde de kullanılan makine ve teçhizata ilişkin amortismanlar,
bunların Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına
göre hesaplanır.
Örnek 1:
Kimya sektöründe faaliyette bulunan (A) Ltd. Şti.’nin aktifinde 120.000 TL
bedelle kayıtlı makine, 2016 hesap döneminde 60 gün süre ile şirketin
gerçekleştirdiği Ar-Ge projesinde kullanılmıştır. Söz konusu makinenin
faydalı ömrü beş yıl olup (A) Ltd. Şti. normal usulde amortisman
hesaplamaktadır.
Buna göre, (A)
Ltd. Şti. bu makine için yıllık olarak hesaplamış olduğu (120.000 x %20=)
24.000 TL tutarındaki amortismanın [24.000 x (60/360)=] 4.000 TL’lik
kısmını, Ar-Ge indirimine konu tutarın tespitinde dikkate alabilecektir.
c) Personel
giderleri: Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla
çalıştırılan Ar-Ge veya tasarım personeliyle ilgili olarak tahakkuk
ettirilen ve 5746 sayılı Kanun kapsamında gelir vergisi stopajı teşviki
uygulamasına konu edilen ücretler ile bu mahiyetteki giderler, Ar-Ge ve
tasarım indirimine konu tutarın tespitinde dikkate alınabilecektir. Ar-Ge
veya tasarım merkezleri alanı dışında geçirilen süreye isabet eden ve
Bakanlar Kurulunca belirlenen sınırlar dâhilinde gelir vergisi stopajı
teşviki kapsamında değerlendirilen ücretler de Ar-Ge ve tasarım indirimine
konu edilir. (Mülga cümle:RG-8/3/2017-30001)(1) (...)
1) Tam zaman
eşdeğer Ar-Ge veya tasarım personeli sayısının yüzde onunu aşmamak üzere,
Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerine katılan ve bu faaliyetlerle
doğrudan ilişkili destek personelinin 5746 sayılı Kanun çerçevesinde gelir
vergisi stopajı teşviki uygulaması kapsamında bulunan ücretleri ile bu
mahiyetteki giderler de personel gideri kapsamındadır.
2) Kısmi çalışma
hâlinde, personelin Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerine ayırdığı
zamanın toplam çalışma zamanına oranı dikkate alınmak suretiyle bulunan
ücret tutarları, Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcaması olarak dikkate
alınır.
ç) Genel giderler:
Ar-Ge veya tasarım merkezlerinin kira, su, enerji, bakım-onarım,
haberleşme, (Ek ibare:RG-8/3/2017-30001)(1) (posta,
kargo, kurye ve benzeri giderler dahil) nakliye giderleri ile bu
merkezlerde kullanılan makine ve teçhizata ilişkin bakım ve onarım
giderleri gibi bu merkezlerde yürütülen faaliyetin devamlılığını sağlamak
için yapılan giderleri kapsar. Bu kapsamda dikkate alınabilecek giderler,
münhasıran Ar-Ge veya tasarım merkezi olarak kullanılan yerlere ilişkin
katlanılan giderler ile bu faaliyetlerle doğrudan ilgili diğer giderlerdir.
Dolayısıyla, kiralanmak suretiyle edinilen ve münhasıran Ar-Ge veya tasarım
merkezi olarak kullanılan taşınmazlara ilişkin kira giderleri de bu
kapsamdadır.
1) Ar-Ge, yenilik
veya tasarım faaliyetlerine ilişkin sigorta giderleri, kitap, dergi ve benzeri
bilimsel yayınlara ait giderler de bu kapsamdadır. (Mülga cümle:RG-8/3/2017-30001)(1)
(...)
2) Ar-Ge veya
tasarım merkezlerine ilişkin olarak hesaplanan kira veya amortisman, su ve
enerji giderleri hariç olmak üzere çeşitli kıstaslara göre ortak genel
işletme giderleri üzerinden hesaplanacak paylar bu kapsamda
değerlendirilmez.
3) Mükelleflerin
başkaca faaliyetlerinin yürütülmesinde de kullanılan taşınmazların bir bölümünün
Ar-Ge veya tasarım merkezi olarak kullanılması halinde, bu taşınmazlara
ilişkin kira giderinin veya hesaplanan amortismanların, su ve enerji
giderlerinin Ar-Ge veya tasarım merkezine isabet eden kısımları indirim
uygulamasında dikkate alınabilecektir. Ar-Ge veya tasarım merkezlerine
ilişkin kira veya amortisman, su ve enerji giderlerinin doğrudan
hesaplanarak Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilmesi esastır. Bu
giderlerin doğrudan hesaplanmasının mümkün olmaması halinde, Araştırma,
Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve
Denetim Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği 1/3/2016 tarihinden itibaren,
Ar-Ge ve tasarım merkezleri ile ilgili ortak genel gider niteliğindeki kira
veya amortisman, su ve enerji giderlerinden çeşitli kıstaslara göre
hesaplanacak tutarlar, mükelleflerce Ar-Ge ve tasarım indirimine konu
tutarın tespitinde dikkate alınabilecektir.
i) Ar-Ge ve
tasarım merkezinin, mükellefin başkaca faaliyetlerinin yürütülmesinde de
kullanılan taşınmazların bir bölümünde yer alması halinde Ar-Ge veya
tasarım indirimine konu edilecek kira veya amortismanların, Ar-Ge veya
tasarım merkezi olarak kullanılan alanın yüzölçümünün (metrekare
cinsinden), bu merkezlerin bulunduğu binanın toplam yüzölçümüne (metrekare
cinsinden) oranına göre belirlenmesi gerekmektedir.
ii) Enerji ve su
giderlerinin, işletme içerisinde Ar-Ge ve tasarım merkezlerine ilişkin
giderleri ölçebilen sayaç veya benzeri cihazlarla ayrıştırılabilmesi
durumunda da bu suretle tespit edilen tutarlar Ar-Ge ve tasarım indirimine
konu edilebilecektir. Bu suretle söz konusu ayrıştırma işleminin
yapılamaması halinde ise, bu mahiyetteki giderlerden;
- Enerji
giderleri, Ar-Ge veya tasarım merkezi olarak kullanılan alanın yüzölçümünün
bu merkezlerin bulunduğu binanın toplam kapalı alanının yüzölçümüne olan
oranına göre,
- Su giderleri,
Ar-Ge ve tasarım merkezinde çalışan personel sayısının bu merkezlerin
bulunduğu binada çalışan toplam personel sayısına olan oranına göre
dağıtıma tabi
tutulacaktır.
iii) Ar-Ge veya
tasarım merkezlerinin bulunduğu binaların toplam yüzölçümünün tespitinde,
faaliyetlerde kullanılmaya mahsus kapalı alanlar dikkate alınacak olup,
otoparklar (kapalı olanlar dahil) ve sosyal tesisler gibi fiilen
faaliyetlerde kullanılmaya mahsus olmayan alanlar dikkate alınmayacaktır.
Örnek 2:
Güneş enerjisi panelleri üretimi yapan (A) A.Ş.’nin, fabrika binası içinde
Ar-Ge merkezi de bulunmaktadır. Ar-Ge merkezinin yüzölçümünün fabrika
binasının toplam yüzölçümüne oranı %30; Ar-Ge merkezinde çalışan personel
sayısının fabrikada çalışan toplam personel sayısına oranı ise %25’tir.
Fabrika binasının
mülkiyetine sahip olan (A) A.Ş., bu fabrika binasına ilişkin olarak 2016
yılı için 100.000 TL amortisman hesaplamıştır. Ayrıca şirketin, bu fabrika
binasına ait ortak genel gider niteliğinde 20.000 TL su; 50.000 TL’de
elektrik harcaması bulunmaktadır.
Ar-Ge merkezi ayrı
bir binada bulunmayan ve bu nedenle Ar-Ge merkezinin amortisman, su ve
elektrik giderlerini doğrudan belirleyemeyen (A) A.Ş., yukarıda belirtilen
kıstaslar çerçevesinde, amortisman, su ve elektrik giderlerini aşağıdaki
hesaplamaya göre Ar-Ge indirimine konu edebilecektir.
Buna göre (A)
A.Ş., ortak genel giderlerle ilgili hesapladığı (30.000 + 15.000 + 5.000=)
50.000 TL’yi Ar-Ge indirimine konu edebilecektir.
d) Dışarıdan
sağlanan fayda ve hizmetler: Normal bakım ve onarım giderleri hariç olmak
üzere, Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetleriyle ilgili olarak işletme
dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan alınan; mesleki
veya teknik destek, test, laboratuvar (Değişik ibare:RG-8/3/2017-30001)(1)
ve analiz hizmetleri, hukuki veya bilimsel danışmanlık
hizmetleri ile bu mahiyetteki diğer hizmet alımları kapsamında yapılan ödemeleri
kapsar. Bu şekilde alınan hizmetlere ilişkin harcamalar, proje kapsamında
gerçekleştirilen toplam harcama tutarının yüzde ellisini geçemez.
e) Vergi, resim ve
harçlar: Doğrudan Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerine ilişkin olan
ve gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate
alınabilen vergi, resim ve harçları kapsar. Doğrudan Ar-Ge, yenilik veya
tasarım faaliyetlerinin yürütüldüğü taşınmazlar için ödenen vergiler ile
benzeri vergi, resim ve harçlar bu kapsamdadır.
Ar-Ge ve
tasarım indirimi uygulama esasları
MADDE 5 –
(1) Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve
kuruluşları ile kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi
anlaşmaları kapsamında uluslararası kurumlardan ya da kamu kurum ve
kuruluşlarından Ar-Ge projelerini desteklemek amacıyla fon veya kredi
kullanan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge
ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve
teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlarca gerçekleştirilen Ar-Ge
ve yenilik harcamalarının tamamı ile 5746 sayılı Kanun kapsamında yukarıda
sayılan kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenen tasarım projelerinde ve
tasarım merkezlerinde gerçekleştirilen münhasıran tasarım harcamalarının
tamamı Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının
ve Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın
tespitinde indirim konusu yapılır.
(2) Ar-Ge
merkezlerinde yapılan bir harcamanın Ar-Ge ve tasarım indirimine konu
edilebilmesi için bu harcamanın Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyeti
kapsamında; tasarım merkezlerinde yapılan bir harcamanın indirime konu
edilebilmesi için bu harcamanın münhasıran tasarım faaliyeti kapsamında
yapılmış olması esastır.
(3) Bakanlar Kurulunca
belirlenen kriterleri haiz Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde o yıl yapılan
Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcamalarının bir önceki yıla göre artışının
yüzde ellisine kadarı yukarıdaki esaslar dâhilinde ayrıca indirim konusu
yapılabilir.
(4) 10/8/2016
tarihinde yürürlüğe giren 1/8/2016 tarihli ve 2016/9092 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararına göre, 5746 sayılı Kanun kapsamında kurulan ve aşağıda
belirtilen göstergelerden herhangi birinde bir önceki yıla göre en az yüzde
yirmi artış sağlayan Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde, o yıl yapılan Ar-Ge,
yenilik veya tasarım harcamalarının bir önceki yıla göre artış tutarının
yüzde ellisi, Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilebilir:
a) Ar-Ge veya
tasarım harcamasının toplam ciro içindeki payı
b) Tescil edilen
ulusal veya uluslararası patent sayısı
c) Uluslararası
destekli proje sayısı
ç) Lisansüstü
dereceli araştırmacı sayısının toplam Ar-Ge personeli sayısına oranı
d) Toplam
araştırmacı sayısının toplam Ar-Ge personeli sayısına oranı
e) Ar-Ge sonucu
ortaya çıkan yeni ürünlerden elde edilen cironun toplam ciroya oranı.
(5) Bu
göstergelerdeki:
a) Ar-Ge veya
tasarım harcamasının toplam ciro içindeki payı; ilgili yılda yapılan Ar-Ge
veya tasarım harcamasının, şirketlerin gelir tablosundaki “net satışlarına”
oranını,
b) Ar-Ge sonucu
ortaya çıkan yeni ürünlerden elde edilen cironun toplam ciroya oranı; Ar-Ge
faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan yeni ürünlerden elde edilen hasılat
tutarının, şirketlerin tüm faaliyetlerinden elde ettikleri hasılata oranını
ifade eder.
(6) Bu kapsamda,
yukarıda belirtilen göstergelerden herhangi birinde, bir önceki yıla göre
en az yüzde yirmi oranında artış sağlayan Ar-Ge ve tasarım merkezleri, o
yıl yapılan Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcamalarının bir önceki yıla göre
artış tutarının yüzde ellisini, ilave olarak Ar-Ge ve tasarım indirimine
konu edebileceklerdir. 2016/9092 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının
uygulamasında, 2016 yılında yapılan Ar-Ge ve tasarım harcamalarının tamamı
dikkate alınacaktır.
(7) Kazancın
yetersiz olması nedeniyle ilgili hesap döneminde indirim konusu yapılamayan
tutar, sonraki hesap dönemlerine devredilir. Devredilen tutarlar, takip
eden yıllarda Vergi Usul Kanununa göre her yıl belirlenen yeniden değerleme
oranında artırılarak dikkate alınır.
(8) Hesaplanan
Ar-Ge ve tasarım indirimi, yıllık gelir ya da kurumlar vergisi
beyannameleri ile geçici vergi beyannamelerinin ilgili satırına yazılır.
(9) 5746 sayılı
Kanun kapsamında Ar-Ge ve tasarım indiriminden yararlananlar, Gelir Vergisi
Kanununun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendi ve
Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi
hükümleri ile 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2
nci maddesi hükümlerinden ayrıca yararlanamazlar.
(10) Ar-Ge,
yenilik veya tasarım faaliyeti kapsamındaki harcamalar ayrıca, Vergi Usul
Kanununa göre aktifleştirilmek suretiyle amortisman yoluyla itfa edilir.
(11) Projelerin
tamamlanmasına zorunlu nedenlerle imkân kalmaması veya projenin
başarısızlıkla sonuçlanması nedeniyle iktisadi kıymet oluşmaması
hâllerinde, Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyeti kapsamında yapılan ve
önceki yıllarda aktifleştirilmiş olan tutarlar doğrudan gider yazılır.
(12) Tamamlanmamış
Ar-Ge, yenilik veya tasarım projesinin devredilmesi hâlinde, devri gerçekleştiren
işletmelerce aktifleştirilen tutarlar kazanç tutarının tespitinde maliyet
unsuru olarak dikkate alınır. Ar-Ge, yenilik veya tasarım projesini
devralan işletmelerce devir tarihinden sonra proje kapsamında yapılan
harcamalar Ar-Ge ve tasarım indirimine konu olur. Projenin devri için
ayrıca bir bedel ödenmişse, bu bedel Ar-Ge ve tasarım indirimine konu
edilemez.
(13) Tamamlanmış
bir Ar-Ge, yenilik veya tasarım projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge,
yenilik veya tasarım projesini devralan işletme Ar-Ge ve tasarım
indiriminden yararlanamaz.
(14) Ar-Ge,
yenilik veya tasarım harcamalarının, işletmelerin diğer faaliyetlerine
ilişkin harcamalarından ayrılarak, Ar-Ge ve tasarım indiriminin doğru
hesaplanmasına imkân verecek şekilde muhasebeleştirilmesi zorunludur.
(15) Rekabet
öncesi işbirliği projelerinde, işbirliğini oluşturan kuruluşlarca işbirliği
anlaşmasında belirtilen ortak özel hesaba aktarılan tutarlar, Ar-Ge ve
tasarım indirimine tabi harcamalar kapsamında olması şartıyla, harcamanın
yapıldığı dönemde, katkı sağlayan kuruluşların her biri için katkıları
oranında, Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcaması olarak kabul edilir.
Ar-Ge ve
tasarım indiriminin uygulamasında izlenecek yöntem
MADDE 6 –
(1) Ar-Ge ve tasarım indiriminden yararlanacak işletmeler, yıllık gelir
veya kurumlar vergisi beyannamesi ekinde aşağıda belirtilen belgeleri bağlı
bulunulan vergi dairesine verirler.
a) Kanun
kapsamında ilk defa Ar-Ge ve tasarım indiriminden yararlanacak olan Ar-Ge
merkezlerinden “Ar-Ge Merkezi Belgesi”, tasarım merkezlerinden “Tasarım
Merkezi Belgesi”, proje esaslı Ar-Ge ve tasarım indiriminden yararlanacak
olanlardan ise teknik kuruluşlarca düzenlenmiş olan “Ar-Ge ve Yenilik
Projesi Değerlendirme Raporu”, “Tasarım Projesi Değerlendirme Raporu” veya
“Rekabet Öncesi İşbirliği Projesi Değerlendirme ve Denetim Komisyonu
Kararı” veyahut proje sözleşmesi, (Ancak, bu belgeleri daha önce vergi
dairesine vermiş olup aynı kapsamda Ar-Ge ve tasarım indirimine devam eden
işletmelerden, izleyen vergilendirme dönemlerinde bu belgelerin yeniden
ibrazı istenmez.)
b) Ar-Ge ve
yenilik projeleri, tasarım projeleri ile rekabet öncesi işbirliği
projelerinin, teknogirişim sermayesinden yararlanan işletmeler için desteği
veren merkezî yönetim kapsamındaki kamu idaresince imzalanmış proje
sözleşmesi ve eki iş planının, Ar-Ge merkezleri, tasarım merkezleri ile
teknoloji merkezi işletmelerinde yürütülen Ar-Ge, yenilik veya tasarım
projelerinin hangi aşamada bulunduğu, bu projelerin veya iş planının
uygulama durumuna ilişkin belgeler,
c) Ar-Ge ve
tasarım indirimine konu olan harcamaların ana gruplar itibarıyla yıllık
tutarları ve ayrıntılı dökümünü gösteren liste,
ç) Ar-Ge
merkezleri, tasarım merkezleri, teknoloji merkezi işletmeleri, Ar-Ge ve
yenilik projeleri, tasarım projeleri ile rekabet öncesi işbirliği projeleri
ve teknogirişim sermaye desteğinden yararlanan işletmelerde çalışanların
projeler itibarıyla sayıları ve nitelikleri, bu personelin projelerde görev
aldığı süreler, ücretleri, gelir vergisi stopaj teşvikine konu edilen vergi
tutarlarını gösteren liste ile temel bilimler mezunlarının sayıları ve
nitelikleri ile bu personele sağlanan desteğe ilişkin bilgi ve belgeler,
d) Dışarıdan
alınan test, laboratuvar, analiz, danışmanlık, ekspertiz ve benzeri hizmetlere
ilişkin olarak, hizmet sağlayan kişi/kurum adı, T.C. kimlik no/vergi kimlik
numarası, alınan hizmetin mahiyeti, fatura tarihi ve numarası, tutarı,
stopaj ve KDV tutarına ilişkin liste,
e) Sözleşme
çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge, yenilik veya tasarım
faaliyetlerine ilişkin Ar-Ge ve tasarım merkezlerince verilecek Ar-Ge ve
tasarım indirimi tutarlarını gösteren liste.
(2) Türkiye’nin
antlaşmalarla taraf olduğu ikili ya da çok taraflı uluslararası Ar-Ge veya
tasarım işbirliği programları fonlarından malî olarak desteklenen Ar-Ge,
yenilik veya tasarım projelerinin TÜBİTAK tarafından onaylanmış olması
gerekir.
(3) Ar-Ge
merkezleri, tasarım merkezleri ve rekabet öncesi işbirliği projelerinde
Ar-Ge ve tasarım indiriminin uygulanabilmesi için yukarıda belirtilen
belgeleri de içeren yeminli malî müşavir tasdik raporunun ilgili mevzuatta
belirtilen süre içinde bağlı bulunulan vergi dairesine verilmesi zorunlu
olup, Ar-Ge merkezleri, tasarım merkezleri ve rekabet öncesi işbirliği
projeleri için yukarıda sayılan belgelerin beyannameyle birlikte ayrıca
verilmesi istenilmez. Ar-Ge merkezleri, tasarım merkezleri ve rekabet
öncesi işbirliği projeleri haricinde kalan projeler ve 5746 sayılı Kanun
kapsamında destek ve teşviklerden yararlananlar için ayrıca yeminli malî
müşavir tasdik raporu aranmaz.
(4) Ar-Ge ve
tasarım indirimine ilişkin yukarıda belirtilen belgelere tam tasdik raporu
ekinde yer verilmiş olması durumunda, Ar-Ge ve tasarım indirimine ilişkin
olarak ayrıca tasdik raporu düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.
5746 sayılı
kanun kapsamında alınan hibe desteklerin durumu
MADDE 7 –
(1) Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde bulunanların, kamu kurum ve
kuruluşları, kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi anlaşmaları
kapsamında uluslararası kurumlardan ya da kamu kurum ve kuruluşlarından
Ar-Ge projelerini desteklemek amacıyla fon veya kredi kullanan vakıflar ile
uluslararası fonlardan aldıkları hibe destekler, desteğin tabi olduğu
mevzuat hükümlerine uygun olarak özel bir fonda izlenir.
(2) Bu fonda yer
alan tutarlar, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre
vergiye tabi kazancın tespitinde gelir, Ar-Ge ve tasarım indirimi tutarının
tespitinde Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcaması olarak dikkate alınmaz.
(3) Bu fonun elde
edildiği hesap dönemini izleyen beş yıl içinde sermayeye ilave dışında
herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilmesi veya işletmeden
çekilmesi hâlinde, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı
cezası ve gecikme faiziyle birlikte işletmeden tahsil edilir.
(4) Ar-Ge, yenilik
veya tasarım faaliyetlerinde bulunanların, kamu kurum ve kuruluşları,
kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi anlaşmaları kapsamında
uluslararası kurumlardan ya da kamu kurum ve kuruluşlarından Ar-Ge projelerini
desteklemek amacıyla fon veya kredi kullanan vakıflar ile uluslararası
fonlardan aldıkları geri dönüşlü destekler bu kapsamda değerlendirilmez.
Siparişe dayalı
Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde indirim
MADDE 8 –
(1) 5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge merkezlerinin sözleşme çerçevesinde
siparişe dayalı olarak yürüttükleri Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile
tasarım merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak
yürüttükleri tasarım faaliyetleri de aşağıda yer verilen esaslar çerçevesinde
Ar-Ge ve tasarım indirimi kapsamındadır.
(2) Ar-Ge veya
tasarım merkezleri tarafından siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge veya
tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak ilgili vergilendirme döneminde
yapılan harcamaların sadece yüzde ellisi bu merkezler tarafından, bu
harcamaların kalan yüzde ellisi ise siparişi veren gelir veya kurumlar
vergisi mükellefleri tarafından, Ar-Ge ve tasarım indirimi olarak dikkate
alınabilir.
(3) Bu uygulama,
1/3/2016 tarihinden sonra verilen siparişler kapsamında yapılacak
harcamalar dolayısıyla ortaya çıkacak Ar-Ge ve tasarım indirimleri için
geçerlidir.
(4) Siparişi
verenin gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetinin bulunmaması halinde,
Ar-Ge veya tasarım harcamasının tamamı Ar-Ge veya tasarım merkezi
tarafından indirilebilir. Bu kapsamda, Türkiye’de verilen gelir veya
kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde Ar-Ge ve tasarım indirim hakkına
sahip olmayan kişilerce verilen sipariş üzerine yapılan projelerde, bu
kapsamda yapılan harcamalar dolayısıyla ortaya çıkan indirim hakkının
tamamı Ar-Ge veya tasarım merkezi tarafından kullanılabilir.
(5) Her bir geçici
vergilendirme ve hesap dönemi itibarıyla yararlanılabilecek toplam Ar-Ge ve
tasarım indirimi tutarının yarısı, Ar-Ge merkezi veya tasarım merkezi
tarafından beyanname verme sürelerinin başlangıcından önce siparişi verene
yazılı olarak bildirilir.
Örnek 3:
Tasarım merkezi bulunan (B) A.Ş., (C) Limited Şirketinden 2/4/2016
tarihinde sipariş usulüyle tasarım projesi gerçekleştirilmesine yönelik bir
sipariş almış ve hazırladığı tasarım projesi 5746 sayılı Kanun çerçevesinde
uygun bulunmuştur. (B) A.Ş. 2016 yılında tasarım indirimine konu 1.000.000
TL tutarında harcama yapmıştır.
Bu durumda (B)
A.Ş., tasarım indirimine konu harcamalarının yarısı olan (1.000.000 x %50=)
500.000 TL’yi kurumlar vergisi beyannamesinde indirim olarak dikkate
alabilecektir. Tasarım indirimine konu harcamaların geri kalan 500.000
TL’si ise 2016 yılına ilişkin beyanname verme döneminden önce (C) Limited
Şirketine yazıyla bildirilecek ve (C) Limited Şirketi tarafından bu tutar
kendi kurumlar vergisi beyannamesinde dikkate alınacaktır.
(B) A.Ş.’nin
siparişi, gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti olmayan kişilerden alması
halinde, tasarım indirimine konu harcamaların tamamı (B) A.Ş. tarafından
dikkate alınacaktır.
(6) Bu uygulama,
geçici vergi dönemleri itibarıyla da geçerli olacaktır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Teknogirişim
Sermaye Desteğinden Faydalananlara Sağlanan
Sermaye
Desteklerinde İndirim
İndirim
uygulaması
MADDE 9 –
(1) 5746 sayılı Kanun kapsamında teknogirişim sermayesi desteğinden
faydalananlara, bu desteğe konu projelerinin finansmanında kullanılmak
üzere gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye
desteklerinin beyan edilen gelirin veya kurum kazancının yüzde onunu ve öz
sermayenin yüzde yirmisini aşmayan kısmı, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu
maddesi uyarınca beyan edilen gelirin ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu
maddesine göre kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılacaktır.
İndirim konusu yapılacak tutar yıllık olarak 500.000 Türk Lirasını aşamaz.
İndirim uygulamasından geçici vergi dönemleri itibarıyla da
yararlanılabilir.
(2) Gelir veya
kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye desteğinin, merkezî
yönetim kapsamındaki kamu idaresi tarafından kabul edilmiş iş planına uygun
biçimde ve destek başvurusundan sonra ihdas edilmiş ve girişimcinin
münferiden veya müştereken temsil ve ilzama yetkili olduğu işletmeye
sermaye desteğini sağlayan mükelleflerce kuruluşunda veya sonrasında ortak
olmak ve sermaye koymak suretiyle sağlanması zorunludur.
(3) İndirim olarak
dikkate alınabilecek tutar, gerçek kişiler açısından sermaye desteğinin
sağlandığı takvim yılında elde edilen beyana tabi kazanç ve iratların
toplam tutarından geçmiş yıl zararları ve tüm indirim ve istisnalar
düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde onu ile sınırlıdır. Kurumlar vergisi
mükellefleri açısından ise sermaye desteğinin sağlandığı hesap dönemi
başındaki öz sermayenin yüzde yirmisini aşmamak koşuluyla kurum kazancının
en fazla yüzde onu ile sınırlı olup indirim tutarının tespitinde kurum
kazancı olarak ticari bilanço kârı veya zararına kanunen kabul edilmeyen
giderler eklenmek ve geçmiş yıl zararları ile varsa tüm indirim ve
istisnalar düşülmek suretiyle bulunan tutar [Ticari bilanço kârı (zararı) +
kanunen kabul edilmeyen giderler - geçmiş yıl zararları - tüm indirim ve
istisnalar] dikkate alınacaktır.
(4) Teknogirişim
sermayesi desteğine konu projelerin finansmanında kullanılmak üzere gelir
ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye desteklerinin
iki yıl içerisinde ilgili projenin finansmanında kullanılmayan kısmı için,
indirim dolayısıyla sermaye desteğini sağlayan söz konusu mükellefler adına
zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler gecikme faizi ile birlikte tahsil
edilir.
Örnek 4:
Bayan (B), teknogirişim sermayesi desteğinden faydalanmak için onay almış
ve sermaye şirketi kurmak amacıyla işlemlere başlamıştır. Bayan (B)’nin
teknogirişim sermaye desteğine konu projesine destek olmak isteyen (D) A.Ş.
ise, yeni kurulacak şirkete ortak olmak için girişimde bulunmuş ve kurulan
yeni şirkete 2016 yılında 100.000 TL sermaye koyarak %50 oranında ortak
olmuştur.
(D) A.Ş.’nin 2016
yılı beyanname bilgileri aşağıdaki gibidir:
(D) A.Ş.’nin
sağladığı sermaye desteği, [Ticari bilanço kârı (zararı) + kanunen kabul
edilmeyen giderler - geçmiş yıl zararları - tüm indirim ve istisnalar]
dikkate alınmak suretiyle hesaplanan kurum kazancının yüzde onunu
geçemeyecektir.
Bu durumda,
sermaye desteği olarak sağlanan 100.000 TL, özsermayenin %20’sini
aşmamaktadır. Ancak, (D) A.Ş.’nin indirim tutarının tespitinde dikkate
alınacak kazancının %10’u 50.000 TL olduğundan, sağlanan sermaye desteğinin
sadece 50.000 TL’lik kısmı beyanname üzerinden indirim konusu
yapılabilecek, kalan 50.000 TL ise indirim olarak dikkate alınamayacaktır.
(5) Sermaye
desteğinin sağlandığı dönemde herhangi bir suretle indirime konu edilemeyen
tutarın izleyen hesap dönemlerine devretmesi mümkün bulunmamaktadır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 10 –
(1) Bu Tebliğ 1/3/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 –
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
|