Karar · RESMÎ NO 10376

Orta Vadeli Program (2026-2028)'ın Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 10376)

Yayım tarihi: 2025-09-07
Kaynak kontrolü: 2026-09-23
Belge durumu: Yürürlük durumu incelemede
İçerik: Resmî PDF · Metin ve ekleri

PDF metin katmanı

Dosyada bulunan metin aşağıda sayfa sırasıyla yer alır. Taranmış görseller ve sayfa düzeni için özgün PDF’yi inceleyin.

Sayfa 1

CUMHURBAŞKANI KARARI 
Karar Sayısı: 10376 
7 Eylül 2025 
Recep Tayyip ERDOĞAN 
CUMHURBAŞKANI 
7 Eylül 2025 PAZAR                               Resmî Gazete                      Sayı : 33010 (Mükerrer)

Sayfa 2

ORTA VADELİ 
PROGRAM 
(2026-2028) 
EYLÜL 2025

Sayfa 3

İÇİNDEKİLER 
GİRİŞ  
GENEL DEĞERLENDİRME 
I. DÜNYA VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GELİŞMELER  
A. DÜNYA EKONOMİSİ  
B. TÜRKİYE EKONOMİSİ 
1. Büyüme 
2. İstihdam
3. Fiyat İstikrarı
4. Ödemeler Dengesi  
5. Finansal İstikrar 
6. Kamu Maliyesi  
II. MAKROEKONOMİK POLİTİKA ÇERÇEVESİ VE TEMEL AMAÇLAR 
III. MAKROEKONOMİK HEDEFLER VE POLİTİKALAR 
1. Büyüme 
2. İstihdam 
3. Fiyat İstikrarı 
4. Ödemeler Dengesi  
5. Finansal İstikrar  
6. Kamu Maliyesi  
7. İş ve Yatırım Ortamı  
8.   Merkezi Yönetim Bütçesi Ödenek Teklif Tavanları ve Bütçe Sürecine İlişkin Hususlar  
EK-1: Makroekonomi ve Kamu Maliyesine İlişkin Temel Göstergeler ve Hedefler 
EK-2: Merkezi Yönetim Bütçesi (2026-2028) Ödenek Teklif Tavanları 
EK-3: Öncelikli Reform Alanlarına Yönelik Düzenlemeler

Sayfa 4

1
GİRİŞ 
Orta Vadeli Program (OVP), Türkiye’nin kalkınma planı, yıllık program ve merkezi yönetim 
bütçesi arasındaki hedef, politika ve kaynak bütünlüğünü sağlayarak üç yıllık bir perspektifle 
makroekonomik politika çerçevesi sunan temel politika belgesidir. Cumhurbaşkanlığı Strateji 
ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından her senemüşterekenhazırlanan ve 
Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan OVP;makro politikalar, ilkeler, hedefler ve gösterge 
niteliğindeki temel ekonomik büyüklüklerin yanı sıra , bütçe dengesi, 
ǡǡborçlanma durumu ve kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını kapsayacak şekilde
Resmi Gazete’de yayımlanarakmerkezi yönetim bütçe sürecini başlatır. 
OVP’de, küresel, bölgesel ve ulusal ekonomik gelişmeler çerçevesinde belirlenen makroekonomik 
       ortaya konulmaktadır Ǥ 
çerçevede, OVP hem kamuhem de özeliçin politika öngörülebilirliğini artıran 
bir belge niteliğindedir. OVP, her yıl uygulama sonuçları ile küresel ve ulusal ekonomide 
gelişmeler dikkate alınarak güncellenmektedir.
ʹͲʹ͸ǦʹͲʹͺdönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da, On İkinci Kalkınma Planı (2024 ǦʹͲʹͺȌ
dikkate alınarak makroekonomik ve finansal istikrarı güçlendirilmesiǡ
korunması    tek haneye düşür ülerek fiyat istikrarını sağlaı 
amaçlamaktadır. Program ayrıca üretkenliğin artırılması, Ar ǦGe ve yenilikçilik kapasitesinin 
geliştirilmesi, yeşil ve dijital ekonomiye geçiş sürecinde teknolojik dönüşümün hızlandırılm ası, 
beşeri sermayenin güçlendirilmesi, işgücü piyasasının daha etkin hale getirilmesi, iş ve yatırım 
ortamının iyileştirilmesi ve ekonomide kayıt dışılığın azaltılması yoluyla sürdürülebilir büyümeyi 
Ǥ
Program dönemi boyunca kamu kurum ve kuruluşlarının bütçe hazırlıkları ile yasal ve idari 
düzenleme faaliyetleri ve diğer karar alma ve uygulama süreçleri, OVP’de belirlenen amaç ve 
öncelikler esas alınarak yürütülecektir.
OVP’nin ilk yılında uygulanacak politikalar ve somut tedbirler, ayrıntılı biçimde 2026 Yılı 
umhurbaşkanlığı Yıllık Programında yer alacaktırǤ

Sayfa 5

2 
GENEL DEĞERLENDİRME 
   ȋʹͲʹͷ–ʹͲʹ͹Ȍ’da, üç yıllık dönemde izlenecek makroekonomik politika 
çerçevesini  ortaya konulmuş ǡöncelikli reform alanlarına yön  
düzenlemelertakvime bağlanarak Programınilgili kurumlar tarafından etkin, koordineli ve 
disiplinli şekilde uygulanması ve izlenmesi sağlanmıştır. 
Bu çerçevede, büyüme ve ticaret, beşeri sermaye ve istihdam, fiyat istikrarı ve finansal istikra ǡ
kamu maliyesi, iş ve yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik öncelikli reform alanlarında 
düzenlemelere ilişkin OVP (2025Ǧ2027)’de beşana başlık ve 27 kategoride 79 tedbir yer almıştır. 
2025 yılının ilk yarısında tamamlanması öngörülen 4 ͳ16 tanesi hayata geçirilmiştir. 
İlk iki çeyrekte henüz tamamlanmamış tedbirlerle birlikte 2025 yılının üçüncü ve dördüncü 
çeyreğinde tamamlanması   öngörülen takvimde tamamlanması için 
yakından takip edilmektedir.
2025 yılı  omik hedef ve gelişmeleri küresel ve bölgesel konjonktür ışığında 
değerlendirildiğinde başta tarifeler olmak üzere ticaret ortamındar küresel
yöndelemiştirǤDiğer taraftan,yaşanan jeopolitik gelişmeler
piyasalarında dalgalanmalara neden olmuştur. Ayrıca, uygulanan tarifelerin enflasyon 
üzerindeki etkileri başta Merkez Bankası (Fed) olmak üzere gelişmiş ülke 
merkez bankalarının faiz indirim sürecini . Bu gelişmeler çerçevesinde, küresel 
büyüme görünümünde aşağı yönlü riskler belirginleşmiştir.  
Küresel büyüme görünümünün bozulması   artmasına karşın 
ȋʹͲʹͷǦ2027) politikaları ve tedbirleri kararlılıkla sürdürülmüştür. OVP’    
göstergelerönemli ölçüdegerçekleşmesi beklenmektedir.
 ȋʹͲʹͷǦ2027)’de 2025 yılı için yüzde 4,0 olarak milli gelir büyümesinin, küresel 
ekonomideki gelişmelerin dışınin yanı sıraflasyon sürecinin
sıkı bir duruşugerektirmesiyle, OVP hedefiyle kıyaslandığında ılımlı bir seviyede gerçekleşmesi 
ǤÖte yandan yurtiçi talep gelişmeleri ve petrol fiyatlarındaki mevcut seyir ile 
birlikte cari işlemler dengesinde hbir görünüm Ǥ
Makroekonomik politikalarda sıkı duruş  karşın,2025 yılında işsizlik oranının 
 ȋʹͲʹͷǦʹͲʹ͹Ȍ e göre daha düşük seviyede gerçekleşmesiöngörülmektedirǤDiğer 
ǡ2025 yılında etkinliği ve verimliliği artırmaya yönelik alınan birlikte bütçede 
harcama hedefleri ile uyumlu bir görünüm sağlanmıştır. Bununla birlikte,  
büyüklüklerdeki değişime bağlı olarak aşağı yönlü seyri doğrultusundabütçe 
açığının milli gelire oranının hedeflenenin üzerinde gerçekleşmesiǤ
Program döneminde cari işlemler açığının daralmasıyla dış finansman ihtiyacındaki azalmanın da 
etkisiyle kalıcı rezerv birikimi sağlanmıştır. Ağustos 2025 itibarıyla 178 milyar 
dolar seviyesine ulaşmıştır. Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi 
kapsamında KKM stoku bir önceki yılın aynı dönemine göre 1 trilyon 197 milyar TL azalarak 397 
milyar TL seviyesine kadar gerilemiş, KKM’nin toplam mevduat içerisindeki payı yüzde 1,7’ye 
gerilemiştir. TL mevduatın toplam mevduat içerisindeki payı ise yüzde 52,5’ten yüzde 60,7'ye 
yükselmiştir. Ağustos 2025 sonu itibarıyla Türkiye’nin kredi risk primi (CDS) 270 baz puan 
seviyesinin altına inmişǡyükselen ülke kredi notu da pozitif görünümü desteklemiştir.
 ʹͲʹͶitibarıylabaşlayandezenflasyon süreci ǡsıkı para politikası uygulamaları, iç 
 ve yapısal dönüşüm adımların ındevamıyla enflasyonda gerileme eğilim 
sürmektedirǤBununla beraber geçmiş enflasyona endeksleme davranışı güçlü olan h 
artışındakikatılığın sürmesi ve iklim koşullarına bağlı olarak gıda fiyatlarında gözlenen artışlarǡ
ȋʹͲʹͷǦ2027) öngörülerinin üzerinde seyretmesine yol açmıştıǤ

Sayfa 6

3
GENEL DEĞERLENDİRME
   ȋʹͲʹͷ–ʹͲʹ͹Ȍ’da, üç yıllık dönemde izlenecek makroekonomik politika
çerçevesini ortaya konulmuş ǡöncelikli reform alanlarına yön  
düzenlemelertakvime bağlan arak Programın ilgili kurumlar tarafından etkin, koordineli ve
disiplinli şekilde uygulanması ve izlenmesi sağlanmıştır. 
Bu çerçevede, büyüme ve ticaret, beşeri sermaye ve istihdam, fiyat istikrarı ve finansal istikra ǡ
kamu maliyesi, iş ve yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik öncelikli reform alanlarında
düzenlemelere ilişkin OVP (2025Ǧ2027)’de beşana başlık ve 27 kategoride 79 tedbir yer almıştır.
2025 yılının ilk yarısında tamamlanması öngörülen 4 ͳ16 tanesi hayata geçirilmiştir.
İlk iki çeyrekte henüz tamamlanmamış tedbirlerle birlikte 2025 yılının üçüncü ve dördüncü
çeyreğinde tamamlanması öngörülen takvimde tamamlanması için
yakından takip edilmektedir.
2025 yılı omik hedef ve gelişmeleri küresel ve bölgesel konjonktür ışığında
değerlendirildiğinde başta tarifeler olmak üzere ticaret ortamındar küresel
yöndelemiştirǤDiğer taraftan,yaşanan jeopolitik gelişmeler
piyasalarında dalgalanmalara neden olmuştur. Ayrıca, uygulanan tarifelerin enflasyon 
üzerindeki etkileri başta Merkez Bankası (Fed) olmak üzere gelişmiş ülke 
merkez bankalarının faiz indirim sürecini . Bu gelişmeler çerçevesinde, küresel
büyüme görünümünde aşağı yönlü riskler belirginleşmiştir.  
Küresel büyüme görünümünün bozulması  artmasına karşın
ȋʹͲʹͷǦ2027) politikaları ve tedbirleri kararlılıkla sürdürülmüştür. OVP ’   
göstergelerönemli ölçüdegerçekleşmesi beklenmektedir.
 ȋʹͲʹͷǦ2027)’de 2025 yılı için yüzde 4,0 olarak milli gelir büyümesinin, küresel
ekonomideki gelişmelerindışınin yanı sıraflasyon sürecinin
sıkı bir duruşugerektirmesiyle, OVP hedefiyle kıyaslandığında ılımlı bir seviyede gerçekleşmesi 
ǤÖte yandan yurtiçi talep gelişmeleri ve petrol fiyatlarındaki mevcut seyir ile
birlikte cari işlemler dengesinde hbir görünüm Ǥ
Makroekonomik politikalarda sıkı duruş karşın,2025 yılında işsizlik oranının
ȋʹͲʹͷǦʹͲʹ͹Ȍe göre daha düşük seviyede gerçekleşmesi öngörülmektedirǤDiğer 
ǡ2025 yılında etkinliği ve verimliliği artırmaya yönelik alınan birlikte bütçede
harcama hedefleri ile uyumlu bir görünüm sağlanmıştır. Bununla birlikte, 
büyüklüklerdeki değişime bağlı olarak aşağı yönlü seyri doğrultusundabütçe 
açığının milli gelire oranının hedeflenenin üzerinde gerçekleşmesiǤ
Program döneminde cari işlemler açığının daralmasıyla dış finansman ihtiyacındaki azalmanın da
etkisiyle kalıcı rezerv birikimi sağlanmıştır. Ağustos 2025 itibarıyla 178 milyar
dolar seviyesine ulaşmıştır. Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi
kapsamında KKM stoku bir önceki yılın aynı dönemine göre 1 trilyon 197 milyar TL azalarak 397
milyar TL seviyesine kadar gerilemiş, KKM’nin to plam mevduat içerisindeki payı yüzde 1,7’ye
gerilemiştir. TL mevduatın toplam mevduat içerisindeki payı ise yüzde 52,5’ten yüzde 60,7'ye
yükselmiştir. Ağustos 2025 sonu itibarıyla Türkiye’nin kredi risk primi (CDS) 270 baz puan
seviyesinin altına inmişǡyükselen ülke kredi notu da pozitif görünümü desteklemiştir.
ʹͲʹͶitibarıylabaşlayandezenflasyon süreci ǡsıkı para politikası uygulamaları, iç
ve yapısal dönüşüm adımlarınındevamıyla enflasyonda gerileme eğilim 
sürmektedirǤBununla beraber geçmiş enflasyona endeksleme davranışı güçlü olan h 
artışındakikatılığın sürmesi ve iklim koşullarına bağlı olarak gıda fiyatlarında gözlenen artışlarǡ
ȋʹͲʹͷǦ2027) öngörülerinin üzerinde seyretmesine yol açmıştıǤ

ȋʹͲʹͷǦ2027)’de  dönüşümadımlarıkapsamında yeşil ve dijital dönüşüm 
yönelik düzenlemeler hayata geçirilmiş, sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelik işgücünün 
yönelik ilaveadımlaratılmıştır. Ayrıca, kamu harcamalarında ǡǡ
   let, kayıt dışılıkla mücadele işyatırım ortamın yönelik 
iyileştirr kararlılıkla sürdürülmüştür.
ʹͲʹ͸Ǧ2028 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’daküresel, bölgesel ve ulusaldüzeyde ortaya 
çıkan gelişmeler ışığındaǡtemel makroekonomik çerçeve güncelle, önümüzdeki üç yıllık 
dönemde hayata geçirilecek öncelikli dönüşüm adımlarımaktadırǤ

Sayfa 7

4 
I. DÜNYA VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GELİŞMELER  
A. DÜNYA EKONOMİSİ 
ʹͲʹ4 yılında küresel ölçekte büyüme görünümüǡme eğilimi sür
  te belirsizliklerin gölgesinde ǡdayanıklı bir performans sergilemiştir. 
Gelişmiş ekonomiler büyümesini korurken gelişmekte olan ekonomiler ise özellikle Asya 
kaynaklı ivme kaybetmiştir. 2024 yılında başta Avrupa Merkez Bankası ȋȌ
Merkez Bankası (Fed) olmak üzere gelişmiş ülke merkez bankaları büyüme ve enflasyon 
dinamiklerini dikkate alarak politika faizlerinde indirim döngüsüne başlamıştır. Diğer taraftan 
gelişmekte olan ülke merkez bankaları temkinli yaklaşımını sürdürmüştür. Özellikle yılın son 
çeyreğinde ABD’de seçim süreci kaynaklı politika belirsizliği küresel iktisadi faaliyette belirleyici 
bir unsur olmuştur.  
ʹͲʹͷyılının ilk yarısında ABD ve Çin arasında artan ticaret gerilim ǡartışları ve
önlemler, küresel ticaret sistemine yönelik belirsizlikleri derinleştirmiştir. ABD’nin ilan ettiği 
küresel ölçekte yaygın başta Çin olmak üzere birçok ülke tarafından karşılık verilmiş ǡ
sert dalgalanmalara yol açmıştır. Tüm bu gelişmelerin etkisiyle 
küresel büyüme baskılanmışancak ön en yüklemeli ticaret ve yatırım faaliyetleri 
dönemdebüyümeyi desteklemiştǤ
Finansal koşullar 2025 yılının ilk yarısında görece iyileşmiş, gelişmekte olan ülkelere yönelik 
sermaye akımları canlanmıştır. u olumlu tabloya rağmen ǡözellikle ABD’nin uygulamayı 
planladığı ilave tarifelerin ertelenmesiticaret politikası belirsiartmışǡküresel büyüme 
ve ticaret üzerindeki r varlığını korumuştur.2022 yılında zirveye ulaşan küresel enflasyona 
karşı alınan tedbirler belirli kazanımlar sağlanmışken fiyat artışlarındaki düşüş süreci 
dönemde yavaş seyretmektedir. al fiyatları artış hızındaki belirgin düşüşler manşet enflasyonun 
gerilemesine yardımcı olurken hizmet fiyatları artış hızı ortalama enflasyonüzerinde kalmaya 
 ǤBaşlıca ekonomilerde görece yüksek seviyelerden gerilemesine rağmen 
öngörülenin üzerindeseyretmesi, faiz indirimlerini ötelemiştirǤManşet enflasyonun 
beklentilerle nispeten daha uyumlu bir görünüm izlediği Avro Bölgesi ve diğer gelişmiş 
ekonomiler, parasal gevşeme döngüsü açısından ABD'nin önünde yer almıştır. Birçok gelişmekte 
olan ülke merkez bankaları ise dış   politika faiz oranlarını düşürme 
Ǥ
Küreselsalgın öncesi yirmi yıllık dönemde dünya büyümesi ortalama yüzde 3,͹son yıllardaki
omik gelişmelere paralel olarak, 2024 yılında yüzde 3,3 oranı  
ortalamaların altındabüyüme kaydedilmiştir. Dünya ekonomisinin Uluslararası Para Fonu (IMF) 
tahminlerine göre 2025 yılındabir önceki yılın da altında kalarakyüzde 3ǡͲoranında büyümesi, 
2026 yılındabenzer bir görünümleyüzde 3,1 oranında büyüme kaydetmesi beklenmektedir. 
Ülkelere göre incelendiğinde, 2024 yılında ABD ekonomisi güçlü iç talep sayesinde yüzde 2,8 ile 
görece yüksek bir büyüme kaydederken Avro Bölgesinde büyüme yüzde 0,9 ile sınırlı düzeyde 
kalmış, özellikle imalat sanayiindeki durgunluk ve yüksek enerji maliyetleri büyümeyi 
baskılamıştır. Çin ekonomisi ihracattaki artışa rağmen zayıf iç talep ve gayrimenkul sektöründeki 
bağlı olarakyüzde 5ǡͲoranında büyüme kaydetmiştir.2024 yılında yüzde 1,8 oranında 
büyüyen gelişmiş 2025 ve 2026 yıllarında sırasıyla yüzde 1,5 ve yüzde 1,6 
oranlarında büyümesi beklenmektedir. Türkiye’nin önemli ticaret ortağı olan Avro Bölgesinin 
ʹͲʹͷ  ʹͲʹ͸yıllarında sırasıyla yüzde 1 ǡͲyüzde 1,2 oranında, Almanya’nın yüzde 0,1 ve 
yüzde 0,9 oranında büyümesi öngörülmektedir. Aynı dönemde Birleşik Krallık’ın sırasıyla yüzde 
ͳǡʹ yüzde 1,4 oranında büyümesi beklenirken Japonya’nın yüzde 0,7 ve yüzde 0,5 oranında 
büyüyeceği tahmin edilmektedir. ABD’nin ise 2025 yılında yüzde 1,9 oranında büyümesi 
öngörülmekteyken 2026 yılında yüzde 2ǡͲoranında büyüyeceği tahmin edilmektedir.
I. DÜNYA VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GELİŞMELER
A. DÜNYA EKONOMİSİ 
ʹͲʹ4 yılında küreselölçekte büyüme görünümüǡme eğilimi sür
  te belirsizliklerin gölgesinde ǡdayanıklı bir performans sergilemiştir.
Gelişmiş ekonomiler büyümesini korurken gelişmekte olan ekonomiler is e özellikle Asya 
kaynaklı ivme kaybetmiştir. 2024 yılında başta Avrupa Merkez BankasıȋȌ
Merkez Bankası (Fed) olmak üzere gelişmiş ülke merkez bankaları büyüme ve enflasyon
dinamiklerini dikkate alarak politika faizlerinde indirim dön güsüne başlamıştır. Diğer taraftan
gelişmekte olan ülke merkez bankaları temkinli yaklaşımını sürdürmüştür. Özellikle yılın son
çeyreğinde ABD’de seçim süreci kaynaklı politika belirsizliği küresel iktisadi faaliyette belirleyici
bir unsur olmuştur. 
ʹͲʹͷyılının ilk yarısında ABD ve Çin arasında artan ticaret gerilim ǡartışları ve
önlemler, küresel ticaret sistemine yönelik belirsizlikleri derinleştirmiştir. ABD’nin ilan ettiği 
küresel ölçekte yaygın başta Çin olmak üzere bir çok ülke tarafından karşılık verilmişǡ
sert dalgalanmalara yol açmıştır. Tüm bu gelişmelerin etkisiyle
küresel büyüme baskılanmışancak ön en yüklemeli ticaret ve yatırım faaliyetleri 
dönemdebüyümeyi desteklemiştǤ
Finansal koşullar 2025 yılının ilk yarısında görece iyileşmiş, gelişmekte olan ülkelere yönelik
sermaye akımları canlanmıştır. u olumlu tabloya rağmen ǡözellikle ABD’nin uygulamayı
planladığı ilave tarifelerin ertelenmesiticaret politikası belirsiartmışǡküresel büyüme
ve ticaret üzerindeki r varlığını korumuştur.2022 yılında zirveye ulaşan küresel enflasyona
karşı alınan tedbirler belirli kazanımlar sağlanm ışken fiyat artışlarındaki düşüş süreci 
dönemde yavaş seyretmektedir. al fiyatları artış hızındaki belirgin düşüşler manşet enflasyonun
gerilemesine yardımcı olurken hizmet fiyatları artış hızı ortalama enflasyonüzerinde kalmaya
 ǤBaşlıca ekonomilerde görece y üksek seviyeler den gerilemesine rağmen
öngörülenin üzerindeseyretmesi, faiz indirimlerini ötelemiştirǤManşet enflasyonun
beklentilerle nispeten daha uyumlu bir görünüm izlediği Avro Bölgesi ve diğer gelişmiş
ekonomiler, parasal gevşeme döngüsü açısından ABD'nin önünde yer almıştır. Birçok gelişmekte
olan ülke merkez bankaları ise dış   politika faiz oranlarını düşürme
Ǥ
Küreselsalgın öncesi yirmi yıllık dönemde dünya büyümesi ortalama yüzde 3,͹son yıllardaki
omik gelişmelere paralel olarak, 2024 yılında yüzde 3,3 oranı  
ortalamaların altındabüyüme kaydedilmiştir. Dünya ekonomisinin Uluslararası Para Fonu (IMF)
tahminlerine göre 2025 yılındabir önceki yılın da altında kalarakyüzde 3ǡͲoranında büyümesi, 
2026 yılındabenzer bir görünümleyüzde 3,1 oranında büyüme kaydetmesi beklenmektedir. 
Ülkelere göre incelendiğinde, 2024 yılında ABD ekonomisi güçlü iç talep sayesinde yüzde 2,8 ile
görece yüksek bir büyüme kaydederken Avro Bölgesi nde büyüme yüzde 0,9 ile sınırlı düzeyde
kalmış, özellikle imalat sanayiindeki durgunluk ve yüksek enerji maliyetleri büyümeyi
baskılamıştır. Çin ekonomisi ihracattaki artışa rağmen zayıf iç talep ve gayrimenkul sektöründeki
bağlı olarakyüzde 5ǡͲoranında büyüme kaydetmiştir.2024 yılında yüzde 1,8 oranında
büyüyen gelişmiş 2025 ve 2026 yıllarında sırasıyla yüzde 1,5 ve yüzde 1,6
oranlarında büyümesi beklenmektedir. Türkiye’nin önemli ticaret ortağı olan Avro Bölgesinin
ʹͲʹͷ ʹͲʹ͸yıllarında sırasıyla yüzde 1 ǡͲyüzde 1,2 oranında, Almanya’nın yüzde 0,1 ve
yüzde 0,9 oranında büyümesi öngörülmektedir. Aynı dönemde Birleşik Krallık’ın sırasıyla yüzde
ͳǡʹ yüzde 1,4 oranında büyümesi beklenirken Japonya’nın yüzde 0,7 ve yüzde 0,5 oranında
büyüyeceği tahmin edilmektedir. ABD’nin ise 2025 yılında yüzde 1,9 oranında büyümesi
öngörülmekteyken 2026 yılında yüzde 2ǡͲoranında büyüyeceği tahmin edilmektedir.

Sayfa 8

5
I. DÜNYA VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GELİŞMELER
A. DÜNYA EKONOMİSİ
ʹͲʹ4 yılında küreselölçekte büyüme görünümüǡme eğilimi sür
  te belirsizliklerin gölgesinde ǡdayanıklı bir performans sergilemiştir.
Gelişmiş ekonomiler büyümesini korurken gelişmekte olan ekonomiler is e özellikle Asya 
kaynaklı ivme kaybetmiştir. 2024 yılında başta Avrupa Merkez BankasıȋȌ
Merkez Bankası (Fed) olmak üzere gelişmiş ülke merkez bankaları büyüme ve enflasyon
dinamiklerini dikkate alarak politika faizlerinde indirim dön güsüne başlamıştır. Diğer taraftan
gelişmekte olan ülke merkez bankaları temkinli yaklaşımını sürdürmüştür. Özellikle yılın son
çeyreğinde ABD’de seçim süreci kaynaklı politika belirsizliği küresel iktisadi faaliyette belirleyici
bir unsur olmuştur. 
ʹͲʹͷyılının ilk yarısında ABD ve Çin arasında artan ticaret gerilim ǡartışları ve
önlemler, küresel ticaret sistemine yönelik belirsizlikleri derinleştirmiştir. ABD’nin ilan ettiği 
küresel ölçekte yaygın başta Çin olmak üzere bir çok ülke tarafından karşılık verilmişǡ
sert dalgalanmalara yol açmıştır. Tüm bu gelişmelerin etkisiyle
küresel büyüme baskılanmışancak ön en yüklemeli ticaret ve yatırım faaliyetleri 
dönemdebüyümeyi desteklemiştǤ
Finansal koşullar 2025 yılının ilk yarısında görece iyileşmiş, gelişmekte olan ülkelere yönelik
sermaye akımları canlanmıştır. u olumlu tabloya rağmen ǡözellikle ABD’nin uygulamayı
planladığı ilave tarifelerin ertelenmesiticaret politikası belirsiartmışǡküresel büyüme
ve ticaret üzerindeki r varlığını korumuştur.2022 yılında zirveye ulaşan küresel enflasyona
karşı alınan tedbirler belirli kazanımlar sağlanm ışken fiyat artışlarındaki düşüş süreci 
dönemde yavaş seyretmektedir. al fiyatları artış hızındaki belirgin düşüşler manşet enflasyonun
gerilemesine yardımcı olurken hizmet fiyatları artış hızı ortalama enflasyonüzerinde kalmaya
 ǤBaşlıca ekonomilerde görece y üksek seviyeler den gerilemesine rağmen
öngörülenin üzerindeseyretmesi, faiz indirimlerini ötelemiştirǤManşet enflasyonun
beklentilerle nispeten daha uyumlu bir görünüm izlediği Avro Bölgesi ve diğer gelişmiş
ekonomiler, parasal gevşeme döngüsü açısından ABD'nin önünde yer almıştır. Birçok gelişmekte
olan ülke merkez bankaları ise dış   politika faiz oranlarını düşürme
Ǥ
Küreselsalgın öncesi yirmi yıllık dönemde dünya büyümesi ortalama yüzde 3,͹son yıllardaki
omik gelişmelere paralel olarak, 2024 yılında yüzde 3,3 oranı  
ortalamaların altındabüyüme kaydedilmiştir. Dünya ekonomisinin Uluslararası Para Fonu (IMF)
tahminlerine göre 2025 yılındabir önceki yılın da altında kalarakyüzde 3ǡͲoranında büyümesi, 
2026 yılındabenzer bir görünümleyüzde 3,1 oranında büyüme kaydetmesi beklenmektedir. 
Ülkelere göre incelendiğinde, 2024 yılında ABD ekonomisi güçlü iç talep sayesinde yüzde 2,8 ile
görece yüksek bir büyüme kaydederken Avro Bölgesi nde büyüme yüzde 0,9 ile sınırlı düzeyde
kalmış, özellikle imalat sanayiindeki durgunluk ve yüksek enerji maliyetleri büyümeyi
baskılamıştır. Çin ekonomisi ihracattaki artışa rağmen zayıf iç talep ve gayrimenkul sektöründeki
bağlı olarakyüzde 5ǡͲoranında büyüme kaydetmiştir.2024 yılında yüzde 1,8 oranında
büyüyen gelişmiş 2025 ve 2026 yıllarında sırasıyla yüzde 1,5 ve yüzde 1,6
oranlarında büyümesi beklenmektedir. Türkiye’nin önemli ticaret ortağı olan Avro Bölgesinin
ʹͲʹͷ ʹͲʹ͸yıllarında sırasıyla yüzde 1 ǡͲyüzde 1,2 oranında, Almanya’nın yüzde 0,1 ve
yüzde 0,9 oranında büyümesi öngörülmektedir. Aynı dönemde Birleşik Krallık’ın sırasıyla yüzde
ͳǡʹ yüzde 1,4 oranında büyümesi beklenirken Japonya’nın yüzde 0,7 ve yüzde 0,5 oranında
büyüyeceği tahmin edilmektedir. ABD’nin ise 2025 yılında yüzde 1,9 oranında büyümesi
öngörülmekteyken 2026 yılında yüzde 2ǡͲoranında büyüyeceği tahmin edilmektedir.
2024 y
ılında yüzde 4,3 büyüyen gelişmekte olan ülkelerin 2025 ve 2026 yıllarında IMF 
göre yüzde 4,1 ve yüzde 4ǡͲoranlarında büyümesi beklenmektedir. Gelişmekte olan 
ülkeler arasında öncü konumda olan Çin’in 2025 ve 2026 yıllarında sırasıyla yüzde 4,8 ve yüzde 
4,2 oranında, Hindistan’ın ise her iki yılda yüzde 6,4 oranında büyümesi öngörülmektedir. Çin 
ekonomisi son dönemlerde artan teşvikler, iyileşen tüketici güveni ve güçlü dış talepten olumlu 
etkilenmiş ve beklentilere yakın bir performans sergilemiştir. Ancak gayrimenkul sektörü 
kırılganlıklargibi devam eden yapısal sorunlar ve ticaret gerilimleri Çin ekonomisindeaşağı yönlü
baskı oluşturmaktadır. 
nflasyon oranlarının birçok ekonomide hedef seviyelere yaklaşması ve bazı ülkelerde iktisadi 
faaliyette yavaşlamanın belirginleşmesi, küresel finansal koşullarda sınırlı bir gevşemey 
hazırlamıştır. Bununla birlikte, ticaret politikalarındaki belirsizlikler, özellikle büyük ekonomiler 
arasında devam eden tarife  ve korumacı eğilimler, küresel ekonomik görünüm 
üzerinde baskı oluşturmaktadır. Süregelen jeopolitik gelişm yanı sıra, fiyatlarındaki 
oynaklık ve para politikası adımlarının hızı ile zamanlaması, önümüzdeki dönemde ülkelerin 
büyüme performansınıınıǤ
Grafik 1: Küresel Büyüme ve Küresel Ticaret Hacmi Artışı (Yüzde) 
 
Kaynak: IMF Küresel Ekonomik Görünüm (Temmuz 2025Ȍǡǣ
2025 yılı küresel görünümündebir önceki yıla kıyasla yaşanankısmiyavaşlama 
dünya ticaret hacmiartış hızıdaki yavaşlamanın leşmesi 
öngörülmektedir. 2024 yılında mal ve hizmet ticaret hacmindeki artışǡküresel düzeyde yüzde 3,5,
gelişmiş ülkelerde yüzde 2,Ͳyükselen ve gelişmekte olan ekonomilerdeyüzde 5ǡͺoranında 
miş olup  ʹͲʹͷyılında sırasıyla yüzde 2,6, yüzde 1,8 ve yüzde 3,8 oranlarında 
gerçekleşmesitahmin edilmektedir. 2026 yılında ise küresel mal ve hizmet ticaretindeki artış 
hızının ve korumacılıktaki yükselişle    yavaşlayarakyüzde 1,9 olması 
enmektedir. Bu dönemde mal ve hizmet ticaretartış hızının gelişmiş ülkelerde yüzde 
1,2 oranına, yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde ise yüzde 3,2 oranına gerilemesi tahmin 
Ǥ
--77
--55
--33
--11
11
33
55
77
99
GGeelliişşmmiişş  EEkkoonnoommiilleerr
GGeelliişşmmeekkttee  OOllaann  EEkkoonnoommiilleerr
DDüünnyyaa
00
22
44
66
88
22002233 22002244 22002255TT 22002266TT
DDüünnyyaa  TTiiccaarreett  HHaaccmmii  ((MMaall  vvee  HHiizzmmeettlleerr))
GGeelliişşmmiişş  EEkkoonnoommiilleerr
YYüükksseelleenn  vvee  GGeelliişşmmeekkttee  OOllaann  EEkkoonnoommiilleerr
I. DÜNYA VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GELİŞMELER
A. DÜNYA EKONOMİSİ
ʹͲʹ4 yılında küreselölçekte büyüme görünümüǡme eğilimi sür
  te belirsizliklerin gölgesinde ǡdayanıklı bir performans sergilemiştir.
Gelişmiş ekonomiler büyümesini korurken gelişmekte olan ekonomiler is e özellikle Asya 
kaynaklı ivme kaybetmiştir. 2024 yılında başta Avrupa Merkez BankasıȋȌ
Merkez Bankası (Fed) olmak üzere gelişmiş ülke merkez bankaları büyüme ve enflasyon
dinamiklerini dikkate alarak politika faizlerinde indirim dön güsüne başlamıştır. Diğer taraftan
gelişmekte olan ülke merkez bankaları temkinli yaklaşımını sürdürmüştür. Özellikle yılın son
çeyreğinde ABD’de seçim süreci kaynaklı politika belirsizliği küresel iktisadi faaliyette belirleyici
bir unsur olmuştur. 
ʹͲʹͷyılının ilk yarısında ABD ve Çin arasında artan ticaret gerilim ǡartışları ve
önlemler, küresel ticaret sistemine yönelik belirsizlikleri derinleştirmiştir. ABD’nin ilan ettiği 
küresel ölçekte yaygın başta Çin olmak üzere bir çok ülke tarafından karşılık verilmişǡ
sert dalgalanmalara yol açmıştır. Tüm bu gelişmelerin etkisiyle
küresel büyüme baskılanmışancak ön en yüklemeli ticaret ve yatırım faaliyetleri 
dönemdebüyümeyi desteklemiştǤ
Finansal koşullar 2025 yılının ilk yarısında görece iyileşmiş, gelişmekte olan ülkelere yönelik
sermaye akımları canlanmıştır. u olumlu tabloya rağmen ǡözellikle ABD’nin uygulamayı
planladığı ilave tarifelerin ertelenmesiticaret politikası belirsiartmışǡküresel büyüme
ve ticaret üzerindeki r varlığını korumuştur.2022 yılında zirveye ulaşan küresel enflasyona
karşı alınan tedbirler belirli kazanımlar sağlanm ışken fiyat artışlarındaki düşüş süreci 
dönemde yavaş seyretmektedir. al fiyatları artış hızındaki belirgin düşüşler manşet enflasyonun
gerilemesine yardımcı olurken hizmet fiyatları artış hızı ortalama enflasyonüzerinde kalmaya
 ǤBaşlıca ekonomilerde görece y üksek seviyeler den gerilemesine rağmen
öngörülenin üzerindeseyretmesi, faiz indirimlerini ötelemiştirǤManşet enflasyonun
beklentilerle nispeten daha uyumlu bir görünüm izlediği Avro Bölgesi ve diğer gelişmiş
ekonomiler, parasal gevşeme döngüsü açısından ABD'nin önünde yer almıştır. Birçok gelişmekte
olan ülke merkez bankaları ise dış   politika faiz oranlarını düşürme
Ǥ
Küreselsalgın öncesi yirmi yıllık dönemde dünya büyümesi ortalama yüzde 3,͹son yıllardaki
omik gelişmelere paralel olarak, 2024 yılında yüzde 3,3 oranı  
ortalamaların altındabüyüme kaydedilmiştir. Dünya ekonomisinin Uluslararası Para Fonu (IMF)
tahminlerine göre 2025 yılındabir önceki yılın da altında kalarakyüzde 3ǡͲoranında büyümesi, 
2026 yılındabenzer bir görünümleyüzde 3,1 oranında büyüme kaydetmesi beklenmektedir. 
Ülkelere göre incelendiğinde, 2024 yılında ABD ekonomisi güçlü iç talep sayesinde yüzde 2,8 ile
görece yüksek bir büyüme kaydederken Avro Bölgesi nde büyüme yüzde 0,9 ile sınırlı düzeyde
kalmış, özellikle imalat sanayiindeki durgunluk ve yüksek enerji maliyetleri büyümeyi
baskılamıştır. Çin ekonomisi ihracattaki artışa rağmen zayıf iç talep ve gayrimenkul sektöründeki
bağlı olarakyüzde 5ǡͲoranında büyüme kaydetmiştir.2024 yılında yüzde 1,8 oranında
büyüyen gelişmiş 2025 ve 2026 yıllarında sırasıyla yüzde 1,5 ve yüzde 1,6
oranlarında büyümesi beklenmektedir. Türkiye’nin önemli ticaret ortağı olan Avro Bölgesinin
ʹͲʹͷ ʹͲʹ͸yıllarında sırasıyla yüzde 1 ǡͲyüzde 1,2 oranında, Almanya’nın yüzde 0,1 ve
yüzde 0,9 oranında büyümesi öngörülmektedir. Aynı dönemde Birleşik Krallık’ın sırasıyla yüzde
ͳǡʹ yüzde 1,4 oranında büyümesi beklenirken Japonya’nın yüzde 0,7 ve yüzde 0,5 oranında
büyüyeceği tahmin edilmektedir. ABD’nin ise 2025 yılında yüzde 1,9 oranında büyümesi
öngörülmekteyken 2026 yılında yüzde 2ǡͲoranında büyüyeceği tahmin edilmektedir.

Sayfa 9

6 
Ta
blo 1: Küresel Ekonomik Görünüm (Yüzde Değişim) 
 2023 2024 2025T 2026T 
Küresel Hâsıla 3,5 3,3 3,0 3,1 
Gelişmiş Ekonomiler 1,8 1,8 1,5 1,6 
 ʹǡͻ ʹǡͺ ͳǡͻ ʹǡͲ
Avro Bölgesi Ͳǡͷ Ͳǡͻ ͳǡͲ ͳǡʹ
 ǦͲǡ͵ ǦͲǡʹ Ͳǡͳ Ͳǡͻ
Diğer Gelişmiş Ekonomiler ͳǡͻ ʹǡʹ ͳǡ͸ ʹǡͳ
Yükselen ve Gelişmekte Olan Ekonomiler 4,7 4,3 4,1 4,0 
Yükselen ve Gelişmekte Olan Asya ͸ǡͳ ͷǡ͵ ͷǡͳ Ͷǡ͹
Çin ͷǡͶ ͷǡͲ Ͷǡͺ Ͷǡʹ
Yükselen ve Gelişmekte Olan Avrupa ͵ǡ͸ ͵ǡͷ ͳǡͺ ʹǡʹ
Orta Doğu ve Orta Asya ʹǡͶ ʹǡͶ ͵ǡͶ ͵ǡͷ
ǦAltı Afrika ͵ǡ͸ ͶǡͲ ͶǡͲ Ͷǡ͵
Dünya Ticaret Hacmi (Mal ve Hizmetler)  1,0 3,5 2,6 1,9 
Gelişmiş Ekonomiler Ͳǡʹ ʹǡͲ ͳǡͺ ͳǡʹ
Yükselen ve Gelişmekte Olan Ekonomiler ʹǡ͵ ͷǡͺ ͵ǡͺ ͵ǡʹ
Emtia Fiyatları  

  
 Ǧͳ͸ǡͶ Ǧͳǡͺ Ǧͳ͵ǡͻ Ǧͷǡ͹
Yakıt Dışı(Dünya Emtia İthalat Ağırlıklarına Göre Ort.)  Ǧͷǡ͹ ͵ǡ͹ ͹ǡͻ ʹǡͲ
Tüketici Fiyatları  6,6 5,6 4,2 3,6 
Gelişmiş Ekonomiler Ͷǡ͸ ʹǡ͸ ʹǡͷ ʹǡͳ
Yükselen ve Gelişmekte Olan Ekonomiler ͺǡͲ ͹ǡ͹ ͷǡͶ Ͷǡͷ
Kaynak: IMF Küresel Ekonomik Görünüm (Temmuz 2025), T: Tahmin 
2024 yılında küresel düzeyde  zayıf emtia fiyatları aşağı yönlü baskı 
oluşturmuştur. Özellikle enerji fiyatları, Rusya ǦUkrayna savaşıyla zirve seviyeleri gördükten 
gerileyerek salgın öncesi yakınsamışancak yıl ortasında başta Gazze’deki 
katliamlar ve On İki Gün Savaşı olmak üzere Orta Doğu’da yaşanan İsrail kaynaklı 
nedeniyle kısa süreli artışlar görülmüştür. 2025 yılına gelindiğinde ise emtia fiyatları genel olarak 
ılımlı bir seyir izlemekte olupküresel ticaret akımlarında gözlenen öne çekilmiş talep
ışları, bazı alt gruplarda geçici dalgalanmalara yol açmıştır.  üresel navlun fiyatlarında 
ʹͲʹͷyılınınilk yarısında kısmi artışlar gözlenmiş, ikinci çeyrekte bu eğilim yavaşlamıştır. 2025 
yılında emtia fiyatları, özellikle enerji ve gıda alt gruplarında,manşet enflasyonun düşüşüne katkı 
sunarken hizmet fiyatlarındaki dirençli seyir enflasyondaki gerilemeyi sınırlamaya devam 
etmiştir. Önümüzdeki dönemde küresel talebin görünümü, ticaret politikalarının ve jeopolitik 
ǡbaşta enerji olmak üzere emtia fiyatlarınunsurlar olacaktırǤ
Grafik 2: Ticaret Politikası ve Jeopolitik Belirsizlik Endeksi 
 
Kaynak: Ticaret Politikası Belirsizliğinin Ekonomik Etkileri, Caldara vd. (2020) Ǣ
ǡǤȋʹͲʹͳȌ
Ͳ
ʹͲͲ
ͶͲͲ
͸ͲͲ
ͺͲͲ
ͳͲͲͲ
ͳʹͲͲ
Ticaret Politikası Belirsizlik Endeksi
Ͳ
ʹͲͲ
ͶͲͲ
͸ͲͲ
ͺͲͲ
ͳͲͲͲ
ͳʹͲͲ
Jeopolitik Risk Endeksi

Sayfa 10

7
Tablo 1: Küresel Ekonomik Görünüm (Yüzde Değişim)
 2023 2024 2025T 2026T
Küresel Hâsıla 3,5 3,3 3,0 3,1
Gelişmiş Ekonomiler 1,8 1,8 1,5 1,6
 ʹǡͻ ʹǡͺ ͳǡͻ ʹǡͲ
Avro Bölgesi Ͳǡͷ Ͳǡͻ ͳǡͲ ͳǡʹ
 ǦͲǡ͵ ǦͲǡʹ Ͳǡͳ Ͳǡͻ
Diğer Gelişmiş Ekonomiler ͳǡͻ ʹǡʹ ͳǡ͸ ʹǡͳ
Yükselen ve Gelişmekte Olan Ekonomiler 4,7 4,3 4,1 4,0
Yükselen ve Gelişmekte Olan Asya ͸ǡͳ ͷǡ͵ ͷǡͳ Ͷǡ͹
Çin ͷǡͶ ͷǡͲ Ͷǡͺ Ͷǡʹ
Yükselen ve Gelişmekte Olan Avrupa ͵ǡ͸ ͵ǡͷ ͳǡͺ ʹǡʹ
Orta Doğu ve Orta Asya ʹǡͶ ʹǡͶ ͵ǡͶ ͵ǡͷ
ǦAltı Afrika ͵ǡ͸ ͶǡͲ ͶǡͲ Ͷǡ͵
Dünya Ticaret Hacmi (Mal ve Hizmetler) 1,0 3,5 2,6 1,9
Gelişmiş Ekonomiler Ͳǡʹ ʹǡͲ ͳǡͺ ͳǡʹ
Yükselen ve Gelişmekte Olan Ekonomiler ʹǡ͵ ͷǡͺ ͵ǡͺ ͵ǡʹ
Emtia Fiyatları

  
 Ǧͳ͸ǡͶ Ǧͳǡͺ Ǧͳ͵ǡͻ Ǧͷǡ͹
Yakıt Dışı(Dünya Emtia İthalat Ağırlıklarına Göre Ort.)  Ǧͷǡ͹ ͵ǡ͹ ͹ǡͻ ʹǡͲ
Tüketici Fiyatları 6,6 5,6 4,2 3,6
Gelişmiş Ekonomiler Ͷǡ͸ ʹǡ͸ ʹǡͷ ʹǡͳ
Yükselen ve Gelişmekte Olan Ekonomiler ͺǡͲ ͹ǡ͹ ͷǡͶ Ͷǡͷ
Kaynak: IMF Küresel Ekonomik Görünüm (Temmuz 2025), T: Tahmin 
2024 yılında küresel düzeyde zayıfemtia fiyatları aşağı yönlü baskı
oluşturmuştur. Özellikle enerji fiyatları, Rusya ǦUkrayna savaşı yla zirve seviyeleri gördükten
gerileyerek salgın öncesi yakınsamışancak yıl ortasında başta Gazze’deki
katliamlar ve On İki Gün Savaşı olmak üzere Orta Doğu’da yaşanan İsrail kaynaklı 
nedeniyle kısa süreli artışlar görülmüştür. 2025 yılına gelindiğinde ise emtia fiyatları genel olarak
ılımlı bir seyir izlemekte olupküresel ticaret akımlarında gözlenenöne çekilmiş talep
ışları, bazı alt gruplarda geçici dalgalanmalara yol açmıştır. üresel navlun fiyatlarında
ʹͲʹͷyılınınilk yarısında kısmi artışlar gözlenmiş, ikinci çeyrekte bu eğilim yavaşlamıştır. 2025
yılında emtia fiyatları, özellikle enerji ve gıda alt gruplarında,manşet enflasyonun düşüşüne katkı
sunarken hizmet fiyatlarındaki dirençli seyir enflasyondaki gerilemeyi sınırlamaya devam
etmiştir. Önümüzdeki dönemde küresel talebin görünümü, ticaret politikalarının ve jeopolitik
ǡbaşta enerji olmak üzere emtia fiyatlarınunsurlar olacaktırǤ
Grafik 2: Ticaret Politikası ve Jeopolitik Belirsizlik Endeksi
 
Kaynak: Ticaret Politikası Belirsizliğinin Ekonomik Etkileri, Caldara vd. (2020) Ǣ
ǡǤȋʹͲʹͳȌ
Ͳ
ʹͲͲ
ͶͲͲ
͸ͲͲ
ͺͲͲ
ͳͲͲͲ
ͳʹͲͲ
Ticaret Politikası Belirsizlik Endeksi
Ͳ
ʹͲͲ
ͶͲͲ
͸ͲͲ
ͺͲͲ
ͳͲͲͲ
ͳʹͲͲ
Jeopolitik Risk Endeksi
ık
ı finansal koşullar   küresel enflasyon, özellikle hizmet fiyatlarındaki 
dirençli seyir nedeniyle hedef seviyelere tam olarak yakınsamamıştır. 2025 yılında zayıflayan 
özel tüketim ve yatırımlar manşet enflasyonda düşüşü desteklerken çekirdek enflasyon birçok 
gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomide yüksek kalmaya devam etmǤǡ
olası etkiiyle birlikte önümüzdeki dönemde endişeleri canlı tutmaktadır.
Bu çerçevedeǡ  ankaları 2025’in ilk yarısında temkinli bir duruş sergilemiş ancak bazı 
gelişmiş ülkelerde sınırlı faiz indirimlerine gidilmiştir. ABD Merkez Bankası yılın ilk yarısında 
politika faiz oranını sabit tutarak yılın ikinci yarısında kademeli faiz indirimi sinyali vermiş, 
Avrupa Merkez Bankasıpolitika faizini sınırlı orandadüşürmüştür.Çin’de parasal gevşeme ve 
mali teşvikler devam ederken Japonya faiz artırımlarını kontrollü biçimde sürdürmektedir. 
Gelişmekte olan ülkelerde ise faiz indirimlerine dair adımlar büyük ölçüde sınırlı kalmıştır. 
Mevcut sıkı finansal koşullar ve politika belirsizlikleri altında, küresel enflasyonun 2024 yılına 
göre düşüş göstereceği ancak bazı ekonomilerde hedeflerin üzerinde kalmayı sürdüreceği 
öngörülmektedir. IMF’nin 2025 yılı tahminine göre enflasyonun gelişmiş ekonomilerde yüzde 2,5 
ve yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomilerde yüzde 5,4 olması öngörülmektedir. 
Küresel enflasyonun ise 2025 ve 2026 yıllarında sırasıyla ortalama yüzde 4,2 ve yüzde ͵ǡ͸
oranında gerçekleşeceği tahmin edilmektedirǤ
Önümüzdeki dönemde, jeopolitik gerilimlerin   sıbelirsizliklerinin, küresel 
ticarette korumacılık eğilimlerini ve tedarik zincirlerinde bozulmaları besleme olasılığı hâlen 
devam etmektedir. Ayrıca, finansal koşullarda sıkılaşmanın seyri ve beklenen gevşeme 
döngüsünün takvimi, küresel risk iştahı ve gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımları 
üzerinde belirleyici olacaktır. Son olarak, iklim değişikliğine bağlı kuraklık gibi doğal afetlerin 
sıklığının artma sı ve boyutlarının büyümesi küresel enflasyon beklentilerinde arz yönlü 
ǤȋʹͲʹ͸Ǧ2028)’ın makroekonomik politika 
çerçevesi ortaya konulurken söz konusu aşağı ve yukarı yönlü riskler dikkate alınmış, hedefle 
belirlenirken ihtiyatlı bir yaklaşım benimsenmiştir.

Sayfa 11

8
B. TÜRKİYE EKONOMİSİ
1. Büyüme
Küresel ölçekte devam eden enflasyonla mücadele politikalarının etkisiyle dış talebin zayıf
seyrettiği, jeopolitik gerilimlerin sürdüğü ve finansal koşulların nispeten sıkı seyrettiği 2024
yılında, Türkiye ekonomisi dezenflasyon sürecine uyumlu şekilde büyümesini sürdürmüştür. OVP
ȋʹͲʹͷǦ2027) kapsamında sıkı para ve maliye politikaları eşgüdüm içinde uygulanmış,
güçlenmişve iç talepte dengelenme eğilimi belirginleşerek 2024 yılı Haziran
ayından itibaren fiyatlar genel seviyesindeki artış hızı yavaşlamaya başlamıştır. 2023 yılında
yaşanan deprem felaketinin yol açtığı hasarın giderilmesine yönelik uygulanan tedbirlere ve
yürütülen yeniden yapılanma faaliyetlerine 2024 yılında da devam edilmiştir. Böylece 2024 yılı
boyunca inşaat yatırımları güçlü seyretmiş ve sabit sermaye yatırımları bir önceki yıla kıyasla
ivme kaybetmesine rağmen artış eğilimini sürdürmüştür. Yılın ikinci yarısında sıkı para ve maliye
olitikası uygulamalarının kararlılıkla devam etmesiyle birlikte özel tüketimin artış hızı azalmış
ve büyüme kompozisyonundaki dengelenmeyle dezenflasyon süreci desteklenmiştir. Böylelikle,
Türkiye ekonomisi 2024 yılında küresel ve bölgesel ölçekte artan be
eden zayıf dış talep koşulları ve finansal sıkılaşmaya rağmen dayanıklılığını koruyarak yılın
tamamında yüzde 3,3 oranında büyüme kaydetmiştir.
2024 yılında milli gelir iktisadi faaliyet kollarına göre incelendiğinde, yıl genelinde inşaat dâhil
hizmetler sektörü milli gelir büyümesine en fazla katkı sağlayan üretim sektörü olmaya devam
etmiştir. 2024 yılının tamamında inşaat dâhil hizmetler sektörü ve sanayi sırasıyla yüzde 3,6 ve
yüzde 0,2 oranlarında katma değer artışı göstermiş olup bu sektörlerin büyümeye katkıları ise
sırasıyla 2,3 puan ve 0,04 puan olmuştur. Ayrıca inşaat sektörü, beş yıllık daralmanın ardından
deprem bölgesindeki yeniden yapılanma faaliyetlerinin de etkisiyle 2023 yılında yeniden
canlanmış ve 2024 yılında ivme kazanarak yüzde 9,9 oranında güçlü bir büyüme kaydetmiştir.
Diğer taraftan, tarım sektörü önceki yıldaki seyrinin aksine yıl genelinde yüzde 5,1 oranında artış
kaydederek büyümeye0,3 puan katkı sağlamıştır.
Türkiye ekonomisi 2024 yılının ilk yarısında ılımlı bir performans sergileyerek yıllık bazda yüzde
3,7 oranında büyümüştür. Bu dönemde ivme kaybetmekle birlikte inşaat dâhil hizmetler sektörü
milli gelir büyümesinin temel sürükleyicisi olurken sanayi sektörü sıkı politikalara rağmen milli
ınırlı oranda pozitif katkıda bulunmuştur. sektörü yılın ilk yarısında bir önceki
yılın aynı dönemine göre yüzde 4,1 oranında artış kaydederken sanayi sektörü aynı dönemde
yüzde 1,0 oranında büyümüştür. Bahse konu dönemde inşaat sektörü ile ticaret, ulaştırma ve
konaklama hizmetleri ise sırasıyla yüzde 8,9 oranında ve yüzde 3,6 oranında büyüyerek iktisadi
faaliyete katkı sunmaya devam etmiştir. Tarım sektörü ise yüzde 6,4 oranında artarak milli gelir
büyümesine 0,2 puan katkı sağlamıştır.
2024 yılının ikinci yarısında ise milli gelir katma değer artışı, yüzde 3,0 seviyesinde gerçekleşerek
iktisadi faaliyetin ivme kaybetmesine rağmen pozitif seyrini koruduğunu ortaya koymuştur.
İnşaat dâhil hizmetler sektörü bu dönemde yüzde 3,2 oranında büyüyerek e
lokomotifi olmaya devam etmiştir. Sanayi sektörü ise yüzde 0,6 oranında sınırlı bir daralma
kaydetmiş ve büyümeye 0,1 puan negatif etkide bulunmuştur. Ayrıca, bu dönemde inşaat
sektöründe büyüme hız kazanarak yüzde 10,9 oranında artış kaydetmiş olup deprem bölgesinde
yürütülen yeniden yapılanma çalışmalarının büyüme üzerindeki olumlu etkisi sürmüştür. Tarım
sektörü ise aynı dönemde ivme kazanarak yüzde 4,7 oranında artış kaydetmiş ve büyümeye 0,3
puan katkı sağlamıştır.
2025 yılının ilk çeyreğinde GSYH artış hızı yüzde 2,3 oranında gerçekleşmiş olup iktisadi faaliyet
ılımlı seyretmiştir. Milli gelir üretim yönünden değerlendirildiğinde, inşaat dâhil hizmetler
sektörü yüzde 3,4 oranında artış kaydederek büyümenin arkasındaki itici güç olma

Sayfa 12

9
B. TÜRKİYE EKONOMİSİ
1. Büyüme
Küresel ölçekte devam eden enflasyonla mücadele politikalarının etkisiyle dış talebin zayıf
seyrettiği, jeopolitik gerilimlerin sürdüğü ve finansal koşulların nispeten sıkı se yrettiği 2024
yılında, Türkiye ekonomisi dezenflasyon sürecine uyumlu şekilde büyümesini sürdürmüştür. OVP
ȋʹͲʹͷǦ2027) kapsamında sıkı para ve maliye politikaları eşgüdüm içinde uygulanmış,
güçlenmişve iç talepte dengelenme eğilimi belirginleşerek 2024 yılı Haziran
ayından itibaren fiyatlar genel seviyesindeki artış hızı yavaşlamaya başlamıştır. 2023 yılında
yaşanan deprem felaketinin yol açtığı hasarın giderilmesine yönelik uygulanan tedbirlere ve
yürütülen yeniden yapılanma faaliy etlerine 2024 yılında da devam edilmiştir. Böylece 2024 yılı
boyunca inşaat yatırımları güçlü seyretmiş ve sabit sermaye yatırımları bir önceki yıla kıyasla
ivme kaybetmesine rağmen artış eğilimini sürdürmüştür. Yılın ikinci yarısında sıkı para ve maliye
olitikası uygulamalarının kararlılıkla devam etmesiyle birlikte özel tüketimin artış hızı azalmış
ve büyüme kompozisyonundaki dengelenmeyle dezenflasyon süreci desteklenmiştir. Böylelikle,
Türkiye ekonomisi 2024 yılında küresel ve bölgesel ölçekte artan be
eden zayıf dış talep koşulları ve finansal sıkılaşmaya rağmen dayanıklılığını koruyarak yılın
tamamında yüzde 3,3 oranında büyüme kaydetmiştir.
2024 yılında milli gelir iktisadi faaliyet kollarına göre incelendiğinde, yıl gene linde inşaat dâhil
hizmetler sektörü milli gelir büyümesine en fazla katkı sağlayan üretim sektörü olmaya devam
etmiştir. 2024 yılının tamamında inşaat dâhil hizmetler sektörü ve sanayi sırasıyla yüzde 3,6 ve
yüzde 0,2 oranlarında katma değer artışı göster miş olup bu sektörlerin büyümeye katkıları ise
sırasıyla 2,3 puan ve 0,04 puan olmuştur. Ayrıca inşaat sektörü, beş yıllık daralmanın ardından
deprem bölgesindeki yeniden yapılanma faaliyetlerinin de etkisiyle 2023 yılında yeniden
canlanmış ve 2024 yılında ivme kazanarak yüzde 9,9 oranında güçlü bir büyüme kaydetmiştir.
Diğer taraftan, tarım sektörü önceki yıldaki seyrinin aksine yıl genelinde yüzde 5,1 oranında artış
kaydederek büyümeye0,3 puan katkı sağlamıştır.
Türkiye ekonomisi 2024 yılının ilk yarısında ılımlı bir performans sergileyerek yıllık bazda yüzde
3,7 oranında büyümüştür. Bu dönemde ivme kaybetmekle birlikte inşaat dâhil hizmetler sektörü
milli gelir büyümesinin temel sürükleyicisi olurken sanayi sektörü sıkı politikalara rağmen milli
ınırlı oranda pozitif katkıda bulunmuştur. sektörü yılın ilk yarısında bir önceki
yılın aynı dönemine göre yüzde 4,1 oranında artış kaydederken sanayi sektörü aynı dönemde
yüzde 1,0 oranında büyümüştür. Bahse konu dönemde inşaat sektörü ile ticar et, ulaştırma ve
konaklama hizmetleri ise sırasıyla yüzde 8,9 oranında ve yüzde 3,6 oranında büyüyerek iktisadi
faaliyete katkı sunmaya devam etmiştir. Tarım sektörü ise yüzde 6,4 oranında artarak milli gelir
büyümesine 0,2 puan katkı sağlamıştır.
2024 yılının ikinci yarısında ise milli gelir katma değer artışı, yüzde 3,0 seviyesinde gerçekleşerek
iktisadi faaliyetin ivme kaybetmesine rağmen pozitif seyrini koruduğunu ortaya koymuştur.
İnşaat dâhil hizmetler sektörü bu dönemde yüzde 3,2 oranında büyüyerek e
lokomotifi olmaya devam etmiştir. Sanayi sektörü ise yüzde 0,6 oranında sınırlı bir daralma
kaydetmiş ve büyümeye0,1 puan negatif etkide bulunmuştur. Ayrıca, bu dönemde inşaat
sektöründe büyüme hız kazanarak yüzde 10,9 oranında artış kaydetmiş olup deprem bölgesinde
yürütülen yeniden yapılanma çalışmalarının büyüme üzerindeki olumlu etkisi sürmüştür. Tarım
sektörü ise aynı dönemde ivme kazanarak yüzde 4,7 oranında artış kaydetmiş ve büyümeye 0,3
puan katkı sağlamıştır.
2025 yılının ilk çeyreğinde GSYH artış hızı yüzde 2,3 oranında gerçekleşmiş olup iktisadi faaliyet
ılımlı seyretmiştir. Milli gelir üretim yönünden değerlendirildiğinde, inşaat dâhil hizmetler
sektörü yüzde 3,4 oranında artış kaydederek büyümenin arkasındaki itici güç olma
etmi
ştir. Bununla birlikte, sanayi katma değeri bu dönemdebir önceki yılın aynı dönemine göre
yüzde 1,7 oranında daralmıştır. Tarım sektörü ise iklim koşulları nedeniyle yüzde 2,1 oranında
daralarak artış eğilimini sonlandırmıştır.
2025 yılının ikinci çeyreğinde ise
yüzde 4,8 oranındabüyüme kaydederek
kazanmıştır. Bu dönemde sanayi sektörü yüzde 6,1 oranında artış kaydederek büyümeye yüzde
1,2 puan katkıda bulunurken, inşaat dâhil sektörükatma değeri yüzde 5,2 ora nında
artarak büyümeye 3,4 puan katkı muştur. Tarım sektörü
koşulları nedeniyleyüzde 3,5’lik daralma ile büyümeye 0,1 puan negatif katkıda bulunmuştur.
Böylece, 2025 yılı ilk yarısındaki ekonomik büyüme yüzde 3,6 oranında gerçekleşmiştirǤ
Grafik 3: Üretim Yoluyla GSYH Büyümesi ve Sektörel Katkılar (Yüzde Puan)

ǣTÜİK,hesaplamaları
Harcamalar yöntemiyle milli gelir incelendiğinde, 2024 yılında özel tüketim bir önceki yıla kıyasla
kaybetmiş olsa da ekonomik büyümenin ana sürükleyicisi olmaya devam etmiştir. Yüzde 4,3
oranındaki artışla büyümeye 3,0 puan katkı yapan özel tüketim, hanehalkı harcamalarındaki
dirençli seyrin sürdüğüne işaret etmiştir. Sabit sermaye yatırımları yüzde 2,7 oranında artarak
büyümeye 0,7 puan katkı sağlarken bu gelişmede özellikle inşaat yatırımlarındaki toparlanma
etkili olmuştur. Kamu tüketimi ise yüzde 0,8’lik düşüşle büyümeye 0,1 puan negatif etkide
bulunmuştur. Bu dönemde net mal ve hizmet ihracatı 1,0 puanlık pozitif katkısıyla dış talebin
büyümeye destek verdiği bir kompozisyon ortaya koymuştur.
2024 yılının ilk yarısında, Türkiye ekonomisi iç talebin öncülüğünde büyümeyi sürdürmüştür.
Özel tüketim harcamaları, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,7 oranında artarak
büyümeye 3,2 puan katkı sağlamıştır. Aynı dönemde uygulanan dezenflasyonist politikaların da
etkisiyle kamu tüketimi yüzde 0,4 oranında azalmış ve büyümeye 0,1 puanlık negatif etkide
bulunmuştur. Toplam sabit sermaye yatırımları, inşaat sektöründeki hareketliliğin etkisiyle
yüzde 3,7 oranında artış göstermiş ve büyümeye 1,0 puan katkı yapmıştır. Son beş çeyrektir
büyümeye negatif etkide bulunan net mal ve hizmet ihracatının 2024 yılı ilk yarısında ise katkısı
ͳǡͶçekleşmiştir.
2024 yılının ikinci yarısında ise özel tüketim, ilk yarıya kıyasla bir miktar ivme kaybetmiş, bir
önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,0 oranında artarak büyümeye 2,7 puan katkı sunmuştur.
Kamu tüketimi aynı dönemde yüzde 1,1 oranında azalarak ekonomik büyümeye 0,1 puan negatif
etkide bulunmuştur. Toplam sabit sermaye yatırımları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre
inşaat yatırımlarının yüzde 9,6’lık güçlü büyümesiyle birlikte yüzde 1,8 oranında artmış ve
büyümeye 0,4 puanlık katkıda bulunmuştur.
44,,00 44,,66
66,,55
44,,99 55,,33
22,,33 22,,88 33,,22
22,,33
44,,88
--11
44
99
TTaarrıımm SSaannaayyii HHiizzmmeettlleerr VVeerrggii--SSüübb.. GGSSYYHH

Sayfa 13

10 
2025 y
ılının ilk çeyreğinde, fiyat istikrarını önceliklendiren politikaların devamıyla büyüme 
kompozisyonunda iç talep dengelenmiş olmakla birlikte belirleyici olmayı sürdürmüştür. Bu 
dönemde özel tüketim harcamaları yıllık bazda yüzde 1,6 artarak büyümeye 1,1 puan katkı 
sağlamış, sabit sermaye yatırımlarındaki yüzde 1,8’lik artış ise 0,5 puanlık katkıyla iç talep 
kaynaklı toparlanmayı desteklemiştir. Böylece toplam yurt içi talebin büyümeye katkısı 2,8 puan 
düzeyinde gerçekleşmiştir. Dış ticaret açısından değerlendirildiğinde, küresel ticaret 
politikalarındaki belirsizliğe bağlı olarak ihracattaki sınırlı artış ve ithalattaki ivmelenme ile 
birlikte net mal ve hizmet ihracatı büyümeye 0,5 puan negatif etkide bulunmuştur. 
2025 yılı ikinci çeyreği özel tüketim harcamaları yüzde 5,1 oranında artarken, kamu 
harcamalarında yüzde 5,2 oranında düşüşyaşanmıştır. 2025 yılı ikinci çeyreğinde toplam tüketim 
büyümesi yüzde 3,5 oranında kaydedilirken sabit sermaye yatırımlarının büyümesi ise yüzde 8,8 
nında gerçekleşmiştir. İkinci çeyrek itibarıyla makine Ǧteçhizat yatırımları da yüzde 9,3 
oranında belirgin bir artış kaydetmiştir.Toplam yurt içi talep büyümeye 6,2 puan katkı sağlarken 
na ihracat pazarlarında süregelen zayıf dış talep koşulları ve küresel ölçekte artan korumacılık
politikalarının etkisiyle net mal ve hizmet ihracatının büyümeye 1,4 puan negatif etkide
bulunduğu görülmüştür. Bu çerçevede, yılın ikinci çeyreğinde yıllık GSYH artışı yüzde 4,8
seviyesinde gerçekleşmiştirǤ
2025 yılının ikinci yarısına yönelik tahminler, büyümenin dengeli bir görünüm sergileyeceğine 
işaret etmektedir. Sıkı parasal ve mali duruşun etkisiyle, iç talebin daha ılımlı bir patikada 
seyretmesi beklenirken, kamu harcamalarının büyümeyi destekleyici yöndeki katkısının sınırlı 
kalacağı öngörülmektedir. Dış talep tarafında ise, artan jeopolitik belirsizlikler ve küresel 
politikalarındaki kısıtlayıcı eğilimlerin, ihracatın büyümeye olan katkısını sınırlandırmaya devam 
etmesi beklenmektedir. Bu doğrultuda, yılın ikinci yarısında ekonomik büyümenin önceki yıla 
kıyasla daha dengeli bir yapıda sürmesi, 2025 yılı genelinde ise yüzde ͵ǡ͵
gerçekleşmesi öngörülmektedirǤ
Grafik 4: Harcama Yoluyla GSYH Büyümesi ve Bileşen Katkıları (Yüzde Puan) 

Kaynak: TÜİK, SBB hesaplamaları
Üretim faktörlerinin büyümeye katkısı incelendiğinde, 2024 yılında yüzde 3,3 oranında 
gerçekleşen büyümeye en büyük katkının sermaye stoku ve istihdamdan sağlandığı 
görülmektedir. 2025 yılında ise büyümenin temel belirleyicileri toplam faktör verimliliği ve 
sermaye stoku artışı olması beklen Ǥ2025 yılında gerçekleşecek yüzde 3,3 büyümeye 
 toplam faktör verimliliğinin sırasıyla 1,3 puan ve 2,0 puan katkı vermesi 
Ǥ
44,,00 44,,66 66,,55
44,,99
55,,33
22,,33
22,,88 33,,22
22,,33
44,,88
--1100
--55
00
55
1100
1155
TTooppllaamm  TTüükkeettiimm TTooppllaamm  SSaabbiitt  SSeerrmmaayyee  YYaattıırrıımmllaarrıı
SSttookk  DDeeğğiişşiimmii NNeett  MMaall  vvee  HHiizzmmeett  İİhhrraaccaattıı
GGSSYYHH

Sayfa 14

2. İstihdam
Parasal koşullardaki sıkılaşmanın olumsuz etkilerine rağmen istihdam, 2024 yılında güçlü seyrini
sürdürmüş, yıllık istihdam artışı 988 bin olurken istihdam oranı 1,2 puan artmıştır. İlgili dönemde
tüm sektörlerde istihdam artarken, tarımda 132 bin, sanayide 35 bin, hizmetlerde 656 bin ve
inşaatta 165 bin kişilik ilave istihdam sağlanmıştır. Yüzde 49,1’ini kadınların oluşturduğu
işgücündeki 837 bin kişilik artış, işgücüne katılım oranını yüzde 54,2 seviyesine taşımıştır. Bu
doğrultuda işgücüne katılım ve istihdam oranları, serinin güncellendiği 2005 yılından bu yana en
yu ǅ ksek seviyelerine ulaşmıştır. ǚ şsizlik oranı ise bir o ǅ nceki yıla go ǅ re 0,7 puan azalarak yu ǅ zde 8,7
seviyesine gerilemiş, bo ǅ ylece yu ǅ zde 9,3 olarak o ǅ ngo ǅ ru ǅ len OVP (2025-2027) tahmininin altında
gerçekleşmiştir.
Enflasyonla mücadele sürecinde 2025 yılının ilk yarısında mevsimsel etkilerinden arındırılmış
istihdam 261 bin kişi azalırken işgücüne katılım oranı 0,6 puan azalarak yüzde 53,5 olmuştur.
Aynı dönemde, i şsizlik oranı 2024 yılı dördüncü çeyreğine göre değişmeyerek yüzde 8,6
seviyesinde gerçekleşmiştir. 2025 yılı genelinde, istihdam ve işgücüne katılım oranında düşüş
beklenmekle birlikte işsizlik oranının yüzde 8,5 seviyesine gerileyeceği tahmin edilmektedir.
Grafik 5: İşsizlik Oranındaki Değişime Katkılar (Yüzde Puan)
Kaynak: TÜİK, SBB hesaplamaları, GT: Gerçekleşme Tahmini
3. Fiyat İstikrarı
2024 yılı başlarında tüketici fiyat artışlarında maliyet yönlü gelişmelerin yanı sıra ücret
ayarlamaları ile geçmiş enflasyona endeksleme eğilimi belirleyici olmuştur. Bu dönemde enerji
fiyatlarındaki 25 m3’e kadar bedelsiz doğal gaz kullanımına yönelik düzenlemenin sona ermesiyle
oluşan baz etkisi kaynaklı yükseliş ve başta kira olmak üzere hizmet enflasyonundaki atalet,
manşet enflasyon üzerindeki baskıları artırmıştır. Haziran ayından itibaren dezenflasyon süreci
başlamış, üçüncü çeyrekte enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme kay dedilmiştir. Bu
dönemde Türk lirasındaki görece istikrarlı seyir, emtia fiyatlarındaki ılımlı görünüm ve talep
koşullarındaki zayıflama enflasyondaki düşüşe katkı sağlamıştır. Yılın son çeyreğinde
dezenflasyon süreci ivme kazanırken, geçici arz koşullarına bağlı olarak gıda fiyatlarındaki
oynaklık manşet enflasyondaki iyileşmeyi sınırlamıştır. Aralık ayında belirgin yavaşlamayla
birlikte yıl sonunda TÜFE yıllık artış oranı yüzde 44,4 olarak gerçekleşerek Mayıs ayından itibaren
31,1 puanlık düşüş kaydetmiştir.
0,0
2,8
-0,6 -1,1 -1,6
-1,0 -0,7
-0,2
10,9
13,7 13,1 12,0
10,4
9,4 8,7
8,5
0
4
8
12
16
-8
-4
0
4
8
2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 (GT)
Katılım Etkisi Çalışma Çağı Nüfus Etkisi
İstihdam Etkisi İşsizlik Oranı Değişimi (Puan)
İşsizlik Oranı (Sağ Eksen)
11

Sayfa 15

12 
2025 y
ılı OcakǦAğustosdönemindeTÜFE birikimli artışı yüzde ʹͳǡͷ gerçekleşmiştirǤ 
dönemde, hizmet grubu fiyat gelişmeleri temel belirleyici olmuştur. Diğer taraftan, gıda 
fiyatlarında enflasyonist baskıların azaldığı gözleiş ǡiklim koşullarına 
bağlı arz yönlü gelişmelerbu görünümü bir miktar sınırlamıştır. Döviz kurunda sağlanan
se temel mal fiyatlarındaki artışı sınırlayarak tüketici enflasyonunun seyrinde etkili olmuşturǤ
ezenflasyon süreci, sürdürülen sıkı para politikası duruşu, Türk lirasındaki görece istikrarlı seyir 
ve ekonomi politikaları arasındaki eşgüdümün güçlenmesiyle kesintisiz olarak devam etmiş, 
Ağustos2025 itibarıyla TÜFE yıllık artış oranı yüzde 3ʹǡͻͷseviyesine gerilemiştir. Alt gruplar 
itibarıyla değerlendirildiğinde, yıllık enflasyondaki yavaşlamaya en yüksek katkı gıda ve hizmet 
gruplarından gelirken, temel mallar grubu bu kalemleri izlemiştir. 
Grafik 6: TÜFE Yıllık Artışı (Yüzde) 
Kaynak: TÜİK
Para politikasında sürdürülen kararlı duruş ǡ iye politikasının güçlü desteği ve arz yönlü 
politikaların etkisiyle, yurt içi talebin dengelenmesi, döviz kurundaki istikrarlı görünüm ve 
enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin devam etmesi sonucunda, aylık enflasyonun ana 
eğilimindeki düşüşün yılın gerikalanında da sürmesi beklenmektedir. Bu çerçevede, TÜFE yıllık 
artış oranının yıl sonunda yüzde 28,ͷseviyesine gerileyeceği öngörülmektedirǤ
4. Ödemeler Dengesi
2024 yılında küresel ticarette gözlenen toparlanma süreci, hizmet ticaretindeki güçlü artışla 
ǡ  daha sınırlı bir büyüme gerçekleşmiştir. Başta Avrupa olmak 
üzere ana ihracat pazarlarımızda ekonomik kademeli olarak canlanması ve dış talepteki 
artış, ihracatımıza olumlu yansımıştır. Türkiye, bu dönemde uyguladığı ihracat odaklı politikalar, 
pazar çeşitlendirme stratejileri ve rekabet gücünü artırmaya yönelik yapısal adımlar sayesinde 
küresel ticaretteki ivmeden fayda sağlamış ǡbu doğrultuda ihracatını artırarak dünya mal 
ihracatındaki payını yüzde 1,07 seviy sürdürmüştür. Bu dönemde mal ihracatımız bir 
önceki yıla göre yüzde 2,4 oranında artarak OVP (2025 ǦʹͲʹ͹) hedefinin sınırlı düzeyde altında 
261,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.
2024 yılında toplam mal ithalatı, enerji ve altın ithalatındaki aşağı yönlü görünümün de etkisiyle 
bir önceki yıla göre yüzde 5 oranında düşüş kaydetmiştir.Bu kapsamda, 2024 yılında ithalatǡ
ȋʹͲʹͷǦ2027) tahminlerine yakın seyrederek 344 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. 
2024 yılındayükselişeğilimini sürdürerek bir önceki yıla göre yüzde 12,5 
oranında artışla 56,3 milyar dolar seviyesine yükselmiştirǤ
75,45
44,38
32,95
10
30
50
70
90
Oca.23 Nis.23 Tem.23 Eki.23 Oca.24 Nis.24 Tem.24 Eki.24 Oca.25 Nis.25 Tem.25

Sayfa 16

13
2025 yılı Ocak ǦAğustosdönemindeTÜFE birikimli artışı yüzde ʹͳǡͷgerçekleşmiştirǤ 
dönemde, hizmet grubu fiyat gelişmeleri temel belirleyici olmuştur. Diğer taraftan, gıda
fiyatlarında enflasyonist baskıların azaldığı gözleiş ǡiklim koşullarına
bağlı arz yönlü gelişmelerbu görünümü bir miktar sınırlamıştır. Döviz kurunda sağlanan
se temel mal fiyatlarındaki artışı sınırlayarak tüketici enflasyonunun seyrinde etkili olmuşturǤ
ezenflasyon süreci, sürdürülen sıkı para politikası duruşu, Türk lirasındaki görece istikrarlı seyir
ve ekonomi politikaları arasındaki eşgüdümün güçlenmesiyle kesintisiz olarak devam etmiş,
Ağustos2025 itibarıyla TÜFE yıllık artış oranı yüzde 3ʹǡͻͷseviyesine gerilemiştir. Alt gruplar
itibarıyla değerlendirildiğinde, yıllık enflasyondaki yavaşlamaya en yüksek katkı gıda ve hizmet
gruplarından gelirken, temel mallar grubu bu kalemleri izlemiştir. 
Grafik 6: TÜFE Yıllık Artışı (Yüzde)
Kaynak: TÜİK
Para politikasında sürdürülen kararlı duruş ǡ iye politikasının güçlü desteği ve arz yönlü
politikaların etkisiyle, yurt içi talebin dengelenmesi, döviz kurundaki istikrarlı görünüm ve
enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin devam etmesi sonucunda, aylık enflasyonun ana
eğilimindeki düşüşün yılın gerikalanında da sürmesi beklenmektedir. Bu çerçevede, TÜFE yıllık
artış oranının yıl sonunda yüzde 28,ͷseviyesine gerileyeceği öngörülmektedirǤ
4. Ödemeler Dengesi
2024 yılında küresel ticarette gözlenen toparlanma süreci, hizmet ticaretindeki güçlü artışla
ǡ  daha sınırlı bir büyüme gerçekleşmiştir. Başta Avrupa olmak
üzere ana ihracat pazarlarımızda ekonomik kademeli olarak canlanması ve dış talepteki
artış, ihracatımıza olumlu yansımıştır. Türkiye, bu dönemde uyguladığı ihracat odaklı politikalar,
pazar çeşitlendirme stratejileri ve rekabet gücünü artırmaya yönelik yapısal adımlar sayesinde
küresel ticaretteki ivmeden fayda sağlamış ǡbu doğrultuda ihracatını artırarak dünya mal
ihracatındaki payını yüzde 1,07 seviy sürdürmüştür. Bu dönemde mal ihracatımız bir
önceki yıla göre yüzde 2,4 oranında artarak OVP (2025 ǦʹͲʹ͹) hedefinin sınırlı düzeyde altında
261,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.
2024 yılında toplam mal ithalatı, enerji ve altın ithalatındaki aşağı yönlü görünümün de etkisiyle
bir önceki yıla göre yüzde 5 oranında düşüş kaydetmiştir.Bu kapsamda, 2024 yılında ithalatǡ
ȋʹͲʹͷǦ2027) tahminlerine yakın seyrederek 344 milyar dolar seviyesinde gerç ekleşmiştir.
2024 yılındayükselişeğilimini sürdürerek bir önceki yıla göre yüzde 12,5
oranında artışla 56,3 milyar dolar seviyesine yükselmiştirǤ
75,45
44,38
32,95
10
30
50
70
90
Oca.23 Nis.23 Tem.23 Eki.23 Oca.24 Nis.24 Tem.24 Eki.24 Oca.25 Nis.25 Tem.25
Gr
afik 7: Cari İşlemler Dengesi/GSYH (Yüzde) 

ǣTCMB, TÜİK
Bu gelişmelerin sonucunda, 2024 yılında 10,2 milyar dolar seviyesinde kaydedilen cari işlemler 
açığı, GSYH’ya oranla yüzde 0,8 ile OVP (2025Ǧ2027) tahmininin altında kalmıştır.
2024 yılında, bir önceki yıla benzer şekilde doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve diğer 
yatırımlar kalemlerinde net sermaye girişleri gerçekleşmiştir. Buna karşılık, net hata ve noksan 
kalemi kaynaklı sermaye hareketlerinde ise 2024 yılında bir önceki yıla göre net çıkış yönünde 
artış kaydedilmiştir.
2025 yılının ilk yedi ayında ihracat, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,1 oranında 
artarak 156,3 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Bu artışta, küresel ticaretteki yavaşlamaya 
rağmen ihracat miktar endeksindeki yükselişin yanı sıra ihracat birim değerindeki artış da 
belirleyici olmuştur. 2025 yılı ihracatının yüzde 4,6 oranında artarak 273,8 milyar dolar 
seviyesinde gerçekleşmesi tahmin edilmektedir.
2025 yılının ilk yedi ayında ithalat bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 6,9 oranında artarak 
212,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiş2025 yıl genelinde ithalatın yüzde 6,7 oranında 
͵͸͹kaydedileceğiǤ
Seyahat gelirleri ise 2025 yılının ilk 6 ayında yüzde 7,9 oranında artarak 23,8 milyar dolar 
seviyesine yükselmiş olup yıllıklandırılmış olarak 2024 yılının Haziran ayına göre yüzde 10,5 
oranında artışla 58,1 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Yılın kalan aylarında seyahat gelirlerinin 
ılımlı oranda yükselerek OVP (2025Ǧ2027) hedefinin üzerine çıkması ve 2025 yılında 60 milyar 
dolar seviyesinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
Söz konusu gelişmeler ışığında, cari işlemler açığının 2025 yılında OVP (2025ǦʹͲʹ͹Ȍ
göre daha düşük seviyedeǡʹʹǡ͸kaydedilmesi öngörülmektedir. 2025 yılı cari 
işlemler açığının GSYH’ya oranının yüzde1,4 seviyesinde gerçekleşmesi, enerji hariç cari işlemler 
dengesinin ise GSYH’ya oranla yüzde 1,7 fazla vermesi öngörülmektedirǤ
-1,8
2,0
-4,3
-0,8
-5,1
-3,5
-0,8
-7
-5
-3
-1
1
3
2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024

Sayfa 17

14
5. Fin
ansal İstikrar
Sıkı para politikasıyla beraber parasal aktarım mekanizmasını güçlendirmek ve TL’ye geçişi teşvik
acıyla atılan makroihtiyati politika adımları dezenflasyon sürecini desteklemiştir. Bu
çerçevede, kredi büyümesi sınırlandırılarak enflasyonla uyumlu seviyelerde seyretmesi
sağlanmış ve TL finansal varlık ağırlığı artmaya devam etmiştir. Firmaların yabancı ȋȌ
kredi riskini azaltmak amacıyla YP kredi büyüme hızına ilişkin sınır tedrici olarak düşürülerek
Mart 2025’te aylık yüzde 0,5 seviyesine getirilmiştir. Ayrıca YP kredi büyüme sınırından istisna
tutulan kredilerin kapsamı da daraltılmıştır. Söz konusu önlemler neticesinde kur etkisinden
arındırılmış ve yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı Ağustos ayı itibarıyla yüzde 18,4 seviyesine
gerilemiştir. Ocak ayında TL kredi büyümesine getirilen sınırların farklılaştırılmasıyla TL/YP
kredi değişimleri arasındaki fark TL krediler lehine açılmaya başlamıştır. Ağustos ayı itibarıyla TL
ticari kredi artışı yüzde 32,9 seviyesinde seyretm iştir. Tüketici kredilerinde, makroihtiyati
tedbirlerin yanı sıra sıkı finansal koşulların etkisiyle yıl başından itibaren dengelenme süreci
gözlenmiştir.
Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, iktisadi faaliyetteki dengelenmeye de bağlı olarak
Temmuz 2025 tarihi itibarıyla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,7’den yüzde 2,2’ye
yükselmiştir. Bu artışta, tüketici kredileri ve kredi kartlarının alacak bakiyesindeki yükseliş etkili
olurken alt kırılıma bakıldığında en fazla artışın ihtiyaç kredileri ile bireysel kredi kartı alacak
bakiyelerinde gerçekleştiği görülmüştür. Son dönemde yaşanan bu artışa bağlı olarak ǡʹͲʹͶ
Eylül ve 2025 Temmuz aylarında, dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş ihtiyaç
kredileri ile bireysel kredi kartlarına yeniden yapılandırma imkânı getirmiştir. Yapılandırma
düzenlemesinin ilerleyen süreçte, tahsili geciken ihtiyaç kredileri ve bireysel kredi kartlarının
banka bilançolarının aktif kalitesine yönelik oluşturacağı riski azaltması beklenmektedir. Buna
ilaveten ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı finansal piyasalar
açısından riskleri sınırlandırmaktadır.
DK’nın, Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan döviz alış kurlarını
artırıcı yönde kararı 2025 yılı Ocak ayı itibarıyla uygulanmaya başlanmış, karar sektörün
SYR’sinde bir miktar gerilemeye neden olmuştur. Diğer taraftan, uzun süredir
kredilere uygulanmakta olan yüksek risk ağırlıklarına son verilmiş, kararın sektör SYR’si üzerinde
artırıcı yönde etkisi olmuştur. Aralık 2024 itibarıyla söz konusu düzenlemelerin öncesinde yüzde
19,7 seviyesinde bulunan sektör SYR’si, Temmuz 2025 tarihi itibarıyla yüzde 18,2 seviyesi
kaydedilmiştir. Söz konusu rasyo, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8’lik yasal alt sınırın ve
BDDK’nın yüzde 12 olarak belirlediği hedef oranın üzerinde seyretmeye devam etmektedir.
KKM uygulamasından çıkış stratejisi kapsamında, daha önce sağlanan desteklerin tedricen
azaltılmasıyla birlikte KKM bakiyesi hızla düşüş eğilimine girmiştir. Ağustos 2025 tarihi itibarıyla
toplam KKM bakiyesi geçen yılın aynı dönemine kıyasla 47 milyar dolardan 9,7 milyar dol
gerilemiştir. TL dönüşümlü KKM bakiyesi Aralık 2024 tarihinde sıfırlanmış olup kalan bakiye
yalnızca döviz dönüşümlü hesaplardan oluşmaktadır. TL mevduat tercihlerindeki artışla birlikte
KKM’den YP mevduata geçişler sınırlı kalmış, TL cinsi mevduatın payı (KKM dâhil) yüzde 62,3’e
yükselerek dolarizasyon eğiliminde azalış gözlenmiştir. 23 Ağustos 2025’te KKM hesaplarının
açma ve yenileme işlemleri sonlandırılmıştır.
Bankacılık sektörünün likidite göstergeleri, yabancı para pozisyonu ve kaldıraç oranı da
sürdürülebilir seviyelerde seyretmekte olup Basel standartlarına uyumlu likidite karşılama oranı
yükümlülüğütüm bankalar tarafından ǤAyrıcabankacılık sisteminin likidite
dayanıklılığını artırmada önemli bir adım olan net istikrarlıfonlama oranıuygulaması, sektördeki
likidite riskine karşı güvence sağlamıştır.

Sayfa 18

15
5. Finansal İstikrar
Sıkı para politikasıyla beraber parasal aktarım mekanizmasını güçlendirmek ve TL’ye geçişi teşvik
acıyla atılan makroihtiyati politika adımları dezenflasyon sürecini desteklemiştir. Bu
çerçevede, kredi büyümesi sınırlandırılarak enflasyonla uyumlu seviyelerde seyretmesi
sağlanmış ve TL finansal varlık ağırlığı artmaya devam etmiştir. Firmaların yabancı ȋȌ
kredi riskini azaltmak amacıyla YP kredi büyüme hızına ilişkin sınır tedrici olarak düşürülerek
Mart 2025’te aylık yüzde 0,5 seviyesine getirilmiştir. Ayrıca YP kredi büyüme sınırından istisna
tutulan kredilerin kapsamı da daraltılmıştır. Söz ko nusu önlemler neticesinde kur etkisinden
arındırılmış ve yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı Ağustos ayı itibarıyla yüzde 18,4 seviyesine
gerilemiştir. Ocak ayında TL kredi büyümesine getirilen sınırların farklılaştırılmasıyla TL/YP
kredi değişimleri arasındaki fark TL krediler lehine açılmaya başlamıştır. Ağustos ayı itibarıyla TL
ticari kredi artışı yüzde 32,9 seviyesinde seyretm iştir. Tüketici kredilerinde, makroihtiyati
tedbirlerin yanı sıra sıkı finansal koşulların etkisiyle yıl başından itibaren dengelenme süreci
gözlenmiştir.
Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, iktisadi faaliyetteki dengelenmeye de bağlı olarak
Temmuz 2025 tarihi itibarıyla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,7’den yüzde 2,2’ye
yükselmiştir. Bu artışta, tüketici kredileri ve kredi kartlarının alacak bakiyesindeki yükseliş etkili
olurken alt kırılıma bakıldığında en fazla artışın ihtiyaç kredileri ile bireysel kredi kartı alacak
bakiyelerinde gerçekleştiği görülmüştür. Son dönemde yaşanan bu artışa bağlı olarak ǡʹͲʹͶ
Eylül ve 2025 Temmuz aylarında, dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş ihtiyaç
kredileri ile bireysel kredi kartlarına yeniden yapılandırma imkânı getirmiştir. Yapılandırma
düzenlemesinin ilerleyen süreçte, tahsili geciken ihtiyaç kredileri ve bireys el kredi kartlarının
banka bilançolarının aktif kalitesine yönelik oluşturacağı riski azaltması beklenmektedir. Buna
ilaveten ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı finansal piyasalar
açısından riskleri sınırlandırmaktadır.
DK’nın, Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan döviz alış kurlarını
artırıcı yönde kararı 2025 yılı Ocak ayı itibarıyla uygulanmaya başlanmış, karar sektörün
SYR’sinde bir miktar gerilemeye neden olmuştur. Diğer taraftan, uzun süredir
kredilere uygulanmakta olan yüksek risk ağırlıklarına son verilmiş, kararın sektör SYR’si üzerinde
artırıcı yönde etkisi olmuştur. Aralık 2024 itibarıyla söz konusu düzenlemelerin öncesinde yüzde
19,7 seviyesinde bulunan sektör SYR’si, Temmuz 2025 tarihi itibarıyla yüzde 18,2 seviyesi
kaydedilmiştir. Söz konusu rasyo, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8’lik yasal alt sınırın ve
BDDK’nın yüzde 12 olarak belirlediği hedef oranın üzerinde seyretmeye devam etmektedir.
KKM uygulamasından ç ıkış stratejisi kapsamında, daha önce sağlanan desteklerin tedricen
azaltılmasıyla birlikte KKM bakiyesi hızla düşüş eğilimine girmiştir. Ağustos 2025 tarihi itibarıyla
toplam KKM bakiyesi geçen yılın aynı dönemine kıyasla 47 milyar dolardan 9,7 milyar dol
gerilemiştir. TL dönüşümlü KKM bakiyesi Aralık 2024 tarihinde sıfırlanmış olup kalan bakiye
yalnızca döviz dönüşümlü hesaplardan oluşmaktadır. TL mevduat tercihlerindeki artışla birlikte
KKM’den YP mevduata geçişler sınırlı kalmış, TL cinsi mevduatın p ayı (KKM dâhil) yüzde 62,3’e
yükselerek dolarizasyon eğiliminde azalış gözlenmiştir. 23 Ağustos 2025’te KKM hesaplarının
açma ve yenileme işlemleri sonlandırılmıştır.
Bankacılık sektörünün likidite göstergeleri, yabancı para pozisyonu ve kaldıraç oranı da
sürdürülebilir seviyelerde seyretmekte olup Basel standartlarına uyumlu likidite karşılama oranı
yükümlülüğütüm bankalar tarafındanǤAyrıcabankacılık sisteminin likidite
dayanıklılığını artırmada önemli bir adım olan net istikrarlıfonlama oranıuygulaması, sektördeki
likidite riskine karşı güvence sağlamıştır.

Fi
nansal istikrarın güçlenmesiyle Şubat 2025 itibarıyla 244 baz puana kadar düş Türkiye’nin
ȋȌǡküresel ticaretten ve yurt içi gelişmelerin etkisiy
ayında 378 puan seviyelerinde seyretmiş, devam eden dönemdekaydedilen olumlu gelişmelerle
ʹ͹Ͳaltına gerilemiştir.
Pay senedi piyasalarında, yılın ilk sekiz ayında yabancı yatırımcı ilgisi geçen yılın aynı dönemine
göre toparlanma kaydetmiş ve toplam 1.950 milyon dolar düzeyinde yabancı yatırım girişi
olmuştur. Söz konusu dönemde yerli yatırımcı ilgisi ılımlı düzeylerde gerçekleşerek 2025 yılı
Ağustos ayı itibarıyla yerli yatırımcı sayısı 6 milyonun üzerinde kaydedilmiştir. BİST 100
Endeksinde ise yılın ilk çeyreğinde 11 bin seviyesine yaklaşılırken ilerleyen dönemlerde küresel
piyasalarda yaşanan belirsizliklerin risk iştahını düşürmesine paralel olarak aşağı yönlü
hareketler görülmüştür. Buna karşın enflasyonun ve faiz oranlarının gerileyeceği beklentisiyle
ͳͳ yukarı yönlü seyir sürmektedir. Pay senedi
piyasalarının arz tarafında ise firmaların özkaynak finansmanını yılın ilk iki ayında
gerçekleştirdikleri gözlenmiştir. 2025 yılının ilk altı ayı itibarıyla yapılan 12 adet halka arzın
toplam büyüklüğü 28,5 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.
Uluslararası karşılaştırmalarda, Türkiye’nin borçluluk göstergeleri düşük seviyelerde seyretmeye
devam etmektedir. Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) verilerine göre, 2024 yılında kamu
borcunun milli gelire oranı bir önceki yıla kıyasla 4,8 puan gerileyerek yüzde 24,8 olmuştur. Bu
seviye, gelişmekte olan ülkelerin yüzde 70,5’lik ve gelişmiş ülkelerin yüzde 104,7’lik
ortalamalarının oldukça altındadır. Benzer şekilde hanehalkı borçluluğu da uluslararası
ortalamaların belirgin biçimde altında seyretmektedir. 2024 yılında Türkiye’de hanehalkı
borcunun GSYH’ya oranı bir önceki yıla göre 1,2 puan düşerek yüzde 9,7’ye gerilemiştir. Aynı
dönemde gelişmekte olan ülkelerin ortalaması yüzde 46,6, gelişmiş ülkelerin ortalaması ise yüzde
67,0 olarak gerçekleşmiştir.
Türkiye’de reel sektör borcunun GSYH’ya oranı da gelişmekte olan ülke ortalamalarının belirgin
şekilde altında seyretmiştir. Nitekim 2024 yılı sonunda söz konusu oran, 2023 yılına göre 8,5 puan
azalarak yüzde 38,5’e gerilemiştir. Aynı dönemde Çin hariç gelişmekte olan ülkelerde reel sektör
borcunun GSYH’ya ıyüzde 56,5 olarak gerçekleşmiş ǤAyrıca reel sektör firmalarının net
döviz pozisyon açığı 2025 itibarıyla 2024 yıl sonuna göre 3 ͺmilyar dolar artış
göstermiştir. Bu artışta firmaların yurt içi dışıdöviz kredilerindeki yükseliş etkili
olmuştur. Kısa vadeli döviz pozisyonu fazlası ise aynı dönemde gerileyerek Ͷǡͷ
kaydedilmiştirǤ
6. Kamu Maliyesi
2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda bütçe açığının GSYH’ya oranının yüzde 6,4 olacağı
öngörülmüştür. Bununla birlikte, deprem harcamalarının öngörülenin altında kalması ve
f tedbirlerinin etkisiyle merkezi yönetim bütçe harcamalarında
azalış yaşanmıştır. Ayrıca, gelir tahsilatında etkinliği artırmaya yönelik politikalar neticesinde
merkezi yönetim bütçe gelirleri tahminlerin üzerinde gerçekleşmiştir. Söz konusu gelişmelerin
etkisiyle bütçe açığı öngörülenin altında kalarak yıl sonunda GSYH’ya oranla yüzde 4,7
seviyesinde gerçekleşmiştir. GSYH’ya oranla yüzde 1,7 olarak gerçekleşen deprem harcamaları
hariç tutulduğunda ise bütçe açığının milli gelire oranı yüzde 3 olmuştur.
ʹ024 yılında genel devlet toplam gelirleri GSYH’ya oran olarak bir önceki yıla göre 1,4 puan,
genel devlet toplam harcamaları ise 1 puan artmıştır. 2024 yılında 2023 yılına göre, genel devlet
cari giderlerinde 1,5 puan artış yaşanırken, transfer harcamalarında 0,4 puan, yatırım
harcamalarında ise 0,1 puan azalış gerçekleşmiştir. Bu çerçevede, GSYH’ya oran olarak genel
devlet açığı 0,4 puan azalarak yüzde 4,6 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Sayfa 19

16
2024 y
ılında kamu kesimi borçlanma gereğinin GSYH’ya oranı bir önceki yıla göre 0,3 puan
artarak yüzde 5,8 düzeyinde gerçekleşmiştir. Aynı dönemde, AB tanımlı genel yönetim borç
stokunun GSYH’ya oranı ise 4,6 puan azalış göstererek yüzde 24 düzeyinde gerçekleşmiştir.
ȋʹͲʹͷǦ2027)’de, 2025 yılı merkezi yönetim bütçe açığının GSYH’ya oranla yüzde 3,1 olacağı
öngörülmüştür. Bununla birlikte, iç ve dış gelişmelerle makroekonomik büyüklüklere bağlı
olarak gelir performansının hedefin bir miktar altında kalmasının etkisiyle 2025 yılında merkezi
yönetim bütçe açığının GSYH’ya oranının yüzde 3,6 düzeyinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
Depremlerde hasar gören bölgelerin yeniden imarı amacıyla 2025 yılında 489 milyar TL
harcama yapılacağı öngörülmektedir. Bu doğrultuda, 2025 yıl sonunda deprem harcamaları
hariç bütçe açığının GSYH’ya oranla yüzde 2,8 olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
2025 yılında, bir önceki yıla göre, genel devlet toplam gelirlerinin GSYH’ya oranının 0,4 puan
artması, genel devlet toplam harcamalarının ise 1,1 puan azalması beklenmektedir. Aynı
dönemde, genel devlet yatırım harcamalarının 0,2 puan, transfer harcamalarının 0,9 puan
azalması öngörülmektedir. Bu çerçevede, GSYH’ya oran olarak genel devlet açığının bir önceki
yıla göre 1,5 puan azalarak yüzde 3,1, genel devlet faiz dışı fazlasının ise yüzde 0,3 ol
gerçekleşmesi beklenmektedir.
2025 yılında kamu kesimi genel dengesinin GSYH’nın yüzde 3,5’i oranında açık vermesi, AB
tanımlı genel yönetim borç stokunun GSYH’ya oranının ise yüzde 24,6 olması beklenmektedir.

Sayfa 20

17
2024 yılında kamu kesimi borçlanma gereğinin GSYH’ya oranı bir önceki y ıla göre 0,3 puan 
artarak yüzde 5,8 düzeyinde gerçekleşmiştir. Aynı dönemde, AB tanımlı genel yönetim borç
stokunun GSYH’ya oranı ise 4,6 puan azalış göstererek yüzde 24 düzeyinde gerçekleşmiştir.
ȋʹͲʹͷǦ2027)’de, 2025 yılı merkezi yönetim bütçe açığının GSYH’ya oranla yüzde 3,1 olacağı
öngörülmüştür. Bununla birlikte, iç ve dış gelişmelerle makroekonomik büyüklüklere bağlı
olarak gelir performansının hedefin bir miktar altında kalmasının etkisiyle 2025 yılında merkezi
yönetim bütçe açığının GSYH’ya oran ının yüzde 3,6 düzeyinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
Depremlerde hasar gören bölgelerin yeniden imarı amacıyla 2025 yılında 489 milyar TL
harcama yapılacağı öngörülmektedir. Bu doğrultuda, 2025 yıl sonunda deprem harcamaları
hariç bütçe açığının GSYH’ya oranla yüzde 2,8 olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
2025 yılında, bir önceki yıla göre, genel devlet toplam gelirlerinin GSYH’ya oranının 0,4 puan
artması, genel devlet toplam harcamalarının ise 1,1 puan azalması beklenmektedir. Aynı
dönemde, genel devlet yatırım harcamalarının 0,2 puan, transfer harcamalarının 0,9 puan
azalması öngörülmektedir. Bu çerçevede, GSYH’ya oran olarak genel devlet açığının bir önceki
yıla göre 1,5 puan azalarak yüzde 3,1, genel devlet faiz dışı fazlasının ise yüzde 0,3 ol 
gerçekleşmesi beklenmektedir. 
2025 yılında kamu kesimi genel dengesinin GSYH’nın yüzde 3,5’i oranında açık vermesi, AB 
tanımlı genel yönetim borç stokunun GSYH’ya oranının ise yüzde 24,6 olması beklenmektedir.
 
II. MAKROEKONOMİK POLİTİKA ÇERÇEVESİ VE TE MEL AMAÇLAR
Program dönemindeǡOn İkinci Kalkınma Planı ȋʹͲʹͶǦʹͲʹͺȌğrultusundaǡ
dayanıklılığı ǡsürdürülebilirve kapsayıcıbüyümeǡkalıcı refah artışına 
gelir dağılımına katkı sunacak şekildeınısağlası, finansal istikrarısı
ekonominin üretkenliğin artırılması rekabetçi güçlendir 
amaçtır. 
nflasyonla mücadele kapsamında elde edilen kazanımların devamıyla beraber talep koşullarının 
 umlu bir patikada seyretmesi sağlanırken arz yönlü büyüme dinamiklerini 
güçlendirecek politikalara hız verilecektir. 
alkınmışlık düzeyinin ve uzun vadeli büyüme potansiyelinin yükseltilmesi amacıylaözellikle 
teknolojik gelişme yoluyla toplam faktör verimliliğini artıracak politikalar, beşeri sermayenin 
niteliğini yükseltecek beceri dönüşüm programları ile üretken yatırımların desteklenmesi 
aye birikiminin hızlandırılmasını sağlayacak yapısal adımlar bütüncül bir çerçevede 
uygulanacaktırǤ
döneminde enflasyonla mücadele kapsamında para, maliye ve gelirler politikalarının 
eşgüdüm içerisinde ve hedef odaklı bir şekilde uygulanması kararlılıkla sürdürülecektir Ǥ
Dezenflasyon sürecinin devamını sağlamaya yönelik talep koşullarını dengeleyici sıkı  
duruşusürdürülecekǡeşzamanlı olarak olası arz kısıtlarına karşı orta ve uzun vadeli yapısal 
dönüşüm adımlarına devam edilecektir.      
ǡgelirler politikası ise fiyat istikrarı  yönetimi dikkate alınarak 
dağılımıduyarlılıkgözetilecek şekilde uygulanmaya devam edǤ
Küresel ticarette artan belirsizlikler, korumacılık eğilimleri ve tedarik zincirlerinde yaşanan 
dönüşüm dikkate alınarak Türkiye’nin değer zincirlerindeki konumunu güçlendirmekküresel 
ihracat pazarından daha fazla pay almasını sağlamak üzere teknoloji yoğun ve katma değeri 
yüksek üretimi ve ihracatı artırmaya yönelik politikalara odaklanılacaktır. Ǧ
  
ekosisteminin teşvikiyleerli üretim kapasitesi güçlendirilirken ihracatın ürün ve pazar çeşitliliği 
artırılacaktır.Böyleccari işlemler dengesinde kalıcı ve sürdürülebilir iyileşme sağlanacaktır. Cari 
işlemler açığının finansmanında ise doğrudan yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi ve 
finansman araçlarının etkinleştirilmesiyle üretim odaklı kaynakların ön plana çıkarılması ve 
sürdürülebilir bir finansman yapısının oluşturulması hedeflenmektedir. Yatırımcı güvenini 
artıracakiş yapma ortamını güçlendirecek düzenlemeler Program döneminde hayata 
geçirilerek ekonomi genelinde topyekûn bir iyileşme sağlaması öngörülmektedir.
Uygulanan politikaların sağladığı kazanımlar doğrultusunda, Program döneminde ülkemizin 
yüksek gelir grubu ülkeler
1arasında yer alması öngörülmektedir. Bu gr  
sürdürülebilir kılınması ve küresel ölçekte rekabet gücünün artırılması için büyümenin niteliğinin 
artırılması kritik önem arz etmektedir. Bu doğrultudasürdürülebilir kalkınma ilkeleri gözetilerek 
verimlilik artışını destekleyen yapısal dönüşümlerin hayata geçirilmesi, yenilikçi ve teknoloji 
odaklı üretim yapısının güçlendirilmesi ǡbeşerî sermayenin niteliğinin yükseltilmesi, kurumsal 
geliştirilmesi temel öncelikler arasında yer almaktadır.
 
1Gelir grubu sınıflandırmasında Dünya Bankası tarafından Atlas Yöntemi kullanılarak yapılan  
alınmaktadır. 
II. MAKROEKONOMİK POLİTİKA ÇERÇEVESİ VE TE MEL AMAÇLAR
Program dönemindeǡOn İkinci Kalkınma Planı ȋʹͲʹͶǦʹͲʹͺȌğrultusundaǡ
dayanıklılığı ǡsürdürülebilirve kapsayıcıbüyümeǡkalıcı refah artışına 
gelir dağılımına katkı sunacak şekildeınısağlası, finansal istikrarısı
ekonominin üretkenliğin artırılmasırekabetçigüçlendir
amaçtır. 
nflasyonla mücadele kapsamında elde edilen kazanımların devamıyla beraber talep koşullarının
 umlu bir patikada seyretmesi sağlanırken arz yönlü büyüme dinamiklerini
güçlendirecek politikalara hız verilecektir. 
alkınmışlık düzeyinin ve uzun vadeli büyüme potansiyelinin yükseltilmesi amacıylaözellikle
teknolojik gelişme yoluyla toplam faktör veri mliliğini artıracak politikalar, beşeri sermayenin
niteliğini yükseltecek beceri dönüşüm programları ileüretken yatırımların desteklenmesi 
aye birikiminin hızlandırılmasını sağlayacak yapısal adımlarbütüncül bir çerçevede
uygulanacaktırǤ
döneminde enflasyonla mücadele kapsamında para, maliye ve gelirler politikalarının
eşgüdüm içerisinde ve hedef odaklı bir şekilde uygulanması kararlılıkla sürdürülecektirǤ
Dezenflasyon sürecinin devamını sağlamaya yönelik talep koşullarını dengeleyici sık ı
duruşusürdürülecekǡeşzamanlı olarak olası arz kısıtlarınakarşı orta ve uzun vadeli yapısal
dönüşüm adımlarına devam edilecektir.      
ǡgelirler politikası ise fiyat istikrarı yönetimi dikkate alınarak 
dağılımıduyarlılıkgözetilecek şekilde uygulanmaya devam edǤ
Küresel ticarette artan belirsizlikler, korumacılık eğilimleri ve tedarik zincirlerinde yaşanan
dönüşüm dikkate alınarak Türkiye’nin değer zincirlerindeki konumunu güçlendirmekküresel
ihracat pazarından daha fazla pay almasını sağlamak üzere teknoloji yoğun ve katma değeri
yüksek üretimi ve ihracatı artırmaya yönelik politikalara odaklanılacaktır. Ǧ
  
ekosisteminin teşvikiyleerli üretim kapasitesi güçlendirilirken ihracatın ürün ve pazar çeşitliliği
artırılacaktır.Böyleccari işlemler dengesinde kalıcı ve sürdürülebilir iyileşme sağlanacaktır. Cari
işlemler açığının finansmanında ise doğrudan yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi ve 
finansman araçlarının etkinleştirilmesiyle üretim odaklı kaynakların ön plana çıkarılması ve
sürdürülebilir bir finansman yapısının oluşturulması hedeflenmektedir. Yatırımcı güvenini
artıracakiş yapma ortamını güçlendirecek düzenlemeler Program döneminde hayata
geçirilerek ekonomi genelinde topyekûn bir iyileşme sağlaması öngörülmektedir.
Uygulanan politikaların sağladığı kazanımlar doğrultusunda, Program döneminde ülkemizin
yüksek gelir grubu ülkeler 1arasında yer alması öngörülmektedir. Bu gr  
sürdürülebilir kılınması ve küresel ölçekte rekabet gücünün artırılması için büyümenin niteliğinin
artırılması kritik önem arz etmektedir. Bu doğrultudasürdürülebilir kalkınma ilkeleri gözetilerek
verimlilik artışını destekleyen yapısal dön üşümlerin hayata geçirilmesi , yenilikçi ve teknoloji
odaklı üretim yapısının güçlendirilmesi ǡbeşerî sermayenin niteliğinin yükseltilmesi, kurumsal
geliştirilmesi temel öncelikler arasında yer almaktadır.
 
1Gelir grubu sınıflandırmasında Dünya Bankası tarafından Atlas Yöntemi kullanılarak yapılan  
alınmaktadır.

Sayfa 21

18 
Önüm
üzdeki dönemde makroekonomik politika çerçevesini destekleyecek temel politika alanları 
aşağıdaki başlıkları içermektedir.
 Makroekonomik ve finansal istikrarın kalıcı hale getirilmesi
 aştırma geliştirme ve yenilikartırılması
 Yeşil ve dijital dönüşüm odaklı gelişi
 Beşeri sermayenin değişendemografik yapıyı dikkate alarak nitelik ve beceri düzeyinin
güçlendirilmesi ve işgücü verimliliğinin artırılması 
 İşgücü piyasasının etkinliğinin, işgücüne katılımın veyükseltilmesi
 atırımve iş yapmaortamının iyileştirilmesi ve öngörülebilirliğin güçlendirilmesi
 Kamu mali çerçevenin güçlendirilmesiayıt dışıazaltılması

Sayfa 22

19
Önümüzdeki dönemde makroekonomik politika çerçevesini destekleyecek temel politika alanları
aşağıdaki başlıkları içermektedir.
 Makroekonomik ve finansal istikrarın kalıcı hale getirilmesi
 aştırma geliştirme ve yenilikartırılması
 Yeşil ve dijital dönüşüm odaklı gelişi
 Beşeri sermayenin değişendemografik yapıyı dikkate alarak nitelik ve beceri düzeyinin
güçlendirilmesi ve işgücü verimliliğinin artırılması 
 İşgücü piyasasının etkinliğinin, işgücüne katılımın veyükseltilmesi
 atırımve iş yapmaortamının iyileştirilmesi ve öngörülebilirliğin güçlendirilmesi
 Kamu mali çerçevenin güçlendirilmesiayıt dışıazaltılması
 
III. MAKROEKONOMİK HEDEFLER VE POLİTİKALAR 2
1. Büyüme 
Program döneminde büyüme, dezen flasyon süreciyle uyu m gözetilerek potansiyel seviyesinin 
üzerine çıkmayacak bir yaklaşımlasürdürülecektir. Uygulanacak politikalarüretim kapasitesinin 
artırılmasını destekleyerek potansiyel büyümeyi artıracaktır. Bu kapsamda, üretim faktörlerinin 
etkin kullanımını sağlayacak yapısal dönüşümler aracılığıyla beşeri sermayenin niteliğinin 
artırılması, sermaye birikiminin üretken alanlara yönlendirilmesi ve toplam faktör verimliliğinde 
kalıcı kazanımların sağlanması öngörülmektedir.
Sürdürülebilir büyümenin ve kalıcı refah artışının temel kaynağı olan toplam faktör verimliliğinin 
Program döneminde büyümeye katkı sunmasıbeklenmektedir. Bu dönemde enflasyondaki düşüş 
sürecine ek olarak hayata geçirilecek yapısal dönüşüm adımlarının etkisiyle tarım, sanayi ve 
hizmet sektörlerinde gerçekleşecek verimlilik artışlarınınüretim maliyetlerini azaltarak, 
tahsisinde etkinliği artırarak ve arz kapasitesini yükselterek büyümenin sürdürülebilirliğini 
öngörülmektedir.
Arz yönlü büyümeyi desteklemek üzere yüksek katma değer oluşturma kapasitesi, yoğun 
teknoloji kullanımı, geniş istihdam olanakları ve ihracat potansiyeliyle ekonomik büyümenin itici 
gücünü oluşturan sanayi sektöründe yapısal dönüşümün sağlanmasına yönelik politikalar 
önceliklendirilecektir. Bu doğrultuda, Ar Ǧ
ve yenilik ekosisteminin geliştirilmesinin yanı sır 
kaynak verimliliğini artıran ve çevresel sürdürülebilirliği gözeten yeşil   dönüşüm 
politikaları ile üretim süreçlerinde verimliliği ve rekabetçiliği artırmayı amaçlayan uygulamalar 
bütüncül bir yaklaşımla desteklenecektir.
İş ve yatırım ortamının iyileştirilmesi odaklı politikalara hız verilirken kamu altyapı 
yatırımlarının özel sektör yatırımlarını tamamlayıcı nitelikte etkinleştirilmesi sağlanacaktır. 
Üretim bölgeleriyle limanları demiryoluyla bağlayarak iç ve dış pazara erişimlerini güçlendirecek
iltisak hattı yatırımlarının tamamlanmasıyla tarım ve sanayi üretiminin ticaret sektörleriyle daha 
hızlı ve maliyet etkin bir biçimde buluşması sağlanacaktır. 
Program döneminde üretim faktörlerinin tamamlayıcısı beşeri  
artırılacaktır. Bu dönemde, işgücü piyasasının ihtiyaçları doğrultusunda beceri 
güçlendirilerekkadınlar ve gençler başta olmak üzere istihdamın desteklenmesi ve işgücü 
verimliliğinin yükseltilmesineyönelik aktif işgücü politikaları sürdürülecektir. Ayrıca, mesleki ve 
teknik eğitim başta olmak üzere tüm örgün ve yaygın eğitim programlarını ǡbeşeri sermayeyi 
geleceğin işlerine yönlendirecek şekilde düzenleyecek politikalar hayata geçirilecektir. 
Topyekûn verimlilik artışlarının sağlanmasında tarım sektörünün katkısı artırılacak,  
doğrultudatarımsal mekanizasyon kısıtlı su kaynaklarını verimli kullanan yöntemlerin 
yaygınlaştırılmasıǡdijital tarım uygulamalarının teşviki ve tarımsal Ar Ǧ
 
güçlendirilmesi yoluyla hem birim alan başına üretkenliğin artırılması hem de sürdürülebilir 
üretim yapısının tesisi hedeflenmektedir. Aynı zamanda, tedarik zincirlerinin dirençli hale 
getirilmesi ve gıda israfının azaltılması da tarımsal verimlilik artışını destekleyecek tamamlayıcı 
alanlar olarak değerlendirilecektir.
Verimlilik artışını odağına alan bütüncül bir yaklaşımla tüm 
değerlendirilerekTürkiye’nin uzun vadeli sürdürülebilir büyüme hedeflerine yakınsa ması 
sağlanacaktırǤapısal reformlar çerçevesinde öngörülen kazanımlarla potansiyel büyüme 
oranının Program döneminde yaklaşık 0,5 puan artacağı tahmin edilmektedir.
ʹMakroekonomi ve kamu maliyesine ilişkin temel gösterge ve hedefler Ek 1’de yer almaktadır.
III. MAKROEKONOMİK HEDEFLER VE POLİTİKALAR 2
1. Büyüme
Program döneminde büyüme, dezen flasyon süreciyle uyu m gözetilerek potansiyel seviyesinin
üzerine çıkmayacak bir yaklaşımlasürdürülecektir. Uygulanacak politikalarüretim kapasitesinin
artırılmasını destekleyerek potansiyel büyümeyi artıracaktır. Bu kapsamda, üretim faktörlerinin
etkin kullanımını sağlayaca k yapısal dönüşümler aracılığıyla beşeri sermayenin niteliğinin
artırılması, sermaye birikiminin üretken alanlara yönlendirilmesi ve toplam faktör verimliliğinde
kalıcı kazanımların sağlanması öngörülmektedir.
Sürdürülebilir büyümenin ve kalıcı refah artışının temel kaynağı olan toplam faktör verimliliğinin
Program döneminde büyümeye katkısunmasıbeklenmektedir. Bu dönemde enflasyondaki düşüş
sürecine ek olarak hayata geçirilecek yapısal dönüşüm adımlarının etkisiyle tarım, sanayi ve
hizmet sektörlerinde gerçekleşecek verimlilik artışlarınınüretim maliyetlerini azaltarak, 
tahsisinde etkinliği artırarak ve arz kapasitesini yükselterekbüyümenin sürdürülebilirliğini
öngörülmektedir.
Arz yönlü büyümeyi desteklemek üzere y üksek katma değer oluşturmakapasitesi, yoğun
teknoloji kullanımı, geniş istihdam olanakları ve ihracat potansiyeliyle ekonomik büyümenin itici
gücünü oluşturan sanayi sektöründe yapısal dönüşümün sağlanmasına yönelik politikalar
önceliklendirilecektir. Bu doğrultuda, Ar Ǧ
ve yenilik ekosisteminin geliştirilmesinin yanı sır 
kaynak verimliliğini artıran ve çevresel sürdürülebilirliği gözeten yeşil  dönüşüm
politikaları ile üretim süreçlerinde verimliliği ve rekabetçiliği artırmayı amaçlayan uygulamalar 
bütüncül bir yaklaşımla desteklenecektir.
İş ve yatı rım ortamının iyileştirilmesi odaklı politikalara hız verilirken kamu altyapı
yatırımlarının özel sektör yatırımlarını tamamlayıcı nitelikte etkinleştirilmesi sağlanacaktır.
Üretim bölgeleriyle limanları demiryoluyla bağlayarak iç ve dış pazara erişimlerinigüçlendirecek
iltisak hattı yatırımlarının tamamlanmasıyla tarım ve sanayi üretiminin ticaret sektörleriyle daha
hızlı ve maliyet etkin bir biçimde buluşması sağlanacaktır. 
Program döneminde üretim faktörlerinin tamamlayıcısı beşeri 
artırılacaktır. Bu dönemde, işgücü piyasasının ihtiyaçları doğrultusunda beceri 
güçlendirilerekkadınlar ve gençler başta olmak üzere istihdamın desteklenmesi ve işgücü
verimliliğinin yükseltilmesineyönelik aktif işgücü politikaları sürdürülecektir. Ayrıca, mesleki ve
teknik eğitim başta olmak üzere tüm örgün ve yaygın eğitim programlarını ǡbeşeri sermayeyi
geleceğin işlerine yönlendirecek şekilde düzenleyecek politikalar hayata geçirilecektir. 
Topyekûn verimlilik artışlarının sağlanmasında tarım sektörünün katkısı artırılacak, 
doğrultudatarımsal mekanizasyon kısıtlı su kaynaklarını verimli kullanan yöntemlerin 
yaygınlaştırılmasıǡdijital tarım uygulamalarının teşviki ve tarımsal Ar Ǧ
 
güçlendirilmesi yoluyla hem birim alan başına üretkenliğin artırılması hem de sürdürülebilir
üretim yapısının tesisi hedeflenmektedir. Aynı zamanda, tedarik zincirlerinin dirençli hale
getirilmesi ve gıda israfının azaltılması da tarımsal verimlilik artışını destekleyecek tamamlayıcı
alanlar olarak değerlendirilecektir.
Verimlilik artışını odağına alan bütüncül bir yaklaşımla tüm
değerlendirilerekTürkiye’nin uzun vadeli sürdürülebilir büyüme hedeflerine yakınsa ması 
sağlanacaktırǤapısal r eformlar çerçevesinde öngörülen kazanımlarla potansiyel büyüme
oranının Program döneminde yaklaşık 0,5 puan artacağı tahmin edilmektedir.
ʹMakroekonomi ve kamu maliyesine ilişkin temel gösterge ve hedefler Ek 1’de yer almaktadır.

Sayfa 23

20 
Gr
afik 8: Büyüme (Yüzde) 

ǣGerçekleşme
Sanayide yüksek katma değer ve teknoloji odaklı dönüşüm 
Sektörel önceliklendirmeyi esas alan hedefli sanayi politikaları hayata geçirilerek yüksek 
katma değerli üretim ve teknoloji odaklı dönüşüm temelinde dış pazarlarda rekabet gücü 
artırılacaktır. 
 Ülke ölçeğinde sanayi büyüme havzaları belirlenerek altyapısı hazır planlı sanayi alanları
genişletilecektir.
 Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında kritik ürün ve teknolojilerin yerli imkânlarla
geliştirilmesi ve üretilmesi için yeni program çağrılarına çıkılacaktır. 
 ramı kapsamındaarz güvenliğini sağlayacakǡdışa bağımlılığı azaltacak,
ǦGe içeriği yüksekve ikiz dönüşüm hedefleriyle uyumluyatırımlar desteklenecektir. 
 Ǧ30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında öncelikli teknoloji alanlarına
yönelik büyük ölçekli yatırımlar, proje bazlı özelleştirilmiş mekanizmalar 
Ǥ
 Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında, teknolojik dönüşüm, ihracat ve istihdam
odaklı bölgesel düzeyde belirlenen yatırım ihtiyaçlarına lişkin özel sektör yatırımları 
Ǥ
 Belirli bir rekabet edebilirlik ve sürdürülebilirlik potansiyeli taşıyan, ulusal düzeyde önemi
haiz kümelenme teşebbüsleri desteklenmeye devam edilecektir. 
 Yarı iletkenler endüstrisinde ǦGe, tasarım, üretim ve ticarileştirme kabi 
geliştirilecektir. 
 Uzay, havacılık ve savunma sanayii gibi stratejik sektörlerde ihtiyaç duyulan kritik malzeme
ve bileşenlere yönelik yerli üretimi destekleyici çalışmalar gerçekleştirilecektir. 
 etkileşiminin artırılması ve
teknoloji yoğun sivil alımlarda 
teşvik ǡ oranının yükseltilmesi ve katma değerli ihracatın
sağlanacaktırǤ
 et yardımları etki değerlendirmelere dayalı olarak sade ve etkin bir yapıda
yürütülmeye devam edilecektirǤ
 atırım teşvik sistemi seçici, süreli, proje odaklıve bölgesel gelişmişlik düzeyini gözeten
çerçevedeacaktırǤ
3,3 3,3
3,8
4,3
5,0
0
1
2
3
4
5
2024 2025 GT 2026 OVP 2027 OVP 2028 OVP

Sayfa 24

21
Grafik 8: Büyüme (Yüzde)

ǣGerçekleşme
Sanayide yüksek katma değer ve teknoloji odaklı dönüşüm
Sektörel önceliklendirmeyi esas alan hedefli sanayi politikaları hayata geçirilerek yüksek
katma değerli üretim ve teknoloji odaklı dönüşüm temelinde dış pazarlarda rekabet gücü
artırılacaktır.
 Ülke ölçeğinde sanayi büyüme havza ları belirlenerek altyapısı hazır planlı sanayi alanları
genişletilecektir.
 Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında kritik ürün ve teknolojilerin yerli imkânlarla
geliştirilmesi ve üretilmesi için yeni program çağrılarına çıkılacaktır. 
 ramı kapsamındaarz güvenliğini sağlayacakǡdışa bağımlılığı azaltacak,
ǦGe içeriği yüksekve ikiz dönüşüm hedefleriyle uyumluyatırımlar desteklenecektir. 
 Ǧ30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında öncelikli teknoloji alanlarına
yönelik b üyük ölçekli yatırımlar, proje bazlı özelleştirilmiş mekanizmalar 
Ǥ
 Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında, teknolojik dönüşüm, ihracat ve istihdam
odaklı bölgesel düzeyde belirlenen yatırım ihtiyaçlarına lişkin özel sektör yatırım ları
Ǥ
 Belirli bir rekabet edebilirlik ve sürdürülebilirlik potansiyeli taşıyan, ulusal düzeyde önemi
haiz kümelenme teşebbüsleri desteklenmeye devam edilecektir. 
 Yarı iletkenler endüstrisinde ǦGe, tasarım, üretim ve ticarileştirme kabi 
geliştirilecektir. 
 Uzay, havacılık ve savunma sanayii gibi stratejik sektörlerde ihtiyaç duyulan kritik malzeme
ve bileşenlere yönelik yerli üretimi destekleyici çalışmalar gerçekleştirilecektir. 
 etkileşiminin artırılması ve
teknoloji yoğun sivil alımlarda 
teşvikǡ oranının yükseltilmesi ve katma değerli ihracatın
sağlanacaktırǤ
 et yardımları etki değerlendirmelere dayalı olarak sade ve etkin bir yapıda
yürütülmeye devam edilecektirǤ
 atırım teşvik sistemi seçici, süreli, proje odaklıve bölgesel gelişmişlik düzeyini gözeten
çerçevedeacaktırǤ
3,3 3,3
3,8
4,3
5,0
0
1
2
3
4
5
2024 2025 GT 2026 OVP 2027 OVP 2028 OVP
 Yatı
rım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) programı üretken sektörlerde ihracatı destekleyici
ve yüksek katma değerli ürün gruplarına yönelik mevcut yatırım teşvik sistemiyle
bütünleşik bir biçimde seçici ve odaklı olarak daha etkin uygulanacaktır. 
     apsamında, ihracat ve yatırım gibi strate  
önceliklendirilecektir. 
 Yöresel ve geleneksel ürünlerin ticarileştirilmesine ve katma değerinin artırılmasına
yönelik markalaşma, tasarım, ambalaj ve sertifikasyon süreçleri teşvik edilecek, 
luslararası pazarlara erişimi kolaylaştıracak dijitalleşme ve e Ǧticaret altyapıları
güçlendirilecektir. 
Ar-Ge ve yenilik ekosisteminin geliştirilmesi  
Teknolojide dışa bağımlılığı azaltacak ve uluslararası rekabetçiliği artıracak şekilde Ar-Ge 
temelli yat ırımlar ve yenilikçi girişimcilik faaliyetleri desteklenecek , yenilik 
ekosisteminin bütüncül bir şekilde güçlendirilmesi sağlanacaktır. 
 Ǧ
  asarım m knoloji Geliştirme Bölgeleri desteklenerek
girişim ofisleri modeli ile kuluçka merkezleri yaygınlaştırılacak, daha fazla girişimci
dâhilǤ
 Büyük ölçekli özel sektör Ar ǦGe merkezleri ve teknopark firmalarının yeni teknoloji
alanlarına odaklanmalarını ve öncü çıktılar üreterek rekabetçiliklerini güçlendirmele 
sağlayacak uzmanlaşma modeli yaygınlaştırılacaktırǤ
 ÜniversiteǦsanayi işbirliği modeli kapsamında teknoloji platformları, ürünleştirme odaklı
platformlar ve öncül ArǦGe laboratuvarları etkin bir şekilde desteklenecektir. 
 Yapay zekâ, siber güvenlik, ǡǡǡ
Ǧ

desteklenecek ve bu alanlarda çalışan araştırma kurumları, üniversiteler ve özel sektör
şirketleri arasındaki işbirliği teşvik edilecektir. 
 Yüksek teknolojili imalat sanayii sektörleri ile bilişim sektörlerinde büyüme potansiyeline
sahip KOBİ'ler ve Turcorn olma potansiyeline sahip girişimler, kapasite gelişimi ve küresel
rekabetçiliodaklıbir şekilde desteklenecektir.
 Nükleer teknoloji alanında yerli ve yenilikçi uygulamaların geliştirilmesi için Ar Ǧ

çalışmaları desteklenecek, radyasyon ve hızlandırıcı esaslı teknolojiler geliştirilerek yüksek
katma değerli ürünler üretilecekǤ
 Enerji ve madencilik sektöründe kullanılan kritik teknoloji ve ekipmanların geliştirilmesi ve
yerlileştirilmesine yönelik ArǦGe ve ÜrǦ
Ǥ
 Milli Uzay Programı kapsamında uzay alanında teknoloji üretme kabiliyetinin artırılmasını
teminen düşük maliyetli küçük uydu platformları gibi uygulamaların geliştirilmesi ve yeni
uydu teknolojileri alanlarında ArǦGe faaliyetlerine yönelik çalışmalar yapılacaktır. 
 Doğal afetlerde erken uyarı sistemleri ile bu alandaki sensör, malzeme ve yazılım
imkânlarlageliştirilecektir. 
 Fikri mülkiyet varlıklarının yüksek teknolojili ve katma değerli üretime katkısının
artırılması amacıyla patent, marka ve tasarımlara ilişkin değerleme, finansmana erişim ve
ticarileştirme mekanizmaları güçlendirilecektir.

Sayfa 25

22 
Yeşil 
dönüşümün hızlandırılması 
Yeşil dönüşüm süreci yenilenebilir enerji yatırımları, yerli teknoloji geliştirme kapasitesi 
ve sürdürülebilir finansman araçlarıyla desteklenerek başta enerji, ulaştırma , sanayi ve  
tarım sektörlerinde olmak üzere düşük karbonlu üretim, kaynak verimliliği ve döngüsel 
ekonomi gibi uygulamalarla hızlandırılacaktır. 
 İklim Kanununun uygulamasına yönelik sera gazı emisyonlarının azaltımı ve iklim
değişikliğine uyuma ilişkin düzenlemeleri içeren ikincil mevzuat hazırlıkları
tamamlanarak uygulamaya konulacaktır. 
 Türkiye    ȋ Ȍtamamlanan hukuki altyapısıyla uygulamaya
geçirilecek, AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme MekanizmasıȋȌ’nın
 in yeşil dönüşümün finansmanında kullanılmasına yönelik çalışmalar
yürütülecektir. 
 Avrupa Yeşil Mutabakatı (AYM) ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasını sektörlere
etkileri değerlendirilecek, AB düzenlemelerinden etkilenecek sektörler için düşük karbon
sektörel yol haritaları tamamlanacaktır. 
 Türkiye’nin ihtiyaçları dikkate alınarak,   Türkiye Yeşil
ne yönelik yürütülmekte olan mevzuat çalışmaları  
sürdürülebilir yatırımlar için ortak bir çerçeve sağlanacaktır.
 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında İkinci Ulusal Katkı
Beyanınınuygulama planı ilgili tüm paydaşlar işbirliği içerisinde ǡUzun Dönemli İklim
si dikkate alınarak hazırlanan İklim Değişikliği Azaltım Stratejisi ve Eylem Planı
(İDASEP) güncellenecektir.
 Yeşil dönüşüm sürecinde işletmelerin çevresel etkilerini izleyip şeffaf biçimde
raporlamasını sağlamak amacıyla uzman insan kaynağı yetiştirilecek, raporlama
standartları ve denetim altyapısı güçlendirilerek ihracatta çevresel düzenlemelere uyum ve
rekabet gücü artırılacaktır. 
 Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında açılacak çağrı la sanayide sürdürülebilir
üretim, enerji verimliliği ve iklim dostu teknolojilerin geliştirilmesi teşvik edilecektir. 
 İm  Ǧtasarım ve sürdürülebilir ürünlere ilişkin mevzuat takip edilerek
başta olmak üzere göstergelerin hesaplanması ve izlenmesi için mevzuat 
çalışmalarıtamamlanacaktır.
 Hayata geçirilen Ulusal Döngüsel Ekonomi Eylem Planı kapsamında ulusal geri kazanım
ıyükseltilecek ve endüstriyel simbiyoz uygulamaları özendirilecektir. 
 Döngüsel ekonomi yaklaşımıyla uyumlu ve düşük karbonlu üretimi amaçlayan yatırımlar
Yeşil Dönüşüm Destek Programı kapsamında teşvik edilecektirǤ
 Sıfır atık uygulamaları yaygınlaştırıla depozito saha uygulamaları sistemi hayata
geçirilecektir. 
 Uluslararası Plastik Anlaşması müzakereleri çerçevesinde, plastik ürünlerin üretimi,
kullanımı ve bertarafına ilişkin ulusal politika ve mevzuat çerçevesiiyileştirilmesi
Ǥ
 Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi artırılarak enerjide ithal kaynaklara
bağımlılık azaltılacak, yerli ürün kullanım şartı içerecek şekilde YEKA projeleri geliştirilecek
 z üstü rüzgâr enerjisi potansiyelinin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar
yürütülecektir.

Sayfa 26

23
Yeşil dönüşümün hızlandırılması
Yeşil dönüşüm süreci yenilenebilir enerji yatırımları, yerli teknoloji geliştirme kapasitesi
ve sürdürülebilir finansman araçlarıyla desteklenerek başta enerji, ulaştırma, sanayi ve
tarım sektörlerinde olmak üzere düşük karbonlu üretim, kaynak verimliliği ve döngüsel
ekonomi gibi uygulamalarla hızlandırılacaktır. 
 İklim Kanununun uygulamasına yönelik sera gazı emisyonlarının azaltımı ve iklim
değişikliğine uyuma ilişkin düzenlemeleri içer en ikincil mevzuat hazırlıkları
tamamlanarak uygulamaya konulacaktır. 
 Türkiye   ȋȌtamamlanan hukuki altyapısıyla uygulamaya
geçirilecek, AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme MekanizmasıȋȌ’nın
 in yeşil dönüşümün finansmanında kullanılmasına yönelik çalışmalar
yürütülecektir. 
 Avrupa Yeşil Mutabakatı (AYM) ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasını sektörlere
etkileri değerlendirilecek, AB düzenlemelerinden etkilenecek sektörler için düşük karbon
sektörel yol haritaları tamamlanacaktır. 
 Türkiye’nin ihtiyaçları dikkate alınarak,  Türkiye Yeşil 
ne yönelik yürütülmekte olan mevzuat çalışmaları  
sürdürülebilir yatırımlar için ortak bir çerçeve sağlanacaktır.
 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında İkinci Ulusal Katkı
Beyanınınuygulama planı ilgili tüm paydaşlar işbirliği içerisinde ǡUzun Dönemli İklim
si dikkate alınarak hazırlanan İklim Değişikliği Azaltım Strate jisi ve Eylem Planı
(İDASEP) güncellenecektir.
 Yeşil dönüşüm sürecinde işletmelerin çevresel etkilerini izleyip şeffaf biçimde
raporlamasını sağlamak amacıyla uzman insan kaynağı yetiştirilecek, raporlama
standartları ve denetim altyapısı güçlendirilerek ihracatta çevresel düzenlemelere uyum ve
rekabet gücü artırılacaktır. 
 Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında açılacak çağrı la sanayide sürdürülebilir
üretim, enerji verimliliği ve iklim dostu teknolojilerin geliştirilmesi teşvik edilecektir. 
 İm  Ǧtasarım ve sürdürülebilir ürünlere ilişkin mevzuat takip edilerek
başta olmak üzere göstergelerin hesaplanması ve izlenmesi için mevzuat 
çalışmalarıtamamlanacaktır.
 Hayata geçirilen U lusal Döngüsel Ekonomi Eylem Planı kapsamındaulusal geri kazanım
ıyükseltilecek ve endüstriyel simbiyoz uygulamaları özendirilecektir. 
 Döngüsel ekonomi yaklaşımıyla uyumlu ve düşük karbonlu üretimi amaçlayan yatırımlar
Yeşil Dönüşüm Destek Programı kapsamında teşvik edilecektirǤ
 Sıfır atık uygulamaları yaygınlaştırıla depozito saha uygulamaları sistemi hayata
geçirilecektir. 
 Uluslararası Plastik Anlaşması müzakereleri çerçevesinde, plastik ürünlerin üretimi,
kullanımı ve bertarafına ilişkin ulusal politika ve mevzuat çerçevesiiyileştirilmesi
Ǥ
 Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi artırılarak enerjide ithal kaynaklara
bağımlılık azaltılacak, yerli ürün kullanım şartı içerecek şekilde YEKA projeleri geliştirilecek 
 z üstü rüzgâr enerjisi potansiyelinin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar
yürütülecektir. 

 Kesi
ntili kaynaklar olan RES ve GES üretimlerinin izlenmesi ve doğru üretim tahmini
amacıyla yüksek doğrulukta tahmin sistemleri geliştirilerek bu enerji kaynaklarının etkin
kullanımı sağlanacak ǡsistem güvenliğinin sağlanması için elektrik depolama kapasitesi
artırılacaktır.
 Esneklik ihtiyaçları da gözetilecek şekilde elektrik iletim ve dağıtım şebeke altyapısı 
teknolojilerle uyum içerisinde güçlendirilecek ǡkomşu ülkelerle yeni elektrik hatları tesis
ǡşebeke altyapısı sistemin güvenliğini ve bölgelerin arz Ǧtalep durumlarını
gözetecek şekilde geliştirilecektirǤ
 Enerji tüketiminin yüksek olduğu sektörler başta olmak üzere enerji verimliliği yatırımları
Ǥ
 Arz güvenliğinin artırılması ve enerjinin verimli kullanımının teşvik edilmesi amacıyla talep
tarafı katılım mekanizmasının daha etkin bir şekilde kullanılmasına yönelik çalışmalar
sürdürülecektir.
 enilenebilir enerji kullanım oranı ve enerji verimliliği yüksek yeşil binalar ile bunlara
yönelik Ulusal Yeşil Sertifika Sistemi yaygınlaştırılacaktır. 
 Yenilenebilir enerji kullanım oranı ve enerji verimliliği yüksek binalar yaygınlaştırılması
kapsamında Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (nSȌeri geliştirilecektirǤ
 Hidrojen değer zinciri içerisinde yer alan teknoloji alanlarında teknoloji sağlayıcısı
konumuna ulaşılmasına yönelik ArǦ
Ǥ
 Türkiye’nin ısı potansiyelinin değerlendirilmesi ve atık ısının kullanılabilmesi için ısı arzına
yönelik gerekli mevzuat düzenlemesi yapılacaktır. 
 Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Stratejisi ve Eylem Planı tamamlanarak ǡ
entegre, verimli, güvenli, çevreye duyarlı akıllı ulaşım sistemleri teknoloji yol haritası
oluşturulacak, ulaşımda emisyon azaltımı ve sürdürülebilirliğin sağlanması, bağlantısallığın
artırılması konularında projeler hayata geçirilecekǤ
 Lojistik sektöründe yüksek kapasiteli şarj istasyonları ulusal planı hazırlanacaktır. 
 Sürdürülebilir Turizm Programı kapsamında turizmde yeşil dönüşümün hızlanması için
çalışmalar yürütülecek, turizm tesisleri ve sektör bileşenlerine yönelik sertifikasyon ve
belgelendirme çalışmaları program hedefleri doğrultusunda yaygınlaştırılacaktır.
 n varlığı sürdürülebilir orman yönetimi çerçevesinde korunup genişletilerek yeni
yutak alanlar oluşturulacak, elverişli arazilerde endüstriyel plantasyon faaliyetleri
sürdürülecektir. 
 Yerel İklim Değişikliği Eylem Planı Yönetmeliği yayınlanacak, tüm illerde eylem planları
hazırlanarak karar destek araçları, teknik kılavuzlarve izleme sistemleri geliştirilecektir. 
 Yerel yönetimlerin çevresel altyapı, yenilenebilir enerji ve ulaşım sektörlerinde, iklim
değişikliğiyle mücadele ve uyum kapsamında gerçekleştireceği yatırımlar için yenilikçi ve
sürdürülebilir finansman modelleri oluşturulacaktırǤ
 Mevcut ve yeni kurulacak serbest bölgelerde yenilenebilir enerji kullanımının
yaygınlaştırılması ile yeşil ve döngüsel ekonomiye katkının artırılmasını sağlayacak
düzenlemeler hayata geçirilecektir.

Sayfa 27

24 
Dijita
l dönüşüme geçişin desteklenmesi 
KOBİ’ler başta olmak üzere firmaların dijital dönüşümüne  yönelik kabiliyet ve 
kapasitelerinin desteklenmesi ile kamu hizmetlerinin geliştirilmesinde dijital 
teknolojilerin azami d üzeyde kullanılması yoluyla büyümenin sürdürülebilirliğine katkı  
sağlanacaktır.  
 5G hizmetleri ülke genelinde sunulmaya başlanacak, yüksek hızlı internet ve fiber altyapısı
5G teknolojisi kullanılarak geliştirilecek ve yaygınlaştırılacaktır.  
 Dijital Dönüşüm Prog ramıkapsamında firmaların maliyet azaltımı ile verimlilik ve kalite
artışı gibi alanlarda dijital dönüşüm yatırımları Ǥ
 KOBİ’lerinbilişim ihtiyaçları için esnek, özelleştirilebilir, modüler çözümler açık kaynak
KOBİ’lerinbu araçlaraerişiminedestek sağlanacaktırǤ
 	irmaların dijital dönüşüm süreçlerinde bulut tabanlı teknolojileri etkin bir şekilde
ullanmaları teşvik edilecektirǤ
 Yapay zekâ alanına özgü tematik kümelenmeler ve araştırma merkezlerinin sayısı
rtırılacak, hesaplama altyapılarının yapay zekâ araştırmacılarına erişimi kolaylaştırılacak
ve uluslararası işbirlikleri geliştirilecektirǤ
 Dijital Avrupa Programı kapsamında kurulan Avrupa Dijital İnovasyon Merkezlerinin
(ADİM) sayısı artırılarak sanayinin, KOBİ'lerin ve kamu kurumlarının dijital ve yeşil
dönüşüm süreçleri desteklenecektir. 
 zekâekosistem çağrılarıyla yerli ve özgün yeni yapay zekâ modellerinin
oluşturulmasını sağlayacak girişimler desteklenecek, yapay zekâ uygulamalarının ihtiyaç
duyduğu süper bilgisayar altyapıları geliştirilecek ve Türk Ulusal Bilim eǦAltyapısı (Ȍ
süper bilgisayarınınkapasitesi artırılacaktır.
 Mevzuatın Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü ile uyumlaştırılması kapsamında çalışmalar
tamamlanacaktırǤ
 ay Zekâ Stratejisi güncellenecekǤ
 Türkçe’nin analizi ve sentezi alanlarında algoritmalar geliştirilecek ve Türkçe metinlerin
biçim, bilim, söz dizimi ve anlam bilimi açılarından etiketlenmesi konusunda çalışmalar
yapılacak, Türkçe Büyük Dil Modeli projesi hayata geçirilecektir. 
 Siber güvenlik alanıyla ihtiyaç duyulan mevzuat düzenlemeleri AB müktesebatı ile
uyumu gözetilerek hazırlanacaktırǤ
 uantum hesaplamaya dayalı iletişim altyapıları geliştirilecek, kuantum sonrası yeni
kriptografiye geçiş, bilişim sistemleri ve siber güvenlik alanlarında gerekli hazırlıklar
yapılacaktır. 
 Veri ekonomisine geçişi hızlandırmak üzere, veri sahipliği ve paylaşım sorumlulukları ile
teknik yöntemlere ilişkin hususları da kapsayan ulusal politika çerçevesi hazırlǡ
yönetişimi çatı mevzuatı ve altyapısı oluşturulacaktır. 
 eri temelli karar alma mekanizmalarını geliştirmek ve veri mahremiyeti ile güvenliğini
gözeten bir yönetişim çerçevesi oluşturmak amacıyla Ulusal Veri Stratejisi ve Eylem Planı
eçirilecektirǤ
 Kamuda bilişim hizmetlerinin güvenli ve yenilikçi kullanımına yönelik mekanizmalar
geliştirilecek, dış ticaret açığı verilen yazılım, donanım ve altyapı harcamalarında tasarruf
ve etkinlik sağlanacak,açık kaynak kodla geliştirilen uygulamalar artırılacaktırǤ
 Kamu kurumlarının bilgi teknolojilerialtyapılarını güvenli, maliyet etkin ve sürdürülebilir
biçimde dönüştürmek amacıyla işim Stratejisi hayata geçirilecektirǤ

Sayfa 28

25
Dijital dönüşüme geçişin desteklenmesi
KOBİ’ler başta olmak üzere firmaların dijital dönüşümüne yönelik kabiliyet ve
kapasitelerinin desteklenmesi ile kamu hizmetlerinin geliştirilmesinde dijital
teknolojilerin azami d üzeyde kullanılması yoluyla büyümenin sü rdürülebilirliğine katkı
sağlanacaktır.
 5G hizmetleri ülke genelinde sunulmaya başlanacak, yüksek hızlı internet ve fiber altyapısı
5G teknolojisi kullanılarak geliştirilecek ve yaygınlaştırılacaktır.  
 Dijital Dönüşüm Prog ramıkapsamında firmaların maliyet azaltımı ile verimlilik ve kalite 
artışı gibi alanlarda dijital dönüşüm yatırımları Ǥ
 KOBİ’lerinbilişim ihtiyaçları için esnek, özelleştirilebilir, modüler çözümler açık kaynak 
KOBİ’lerinbu araçlaraerişiminedestek sağlanacaktırǤ
 	irmaların dijital dönüşüm süreçlerinde bulut tabanlı teknolojileri etkin bir şekilde
ullanmaları teşvik edilecektirǤ
 Yapay zekâ alanına özgü tematik kümelenmeler ve araştırma merkezlerinin sayısı
rtırılacak, hesaplama altyapılarının yapay zekâ araştırmacılarına erişimi kolaylaştırılacak
ve uluslararası işbirlikleri geliştirilecektirǤ
 Dijital Avrupa Programı kapsamında kurulan Avrupa Dijital İnovasyon Merkezlerinin
(ADİM) sayısı artırılarak sanayin in, KOBİ'lerin ve kamu kurumlarının dijital ve yeşil
dönüşüm süreçleri desteklenecektir. 
 zekâekosistem çağrılarıyla yerli ve özgün yeni yapay zekâ modellerinin
oluşturulmasını sağlayacak girişimler desteklenecek, yapay zekâuygulamalarının ihtiyaç
duyduğu süper bilgisayar altyapıları geliştirilecek ve Türk Ulusal Bilim eǦAltyapısı (Ȍ
süper bilgisayarınınkapasitesi artırılacaktır.
 Mevzuatın Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü ile uyumlaştırılması kapsamında çalışmalar
tamamlanacaktırǤ
 ay Zekâ Stratejisi güncellenecekǤ
 Türkçe’nin analizi ve sentezi alanlarında algoritmalar geliştirilecek ve Türkçe metinlerin
biçim, bilim, söz dizimi ve anlam bilimi açılarından etiketlenmesi konusunda çalışmalar 
yapılacak, Türkçe Büyük Dil Modeli projesi hayata geçirilecektir. 
 Siber güvenlik alanıyla ihtiyaç duyulan mevzuat düzenlemeleri AB müktesebatı ile 
uyumu gözetilerek hazırlanacaktırǤ
 uantum hesaplamaya dayalı iletişi m altyapıları geliştirilecek, kuantum sonrası yeni
kriptografiye geçiş , bilişim sistemleri ve siber güvenlik alanlarında gerekli hazırlıklar
yapılacaktır. 
 Veri ekonomisine geçişi hızlandırmak üzere, veri sahipliği ve paylaşım sorumlulukları ile
teknik yöntemlere ilişkin hususları da kapsayan ulusal politika çerçevesi hazırlǡ
yönetişimi çatı mevzuatı ve altyapısı oluşturulacaktır. 
 eri temelli karar alma mekanizmalarını geliştirmek ve veri mahremiyeti ile güvenliğini
gözeten bir yönetişim çerçevesi oluşturmak amacıyla Ulusal Veri Stratejisi ve Eylem Planı
eçirilecektirǤ
 Kamuda bilişim hizmetlerinin güvenli ve yenilikçi kullanımına yönelik mekanizmalar
geliştirilecek, dış ticaret açığı verilen yazılım, donanım ve altyapı harcamalarında tasarruf 
ve etkinlik sağlanacak,açık kaynak kodla geliştirilen uygulamalar artırılacaktırǤ
 Kamu kurumlarının bilgi teknolojilerialtyapılarını güvenli, maliyet etkin ve sürdürülebilir
biçimde dönüştürmek amacıyla işim Stratejisi hayata geçirilecektirǤ
 Kamuda 
dijital dönüşümü hızlandırmak ve yeni nesil dijital    
şekilde üzere Dijital Devlet Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanarak uyg
konulacaktır. 
 ǦDevlet kapısı üzerinden ortak ödeme ve kimlik doğrulama uygulamaları ile yeni
bütünleşik hizmetler tasarlanacak ǡǦat Bütünleşik Hizmetinin işleme alınması 
kamu ortak bildirim sisteminin hayata geçirilmesisağlanacaktırǤ
 Blokzincir tabanlı yeni nesil dijital kimlik yönetim altyapısı geliştirilecek ve devreye
alınacaktır. 
 Enerji ve madencilik sektöründe dijitalleşme teknolojileri ve altyapısının geliştirilmesi
sağlanacak, enerji değer zinciri için dijitalleşme yol haritası ve stratejileri belirlenecektir.
 Eğitimin tüm kademelerinde müfredatın ve altyapının dijital dönüşüme yöne 
geliştirilmesi sağlanacak, süreç odaklı ve yeterlik temelli bir dijital ölçme değerlendirme
sistemi kurulacaktır. 
Beşeri sermayenin güçlendirilmesi 
Genç ve dinamik nüfusun yetkinliklerinin geliştirilmesine yönelik başta mesleki ve teknik 
eğitim olmak üzere eğitim sisteminin kalitesi ve işgücüyle uyumu güçlendirilecektir.
 Kaliteli okul öncesi eğitime erişimi kolaylaştırmak üzere ekonomik ve sosyal gelişmişlik
düzeyleri dikkate alınarak hedef grupların ihtiyaçlarına göre farklı modeller 
geliştirilecektirǤ
 Erken yaşlarda bireylerin yetenek ve kapasitelerinin keşfedilerek bilim, teknoloji ve mesleki
kariyer alanlarında uygun kabiliyetleri geliştirebileceği alanlara yönlendirilmesini
sağlayacak programlar geliştirilecektir.
 Ortaokul ve lise düzeyinde geliştirilecek mesleki ilgi, değer ve be  
yardımıyla öğrenciler kendilerine uygun mesleklere yönlendirilecektir.
 Ortaöğretim öğrencilerinin eğitim süresi içinde mesleki eğitim merkezlerine kayıt olarak
mesleki beceriler edinmelerinin sağlanması amacıyla çerçeve öğretim programı
hazırlanacak ve ilgili mevzuatta düzenleme yapılacaktır. 
 Kritik teknoloji alanları ile öncelikli Ar ǦGe ve yenilik konularında araştırma yapan nitelikli
insan kaynağının artırılmasına yönelik destek mekanizmaları yürütülecektirǤ
Kamu altyapı yatırımlarının etkinleştirilmesi 
Kamu altyapı yatırımları özel sektör yatırımlarının önünü açacak şekilde uygulanarak  
üretim ve ticaret altyapısı bütüncül biçimde güçlendirilecektir.
 bölgeleri ve limanların mevcut demiryolu ağına bağlantısını sağlamak üzere
önceliklendirilmiş iltisak hatları programı tamamlanacaktır. 
 Endüstri Bölgeleri, Organize Sanayi Bölgeleri, Sanayi Sitelerine ait özel yatırım yerleri 
hammaddeye erişim, lojistik, enerji, demiryolu ve liman bağlantısı ǡ  
ǡçevre ve oğal açısından sürdürülebilir şekilde oluşturulacaktır. 
 Marmara Bölgesi başta olmak üzere afet riski yüksek bölgelerdeki yoğunluğun azaltılması
amacıyla bölge dışında yeni endüstriyel gelişim alanları ve lojistik hatları oluşturulacaktır.

Sayfa 29

26 
Ta
rımda verimlilik artışı ve katma değer odaklı dönüşümün sağlanması 
Tarım sektöründe, kaynakların etkin kullanımı ile modern tarım teknoloji 
uygulamalarının yaygınlaştırılması, üretim planlamasının etkinleştirilmesi  ve sektörün 
sanayi ile etkileşiminin güçlendirilmesi yoluyla verimlilik artışı ve üretim kapasitesinde 
iyileşme sağlanarak sürdürülebilir ekonomik büyümeye katkıda bulunulacaktır. 
 Tarımsal üretimde verim artışı ve işlenmeyen tarım arazilerinin üretime kazandırılması
sulanabilir alanların genişletilmesi yoluyla tarımsal üretim artırılacaktırǤ
 Kullanılmayan tarım arazilerinin üretime kazandırılması amacıyla üst üste iki yıl
işlenmeyen tarım arazileri coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak belirlenecek ve 
şartları uygun çiftçilere kiralanması sağlanacaktır. 
 Tarım ve sanayi etkileşiminin güçlendirilmesi amacıyla sözleşmeli üretim desteklenerek
yaygınlaştırılacak ve katma değeri yüksek tarımsal ürünlerin üretimi, işlenmesi ve
pazarlanmasına yönelik entegre yatırım modelleri teşvik edǤ
 Jeotermal kaynakların yanı sıra rüzgâr, güneş ve biyokütle gibi yenilenebilir enerji
kaynaklarının da kullanılacağı organize tarım bölgeleri başta olmak üzere tarımsal
kümelenme uygulamaları etkinlik gözetilerek yaygınlaştırılacaktır. 
 Tarımda toprak ve su kaynaklarını daha etkin kullanmak amacıyla teknoloji kullanımı
geliştirilecek, topraksız tarım vedikey tarım gibi uygulamalar yaygınlaştırılacaktırǤ
 Sulama alanlarının genişletilmesine yönelik yatırımlar önceliklendirilecek ve finansman
imkânları yeni modellerle artırılacaktır. 
 Tarımsal desteklerin etkinliğinin artırılması yönünde gerekli çalışmalar sürdürülecektir. 
 Küçük ölçekli işletmelerin pazara erişiminin artırılması ve üretici örgütlerinin etkinliğinin
güçlendirilmesi amacıyla üretici örgütlenmesi desteklenecek, örgütlenme modelleri
geliştirilecektir. 
 Lojistik maliyetlerinin azaltılarak tüketicilerin tarım ürünlerine uygun fiyatla
ulaşabilmelerini temin etmek üzere organize tarım bölgesi ayısı artırılacak, önemli tüketim
çeperlerinde tarımsal faaliyetǤ
 Genel Tarım Sayımının tamamlanmasıyla birlikte kapsamlı tarım envanteri oluşturulacak ǡ
iyileştirilecektirǤ
 Etkin tarımsal arazi yönetimi, rekolte tahmini ve üretim planlamasının yapılmasında tarım
en en yüksek seviyede yararlanabilmesiiçin yazılım ve donanım altyapısı
iyileştirilecektir. 
 Bitkisel üretim planlaması    , iklim senaryoları, bölgesel verimlilik
stratejik ürünoranlarıdikkate alınarakgeliştirilecektir. 
 İklim değişikliği etkileri ile sayısında ve şiddetinde artış yaşanan taşkın, kuraklık gibi
afetlerden kaynaklı zararlar azaltılacak, tahmin ve erken uyarı sistemleri geliştirilecǤ
 Kırsal alanların sosyo Ǧekonomik gelişimine katkı sağlayacak şekilde, başta gençlerin ve
kadınların tarımsal faaliyetlere yönlendirilmesi amacıyla mesleki eğitim programları
ve teknoloji odaklı tarım projeleri hayata geçirilecektirǤ
 a alanlarının korunması, yönetimi, tekniğine uygun otlatma ile sürdürülebilirliği
sağlanacak, ıslah edilen mera, yaylak ve kışlak alanları artırılacaktır.

Sayfa 30

27
Tarımda verimlilik artışı ve katma değer odaklı dönüşümün sağlanması
Tarım sektöründe, kaynakların etkin kullanımı ile modern tarım teknoloji
uygulamalarının yaygınlaştırılması, üretim planlamasının etkinleştirilmesi ve sektörün
sanayi ile etkileşiminin güçlendirilmesi yoluyla verimlilik artışı ve üretim kapasitesinde
iyileşme sağlanarak sürdürülebilir ekonomik büyümeye katkıda bulunulacaktır.
 Tarımsal üretimde verim artışı ve işlenmeyen tarım arazilerinin üretime kazandırılması
sulanabilir alanların genişletilmesi yoluyla tarımsal üretim artırılacaktırǤ
 Kullanılmayan tarım arazilerinin üretime kazandırılması amacıyla üst üste iki yıl
işlenmeyen tarım arazileri coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak belirlenecek ve 
şartları uygun çiftçilere kiralanması sağlanacaktır. 
 Tarım ve sanayi etkileşiminin güçlendirilmesi amacıyla sözleşmeli üretim desteklenerek
yaygınlaştırılacak ve katma değeri yüksek tarımsal ürünlerin üretimi, işlenmesi ve
pazarlanmasına yönelik entegre yatırım modelleri teşvik edǤ
 Jeotermal kaynakların yanı sıra rüzgâr, güneş ve biyokütle gibi yenilenebilir enerji
kaynaklarının da kullanılacağı organize tarım bölgeleri başta olmak üzere tarımsal
kümelenme uygulamaları etkinlik gözetilerek yaygınlaştırılacaktır. 
 Tarımda toprak ve su kaynaklarını daha etkin kul lanmak amacıyla teknoloji kullanımı
geliştirilecek, topraksız tarım vedikey tarım gibi uygulamalar yaygınlaştırılacaktırǤ
 Sulama alanlarının genişletilmesine yönelik yatırımlar önceliklendirilecek ve finansman
imkânları yeni modellerle artırılacaktır. 
 Tarımsal desteklerin etkinliğinin artırılması yönünde gerekli çalışmalar sürdürülecektir. 
 Küçük ölçekli işletmelerin pazara erişiminin artırılması ve üretici örgütlerinin etkinliğinin
güçlendirilmesi amacıyla üretici örgütlenmesi desteklenecek, örgütlenme modelleri
geliştirilecektir. 
 Lojistik maliyetlerinin azaltılarak tüketicilerin tarım ürünlerine uygun fiyatla
ulaşabilmelerini temin etmek üzereorganize tarım bölgesiayısı artırılacak, önemli tüketim
çeperlerinde tarımsal faaliyetǤ
 Genel Tarım Sayımının tamamlanmasıyla birlikte kapsamlı tarım envanteri oluşturulacak ǡ
iyileştirilecektirǤ
 Etkin tarımsal arazi yönetimi, rekolte tahmini ve üretim planlamasının yapılmasında tarım
en en yüksek seviyede yararlanabilmesiiçin yazılım ve donanım altyapısı
iyileştirilecektir. 
 Bitkisel üretim planlaması  , iklim senaryoları, bölgesel verimlilik
stratejik ürünoranlarıdikkate alınarakgeliştirilecektir. 
 İklim değişikliği etkileri ile sayısında ve şiddetinde artış yaşanan taşkın, kuraklık gibi
afetlerden kaynaklı zararlar azaltılacak, tahmin ve erken uyarı sistemleri geliştirilecǤ
 Kırsal alanların sosyo Ǧekonomik gelişimine katkı sağlayacak şekilde, başta gençlerin ve
kadınların tarımsal faaliyetlere yönlendirilmesi amacıyla mesleki eğitim programları
ve teknoloji odaklı tarım projeleri hayata geçirilecektirǤ
 a alanlarının korunması, yönet imi, tekniğine uygun otlatma ile sürdürülebilirliği
sağlanacak, ıslah edilen mera, yaylak ve kışlak alanları artırılacaktır. 



2. İst
ihdam
Dönüşen işgücü piyasası dinamikleri doğrultusunda yeni nesil çalışma modelleri, sektörel 
ihtiyaçlar ve beceri uyumsuzlukları dikkate alınarak güvenceli esnekliği artıran  ve iradi 
işsizliğin azaltılmasını hedefleyen bütüncül politikalar hayata geçirilecektir. 
süresinceenflasyonu düşürmeye yönelik politika çerçevesiyle u ǡ
sürdürülebilir ve istihdamı destekleyen bir büyüme patikasıyla istihdam ve işgücünün yeniden 
ivmelenmesi sağlanacaktır. 
Program döneminde, tek haneli seviyelere gerilemiş olan işsizlik oranındaki iyileşmenin 
devam edeceği öngörülmektedir.   işgücüne katılım oranında öngörülen 
artışla beraber istihdamın yıllık ortalama ͺͶʹbin kişi artması, işsizlik oranının kademeli olarak 
ʹͲʹͺyılında yüzde ͹ǡͺolarak gerçekleşmesi tahmin edilmektedir. 
Grafik 9: İşsizlik Oranı (Yüzde) 


ǣGerçekleşme 
Yeni nesil çalışma biçimleri ve sektörel dönüşümlere uyumun sağlanması  
İşgücü piyasasının sektörel dönüşümlerle değişen ihtiyaçlarına  uyum sağlamak, kadın  
erkek fırsat eşitliğini güçlendirmek ve iş  yaşam dengesini korumak amacıyla yeni nesil 
çalışma biçimlerine yönelik düzenlemeler hayata geçirile rek, güvenceli esneklik 
geliştirilecek, işgücünün yeşil ve dijital dönüşümün gerekliliklerine uyumu artırılarak 
sürdürülebilir istihdam yapısı desteklenecektir.
 nesil çalışma modellerinde yaşanan gelişmeler doğrultusunda işgücü piyasasının
ihtiyaçları ve iş yaşam dengesi gözetilerek sosyal taraflarla diyalog halinde mevzuat
düzenlemeleri hayata geçirilecek ve güvenceli esneklik sağlanacaktır.
 İşgücü piyasasında güvenceli esnekliği ve erişimi artırmak amacıyla İşsizlik Sigortası Fonu
kaynaklı pasif işgücü programlarının yararlanma koşullarının kolaylaştırılması
sağlanacaktır.
 Yeşil ve dijital dönüşümün işgücü piyasalarına yansımaları analiz edilerek, uyum ve adil 
geçiş sürecine yönelik programlar hazırlanacaktır.
 İkiz dönüşüm kapsamında işgücünün becerilerinin geliştirilmesi desteklenecek, işgücünün
ihtiyaç becerilerle donatılması kamuǦözel sektör işbirliğiyle sağlanacaktır.
 Sektörel dönüşümler ve yeni nesil çalışma modelleri dikkate alınarak istihdama yönelik
bütüncül bir çerçevedegözden geçirilipetkinleştirilecektir.

8,7
8,5 8,4
8,2
7,8
6
7
8
9
10
2024 2025 GT 2026 OVP 2027 OVP 2028 OVP

Sayfa 31

28 
İş
gücüne katılımda güçlük yaşayan kesimlerin istihdamının desteklenmesi 
Kadınlar, gençler ve engelliler başta olmak üzere işgücüne katılımda güçlük yaşayan 
kesimlerin istihdama katılımını artırmak amacıyla aktif işgücü politikalarının kapsamı 
genişletilecek ve etkinliği artırılacaktır. 
 Başta kadınlar, gençler ve engelliler olmak üzere işgücüpiyasasına daha etkin katılımı
sağlistihdamı artırmakamacıyla aktif işgücü politikaları yürütülecektir. 
 Kadınların, dönüşen işgücü piyasasının gerektirdiği yeni beceri ve yetkinliklerle
donatılmasını teminen mesleki eğitim ve destek programları hayata geçirilecektirǤ
 Kadın istihdamının artırılması amacıyla ekonomik ve erişilebilir çocuk bakım hizmetleri
artırılacak, bu hizmetlerin kapsamı yaşlı ve engelli bakım hizmetleri gibi diğer bakım
alanlarını da içerecekşekilde genişletilecektir. 
 İşgücü Uyum Programı, ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin mesleki eğitim, yetkinlik
   ve daha fazla faydalanmalarını sağlayacak şekilde
uygulanacaktır.
 Girişimnitelikli personel istihdam etmeleri kolaylaştırılacak, başta kadınlara yönelik 
olmak üzere girişimcilik programları yaygınlaştırılacaktır. 
 Engellilerin işgücüne katılımını artırmak için hedeflenmiş istihdam destek programları ve
kapsayıcılığı güçlendiricipolitikalar uygulanacaktır.
İşgücünün beceri uyumunun iyileştirilmesi 
Beşerî sermaye, hayat boyu öğrenme çerçevesinde geliştirilecek ve işgücünün beceri 
uyumu iyileştirilecektir. Mesleki ve teknik eğitim, teknolojik gelişmeler ve stratejik 
öncelikler doğrultusunda yenilenecek, temininde güçlük çekilen meslek ve yetkinliklerin 
arzı artırılacak ve nitelikli ara eleman açığı giderilecektir.  Dijital dönüşüm ile hayat boyu 
öğrenmeye erişim kolaylaştırılacak, mikro yeterliliklerin tanınması ve belgelendirilmesi 
sağlanacaktır.
 Başta meslek yüksekokulları olmak üzere yükseköğretim kontenjanları nın  özel
sektörün orta vadede ihtiyaç duyduğu işgücü ile uyumu güçlendirilecektir.
 İşgücü piyasasının değişen ihtiyaçlarına uyum sağlamak amacıyla meslek ve hedef grup
odaklı aktif işgücü politikaları geliştirilecektir. 
 Savunma sanayii, yapay zekâ, siber güǡ
nitelikli insan kaynağı ihtiyacı olanişgücü yetiştirmeye yönelikdışı
lisansüstü eğitim desteklenecek, ǦüniversiteǦözel sektör işbirliğiyle sürekli eğitim ve
gelişim programları ve mesleki eğitim imkânlarıyaygınlaştırılacaktır. 
 Yurt dışındaki üst seviye bilimsel ve teknolojik çalışmalar yürüten nitelikli araştırmacılar
ǡyetkin araştırmacılara yönelik ülkemizde tam veya kısmi zamanlı çalışma
imkânları ve ortamları çeşitlendirilecektir. 
 Mesleki ve teknik eğitim müfredatı özel sektörle işbirliği içerisinde güncellenecek, staj ve
işbaşı eğitimi programlarının yaygınlaştırmasını sağlayacak şekilde yönetim ve finansman
konuları da dâhil olmak üzere özel sektör katılımı artırılacaktır.
 Mesleki ve teknik eğitimiçeriğisektör ihtiyaçları, başta yapay zekâolmak üzere teknolojik
gelişmeler ve stratejik öncelikler doğrultus  enilenecek, altyapı ve iş 
güçlendirilecek ve öğrencilere uygun yönlendirme ile erişim imkânı sağlanacaktır.
 Mesleki ve teknik ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarına yönelik mezun takip sistemi
oluşturulacak, işgücü piyasası performansları analiz edilecek ve ilgili paydaşlarla
paylaşılacaktır.

Sayfa 32

29
İşgücüne katılımda güçlük yaşayan kesimlerin istihdamının desteklenmesi
Kadınlar, gençler ve engelliler başta olmak üzere işgücüne katılımda güçlük yaşayan
kesimlerin istihdama katılımını artırmak a macıyla aktif işgücü politikalarının kapsamı
genişletilecek ve etkinliği artırılacaktır.
 Başta kadınlar, gençler ve engelliler olmak üzere işgücüpiyasasına daha etkin katılımı
sağlistihdamı artırmakamacıyla aktif işgücü politikaları yürütülecektir. 
 Kadınların, dönüşen işgücü piyasasının gerektirdiği yeni beceri ve yetkinliklerle 
donatılmasını teminen mesleki eğitim ve destek programları hayata geçirilecektirǤ
 Kadın ist ihdamının artırılması amacıyla ekonomik ve erişilebilir çocuk bakım hizmetleri
artırılacak, bu hizmetlerin kapsamı yaşlı ve engelli bakım hizmetleri gibi diğer bakım
alanlarını da içerecekşekilde genişletilecektir. 
 İşgücü Uyum Programı, ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin mesleki eğitim, yetkinlik
   ve daha fazla faydalanmalarını sağlayacak şekilde
uygulanacaktır.
 Girişimnitelikli personel istihdam etmeleri kolaylaştırılacak, başta kadınlar a yönelik
olmak üzere girişimcilik programları yaygınlaştırılacaktır. 
 Engellilerin işgücüne katılımını artırmak için hedeflenmiş istihdam destek programları ve
kapsayıcılığı güçlendiricipolitikalar uygulanacaktır.
İşgücünün beceri uyumunun iyileştirilmesi
Beşerî sermaye, hayat boyu ö ğrenme çerçevesinde geliştirilecek ve işgücünün beceri
uyumu iyileştirilecektir. Mesleki ve teknik eğitim, teknolojik gelişmeler ve stratejik
öncelikler doğrultusunda yenilenecek, temininde güçlük çekilen meslek ve yetkinliklerin
arzı artırılacak ve nitelikli ara eleman açığı giderilecektir. Dijital dönüşüm ile hayat boyu
öğrenmeye erişim kolaylaştırılacak, mikro yeterliliklerin tanınması ve belgelendirilmesi
sağlanacaktır.
 Başta meslek yüksekokulları olmak üzere yükseköğretim kontenjanları nın özel 
sektörün orta vadede ihtiyaç duyduğu işgücü ile uyumu güçlendirilecektir.
 İşgücü piyasasının değişen ihtiyaçlarına uyum sağlamak amacıyla meslek ve hedef grup
odaklı aktif işgücü politikaları geliştirilecektir. 
 Savunma sanayii, yapay zekâ, siber güǡ
nitelikli insan kaynağı ihtiyacı olanişgücü yetiştirmeye yönelikdışı 
lisansüstü eğitim desteklenecek, ǦüniversiteǦözel sektör işbirliğiyle sürekli eğitim ve
gelişim programları ve mesleki eğitim imkânlarıyaygınlaştırılacaktır. 
 Yurt dışındaki üst seviye bilimsel ve teknolojik çalışmalar yürüten nitelik li araştırmacılar
ǡyetkin araştırmacılara yönelik ülkemizde tam veya kısmi zamanlı çalışma
imkânları ve ortamları çeşitlendirilecektir. 
 Mesleki ve teknik eğitim müfredatı özel sektörle işbirliği içerisinde güncellenecek, staj ve
işbaşı eğitimi programlarının yaygınlaştırmasını sağlayacak şekilde yönetim ve finansman
konuları da dâhil olmak üzere özel sektör katılımı artırılacaktır.
 Mesleki ve teknik eğitimiçeriğisektör ihtiyaçları, başta yapay zekâolmak üzere teknolojik 
gelişmeler ve stratejik öncelikler doğrultus  enilenecek, altyapı ve iş 
güçlendirilecek ve öğrencilere uygun yönlendirme ile erişim imkânı sağlanacaktır.
 Mesleki ve teknik ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarına yönelik mezun takip sistemi
oluşturulacak, işgücü piyasası performansları anal iz edilecek ve ilgili paydaşlarla 
paylaşılacaktır.
 Özel eği
tim ihtiyacı olan öğrencilerin mesleki eğitime erişimi artırılacaktır.
 Uluslararası işgücünün tamamlayıcı etkisi çerçevesinde gerekli niteliklerde kayıtlı işgücü
mını desteklemek üzere sektörbazında ilgili paydaşlarla çalışmalar yürütülecektir.
 Bireylerin istihdamda kalmalarının temin edilmesi ve sahip oldukları becerilerin günümüz
ihtiyaçlarına uyarlanması için aktif yaşlanma yaklaşımını içerecek şekilde hayat boyu
öğrenmeye katılım artırılacaktır.
 Ulusal Yeterlilik Sisteminin eğitimǡistihdam politikalarıyla entegrasyonu güçlendirilecektir.
 Mikro yeterliliklere ilişkin ulusal politika çerçevesi oluşturulacak, Türkiye Yeterlilikler Veri
Tabanının ulusal ve uluslararası sistemlerle uyugüçlendirilecektir.
 eşil önelik eterlilikler geliştirilecektir.
 Yapay zekâ, siber güvenlik gibi kritik alanlarda tanımlanacak mikro yeterliliklere yönelik
hızlı eğitim modülleri kamuǦözel sektörve üniversiteişbirliğinde uygulanacaktır.
Âtıl işgücünün azaltılması 
Toplumsal refahın artırılması  ve potansiyel işgücünün harekete geçirilmesi  amacıyla 
çalışma çağındaki her bireyin üreterek gelir elde edeceği beceriler ile aidiyet hissedeceği 
meslekleri edinmesi sağlanacak, işgücüne katılımı desteklenecektir. Çalışmanın fazileti ve 
üretkenliğin, toplumsal aidiyet ve refaha olumlu katkısına yönelik anlayış güçlendirilerek 
potansiyel işgücünün ekonomik yaşama aktif katılımı sağlanacaktır.  
 Âtıl işgücünün kalıcı bir şekilde azaltılmas ı amacıyla erken yaşlardan itibaren üret 
kültürünü aşılayarak çalışma hayatına hazırlayan şgücünekatılımı teşvik eden
programlar hayata geçirilecektir.
 Çalışmanın fazileti ve üretmenin toplumsal değeri, örgün eğitim sürecinin başlangıcından
itibaren müfredata yansıtılacaktır.
 Potansiyel işgücünde bulunan bireyler, iş ve meslek danışmanlığı hizmetleriyle aktif işgücü
programlarınadahil edilecek, profil bazlı yönlendirme ve beceri geliştirme imkânlarıyla
işgücüne katılımı artırılacaktır.
 Sosyal yardım sistemi ile aktif ve pasif işgücü programları arasında bağlantı güçlendirilecek,
sosyal yardım alan bireylerin işgücüne katılımını ve istihdam edilebilirliğini sağlamaya
yönelikaktif işgücü programları yaygınlaştırılacaktır.
 İş ve meslek danışmanları aracılığı ile aile bazlı izleme sistemine geçiş sağlanarak istihdam
fırsatlarının daha fazla kişiye ulaştırılması sağlanacaktır.
 Mevcut vasıflarına uygun iş bulamayanlar için yeniden beceri kazandırma programları
yaygınlaştırılacak, işgücü açığı yaşayan sektörlere geçiş desteklenecek, katılımcıların kalıcı
istihdama geçişi teşvik edilecektir. 
 Geçicisüreli aktif işgücü programına katılanların özel sektörde ihtiyaç duyulan işlere
yönlendirilmesi için takip ve eşleştirme mekanizmaları kurulacak ǡaktif işgücü
programlarıyla kalıcı istihdama geçişleri desteklenecektir.
  ǡbakım sorumluluklarını daha dengeli paylaşılmasına imkân sağlayacak
şekilde yeniden düzenlenecektir.
 Merkezi hükümet, yerel yönetimler ve özel sektörün mali işbirliğini sağlayacak şekilde
kurumsal bakımve kreş yaygınlaştırılacaktır.
  oluşturulması veya mevcut çalışanların korunması koşuluna bağlı olmak
üzere,çocuk bakım yükümlülüğü bulunan çalışanlar için firmalarınkısmi ya d 
olanakları sunmaları sağlanacaktırǤ

Sayfa 33

30 
 Âtıli
şgücünün yoğun olduğu bölgeler başta olmak üzere meslek kazandırmaya yönelik
programlar geliştirilecektir.
 İşǦyaşam uyumunun ve ç alışan verimliliğinin artırılması doğrultusunda, çalışma günleri
ayarlamasıile esnek süreli istihdam modelleri için pilot programlar başlatılacaktır.
 Kadınlarınişgücüne katılımını artırmak,Ǧortaöğretimçocukların güvenli
bulunmalarını okul sonrası kültür, programları uygulanacaktır.
3. Fiyat İstikrarı
Dezenflasyon sürecinin kararlı ve kesintisiz  bir şekilde devamıyla enflasyondaki ataletin 
kırılması ve Program döneminde enflasyon oranının tek haneli seviyelere indirilerek fiyat 
istikrarının sağlanması temel amaçtır.   önemde oplam talep koşullarının enflasyona 
düşüş yönünde yaptığı katkı sürdürüle arz yönlü politikalarla  Ǥ 
oranındaki düşüşle birlikte gelir dağılımında daha dengeli bir yapı sağlanacak, uygulanan arz 
yönlü politikaların etkisiyle kalıcı refah artışına katkı sunulacaktır.
Grafik 10: Yıl Sonu TÜFE Artış Oranı (Yüzde) 


ǣGerçekleşme
Makroekonomik politika eşgüdümünün sürdürülmesi 
Enflasyonla mücadelede eşgüdümlü politika yaklaşımı  sürdürülecek, fiyat istikrarı tesis 
edilene kadar tüm araçlar etkin bir şekilde kullanılacaktır. 
 Kalıcı fiyat istikrarı nın sağlanmasına yönelikpara politikasında   
uygulamasına devam edilecektir. 
 Enflasyonla mücadelede Merkez Bankası tüm politika araçlarını etkin bir biçimde
, maliye ve gelirler politikalarının para politikası ile eşgüdümüne devam
Ǥ
 Dalgalı döviz kuru rejimi uygulaması sürdürülecek, sağlıksız fiyat oluşumlarının gözlenmesi
veya aşırı oynaklık durumları dışında döviz kurlarının serbest piyasa koşullarında 
talep dengesine göre oluşması sağlanacaktır. 
 Enflasyonla mücadeleye katkı sunacak şekilde iletişim kanalları güçlendirilecekǤ
 Veri paylaşımında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) baz yılı güncelle ǡuluslararası
standartlar doğrultusunda sınıflama ve hesaplama yöntemlerindeki yeni değişikliklere
uyum sağlanacaktır.
44,4
28,5
16,0
9,0 8,0
0
10
20
30
40
50
60
70
2024 2025 GT 2026 OVP 2027 OVP 2028 OVP

Sayfa 34

31
 Âtılişgücünün yoğun olduğu bölgeler başta olmak üzere meslek kazandırmaya yönelik
programlar geliştirilecektir.
 İşǦyaşam uyumunun ve ç alışan verimliliği nin artırılması doğrultusunda, çalışma günleri
ayarlamasıile esnek süreli istihdam modelleri için pilot programlar başlatılacaktır.
 Kadınlarınişgücüne katılımını artırmak,Ǧortaöğretimçocukların güvenli
bulunmalarını okul sonrası kültür, programları uygulanacaktır.
3. Fiyat İstikrarı
Dezenflasyon sürecinin kararlı ve kesintisiz bir şekilde devamıyla enflasyondaki ataletin
kırılması ve Program döneminde enflasyon oranının tek haneli seviyelere indirilerek fiyat
istikrarının sağlanması temel amaçtır.  önemde oplam talep koşullarının enflasyona
düşüş yönünde yaptığı katkı sürdürüle arz yönlü politikalarla Ǥ
oranındaki düşüşle birlikte gelir dağılımında daha dengeli bir yapı sağlanacak, uygulanan arz
yönlü politikaların etkisiyle kalıcı refah artışına katkı sunulacaktır.
Grafik 10: Yıl Sonu TÜFE Artış Oranı (Yüzde)


ǣGerçekleşme
Makroekonomik politika eşgüdümünün sürdürülmesi
Enflasyonla mücadelede eşgüdümlü politika yaklaşımı sürdürülecek, fiyat istikrarı tesis
edilene kadar tüm araçlar etkin bir şekilde kullanılacaktır.
 Kalıcı f iyat istikrarı nın sağlanmasına yönelikpara politikasında  
uygulamasına devam edilecektir. 
 Enflasyonla mücadelede Merkez Bankası tüm politika araçlarını etkin bir biçimde 
, maliye ve gelirler politikalarının para politikası ile eşgüdümüne devam
Ǥ
 Dalgalı döviz kuru rejimi uygulaması sürdürülecek, sağlıksız fiyat oluşumlarının gözlenmesi
veya aşırı oynaklık durumları dışında döviz kurlarının serbest piyasa koşullarında 
talep dengesine göre oluşması sağlanacaktır. 
 Enflasyonla mücadeleye katkı sunacak şekilde iletişim kanalları güçlendirilecekǤ
 Veri paylaşımında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) baz yılı güncelle ǡuluslararası
standartlar doğrultusunda sınıflama ve hesaplama yöntemlerindeki yeni değişikliklere
uyum sağlanacaktır.
44,4
28,5
16,0
9,0 8,0
0
10
20
30
40
50
60
70
2024 2025 GT 2026 OVP 2027 OVP 2028 OVP
Yönet
ilen yönlendirilen fiyatların enflasyon hedefleriyle uyumlu belirlenmesi 
Bütüncül bir yaklaşımla enflasyondaki atalet kırılacak , enflasyon beklentilerinin daha 
etkin yönetimiyle fiyatlarda katılık oluşması engellenecektir. 
 Yönetilen yönlendirilen fiyatların Programdaki enflasyon tahmin ve hedefleriyle uyumu
artırılacaktır. 
 Tarımsal ürünlerin alım fiyatları, kamu maliyesine etkil ǡ
hedefleri de dikkate alınarak, geçmiş enflasyona endeksleme davranışının azaltılmasına
yardımcı olacak şekildeǤ
 Gıda ve tarım ürünlerindeki kısa ve uzun dönemli arzǦǦithalat değişimleri il
dağıtım zincirindeki gelişmelerin fiyatlara olası etkilerinin erken uyarı yaklaşımıyla
izlenmesi, değerlendirilmesi ve fiyat istikrarının desteklenmesini teminen maliye ve dış
ticaret politikaları uygulamaya konulacaktır.
Arz yönlü politikaların desteklenmesi 
Başta tarım olmak üzere bütün sektörlerde üretim kapasitesi ve arz güvenliğinin 
artırılmasıyla enflasyonun arızî şoklara karşı duyarlılığı azaltılacaktır. 
 Gıda fiyatlarında istikrarı ve gıda arz güvenliğini sağlamayı teminen arazinin verim
i ile birlikte yağış ve sulama imkânları da gözetilerek stratejik tarım ürünlerinde
hedef yeterlilik oranları belirlenecek ve üretim planlaması yapılacaktır. 
 Kısa ve uzun dönemli tüm gayrimenkul kira kontratlarının belirli bir standartta dijital
önemi içinde tamamlanacaktır.
 Perakende sektöründe belirlibir büyüklüğün üzerindeki zincir marketlerdeki fiyatları şeffaf
bir biçimde paylaşan market fiyatları internet sitesinin kamuoyundaki bilini rliği
artırılacaktır.
4. Ödemeler Dengesi
Küresel ticarette artan korumacılık eğilimleri dikkatle takip edilecek, ortaya çıkan 
fırsatlardan azami düzeyde istifade edilirken söz konusu gelişmelerin beraberinde 
getirdiği riskler dengeli ve önetkin bir yaklaşımla yönetilecektir. Bu anlayışla Program 
döneminde cari işlemler açığının iyileştirilerek dış denge kaynaklı oluşabilecek risklerin 
azaltılması temel amaçtır. Yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun ihracat artışını teşvik 
eden, kritik ürün ve teknolojilerde ithalata bağımlılığı azaltmayı sağlayan, hizmetler 
sektöründe ise ülkemizin potansiyeli daha etkin şekilde kullanılacaktır. 
Grafik 11: Cari İşlemler Dengesi/GSYH (Yüzde) 


ǣGerçekleşme
-0,8
-1,4 -1,3
-1,2
-1,0
-1,8
-1,4
-0,9
-0,5
0,0
2024 2025 GT 2026 OVP 2027 OVP 2028 OVP

Sayfa 35

32 
İh
racatta ürün ve pazar çeşitliliğinin artırılması 
Dünya ticaretinden alınan payın yükseltilmesi amacıyla ihracatın geleneksel ürün ve pazar 
yapısını geliştirerek, yeni ürün ve yeni pazar çeşitliliğine odaklanılacaktır. Türkiye 
markasının bilinirliğini artırmak, pazar çeşitlendirmesiyle yeni pazarlara ulaşmak, 
mevcut pazar lardaki konumu güçlendirmek için ihracatçıların ihtiyaçlarına yönelik 
uygulamalar hayata geçirilecek ve küresel ticarette son dönemdeki eğilimlerin ortaya 
çıkaracağı fırsatlardan azami şekilde istifade edilecektir. 
 Gümrük Birliğinin güncellenmesine yönelik Avrupa Birliği (AB) kurumları ve üye ülkeler
nezdinde çalışmalar yürütülecektir.
 “Uzak Ülkeler Stratejisi” ve “İslam İşbirliği Teşkilatı Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi”
kapsamında mal ve hizmet ihracatında pazar çeşitliliği geliştirilecektir.
 Afrika ve Latin Amerika'ya yönelik ortaklık ve açılım politikaları ile Yeniden Asya Girişimi
karşılıklı yarar ve öncelikler temelinde ve somut hedefler doğrultusunda sürdürülecektir. 
 Firmaların dış pazarlarda kendi markalarıyla küresel bir oyuncu olabilmeleri ve Türk malı
imajının güçlendirilmesine yönelik uluslararası markalaşma faaliyetlerinin
Ǥ
 “Türkiye” markasının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar ve ülke markası altında tüm
destinasyon ve ürün markalarının tanıtı mıǡgerek mevcut gerekse gelişmekte olan
pazarlarda, yeni iletişim modelleri de hayata geçirilerek sürdürülecektir.
 İhracat potansiyeli yüksek ürünlerin, coğrafi işaretli ürünler de dahil olmak üzere, yurt dışı
pazarlarda tanıtılması amacıyla, uluslararası markalaşma stratejileri geliştirilmeye devam
Ǥ
 İhracatta rekabet gücünün artırılması amacıyla, ürün bazında, küresel ticaretteki büyüme
eğilimleri, Türkiye'nin pazar payı, teknoloji seviyesi, emek yoğunluğu ve sektörel dönüşüm
ihtiyacı gibi kriterler dikkate alınarak destek mekanizmaları geliştirilecektir.
 Dünya ticaretinde payı düşen fakat Türkiye'nin pazar payının yüksek olduğu düşük
teknolojili ve istihdam yoğun ürünlerde sektör içi ve sektörler arası dönüşüme yönelik
geliştirileǤ
 Kanıta dayalı politika geliştirme, etkin izleme ve uygulama kabiliyetlerinin kazandırılması
amacıylortak standartlar çerçevesinde depolanıp
analiz edilebileceği Ticaret Veri Analitiği Merkezi (TiVAM) kurulacaktır. 
 belgeli ürün ve hizmet ticaretindeki teknik engelleri azaltmaya yönelikǡ
eğitim, işbirliği ve tanıtım faaliyetleri yürütülecektir.
İhracatın finansmanının desteklenmesi 
İhracatçıların rekabet güçlerinin ve dayanıklılıklarının artırılmasını teminen uygun 
koşullarda finansmana erişimlerinin güçlendirilmesi önceliklendirilecektir. 
Özellikle yeşil ve dijital dönüşüm odağında ihracatta finansman imkânlarının 
geliştirilmesi, ihracata yönelik destek mekanizmalarının etkin bir şekilde kullanılması 
yoluyla sürdürülebilir ve yüksek katma değerli ihracat potansiyeli yükseltilecektir. 
 Türk Eximbank’ın iş modeli ve kurumsal altyapısı uluslararası en iyi uygulamalar dikkate
alınarak güçlendirilecek, yüksek teknolojili ve katma değerli ürün ihracatı öncelik
verilerek alıcı kredilerinin etkinliğini artırmaya yönelik çalışmalar sürdürülecektir.
 Finansman araçlarıyla birlikte ele alınarak projelendirilmek suretiyle ihracat destek
mekanizmasının etkinliği artırılacak, İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi aracılığıyla
ihracatçılar için kefalet yükü azaltılacaktır.

Sayfa 36

33
İhracatta ürün ve pazar çeşitliliğinin artırılması
Dünya ticaretinden alınan payın yükseltilmesi amacıyla ihracatın geleneksel ürün ve pazar
yapısını geliştirerek, yeni ürün ve yeni pazar çeşitliliğine odaklanılacaktır. Türkiye
markasının bilinirliğini artırmak, pazar çeşitlendirmesiyle yeni pazarlara ulaşmak,
mevcut pazar lardaki konumu güçlendirmek için ihracatçıların ihtiyaçlarına yönelik
uygulamalar hayata geçirilecek ve küresel ticarette son dönemdeki eğilimlerin ortaya
çıkaracağı fırsatlardan azami şekilde istifade edilecektir.
 Gümrük Birliğinin güncellenmesine yönelik Avrupa Birliği (AB) kurumları ve üye ülkeler
nezdinde çalışmalar yürütülecektir.
 “Uzak Ülkeler Stratejisi” ve “İslam İşbirliği Teşkilatı Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi”
kapsamında mal ve hizmet ihracatında pazar çeşitliliği geliştirilecektir.
 Afrika ve Latin Amerika'ya yönelik ortaklık ve açılım politikaları ile Yeniden Asya Girişimi
karşılıklı yarar ve öncelikler temelinde ve somut hedefler doğrultusunda sürdürülecektir. 
 Firmaların dış pazarlarda kendi markalarıyla küresel bir oyuncu olabil meleri ve Türk malı
imajının güçlendirilmesine yönelik uluslararası markalaşma faaliyetlerinin
Ǥ
 “Türkiye” markasının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar ve ülke markası altında tüm
destinasyon ve ürün markalarının tanıtı mıǡgerek mevcut gerekse gelişmekte olan
pazarlarda, yeni iletişim modelleri de hayata geçirilerek sürdürülecektir.
 İhracat potansiyeli yüksek ürünlerin, coğrafi işaretli ürünler de dahil olmak üzere, yurt dışı
pazarlarda tanıtılması amacıyla, uluslararası markalaşma stratejileri ge liştirilmeye devam
Ǥ
 İhracatta rekabet gücünün artırılması amacıyla, ürün bazında, küresel ticaretteki büyüme
eğilimleri, Türkiye'nin pazar payı, teknoloji seviyesi, emek yoğunluğu ve sektörel dönüşüm
ihtiyacı gibi kriterler dikkate alınarak destek mekanizmaları geliştirilecektir.
 Dünya ticaretinde payı düşen fakat Türkiye'nin pazar payının yüksek olduğu düşük
teknolojili ve istihdam yoğun ürünlerde sektör içi ve sektörler arası dönüşüme yönelik
geliştirileǤ
 Kanıta dayalı politika geliştirme, etkin izleme ve uygulama kabiliyetlerinin kazandırılması
amacıylortak standartlar çerçevesinde depolanıp 
analiz edilebileceği Ticaret Veri Analitiği Merkezi (TiVAM) kurulacaktır. 
 belgeli ürün ve hizmet ticaretindeki teknik engelleri azaltmaya yönelikǡ
eğitim, işbirliği ve tanıtım faaliyetleri yürütülecektir.
İhracatın finansmanının desteklenmesi
İhracatçıların rekabet güçlerinin ve dayanıklılıklarının artırılmasını teminen uygun
koşullarda finansmana erişimlerinin güçlendirilmesi önceliklendirilecektir.
Özellikle yeşil ve dijital dönüşüm odağında ihracatta finansman imkânlarının
geliştirilmesi, ihracata yönelik destek mekanizmalarının etkin bir şekilde kullanılması
yoluyla sürdürülebilir ve yüksek katma değerli ihracat potansiyeli yükseltilecektir.
 Türk Eximbank’ın iş modeli ve kurumsal altyapısı uluslararası en iyi uygulamalar dikkate
alınarak güçlendirilecek, yüksek teknolojili ve katma değerli ürün ih racatıöncelik 
verilerek alıcı kredilerinin etkinliğini artırmaya yönelik çalışmalar sürdürülecektir.
 Finansman araçlarıyla birlikte ele alınarak projelendirilmek suretiyle ihracat destek
mekanizmasının etkinliği artırılacak, İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi aracılığıyla 
ihracatçılar için kefalet yükü azaltılacaktır.
İh
racatta yeşil ve dijital dönüşümün hızlandırılması 
Küresel ölçekte rekabet gücünün artırılmasını teminen yeşil ve dijital dönüşümü 
sağlayacak politikalar hayata geçirilerek uluslararası  düzenlemelere uyum 
güçlendirilecek, ihracatçı firmaların rekabetçiliği desteklenecektir. 
 Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi araçlara
uyum sürecinde karbon yoğun sektörlerin ihracat görünümü ve rekabetçilik analizl 
yapılarak ürün ve sektör bazlı risk ve fırsatlar ortaya konulacaktır.
 Karbon fiyatlandırma mekanizmasının sektörler üzerinde oluşturacağı ilave maliyetlere
yönelik ihracatın finansmanında kullanılan araçların çeşitliliği artırılacaktır.
   ihracatını etkileyen yönleriyle AB dijital ekonomi düzenlemeleri ve Yeşil
Mutabakatı doğrultusunda ǡrekabetçiliğin artırılması için gerekli mevzuat, destek
politikaları ve uluslararası anlaşmalara yönelik hazırlıklar tamamlanacaktır. 
Ticaret diplomasisi ve stratejik işbirliklerin güçlendirilmesi 
Artan korumacılık eğilimlerinin doğurduğu risk ve belirsizlikleri yönetmek için m evcut 
ticaret anlaşmalarının derinleştirilmesi, potansiyel ihracat pazarlarına yönelik yeni 
ticaret anlaşmalarının müzakere edilmesine yönelik ticaret diplomasisi araçları etkin bir 
şekilde kullanılacaktır. Dost ve yakın ülkeler başta olmak üzere, komşu ve çevre ülkeler 
ile uzak ülkeler dâhil farklı pazarlara yönelik ihracatımızın artırılması amacıyla ikili ve 
çok taraflı diyalog ve istişare mekanizmalarından azami düzeyde faydalanılacaktır. 
 Bölgemizdeki komşu ülkelerle güvenlik alanındaki ortak tehditlere karşı işbirliği ve
bölgesel barışa yönelik girişimlerde bulunulacaktır.
 Küresel ve bölgesel belirsizliklerden en az düzeyde etkilenilmesini ve fırsatlardan en iyi
şekilde yararlanılmasını teminen stratejik önemdeki Kalkınma Yolu Projesi başta olmak
üzere, bölgesel bağlantısallık projelerinin ülke öncelikleri doğrultusunda desteklenmesine
önelik jeoekonomik politikalar etkin ve bütüncül şekilde sürdürülecektir.
 Köklü tarihi ve kültürel bağlarımız olan Orta Asya ülkeleri ve Türk Dünyası ile işbirliğiǡ
ikili düzeyde hem Türk Devletleri Teşkilatı ve diğer Türk İşbirliği Teşkilatları başta
olmak üzere çok taraflı platformlarda güçlǡenerji ve bağlantısallık alanları dâhil
ekonomik ve ticari ilişkgeliştirilecektir. 
 uluslararası dijital diplomasi başta olmak üzere
kamu diplomasisi ve stratejik iletişim araçlarından etkin şekilǤ
 dışında gerçekleştirilen kalkınma işbirliği proje ve faaliyetleri aracılığıyla mal ve
hizmet alımları ile yapım işlerini yüklenen firmaların daha geniş pazarlara yön 
sağlayacak mekanizmalar geliştirilecektirǤ
 knoloji diplomasisi yürütülerekzekâbaşta olmak üzere dijital ve çığır
açan teknolojilere ilişkin ikili ve çok taraflı işbirlikleri geliştirilecektirǤ
İthalata bağımlılığının azaltılması ve arz güvenliğinin desteklenmesi 
Son yıllarda arama ve üretim faaliyetleri sayesinde ekonomiye kazandırılan rezervlerin 
ithalat bağımlılığını azaltmaya katkısı  sürdürülecektir. İthalatın makroekonomik 
çerçevedeki hedeflerle çelişmeyen seviyelerde kalmasını teminen  arz güvenliği göz 
önünde bulundurularak, enerji ve diğer kritik emtialar gibi unsurların yurt içinde üretimi 
teşvik edilecek ve tüketim malı ithalatına olan talep sınırlandırılacaktır. 
 konomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi, enerji ve tarım arz güvenliğinin temini, bölgesel
bağlantısallığın artırılması ve uzak kıtalarla bağların ülkemiz öncelikleri doğrultusunda
kuvvetlendirilmesine yönelik politikalar, bütüncülbir biçimde sürdürülecektir.

Sayfa 37

34 
 Türk
iye’nin bölgesel enerji ticaret merkezi olmasına yönelik çalışmalar yürütülecektir. 
 İthalatın yerli üretim üzerinde neden olduğu tehditlere karşı uluslararası yükümlülükler
çerçevesinde yerli üretimin korunmasını sağlayacak önlemler yürürlüğe konacaktır. 
 Yerli bazlı yük santrallerde elektrik üretiminde kullanılan kaynakların üretim
portföyündeki oranının artırılması için mevcut ve yeni tesisler teşvik edilecektir. 
 Petrol, doğal gaz ve maden kaynaklarına yönelik yurt içi ve yurt dışında arama ve üretim
çalışmaları artırılarak rezervlerin katma değeri yüksek şekilde ekonomiye kazan dırılması
sağlanacaktır.
 Nükleer ve eylem planı hazırlanacaktır. 
 Nükleer enerji elektrik üretim portföyüne dâhil edilecek, nükleer kapasitenin artırılmasına
yönelik yeni proje ve teknolojiler geliştirilecek ve nükleer santrallerde kullanıla 
ekipmanların yerlilik oranları artırılacaktır. 
 adyoaktif hammadde, metalik maden, nadir toprak elementleri ve endüstriyel
hammaddelerin potansiyel rezerv alanları belirlenecek, yurt içi ve yurt dışı maden ve
jeotermal kaynakların uluslararası standartlarda ve sürdürülebilir madencilik politikaları
çerçevesinde aranarak ekonomiye kazandırılması sağlanacaktır.
 Madencilik sektöründe Ar ǦGe’ye dayalı yerli teknoloji ve ürün geliştirilmesi çalışmaları
yapılacak, katma değeri yüksek bor ürünlerinin üretim ve satış miktarı artırılacak, nadir
toprak elementleri ve lityum karbonatın ekonomiye kazandırılması sağlanacaktır. 
 Ulusal sağlık sisteminin ihtiyaç duyduğu tıbbi ürün ve teknolojilerin geliştirilmesi amacıyla
aşı, ilaç, tıbbi cihaz, tanı kiti ve yapay zekâ tabanlı sağlık teknolojilerinin araştırma ve ürün
geliştirme çalışmaları yürütülerek yerli ürünler geliştirilecektir. 
Hizmet ihracatının geliştirilmesi 
Hizmet ticareti alanındaki potansiyelin daha etkin kullanılması için küresel ölçekteki yeni 
eğilimler yakından takip edilerek turizm ve taşımacılık gibi ana hizmet kalemleri ndeki 
ülke konumu güçlendirilecek, yeni nesil hizmet kalemlerinde küresel oyuncular arasında 
yer alınacaktır. 
 urizm, lojistik ve taşımacılık, bilişim, finansal hizmetler ve danışmanlık, eğitim, sağlık ve
spor turizmi, fuarcılık, kültür endüstrileri, yurt dışı müteahhitlik ve teknik müşavirlik, yeşil
hizmetler sektörlerinde uluslararası pazarlarda tutundurma ve derinleşme, markalaşma,
verimlilik ve rekabet gücü odaklı döviz kazandırıcı hiǤ
 Turizm gelirinin artırılması, mevcut pazarların güçlendirilmesi, yeni pazarların
oluşturulması ve harcama eğilimi yüksek ziyaretçilere ulaşılması amacıyla tanıtım
faaliyetleri yürütülecektǤ
 çeşitlendirilerek tüm yılave ülke  yaygınlaştırılması amacıyla
sürdürülebilir turizm anlayışı içerisinde farklı turizm ürünlerini aynı anda sunan, bütüncül
olarak planlanmış turizm alanları oluşturulacak, ziyaretçi başına gelirin artırılmasınaodaklı
tematik turizm tüǤ
 Sağlık turizmi alanında hizmet kapasitesi geliştirilecek, tanıtım ve pazarlama faaliyetleri
artırılacaktır.
 turizminin geliştirilmesine yönelik spor diplomasisi araçları ile bölgesel ve çok taraflı
artırılacaktır.
 Türkiye önemli bir film çekim merkezi haline getirilerek ülkemizde çekilen yabancı f 
sayısı artırılacaktır.

Sayfa 38

35
 Türkiye’nin bölgesel enerji ticaret merkezi olmasına yönelik çalışmalar yürütülecektir. 
 İthalatın yerli üretim üzerinde neden olduğu tehditlere karşı uluslararası yükümlülükler
çerçevesinde yerli üretimin korunmasını sağlayacak önlemler yürürlüğe konacaktır. 
 Yerli bazlı yük santrallerde elektrik üretiminde kullanılan kaynakların üretim
portföyündeki oranının artırılması için mevcut ve yeni tesisler teşvik edilecektir. 
 Petrol, doğal gaz ve maden kaynaklarına yönelik yurt içi ve yurt dışında arama ve üretim
çalışmaları artırılarak rezervlerin katma değeri yüksek şekilde ekonomiye kazan dırılması
sağlanacaktır.
 Nükleer ve eylem planı hazırlanacaktır. 
 Nükleer enerji elektrik üretim portföyüne dâhil edilecek, nükleer kapasitenin artırılmasına
yönelik yeni proje ve teknolojiler geliştirilecek ve nükleer santrallerde kullanıla 
ekipmanların yerlilik oranları artırılacaktır. 
 adyoaktif hammadde, metalik maden, nadir toprak elementleri ve endüstriyel
hammaddelerin potansiyel rezerv alanları belirlenecek, yurt içi ve yurt dışı maden ve
jeotermal kaynakların uluslararası standartl arda ve sürdürülebilir madencilik politikaları
çerçevesinde aranarak ekonomiye kazandırılması sağlanacaktır.
 Madencilik sektöründe Ar ǦGe’ye dayalı yerli te knoloji ve ürün geliştirilmesi çalışmaları
yapılacak, katma değeri yüksek bor ürünlerinin üretim ve satış miktarı artırılacak, nadir
toprak elementleri ve lityum karbonatın ekonomiye kazandırılması sağlanacaktır. 
 Ulusal sağlık sisteminin ihtiyaç duyduğu tıbbi ürün ve teknolojilerin geliştirilmesi amacıyla
aşı, ilaç, tıbbi cihaz, tanı kiti ve yapay zekâ tabanlı sağlık teknolojilerinin araştırma ve ürün
geliştirme çalışmaları yürütülerek yerli ürünler geliştirilecektir. 
Hizmet ihracatının geliştirilmesi
Hizmet ticareti alanındaki potansiyelin daha etkin kullanılması için küresel ölçekteki yeni
eğilimler y akından takip edilerek turizm ve taşımacılık gibi ana hizmet kalemleri ndeki 
ülke konumu güçlendirilecek, yeni nesil hizmet kalemlerinde küresel oyuncular arasında
yer alınacaktır.
 urizm, lojistik ve taşımacılık, bilişim, finansal hizmetler ve danışmanlık, eğitim, sağlık ve
spor turizmi, fuarcılık, kültür endüstrileri, yurt dışı müteahhitlik ve teknik müşavirlik, yeşil
hizmetler sektörlerinde uluslararası pazarlarda tutundurma ve derinleşme, markalaşma,
verimlilik ve rekabet gücü odaklı döviz kazandırıcı hiǤ
 Turizm gelirinin artırılması, mevcut pazarların güçlendirilmesi, yeni pazarların
oluşturulması ve harcama eğilimi yüksek ziyaretçilere ulaşılması amacıyla tanıtım
faaliyetleri yürütülecektǤ
 çeşitlendirilerek tümyılave ülke yaygınlaştırılması amacıyla
sürdürülebilir turizm anlayışı içerisinde farklı turizm ürünlerini aynı anda sunan, bütüncül
olarak planlanmış turizm alanları oluşturulacak, ziyaretçi başına gelirin artırılmasınaodaklı
tematik turizm tüǤ
 Sağlık turizmi alanında hizmet kapasitesi geliştirilecek, tanıtım ve pazarlama faaliyetleri
artırılacaktır.
 turizminin geliştirilmesine yönelik spor diplomasisi araçları ile bölgesel ve çok taraflı
artırılacaktır.
 Türkiye önemli bir film çekim merkezi haline getirilerek ülkemizde çekilen yabancı f 
sayısı artırılacaktır.

 
firmanın dâhil olması sağlanacak şekilde y dışı l jistik dağıtım ağları nın
  umu güçlendirilecek, acatın etkin ve kapsamlı akışı tesis
edilecek, uçtan uca teslimatların daha kısa sürede ve daha düşük maliyetle önemli
pazarlarda ihracatın sürdürülebilirliğini sağlayacak altyapı oluşturulacaktır.
 Eğitim hizmetleri alanında uluslararası konumun güçlendirilmesi ve uluslararası öğrenci
kaynaklı hizmet ihracatı gelirlerinin artırılması için çalışmalar yapılacaktır. 
5. Finansal İstikrar
Finansal sistemde tasarrufların artırılması,  finansal okuryazarlığın yaygınlaştırılması, 
kaynak dağılımında etkinliğin sağlanması, sürdürülebilir finansın ve finansal 
teknolojilerin geliştirilmesi  ve sermaye piyasalarının derinleştirilmesiyle finansmana 
erişimin kolaylaştırılması suretiyle finansal istikrarın desteklenmesi amaçlanmaktadır.  
Bu çerçevede, finansmana erişimin artırılmasına dönük politikalar uygulanırken sanayide 
teknolojik yenilenmenin ve sektörel dönüşümün sağlanmasını destekleyici araçların da 
devrede olmasına özen gösterilecek, yenilikçi, kapsayıcı ve dinamik bir katılım finans 
ekosisteminin oluşturulmasına yönelik faaliyetlere devam edilecektir. 
Dezenflasyon programının finansal piyasa politikalarıyla desteklenmesi 
Dezenflasyon sürecinde Türk lirası cinsinden tasarruf ve yatırım araçları geliştirilecek ve 
kaynakların programa uygun alanlarda kullanımı teşvik edilecektir.  
 Dezenflasyon programına destek olacak şekilde Türk lirası mevduatın payının artırılması
ve vadesinin uzatılmasınayönelik politikaların uygulanmasına devam edilecektir.
 İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemleraçığını
amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu
destekleyici politikalar uygulanacaktır.
 Yatırım, istihdam, üretim ve ihracatı artırmaya yönelik kredilerin desteklenmesi
sürdürüleǤ
Kurumsal yapısı güçlü bir finansal sektörün oluşturulması 
Finansal düzenlemelerin uluslararası standartlara uyumu gözetilerek kurumsal yapının 
geliştirilmesi sağlanacaktır.  
 Düzenleme çerçevesi uluslararası standartlar dikkate alınarak belirlenecek, bu kapsamda
III Final düzenlemeleri paketi ile getirilen değişikliklere uyum sağlanacaktır.
 Finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin bir şekilde yapabilmesi için düzenlemelerde
sadeleştirme çalışmalarına devam edilecektir.
 Banka dışı finansal sektörün düzenleme ve denetim çerçevesi geliştirilecektir.
 Ödeme hizmetleri ekosisteminin güçlendirilmesine ve bu çerçevede ödeme ve elektronik
para kuruluşlarının siber güvenlik alanında dayanıklılık seviyelerinin artırılmasına yönelik
düzenleme çalışmaları sürdürüleceǤ
Sermaye piyasalarının etkinliğinin artırılması 
Reel sektör şirketlerinin sermaye piyasalarının sunduğu imkânlardan daha fazla 
yararlanabilmesi için fonlama alternatifleri çeşitlendirilecektir. Bu doğrultuda alternatif 
finansal araçların geliştirilmesiyle yatırımcı tabanının da genişletilmesi sağlanacaktır. 
 Şirketlerin sermaye piyasalarının sunduğu imkânlardan daha fazla yararlanabilmesine
yönelik düzenlemeler yapılacak ve nitelikli halka arzların artırılması desteklenecektir.
 Sermaye piyasalarının derinleşmesi ve yatırımcı tabanının genişlemesi için yeni ürün,
hizmet ve piyasalar geliştirilecektir.

Sayfa 39

36 
 Kuru
msal yönetim düzenlemeleri, OECD Kurumsal Yönetim İlkeleri dahil olmak üzere, 
uluslararası standartlarla uyumlu olarak güncellenecektir.
  arında payların alım satım işlemlerinde uygulanmakta olan takas süresinin
kısaltılmasına ilişkin gerekli çalışmalar yürütülecektir.
 Yapay zekâ ve diğer teknolojiler sermaye piyasalarının denetiminde daha yaygın
kullanılarak sermaye piyasalarının etkin işleyişi güçlendirilecektir.
 Sermaye piyasası uyuşmazlıklarında tahkimin etkinleştirilmesi için gerekli mevzuat
çalışmaları yapılacaktırǤ
 Sermaye piyasalarında daha sağlıklı fiyat oluşumlarını teminen piyasa bozucu eylemlere
yönelik adli ve idari cezalar daha caydırıcı haleǤ
Katılım finansın güçlendirilmesi 
Katılım finans ekosisteminin güçlendirilmesi amacıyla düzenleyici çerçeve geliştirilecek, 
ürün ve hizmet çeşitliliği artırılacaktır. 
 katılım esasına göre faaliyet gösteren kalkınma ve yatırım bankalarına ilişkin
düzenlemeler hayata geçirilecektir.
 Katılım esaslı faaliyet gösteren banka dışı finansal kuruluşlar için düzenleme altyapısı
oluşturulacaktır.
 Katılım sigortacılığı mevzuat alt yapısı geliştirilecek, katılım sigortacılığının ve katılım
emeklilik planlarının kapsayıcılığı artırılacaktır.
 Katılım finans sisteminin yaygınlaştırılmasıiçin çeşitli ürün ve hizmetler geliştirilecekǤ
 Katılım finansın kurumsal dönüşümünü gerçekleştirecek ve sektörü 
Ǥ
Sigortacılık ve özel emeklilik sektörünün geliştirilmesi 
Sigortacılığın çeşitlendirilmesi ve özel emeklilik sistemine katılımların canlandırılması  
amacıyla güven ortamının devamlılığının sağlanmasına ve sigortacılık sektörünün 
dayanıklılığının artırılmasına yönelik düzenlemeler yapılacaktır.  
 , dayanıklılığın ve güven ortamının devamlılığını sağlamak amacıy
sigortacılık mevzuatını iyileştirmeye yönelik çalışmayapılacaktır.
 Sigortacılık ve özel emeklilik sektörlerinde dijital sigortacılık ve sigortacılık teknolojileri
uygulamalarının mevzuat altyapısı oluşturulacaktır.
 Tarım sigortası bulunmayan üreticilerin sisteme dâhil edilmesi ve yeni ürünler
geliştirilmesi suretiyle sigortalılık oranlarının artırılmasına yönelik çalışmalar yapılacaktır.
Finansal teknolojilerin yaygınlaştırılması 
Finansal teknoloji faaliyetlerinin ölçek ve etkinliği artırılarak küresel finans piyasalarında 
ülkemizin konumu güçlendirilecektir.  
 Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının verimliliklerini ve rekabet güçlerini artırmak
amacı ile bulut bilişim kullanım imkânları iyileştirilecek ve yaygınlaştırılacaktır.
 	  	  ler ile Ödeme Hizmetleri Veri Paylaşım Servislerinin
yaygınlığının artmasını destekleyen çalışmalar yürütülecektir.
 Dijital Türk lirasının iktisadi, hukuki ve güvenlik boyutları ele alınarak kullanıma sunulması
ve yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecektir.
 atırımlar dijital yeterlilik, veri güvenliği ve teknoloji adaptasyonu kriterlerine uyg 
şekilde desteklenecek, bu çerçevede yeni finansal araçlar geliştirilecektir.

Sayfa 40

37
 Kurumsal yönetim düzenlemeleri , OECD Kurumsal Yönetim İlkeleri dahil olmak üzere,
uluslararası standartlarla uyumlu olarak güncellenecektir.
 arında payların alım satım işlemlerinde uygulanmakta olan takas süresinin
kısaltılmasına ilişkin gerekli çalışmalar yürütülecektir.
 Yapay zekâ ve diğer teknolojiler sermaye piyasalarının denetiminde daha yaygın
kullanılarak sermaye piyasalarının etkin işleyişi güçlendirilecektir.
 Sermaye piyasası uyuşmazlıklarında tahkimin etkinleştirilmesi için gerekli mevzuat
çalışmaları yapılacaktırǤ
 Sermaye piyasalarında daha sağlıklı fiyat oluşumlarını teminen piyasa bozucu eylemlere
yönelik adli ve idari cezalar daha caydırıcı haleǤ
Katılım finansın güçlendirilmesi
Katılım finans ekosisteminin güçlendirilmesi amacıyla düzenleyici çerçeve geliştirilecek,
ürün ve hizmet çeşitliliği artırılacaktır.
 katılım esasına göre faaliyet gösteren kalkınma ve yatırım bankalarına ilişkin
düzenlemeler hayata geçirilecektir.
 Katılım esaslı faaliyet gösteren banka dışı finansal kuruluşlar için düzenleme altyapısı
oluşturulacaktır.
 Katılım sigortacılığı mevzuat alt yapısı geliştirilecek, katılım sigortacılığın ın ve katılım
emeklilik planlarının kapsayıcılığı artırılacaktır.
 Katılım finans sisteminin yaygınlaştırılmasıiçin çeşitli ürün ve hizmetler geliştirilecekǤ
 Katılım finansın kurumsal dönüşümünü gerçekleştirecek ve sektörü
Ǥ
Sigortacılık ve özel emeklilik sektörünün geliştirilmesi
Sigortacılığın çeşitlendirilmesi ve özel emeklilik sistemine katılımların canlandırılması
amacıyla güven ortamının devamlılığının sağlanmasına ve sigortacılık sektörünün
dayanıklılığının artırılmasına yönelik düzenlemeler yapılacaktır.
 , dayanıklılığın ve güven ortamının devamlılığını sağlamak amacıy
sigortacılık mevzuatını iyileştirmeye yönelik çalışmayapılacaktır.
 Sigortacılık ve özel emeklilik sektö rlerinde dijital sigortacılık ve sigortacılık teknolojileri
uygulamalarının mevzuat altyapısı oluşturulacaktır.
 Tarım sigortası bulunmayan üreticilerin sisteme dâhiledilmesi ve yeni ürünler
geliştirilmesi suretiyle sigortalılık oranlarının artırılmasına yönelik çalışmalar yapılacaktır.
Finansal teknolojilerin yaygınlaştırılması
Finansal teknoloji faaliyetlerinin ölçek ve etkinliğiartırılarak küresel finans piyasalarında
ülkemizin konumu güçlendirilecektir.
 Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının veriml iliklerini ve rekabet güçlerini artırmak
amacı ile bulut bilişim kullanım imkânları iyileştirilecek ve yaygınlaştırılacaktır.
 ler ile Ödeme Hizmetleri Veri Paylaşım Servislerinin
yaygınlığının artmasını destekleyen çalışmalar yürütülecektir.
 Dijital Türk lirasının iktisadi, hukuki ve güvenlik boyutları ele alınarak kullanıma sunulması
ve yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecektir.
 atırımlar dijital yeterlilik, veri güvenliği ve teknoloji adaptasyonu kriterlerine uyg
şekilde desteklenecek, bu çerçevede yeni finansal araçlar geliştirilecektir.
Sürdürül
ebilir finansın geliştirilmesi
Sürdürülebilir finans kaynaklarından daha fazla yararlan ılması için çalışmalar
yürütülerek sürdürülebilir finans altyapısı geliştirilecek ve ürün çeşitliliği artırılacaktır.
 Yeşil dönüşüme katkı sağlayacak yeşil finans stratejisi ve eylem planı uygulamaya
konulacaktır.
 eşil bankacılık uygulamalarının geliştirilmesine yönelik faaliyetler yürütülecek ve yeşil
dönüşüme yönelik yatırımların finansman ihtiyaçlarını karşılayacak mekanizmalar
oluşturulacaktır.
 Bankaların yurt içinde sosyal temalı yatırımları finanse etmek için sağladıkları fonlama
teşvik edilǤ
 Sürdürülebilir finans kapsamında yeni ürün ve hizmetler geliştirilecektir.
 Yeşil ve sürdürülebilir borçlanma araçlarına ilişkin rehber sosyal sermaye piyasası
araçlarını kapsayacak şekilde geliştirilecek ayrıcasürdürülebilirlik bağlantılı sermaye
piyasası araçlarına ilişkin rehber oluşturulacaktır.
Tasarrufların artırılması
Yurt içi tasarrufların ve tasarruf bilincinin artırılması amacıyla finansal okuryazarlık
yaygınlaştırılacak, uzun vadeli tasarruf araçları geliştirilecektir.
 Otomatik Katılım Sistemi (OKS)’nin işverenlerin de katkısı ile ikinci basam
sistemine dönüşeceği tamamlayıcı emeklilik sistemi (TES) kurulacaktır.
 Bireysel Emeklilik Sistemi (BES)’ndeki standart emeklilik yatırım fonları, katılımcıların
birikimleri için daha fazla katma değer üretecek şekilde yeniden tasarlanacaktır.
 OKS katılımcılarına BES’te yer alan emeklilik fonlarına erişim imkânı tanınacak, kesintilerin
sadeleştirilmesini sağlayacak düzenlemeler yapılacak ve bu kapsamda sistemin cazibesi
artırılarak fon tutarı ve katılımcı sayısında artış sağlanacaktır.
 BES’ten kısmen ödeme alınabilecek durumlar bǡalanları
içerecek şekildegenişletilecektir.
 Yükseköğretim kurumlarına kayıtlı 25 yaş altı öğrencilerin BES’e katılımlarını ve sistemde
kalmalarını teşvik edici uygulamalar hayata geçirilecektir.
 Yatırım fonlu birikimli hayat sigortaları yaygınlaştırılacaktır.
 Finansal eğitim faaliyetleri yaygınlaştırılarak finansal okuryazarlık artırılacaktır.
6. Kamu Maliyesi
Program döneminde, bütçe disiplininin güçlendirilmesine yönelik adımla r kararlılıkla
atılmaya devam edilecek, kamu maliyesinin makroekonomik istikrarı destekleyici rolü
artırılacaktır. Maliye ve gelirler politikaları, para politikasıyla eşgüdüm içinde
uygulanarak ekonomik dengelenme sürecine katkı sağlayacaktır.
i, sürdürülebilir yüksek büyümenin sağlanmasında ve kalkınmada stratejik bir
araç olarak kullanılacaktır. Vergilemede etkinliği ve adaleti artırmaya, kayıt dışılığı azaltmaya
yönelik sürdürülen faaliyetlere devam edilecektir. Gelir ve harcama politikaları, yeşil ve dijital
dönüşümü desteklemek amacıyla gerekli kaynakların dağıtımını sağlayacak şekilde uygulamaya
konulacaktır.
Borçlanma politikası, piyasa koşulları ve maliyet unsurları göz önüne alınarak stratejik ölçütlere
yalı risk yönetimi çerçevesinde para ve maliye politikalarıyla uyumlu, sürdürülebilir borç
yönetimi anlayışla yürütülecektir. Bu kapsamda, ihtiyaçların orta ve uzun vadede mümkün olan
en uygun maliyetle karşılanması ve borç stoku yapısının güçlendirilmesi ilkeleri esas alınacaktır.

Sayfa 41

38 
Ayr
ıca, finansman kaynakları ve enstrüman çeşitliliğinin artırılması ile yatırımcı tabanının 
şletilmesine devam edilecektir.
Kamu kesimi genel dengesinin 2026 yılında GSYH’nın yüzde 3,4’ü oranında açık vermesi ve söz 
konusu açığın Program dönemi sonu itibarıyla yüzde 2,6 seviyesine gerilemesi 
öngörülmektedir.
2026 yılı sonunda GSYH’ya oran olarak yüzde 0,5 olması öngörülen program tanımlı kamu 
kesimi açığının dönem sonunda yüzde 0,3 fazlaya dönmesi beklenmektedir.
2026 yılı sonunda GSYH’ya oran olarak yüzde 3,1 olması öngörülen genel devlet açığının 
Program dönemi sonunda yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
GSYH’ya oran olarak 2026 yılında yüzde 33,1 olması öngörülen genel devlet toplam gelirlerinin 
Program dönemi sonunda yüzde 33,2 olarak gerçekleşmesi, genel devlet toplam harcamalarının 
ise aynı dönemde yüzde 36,2 seviyesinden yüzde 35,7’ye gerilemesi beklenmektedir. 
Merkezi yönetim bütçe açığının GSYH’ya oran olarak 2026 yılında yüzde ͵ǡͷ, Program dönemi 
yüzde 2,8 olarak gerçekleşeceği, faiz dışı harcamalar ile toplam gelirlerin 2026 yılında 
eşit olacağı, Program dönemi sonunda ise yüzde Ͳǡͷfaiz dışı fazla verileceği öngörülmektedir.
2026 yılında, GSYH’ya oran olarak ͳǡʹpuan artışla yüzde 25’e yükselmesi beklenen sosyal 
güvenlik primleri dâhil toplam vergi yükünün Program dönemi sonunda ise yüzde ʹͷǡ͵olması 
öngörülmektedir.
GSYH’ya oranla 2026 yılında yüzde 24,7 olarak gerçekleşmesi beklenen AB tanımlı genel 
yönetim borç stokunun Program dönemi sonunda yüzde 24,2’ye düşürülme 
Ǥ
Merkezi yönetim bütçe giderlerinin GSYH’ya oranının 2026 yılında yüzde 24,5, merkezi yönetim 
bütçesi faiz hariç giderlerinin GSYH’ya oranının ise yüzde 21 olarak gerçekleşmesi 
Ǥ
Merkezi yönetim bütçe gelirleri ise, makroekonomik tahminler, ulusal ve uluslararası 
piyasalardaki gelişmeler ve gelir politikalarının bütçe gelirlerine etkileri dikkate alınarak 
belirlenmiştir. 
Merkezi yönetim bütçe gelirlerinin GSYH’ya oranının 2026 yılında yüzde 21, genel bütçe vergi 
nin GSYH’ya oranının ise yüzde 17,8 olarak gerçekleşmesi beklenmektedirǤ
Grafik 12: Merkezi Yönetim Bütçe Açığı/GSYH (Yüzde) 


ǣGerçekleşme
4,7
3,6 3,5
3,1
2,8
0
1
2
3
4
5
6
2024 2025 GT 2026 OVP 2027 OVP 2028 OVP

Sayfa 42

Harcamalarda etkinliğin artırılması 
Program dönemi boyunca kamu harcamalarında etkinliğin ve verimliliğin artırılmasına 
yönelik tedbirler ka rarlılıkla uygulanmaya devam edilecek , kamu maliyesinin güçlü ve 
sürdürülebilir yapısı mali disiplinden ödün verilmeksizin korunacaktır. 
 Kaynak kullanımında etkinliğin artırılması amacıyla harcamalar sistematik olarak gözden
geçirilmeye devam edilecek, verimsiz harcama alanları tasfiye edilecektir.
 Kamu harcamalarında etkinliği artıracak tasarruf tedbirlerine ilişkin denetim ve izleme
faaliyetlerine devam edilecektir.
 Kamu yatırım programında rasyonelleştirme çalışmaları sürdürülerek ekonomik ve sosyal
fayda üretecek yatırımlar önceliklendirilecektir.
 Kamu ihale mevzuatı uluslararası norm ve standartlara uyumlu olacak şekilde
dijitalleşmeyi, yenilikçiliği ve sürdürülebilirliği destekleyen ve önceleyen satın alma
yaklaşımıyla güncellenecek, sektörel kamu alımları düzenlemesi hayata geçirilecektir.
 Kamu alımlarının detaylı analiz ve yönetiminin yapılabilmesi amacıyla tasarruf odaklı
merkezi kamu alım politikalarına da imkân sağlayacak şekilde geliştirilen e -Tedarik
Sisteminin kapsamı genişletilecektir.
 Kamu idarelerinin tahakkuk-tahsilat altyapısını güçlendirmek ve vatandaşa kolay, hızlı ve
güvenli ödeme yöntemleri sunmak amacıyla e-Tahsilat uygulaması yaygınlaştırılacaktır.
 Tasarruf analizlerinin yapılabilmesi ve kontrol düzeyinin artırılarak işlemlerin elektronik
ortamda gerçekleştirilmesi amacıyla kamuda kullanılan  elektronik faturanın kapsamı
genişletilecektir.
 Kamu taşıtlarının kullanımı ihtiyaç analizleri ve tasarruf anlayışı çerçevesinde sistematik
olarak gözden geçirilecek, ihtiyaç fazlası olan veya ekonomik ömrünü tamamlamış taşıtlar
tasfiye edilecek ve zorunlu hallerle sınırlı yeni taşıt edinimlerinde ekonomiklik gözetilerek
yerli üretim ile çevreci araçlara öncelik verilmeye devam edilecektir.
 Kamu Özel İşbirliği  (KÖİ) projeleri, makroekonomik politikalar, kamu yükümlülükleri ve
bütçe dengeleri dikkate alın arak ve dengeli bir risk paylaşımı ile maliyet etkinliği
gözetilerek planlanacak ve yürütülecektir.
 Kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol alanındaki uygulamalarının etkinliği artırılacak,
iç denetim birimlerinin idari kapasiteleri güçlendirilecek ve i ç kontrol sistemlerinin
izlenmesi ve değerlendirilmesi faaliyetleri yaygınlaştırılacaktır.
 Yapay zekâ destekli muhasebe sistemleriyle kamu harcam alarında verimlilik ve tasarruf
sağlanmasına, karar alma süreçlerinin desteklenmesine ve risk odaklı kamu mali  denetim
altyapısının güçlendirilmesine devam edilecektir.
 Kamu idarelerinin varlıklarının etkin ve verimli bir şekilde yönetilmesini sağlamak
amacıyla Varlık Yönetim Sistemi geliştirilecektir.
 Kamu kesimi genel dengesinde yer alan fon ve döner sermayele rin harcama ilkeleri
belirlenecek, bütçenin birlik ilkesinin uygulamasının güçlendirilmesine yönelik özel gelir,
fon ve benzeri uygulamalar gözden geçirilecektir.
 Aile odaklı, kapsayıcı ve fert başına asgari bir geliri garanti edecek ve işgücüne katılıma
mâni olmayacak şekilde bütünleşik yapıda bir sosyal yardım programı  pilot bir projeyle
başlatılacaktır.
 Kamu alımları ile yap -işlet-devret projelerinde uluslararası sorumlu yatırımcıların ilgisini
artıracak şekilde sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu al tyapı projeleri
yaygınlaştırılacaktır.
39

Sayfa 43

40 
 Kamu 
alım süreçleri dijitalleştirilerek denetim, hesap verilebilirlik veşeffaflık artırılacaktır. 
 Tasarruf odaklı merkezi kamu alım politikalarının kapsamı genişletilecek, merkezi kamu
alımları yoluyla sürdürülebilir tedarik ve yerli ürünler ile teknoloji transferi desteklenecek,
merkezi alıma konu ürünlerin üzerinden tedarik edilmesi önceliklendirilecektir.
 Özelleştirme kapsam ve programında bulunan ve yeni alınacak â tıl kamu varlıkları ǡ
kurumlarının ihtiyaçlarını da karşılayacak şekilde şeffaf, rekabetçi ve açık ihaleler yoluyla
milli ekonomiye kazandırılacaktır.
 Mali saydamlık ve hesap verebilirliği güçlendirmek amacıyla kamuoyunun ve paydaşların
kullanımına yönelik açık mali veri portalı geliştirilecektir.
 Mali saydamlığı güçlendirmek ve mali istatistiklerin veri kalitesini artırmak amacıyla
Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminin kullanımı mahal  
yaygınlaştırılacaktır.
Afetlere dirençli yapıların finansmanının sağlanması 
Yerleşim yerlerinin ve toplumun afetlere karşı dirençliliğinin artırılması, afet risklerinin 
azaltılarak sosyal ve ekonomik etkilerinin en aza indirilmesi, afet yönetiminin tüm 
süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesinde gerekli finansmanın sağlanması temel 
amaçtır. Nüfusunun büyük çoğunluğu deprem kuşağında bulunan ülkemizde tüm afet 
türlerine karşı dayanıklılığın artırılması ve afetlere hazırlıklı olunması amacıyla afet riski 
altındaki alanlar risk ve tehlike durumlarına göre önceliklendirilecektir.
 2023 yılı Şubat ayında meydana gelen depremlerin neden olduğu tahribatın giderilmesine
yönelik çalışmalar program döneminde tamamlanacaktır.
 Başta İstanbul olmak üzere şehirlerin afetlere karşı dayanıklılığının artırılması amacıyla
gerekli kaynakların ayrılmasına devam edilecektir.
 Tüm afet tehlikelerini kapsayacak afet sigortasına yönelik süreçler tamamlanacaktıǤ
 Afetzedelerin barınma ihtiyacının karşılanmasında kamu kaynaklarının etkin ve verimli
kullanımı için hak sahipliği, geri ödeme ve finansman yöntemleri ile ilgili mevzuat
değişikliği yapılacaktır.
 Eğitim ve sağlık başta olmak üzere kamu hizmeti sunan yapılar, afet ve acil durumlara karşı
güçlendirilerek hazırlık düzeyi artırılacaktır.
 Bulaşıcı hastalıklara, sağlık şoklarına, afetmüdahale kapasitesi güçlendirileceǤ
 Afet ve acil durumlara müdahaleye yönelik teknik ve beşeri kapasite geliştirilecek, kesintisiz
güvenli haberleşme sistemi altyapısının kurulumu tamamlanacaktır.
 Afetlerin etkilerini en aza indirmek amacıyla afet risklerinin boyutları çok disiplinli veri
  ǡ    lojilerle izlenecek ve müdahale
süreçleri etkinşekilde yönetilecektir.
   ın ve doğal afet risklerine dayanıklılığı artırılacak, ziyaretçi
güvenliğini sağlamaya yönelik kurumsal ve teknik kapasite güçlendirilecektir.
 Nüfus artışı, göç    ı konut ihtiyacı Ǧtalep dengesi göze 
karşılanacaktır.
 eşil dönüşüme katkı sağlayacak enerji verimli, sıfır atık ile u ǡ
afetlere karşı dirençli yerleşim yerleri inşa edilecektir.
 İstanbul başta olmak üzereülke genelindetlere dayanıksız yapı stokunun yeniden inşa 
hızlandırmak için  lentileri ve dönüşüm alanları  
gözetilerekdüzenlemeler güçlendirilecek, kentsel dönüşüm çalışmaları hızlandırılacaktır.

Sayfa 44

41
 Kamu alım süreçleri dijitalleştirilerek denetim, hesap verilebilirlik veşeffaflık artırılacaktır. 
 Tasarruf odaklı merkezi kamu alım politikalarının kapsamı genişletilecek, merkezi kamu
alımları yoluyla sürdürülebilir tedarik ve yerli ürünler ile teknoloji transferi desteklenecek,
merkezi alıma konu ürünlerin üzerinden tedarik edilmesi önceliklendirilecektir.
 Özelleştirme kapsam ve programında bulunan ve yeni alınacak âtıl kamu varlıkları ǡ
kurumlarının ihtiyaçlarını da karşılayacak şekilde şeffaf, rekabetçi ve açık ihaleler yoluyla
milli ekonomiye kazandırılacaktır.
 Mali saydamlık ve hesap verebilirliği güçle ndirmek amacıyla kamuoyunun ve paydaşların
kullanımına yönelik açık mali veri portalı geliştirilecektir.
 Mali saydamlığı güçlendirmek ve mali istatistiklerin veri kalitesini artırmak amacıyla
Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminin kullanımı mahal  
yaygınlaştırılacaktır.
Afetlere dirençli yapıların finansmanının sağlanması
Yerleşim yerlerinin ve toplumun afetlere karşı dirençliliğinin artırılması, afet risklerinin
azaltılarak sosyal ve ekonomik etkilerinin en aza indirilmesi, afet yöne timinin tüm
süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesinde gerekli finansmanın sağlanması temel
amaçtır. Nüfusunun büyük çoğunluğu deprem kuşağında bulunan ülkemizde tüm afet
türlerine karşı dayanıklılığın artırılması ve afetlere hazırlıklı olunması amacıyla afet riski
altındaki alanlar risk ve tehlike durumlarına göre önceliklendirilecektir.
 2023 yılı Şubat ayında meydana gelen depremlerin neden olduğu tahribatın giderilmesine
yönelik çalışmalar program döneminde tamamlanacaktır.
 Başta İstanbul olmak üzere şehirlerin afetlere karşı dayanıklılığının artırılması amacıyla 
gerekli kaynakların ayrılmasına devam edilecektir.
 Tüm afet tehlikelerini kapsayacak afet sigortasına yönelik süreçler tamamlanacaktıǤ
 Afetzedelerin barınma ihtiyacının karşılanmasında kam u kaynaklarının etkin ve verimli
kullanımı için hak sahipliği, geri ödeme ve finansman yöntemleri ile ilgili mevzuat
değişikliği yapılacaktır.
 Eğitim ve sağlık başta olmak üzere kamu hizmeti sunan yapılar, afet ve acil durumlara karşı
güçlendirilerek hazırlık düzeyi artırılacaktır.
 Bulaşıcı hastalıklara, sağlık şoklarına, afetmüdahale kapasitesi güçlendirileceǤ
 Afet ve acil durumlara müdahaleye yönelik teknik ve beşeri kapasite geliştirilecek, kesintisiz
güvenli haberleşme sistemi altyapısının kurulumu tamamlanacaktır.
 Afetlerin etkilerini en aza indirmek amacıyla afet risklerinin boyutları çok disiplinli veri
  ǡ   lojilerle izlenecek ve müdahale
süreçleri etkinşekilde yönetilecektir.
   ın ve doğal afet risklerine dayanıklılığı artırılacak, ziyaretçi
güvenliğini sağlamaya yönelik kurumsal ve teknik kapasite güçlendirilecektir.
 Nüfus artışı, göç   ı konut ihtiyacı Ǧtalep dengesi göze 
karşılanacaktır.
 eşil dönüşüme katkı sağlayacak enerji verimli, sıfır atık ile u ǡ
afetlere karşı dirençli yerleşim yerleri inşa edilecektir.
 İstanbul başta olmak üzereülke genelindetlere dayanıksız yapı stokunun yeniden inşa
hızlandırmak için  lentileri ve dönüşüm alanları 
gözetilerekdüzenlemeler güçlendirilecek, kentsel dönüşüm çalışmaları hızlandırılacaktır.
 Sos
yal konut üretiminde afet riski yüksek olan bölgelere öncelik verilecek, kap sayıcı,
sağlıklı, güvenli ve dirençli yaşam alanları altyapı ve üstyapı tesisleriyle bir bütün olarak
planlanarak inşa edilecektir.
 Meydana gelebilecek afetler nedeniyle ülke genelinde geçici barınma alanlarıyla ilgili yerel
idareler ile koordinasyon içinde yeni alanların tespiti ve bu alanların ortak kullanımı temelli
yapı çalışmaları yürütülecektir.
Vergilemede adalet ve etkinliğin artırılması 
Vergi politikaları, sürdürülebilir ve adil bir yapı temelinde öngörülebilirlik ve etkinlik 
ilkeleri doğrultusunda uygulanacaktır. Vergi sistemi, gelir dağılımını iyileştiren ve yatırım 
ortamını güçlendiren bir araç olarak kullanılacaktır. 
 Vergi politikalarında büyüme ve sosyal adalet ilkeleri ekseninde yatırımı, istihdamı, üretimi,
ihracatı ve rekabet ortamını ına öncelik verilǤ
 Dolaylı vergilerin bütçe içindeki ağırlığı gözden geçirilerek kayıt dışı ekonomiye yönelik
tedbirlerle Program döneminde doğrudan vergi gelirlerinin bütçe içindeki ağırlığı
artırılacaktır. 
 yönetiminde sürdürülebilir gelir kaynaklarının artırılması için vergi tabanının
genişletilmesi ve vergilemede gönüllü uyumun artırılmasına yönelik çalışmalar
sürdürülecektir. 
 Vergi harcamaları analiz edilecek, etkin olmayan istisna, muafiyet ve indirimlere yönelik
düzenlemeler yapılacaktır.
 Vergilerin tam ve zamanında ödenmesinde etkili olan mükellef davranışları ve vergiye
uyum sorunları analiz edilerek uyum düzeyini artırmaya katkı sağlayacak stratejiler
geliştirilecektir.
     andaki raporların daha kapsamlı bir şekilde yayımlanması
sağlanacaktır.
Kayıt dışılıkla mücadele ve denetimlerde etkinliğin artırılması 
Kayıt dışı ekonominin önlenmesine yönelik mücadeleye kararlılıkla devam edilecek , 
denetim süreçlerinin etkinliği artırılarak kamu maliyesinin disiplinli ve şeffaf yönetimi 
desteklenecektir. 
 Kayıt dışılıkla mücadeleyapay zekâ, büyük veri gibi teknolojik imkânlarla desteklenen risk
analiz faaliyetleriyle ve tüm ilgili tarafların etkin katılımıyla yürütülecektir.
 Kayıt dışıekonomik faaliyetlerin önlenmesi, vergide adaletin sağlanması, vergiye gönüllü
uyumun desteklenmesi amacıyla yapay zekâ ve ileri analiz teknikleri kullanılarak ilgili
sektör ve alanlara ilişkin riskler tespit edilecek, denetimde etkinlik artırılacaktır.
 Prim tabanını genişletmek üzere kayıt dışı istihdam ve kayıt dışı ücretle mücadelede veri
analizine dayalı risk odaklı denetim faaliyetleri artırılacaktır.
 Makro düzeyde kayıt dışı ekonomi boyutunun ölçülmesine ve vergi türleri bazında vergi
açığı hesaplanmasına, kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye ilişkin politika destekleyici
analizlerin yapılmasına yönelik çalışmalar yürütülecektir.
 Dijital faaliyetlerdeki kayıt dışılığı kavrayacak uygulamalar geliştirilecektir.
 Vergi kayıp ve kaçağı ile kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin önlenmesi için oluşturulan Risk
Analizi Değerlendirme ve Araştırma (RADAR) Sistemi,     
entegrasyonu ve bu verilerin sektörel ve mükellef bazlı risk senaryolarını beslemesi
suretiyle geliştirilecektir.

Sayfa 45

42 
 Verg
i kaçakçılığı fiillerinin tespitine yönelik yapay zekâ imkânlarından yararlanmak
suretiyle vergi kaçakçılığını besleyen sahte belge kullanımı önlenecektir. 
 Vergi denetiminde vergiye tabi işlemlerin doğruluğunun tespitinde üçüncü taraf idari
yararlanılacaktır.
 Vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi, belge düzeninin yerleşmesi ve sağlıklı bir şekilde
işlemesi amacıyla yaygın yoğun vergi denetimleri artırılarak vergi denetimi algısının
mükelleflerde yerleşmesi sağlanacak ve vergiye gönüllü uyum teşvik edilecektir.
 Organize vergi kaçakçılığı ile mücadelede vergi kaçakçılığı soruşturmalarının etkin
yürütülmesi amacıyla ilgili kurumlarla işbirliği içerisinde mevzuat çalışmaları yapılacaktırǤ
 Gayrimenkullerin gerçek değerinin kavranmasını ve gerçek değerleri üzerinden işlem
yapılmasını sağlayacak çalışmalar yapılacaktır.
 Kira sözleşmelerinin eǦDevlet kapısı üzerinden güvenilir şekilde hazırlanmasına imkân
ǦKira Sözleşmesi uygulaması yaygınlaştırılacaktır.
KİT yönetişim reformu 
Kamu işletmeciliğinde hesap verebilirliğinin güçlendirilmesi, şeffaflığının artırılması, 
ticari hayatın gerektirdiği şekilde faaliyetlerinin sürdürülmesi ile kârlılık, etkinlik ve 
verimliliğinin daha yüksek düzeylere çıkarılması sağlanacaktır. 
 Kamu mali disiplinini güçlendirmek amacıyla farklı statülerde yer alan kamu işletmelerinin
izlenmesi, KİT’lerin muhasebe sistemlerinin etkinliğinin artırılması ve mali yapılarının
güçlendirilmesi sağlanacaktır.
 KİT’lerin faaliyetlerini makroekonomik, sektörel, sosyal politikalarla uyum içerisinde ve
kamu maliyesinde sürdürülebilirliği destekleyen bir anlayışla etkin ve verimli bir şekilde
sürdürmesi sağlanacak, KİT yönetişim reformuna yönelik düzenlemeler hayata
geçirilecektir. 
 Performansa dayalı ölçüm yöntemleri kullanılarak kamu işletmelerinin ve yönetim
kurullarının hesap verebilirliği artırılacaktır. 
 Faaliyetleri nedeniyle sektörel, idari ve mali alanlarda birbirleri ile etkileşim içerisinde olan
kamu işletmeleri arasında eşgüdümü sağlayacak mekanizmalar kurulacak ve kurumsal
düzenlemeler hayata geçirilecektir.
Sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği 
Sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliği güçlendirilecek, prim tabanı 
ve tahsilatı artırılacak, yeni çalışma biçimlerine uyum artırılacaktır. 
 Nüfus artış hızının düşmesinin sosyal güvenlik dengesi üzerindeki etkileri analiz edilerek
bakım ekonomisini güçlendirmeye yönelik uzun dönemli bakım sigortasının altyapısı
oluşturulacaktır.
 Birinci basamak sağlık hizmetlerinin sağlık sistemi içerisindeki etkinliği artırılacak ve
hizmet basamakları arasındaki entegrasyon güçlendirilecektir.
 Sağlık ürün ve hizmetlerinde talep kontrolü ve hizmet basamakları arasındaki entegrasyon
güçlendirilerek hizmet basamaklarının uygun kullanımı sağlanacaktır.
 Sosyal güvenlikişilerin uzun süredeistihdamda kalmasını teşvik eden,
hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi önceleyen düzenlemeler hayata geçirilerek sistemin mali
sürdürülebilirliği güçlendirilecektir.

Sayfa 46

43
 Vergi kaçak çılığı fiillerinin tespitine yönelik yapay zekâ imkânlarından yararlanmak
suretiyle vergi kaçakçılığını besleyen sahte belge kullanımı önlenecektir. 
 Vergi denetiminde vergiye tabi işlemlerin doğruluğunu n tespitinde üçüncü taraf idari
yararlanılacaktır.
 Vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi, belge düzeninin yerleşmesi ve sağlıklı bir şekilde
işlemesi amacıyla yaygın yoğun vergi denetimleri artırılarak vergi denetimi algısının
mükelleflerde yerleşmesi sağlanacak ve vergiye gönüllü uyum teşvik edilecektir.
 Organize vergi kaçakçılığı ile mücadelede vergi kaçakçılığı soruşturmalarının etkin
yürütülmesi amacıyla ilgili kurumlarla işbirliği içerisinde mevzuat çalışmalarıyapılacaktırǤ
 Gayrimenkullerin gerçek değerinin kavranmasını ve gerçek d eğerleri üzerinden işlem
yapılmasını sağlayacak çalışmalar yapılacaktır.
 Kira sözleşmelerinin e ǦDevlet kapısı üzerinden güvenilir şekilde hazırlanmasına imkân
ǦKira Sözleşmesi uygulaması yaygınlaştırılacaktır.
KİT yönetişim reformu
Kamu işletmecili ğinde hesap verebilirliğinin güçlendirilmesi, şeffaflığının artırılması,
ticari hayatın gerektirdiği şekilde faaliyetlerinin sürdürülmesi ile kârlılık, etkinlik ve
verimliliğinin daha yüksek düzeylere çıkarılması sağlanacaktır.
 Kamu mali disiplinini güçlendirmek amacıyla farklı statülerde yer alan kamu işletmelerinin
izlenmesi, KİT’lerin muhasebe sistemlerinin etkinliğinin artırılması ve mali yapılarının
güçlendirilmesi sağlanacaktır.
 KİT’lerin faaliyetlerini makroekonomik, sektörel, sosyal politikalarla u yum içerisinde ve 
kamu maliyesinde sürdürülebilirliği destekleyen bir anlayışla etkin ve verimli bir şekilde
sürdürmesi sağlanacak, KİT yönetişim reform una yönelik düzenlemeler hayata
geçirilecektir. 
 Performansa dayalı ölçüm yöntemleri kullanılarak kamu i şletmelerinin ve yönetim
kurullarının hesap verebilirliği artırılacaktır. 
 Faaliyetleri nedeniyle sektörel, idari ve mali alanlarda birbirleri ile etkileşim içerisinde olan
kamu işletmeleri arasında eşgüdümü sağlayacak mekanizmalar kurulacak ve kurumsal 
düzenlemeler hayata geçirilecektir.
Sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği
Sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliği güçlendirilecek, prim tabanı
ve tahsilatı artırılacak, yeni çalışma biçimlerine uyum artırılacaktır.
 Nüfus artış hızının düşmesinin sosyal güvenlik dengesi üzerindeki etkileri analiz edilerek 
bakım ekonomisini güçlendirmeye yönelik uzun dönemli bakım sigortasının altyapısı
oluşturulacaktır.
 Birinci basamak sağlık hizmetlerinin sağlık sistemi içerisindeki etkin liği artırılacak ve 
hizmet basamakları arasındaki entegrasyon güçlendirilecektir.
 Sağlık ürün ve hizmetlerinde talep kontrolü ve hizmet basamakları arasındaki entegrasyon
güçlendirilerek hizmet basamaklarının uygun kullanımı sağlanacaktır.
 Sosyal güvenlikişilerinuzun süredeistihdamda kalmasını teşvik eden,
hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi önceleyen düzenlemeler hayata geçirilerek sistemin mali
sürdürülebilirliği güçlendirilecektir. 


 Sos
yal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi ve kapsamda yer almayan
grupların sisteme girişlerinin sağlanması için farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik
uygulamalar geliştirilecek, sosyal güvenlik mevzuatı değişen işgücü piyasası koşullarına ve
yeni nesil esnek çalışma şekilleriǤ
 Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri etkinleştirilecektirǤ
 Sağlık hizmetlerinin geri ödemesinde risk analizine ve hizmet sunucularının davranışlarını
dikkate alan denetim modelleri geliştirilecektir. 
 Sağlık Market Uygulaması daha fazla ilaç ve medikal malzemeyi içerecek şekilde
genişletilerek tedarik zinciri güçlendirilecektir. 
 Sağlık hizmetlerine erişimi kısıtlamadan finansal sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla, 
analizi yoluyla geri ödeme  ncelenecek, değer bazlı geri ödeme yöntemleri
yaygınlaştırılacak ve yurt dışından temin edilen ilaçlar gibi hızlı artış gösteren gruplarda
harcamaların etkinleştirilmesi sağlanacaktır.
 Akılcı ilaç kullanımı teşvik edilerek ilaç ve tedavi harcamaları rasyonelleştirilecektir.
 Sosyal Güvenlik Kurumunun bilişim sistemleri güçlendirilecek, kurumlar arası veri
paylaşımı artırılacak, uzun dönemli mali sürdürülebilirliğe ilişkin göstergelerin düzenli
olarak izlenmesi sağlanacaktır.
 İstihdam teşviklerinden et olmayanlar sonlandırılacak, teşvik sisteminin sade ve etkin
bir yapıya kavuşturulması sağlanacaktırǤ
7. İş ve Yatırım Ortamı
Kamu politika ve düzenlemeleri öngörülebilir, kurala dayalı, şeffaf ve kolaylaştırıcı şekilde 
yürütülerek ekonomik aktörlerin güveninin artırılması, iş ve yatırım süreçlerinin  
iyileştirilmesi ve nitelikli doğrudan yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi yoluyla büyüme 
ve istihdam desteklenecektir. 
Düzenleyici çerçevenin iyileştirilmesi 
İş ve yatırım ortamında düzenleyici çerçeve iyileştir ilerek şeffaflık ve öngörülebilirlik 
artırılacaktır.  
 Yatırımların devamlılığının sağlanması, yatırımcılara öngörülebilirlik oluşturulması ve
yatırımların güvence altına alınması amacıyla  ıiçeren düzenleme
yapılacaktır.
 Nitelikli yatırımlar için yatırım süreçlerini kolaylaştıracak tek dura k mekanizması
oluşturulacaktır. 
 Yatırım uyuşmazlıklarınındaha hızlı çözülmesini sağlayacak yöntemler geliştirilecektirǤ
 Yargılama süreçlerinin etkinleştirilmesi ve alternatif uyuşmazlık çözüm yönteml
da güçlendirilmesi sağlanacaktır.
 dalete erişimin akul sürede yargılanma hakkının geliştirilmesiamacıyla dijital çözü
platformları, çevrimiçi uyuşmazlıkve elektronik duruşma yöntemleri geliştirilecektir.
 İhtisas mahkemelerinin etki analizi yapılarak yeni ihtiyaç alanları belirlenecek ve yeni
ihtisas mahkemeleri oluşturulacaktır.
 Fikri ve Sınai Haklar Mahkemelerinin iş yükü ve ortalama görülme süreleri dikkate alınarak
yeni ihtiyaç durumu belirlenecektir.
 Fikri mülkiyet sisteminde toplumsal bilinci artırmak üzere hukuki altyapı güçlendirilecek,
fikri mülkiyet haklarının oluşmasını destekleyen ekosistem geliştirilerek bu hakların
ticarileştirilmesi hızlandırılacaktır.

Sayfa 47

44 
 Ǧebligat uyg
ulamasının yaygınlaştırılmasına yönelik altyapı çalışması yapılacaktır.
 İcra ve iflas mevzuatı günümüz şartları göz önüne alınmak suretiyle güncellenecektir.
 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ’nunAvrupa Birliği Genel Veri
Koruma Tüzüğü (GDPR) ile uyumlaştırma süreci tamamlanacaktır.
 	klı idareler tarafından yürütülen piyasa gözetim ve denetim faaliyetlerinin
toplulaştırılması, uygulama yeknesaklığının sağlanması ve mükerrerliklerin engellenmesi
amacıyla Piyasa Gözetim ve Denetim Kurumu kurulacaktır.
 n sanayi ürünlerinin izlenebilirliğini sağlamak ve piyasa
gözetim ve denetimini daha etkili sürdürmek üzere yapay zekâ tabanlı yazılım ile yeni bir
oluşturulacaktır.
 Enerji ve madencilik faaliyetlerinde yatırım güvencesinin sağlanmasına yön  
mevzuat hazırlanacaktır. 
 Dijital ekonominin gelişimine destek olmak amacıyla içerik öne çıkarma, algoritmalarının
şeffaflığı, adil sıralama, içerik kaldırma kriterleri ve telif paylaşım esaslarını kapsayan bir
ırlanacaktır.
İş ve yatırım süreçlerinin iyileştirilmesi 
Şirket kurma ve tasfiye süreçlerinin iyileştirilmesi, bürokratik işlemlerin azaltılması, 
kolaylaştırılması, hızlandırılması ve maliyetlerin düşürülmesi yoluyla iş ve yatırım ortamı 
iyileştirilecektir. 
 Dış ticarette iş süreçlerinin ve ihracat işlemlerinin kolaylaştırılmasını teminen gümrük
idareleri ile gümrük kapılarının işlem kapasiteleri artırılacak, fiziki ve teknolojik altyapıları
yerli kullanım imkânları gözetilerek ihtiyaçlar doğǤ
 Sınai mülkiyet tescil süreçleri, yapay zekâ teknolojileri kullanılarak hızlandırılacak ve 
kalitesi artırılacaktır.
 Yenilikçi girişimlerin kurulmasını teşvik etmek üzere, şirket kuruluş kolaylığı ve başlangıç
aşaması muafiyetleri sağlayan, yenilikçi, dijital hayata geçirilecektir.
 Yabancı girişimci ve yatırımcılar ile nitelikli işgücünün çekilebilmesi için uygul 
geliştirilecektir.
 Türkiye’nin küresel yatırım ortamı sıralamasına yönelik belirlenen alanlarda iyileştiric 
düzenlemeler hayata geçirilecektir.
 Yatırımlara ilişkin izin, lisans, ruhsat gibi işlemlerin çevrimiçi platformlara taşınması
sağlanacaktır.
Rekabetçi yeni yatırımların tesisi 
Öncelikli sektörler ve bölgesel koşullar dikkate alınarak özel kesim yatırımlarının 
artırılması amacıyla başta yeni girişimciler olmak üzere yatırımların finansman imkânları 
geliştirilecek, yatırım yeri arzı artırılacak ve yatırım yeri tahsis sistemi güçlendirilecektir. 
 Yurt içine gelen ve yurt dışına giden uluslararası doğrudan yatırımların birbirini
tamamlayıcılığı ve ekonomiye katkısının artırılması için çalışmalar gerçekleştirilecektirǤ
 Başta yatırım teşvik sistemi olmak üzere devlet yardımları etki değerlendirmelere dayalı
bir yapıda yürütülecektir.
 Yatırım olanaklarının etkin biçimde değerlendirilmesi amacıyla uygun alanları kapsayan bir
yatırım envanteri hazırlanacaktır.
 İmalat sanayiine yönelik büyük ölçekli ve stratejik yatırımların yatırım yeri tahsis
süreçlerinin hızlandırılması amacıyla yeni tahsis modelleri geliştirilecektir.

Sayfa 48

45
 Ǧebligat uygulamasının yaygınlaştırılmasına yönelik altyapı çalışması yapılacaktır.
 İcra ve iflas mevzuatı günümüz şartları göz önüne alınmak suretiyle güncellenecektir.
 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ’nunAvrupa Birliği Genel Veri
Koruma Tüzüğü (GDPR) ile uyumlaştırma süreci tamamlanacaktır.
 	klı idareler tarafından yürütülen piyasa gözetim ve denetim faaliyetlerinin
toplulaştırılması, uygulama yeknesaklığının sağlanması ve mükerrerliklerin engellenmesi
amacıyla Piyasa Gözetim ve Denetim Kurumu kurulacaktır.
 n sanayi ürünlerinin izlenebilirliğini sağlamak ve piyasa
gözetim ve denetimini daha etkili sürdürmek üzere yapay zekâtabanlı yazılım ile yeni bir
oluşturulacaktır.
 Enerji ve madencilik faaliyetlerinde yatırım güvencesinin sağlanmasına yön  
mevzuat hazırlanacaktır. 
 Dijital ekonominin gelişimine destek olmak amacıyla içerik öne çıkarma, algoritmalarının
şeffaflığı, adil sıralama, içerik kaldırma kriterleri ve telif pa ylaşım esaslarını kapsayan bir
ırlanacaktır.
İş ve yatırım süreçlerinin iyileştirilmesi
Şirket kurma ve tasfiye süreçlerinin iyileştirilmesi, bürokratik işlemlerin azaltılması,
kolaylaştırılması, hızlandırılması ve maliyetlerin düşürülmesiyoluyla iş ve yatırım ortamı
iyileştirilecektir. 
 Dış ticarette iş süreçlerinin ve ihracat işlemlerinin kolaylaştırılmasını teminen gümrük
idareleri ile gümrük kapılarının işlem kapasiteleri artırılacak, fiziki ve teknolojik altyapıları
yerli kullanım imkânları gözetilerek ihtiyaçlar doğǤ
 Sınai mülkiyet tescil süreçleri, yapay zekâ teknolojileri kullanılarak hızlandırılacak ve 
kalitesi artırılacaktır.
 Yenilikçi girişimlerin kurulmasını teşvik etmek üzere, şirket kuruluş kolaylığı ve başlangıç
aşaması muafiyetleri sağlayan, yenilikçi, dijital hayata geçirilecektir.
 Yabancı girişimci ve yatırımcılar ile nitelikli işgücünün çekilebilmesi için uygul 
geliştirilecektir.
 Türkiye’nin küresel yatırım ortamı sıralamasına yönelik belirlenen alanlarda iyileştiric 
düzenlemeler hayata geçirilecektir.
 Yatırımlara ilişkin izin, lisans, ruhsat gibi işlemlerin çev rimiçi platform lara taşınması
sağlanacaktır.
Rekabetçi yeni yatırımların tesisi
Öncelikli sektörler ve bölgesel koşullar dikkate alınarak özel kesim yatırım larının
artırılması amacıyla başta yeni girişimciler olmak üzere yatırımların finansman imkânları
geliştirilecek, yatırım yeri arzı artırılacak ve yatırım yeri tahsis sistemi güçlendirilecektir.
 Yurt içine gelen ve yurt dışına giden uluslararası doğrudan y atırımların birbirini
tamamlayıcılığı ve ekonomiye katkısının artırılması için çalışmalar gerçekleştirilecektirǤ
 Başta yatırım teşvik sistemi olmak üzere devlet yardımları etki değerlendirmelere dayalı
bir yapıda yürütülecektir.
 Yatırım olanaklarının etkin biçimde değerlendirilmesi amacıyla uygun alanları kapsayan bir
yatırım envanteri hazırlanacaktır.
 İmalat sanayiine yönelik büyük ölçekli ve stratejik yatırımların yatırım yeri tahsis
süreçlerinin hızlandırılması amacıyla yeni tahsis modelleri geliştirilecektir.
Yeşil
 ve dijital dönüşüm odaklı yatırımların artırılması 
Yeşil ve dijital dönüşümü destekleyecek nitelikte yatırımlar ile küresel tedarik 
zincirlerindeki konumun güçlendirilmesine yönelik yatırımların  artırılması 
sağlanacaktır. 
 Yeşil dönüşüme yönelik yatırımlarda yerli tedarik ekosistemi geliştirilerek yerelden
ikin artırılması sağlanacaktır.
 Yeşil ve dijital dönüşüm ile tedarik zincirlerinin geliştirilmesi konularında Avrupa Birliği ile
ı hayata geçirilecektir.
 KOBİ'lerin kurumsal kapasitesini güçlendirmek ve uluslararası doğrudan yatırımların
tedarik zincirine dâhil olma imkânlarını artırmak amacıyla tedarikçi geliştirme programları
oluşturulacaktır. 
8. Merkezi Yönetim Bütçesi Ödenek Teklif Tavanları ve Bütçe Sürecine İlişkin Hususlar
5018 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi gereğince, söz konusu Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde 
yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idarelerin 2026, 2027 ve 2028 
yıllarına ilişkin ödenek teklif tavanları Ek 2’de yer almaktadır. 
2026, 2027 ve 2028 yılları bütçe teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından 5018 sayılı 
Kanunun 15, 16, 17 ve 18 inci maddelerine uygun olarak çok yıllı bütçeleme anlayışı ile uyumlu 
bir şekilde hazırlanacaktır. Çok yıllı bütçelemenin başarılı bir şekilde sürdürülmesi, bütçe 
uygulamalarında kamu idareleri arasında gerekli işbirliği ve eşgüdümün sağlıklı bir şekilde 
yürütülmesine bağlı bulunmaktadır. Ayrıca, idarelerin bütçe tekliflerini hazırlarken2024/7 sayılı 
Tasarruf Tedbirleri ile ilgili Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer alan düzenlemelere uymaları 
Ǥ
Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, Bütçe Çağrısı ve eki Bütçe 
Hazırlama Rehberi ile Yatırım Genelgesi ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberindeki esas ve 
usuller çerçevesinde 2026Ǧ2028 yıllarını kapsayan bütçe tekliflerini hazırlayarak 30 Eylül 2025 
tarihine kadar Strateji ve Bütçe Başkanlığına teslim edeceklerdir.

Sayfa 49








EK 1: 
Makroekonomi ve Kamu Maliyesine İlişkin Temel 
Göstergeler ve Hedefler

Sayfa 50

49
Tablo 1.1: Temel Ekonomik Büyüklükler 
2024 2025 (GT) 2026 (P) 2027 (P) 2028 (P) 
BÜYÜME

ȋǡ	Ȍ ͶͶǤͷͺ͹ ͸ʹǤͳ͹ͻ ͹͹Ǥʹͷ͹ ͺͻǤͶͲ͸ ͳͲͳǤ͵ͻ͹

ȋǡ	Ȍ ͳǤ͵ͷͺ ͳǤͷ͸ͻ ͳǤ͸ͷͺ ͳǤ͹͸͵ ͳǤͺͺ͸
Kişi Başına Gelir (GSYH, Dolar) ͳͷǤ͵ʹͷ ͳ͹Ǥ͹Ͷͺ ͳͺǤ͸ʹͳ ͳͻǤ͹ͳͲ ʹͲǤͻͺ͹
GSYH Büyümesi ȋͳȌ ͵ǡ͵ ͵ǡ͵ ͵ǡͺ Ͷǡ͵ ͷǡͲ
Toplam Tüketim ȋͳȌ ͵ǡͷ ʹǡͷ ͵ǡ͵ ͵ǡͺ ͶǡͶ
ȋʹȌ Ͷǡ͵ ͵ǡͶ Ͷǡͺ ͷǡͷ ͸ǡͲ
ÖzelȋʹȌ ͵ǡͶ ʹǡͶ ͵ǡʹ ͵ǡ͸ Ͷǡͳ
ermaye Yatırımı ȋͳȌ ʹǡ͹ Ͷǡ͸ ͶǡͲ Ͷǡʹ Ͷǡͻ
ȋʹȌ ͸ǡͶ ͷǡͲ ʹǡ͵ ͸ǡ͹ ͺǡ͹
ÖzelȋʹȌ ʹǡʹ Ͷǡͷ Ͷǡʹ ͵ǡͻ ͶǡͶ
Toplam Yurt İçi Tasarruf/GSYH  ͵Ͳǡͳ ͵Ͳǡ͸ ͵Ͳǡͺ ͵ͳǡͳ ͵ͳǡʹ
 Ͳǡͳ Ͳǡʹ Ͳǡ͵ Ͳǡͷ Ͳǡͻ
Özel ͵ͲǡͲ ͵ͲǡͶ ͵Ͳǡ͸ ͵Ͳǡ͸ ͵Ͳǡ͵
ǦYatırım Farkı/
ȋ͵Ȍ ǦͲǡ͸ ǦͳǡͶ Ǧͳǡ͵ Ǧͳǡͳ ǦͲǡͻ
 Ǧ͵ǡͶ Ǧ͵ǡʹ Ǧ͵ǡͳ Ǧ͵ǡͲ Ǧʹǡ͸
Özel  ʹǡͺ ͳǡͺ ͳǡͺ ͳǡͻ ͳǡ͹
Toplam Nihai Yurt İçi Talep ȋͳȌ ͵ǡ͵ ͵ǡͲ ͵ǡͷ ͵ǡͻ Ͷǡͷ
Net İhracatın Büyümeye Katkısı ͳǡͲ ǦͲǡ͵ ͲǡͲ Ͳǡͳ Ͳǡʹ
İSTİHDAM 
Nüfus (Yıl Ortası, Bin Kişi)ȋͶȌ ͺͷǤͷͳͺ ͺͷǤͺʹͷ ͺ͸ǤͶͶ͹ ͺ͸Ǥͺͷ͸ ͺ͹Ǥʹͷʹ
İşgücüne Katılma Oranı (%) ͷͶǡʹ ͷ͵ǡ͹ ͷͶǡͶ ͷͷǡͳ ͷ͸ǡͲ
İstihdam Düzeyi (Bin Kişi) ͵ʹǤ͸ʹͲ ͵ʹǤ͸Ͳͷ ͵͵Ǥ͵͵͸ ͵ͶǤͳʹͺ ͵ͷǤͳ͵Ͳ
İstihdam Oranı (%) Ͷͻǡͷ Ͷͻǡͳ Ͷͻǡͺ ͷͲǡͷ ͷͳǡ͸
İşsizlik Oranı (%) ͺǡ͹ ͺǡͷ ͺǡͶ ͺǡʹ ͹ǡͺ
DIŞ TİCARET (GTS) 
İhracat (GTS tanımlı, fob) (Milyar Dolar)ȋͷȌ ʹ͸ͳǡͺ ʹ͹͵ǡͺ ʹͺʹǡͲ ʹͻͶǡͲ ͵Ͳͺǡͷ
İthalat (GTS tanımlı, cif) (Milyar Dolar) ȋͷȌ ͵ͶͶǡͲ ͵͸͹ǡͲ ͵͹ͺǡͲ ͵ͻ͵ǡͲ ͶͳͲǡͷ
Ham Petrol Fiyatı ǦȋȀȌ ͺͲǡͷ ͹ͲǡͲ ͸ͷǡͲ ͸ͷǡͳ ͸ͷǡ͸
Enerji İthalatı (Milyar Dolar) ͷͻǡͷ ͷͺǡͷ ͷ͸ǡͷ ͹Ͷǡͷ ͹Ͷǡͻ
Dış Ticaret Dengesi (GTS tanımlı, Milyar Dolar)ȋͷȌ Ǧͺʹǡʹ Ǧͻ͵ǡʹ Ǧͻ͸ǡͲ ǦͻͻǡͲ ǦͳͲʹǡͲ
Dış Ticaret Hacmi / GSYH (%)ȋͷȌ ͶͶǡ͸ ͶͲǡͺ ͵ͻǡͺ ͵ͻǡͲ ͵ͺǡͳ
CARİ İŞLEMLER DENGESİ 

ȋȌ ͸Ͳǡͷ ͸ͶǡͲ ͸ͺǡͲ ͹ͳǡͲ ͹ͷǡͲ

ȋȌ ͷ͸ǡ͵ ͷͻǡͷ ͸ͳǡͺ ͸Ͷǡͷ ͸ͺǡʹ
Cari İşlemler Dengesi (Milyar Dolar) ǦͳͲǡʹ Ǧʹʹǡ͸ Ǧʹʹǡ͵ ǦʹͲǡͷ Ǧͳͺǡͷ
Cari İşlemler Dengesi / GSYH (%) ǦͲǡͺ ǦͳǡͶ Ǧͳǡ͵ Ǧͳǡʹ ǦͳǡͲ
Altın Hariç Cari İşlemler Dengesi (Milyar Dolar) ͵ǡͶ Ǧͷǡ͵ Ǧ͸ǡͲ Ǧ͸ǡͻ Ǧ͹ǡͷ
tın Hariç Cari İşlemler Dengesi / GSYH (%) Ͳǡ͵ ǦͲǡ͵ ǦͲǡͶ ǦͲǡͶ ǦͲǡͶ
ENFLASYON 
GSYH Deflatör Artışı, % Değişme ͷͻǡ͵ ͵ͷǡͲ ͳͻǡ͹ ͳͲǡͻ ͺǡͲ
TÜFE Yıl Sonu, % Değişme ͶͶǡͶ ʹͺǡͷ ͳ͸ǡͲ ͻǡͲ ͺǡͲ
Not: GT: Gerçekleşme Tahmini 
ǣ
(1) Zincirlenmiş hacim endeksi yüzde değişim 
(2) Kamu ve özel ayrımında tüketim ve yatırım verileri Strateji ve Bütçe Başkanlığı hesaplamalarıdır. 
ȋ͵ȌǦyatırım farkı ile cari işlemler açığı arasındaki fark, milli gelir hesaplamalarında ihracat ve ithalat ağırlıklı dövlanılmasından
kaynaklanmaktadır.
(4) SBB hesaplamalarıdır.
(5) TÜİK tarafından yayımlanan Genel Ticaret Sistemi (GTS) ile uyumlu dış ticaret istatistiklerini göstermektedir.

Sayfa 51

50 
Tablo 1.2: Kamu Kesimi Genel Dengesi (1) 
  2024 2025 (GT) 2026 (P) 2027 (P) 2028 (P) 
(Milyar TL) 
Kamu Kesimi Genel Dengesi (KKGD) -2.578,8 -2.183,8 -2.594,0 -2.586,4 -2.587,4 
Genel Devlet -2.066,4 -1.939,3 -2.412,5 -2.379,7 -2.603,5 
Merkezi Yönetim Bütçesi ǦʹǤͳͲ͹ǡͺ ǦʹǤʹͲͺǡ͵ ǦʹǤ͹ͳʹǡ͹ ǦʹǤ͹͵ͺǡͷ ǦʹǤͺͲͷǡͳ
Mahalli İdarel Ǧͳͺ͸ǡͷ Ǧͻǡͺ Ǧ͹ǡ͸ Ǧ͵Ͷǡʹ Ǧ͵͸͵ǡͲ
Bütçe Dışı Fonlar Ͷ͸ǡͲ ͹ͷǡͷ ͸ͶǡͲ Ͷǡ͹ ͷǡ͹
İşsizlik Sigortası Fonu ͳ͸ʹǡͲ ʹͲ͵ǡͻ ʹ͵͸ǡͺ ͵Ͳʹǡ͸ ͵Ͷʹǡʹ
Sosyal Güvenlik Kuruluşları Ǧʹ͵ͷǡʹ Ǧ͵͸ͷǡͲ ǦͷͶ͹ǡʹ Ǧͷͷͻǡͺ ǦͷͳͺǡͶ
Genel Sağlık Sigortası ʹ͸Ͳǡͷ ͵͸ͷǡͲ ͷͶ͹ǡʹ ͸͵͸ǡʹ ͹ʹ͹ǡͲ
Döner Sermayeli Kuruluşlar ǦͷǡͶ ǦͲǡ͸ ͹ǡͲ ͻǡ͵ ͺǡͳ
KİT'ler -512,5 -244,5 -181,5 -206,7 16,2 
Faiz Giderleri Hariç KKGD -1.201,5 29,4 305,7 616,0 916,7 
Faiz Gideri ve Özelleştirme Geliri Hariç KKGD -1.219,6 8,4 120,7 546,0 886,7 
(GSYH’ya Oran, Yüzde) 
Kamu Kesimi Genel Dengesi -5,8 -3,5 -3,4 -2,9 -2,6 
Genel Devlet -4,6 -3,1 -3,1 -2,7 -2,6 
Merkezi Yönetim Bütçesi ǦͶǡ͹ Ǧ͵ǡ͸ Ǧ͵ǡͷ Ǧ͵ǡͳ Ǧʹǡͺ
Mahalli İdareler ǦͲǡͶ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ǦͲǡͶ
Bütçe Dışı Fonlar Ͳǡͳ Ͳǡͳ Ͳǡͳ ͲǡͲ ͲǡͲ
İşsizlik Sigortası Fonu ͲǡͶ Ͳǡ͵ Ͳǡ͵ Ͳǡ͵ Ͳǡ͵
Sosyal Güvenlik Kuruluşları ǦͲǡͷ ǦͲǡ͸ ǦͲǡ͹ ǦͲǡ͸ ǦͲǡͷ
Genel Sağlık Sigortası Ͳǡ͸ Ͳǡ͸ Ͳǡ͹ Ͳǡ͹ Ͳǡ͹
Döner Sermayeli Kuruluşlar ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ
KİT'ler -1,1 -0,4 -0,2 -0,2 0,0 
Faiz Giderleri Hariç KKGD -2,7 0,0 0,4 0,7 0,9 
Faiz Gideri ve Özelleştirme Geliri Hariç KKGD -2,7 0,0 0,2 0,6 0,9 
(1) Kamu kesimi; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, sosyal güvenlik kuruluşları ile GSS, fonlar, döner
sermayeler, İşsizlik Sigortası Fonu ve KİT’lerden oluşmaktadır. 
GT: Gerçekleşme tahmini
ǣ

Sayfa 52

51
Tablo 1.2: Kamu Kesimi Genel Dengesi (1)
 2024 2025 (GT) 2026 (P) 2027 (P) 2028 (P)
(Milyar TL)
Kamu Kesimi Genel Dengesi (KKGD) -2.578,8 -2.183,8 -2.594,0 -2.586,4 -2.587,4
Genel Devlet -2.066,4 -1.939,3 -2.412,5 -2.379,7 -2.603,5
Merkezi Yönetim Bütçesi ǦʹǤͳͲ͹ǡͺ ǦʹǤʹͲͺǡ͵ ǦʹǤ͹ͳʹǡ͹ ǦʹǤ͹͵ͺǡͷ ǦʹǤͺͲͷǡͳ
Mahalli İdarel Ǧͳͺ͸ǡͷ Ǧͻǡͺ Ǧ͹ǡ͸ Ǧ͵Ͷǡʹ Ǧ͵͸͵ǡͲ
Bütçe Dışı Fonlar Ͷ͸ǡͲ ͹ͷǡͷ ͸ͶǡͲ Ͷǡ͹ ͷǡ͹
İşsizlik Sigortası Fonu ͳ͸ʹǡͲ ʹͲ͵ǡͻ ʹ͵͸ǡͺ ͵Ͳʹǡ͸ ͵Ͷʹǡʹ
Sosyal Güvenlik Kuruluşları Ǧʹ͵ͷǡʹ Ǧ͵͸ͷǡͲ ǦͷͶ͹ǡʹ Ǧͷͷͻǡͺ ǦͷͳͺǡͶ
Genel Sağlık Sigortası ʹ͸Ͳǡͷ ͵͸ͷǡͲ ͷͶ͹ǡʹ ͸͵͸ǡʹ ͹ʹ͹ǡͲ
Döner Sermayeli Kuruluşlar ǦͷǡͶ ǦͲǡ͸ ͹ǡͲ ͻǡ͵ ͺǡͳ
KİT'ler -512,5 -244,5 -181,5 -206,7 16,2
Faiz Giderleri Hariç KKGD -1.201,5 29,4 305,7 616,0 916,7
Faiz Gideri ve Özelleştirme Geliri Hariç KKGD -1.219,6 8,4 120,7 546,0 886,7
(GSYH’ya Oran, Yüzde)
Kamu Kesimi Genel Dengesi -5,8 -3,5 -3,4 -2,9 -2,6
Genel Devlet -4,6 -3,1 -3,1 -2,7 -2,6
Merkezi Yönetim Bütçesi ǦͶǡ͹ Ǧ͵ǡ͸ Ǧ͵ǡͷ Ǧ͵ǡͳ Ǧʹǡͺ
Mahalli İdareler ǦͲǡͶ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ǦͲǡͶ
Bütçe Dışı Fonlar Ͳǡͳ Ͳǡͳ Ͳǡͳ ͲǡͲ ͲǡͲ
İşsizlik Sigortası Fonu ͲǡͶ Ͳǡ͵ Ͳǡ͵ Ͳǡ͵ Ͳǡ͵
Sosyal Güvenlik Kuruluşları ǦͲǡͷ ǦͲǡ͸ ǦͲǡ͹ ǦͲǡ͸ ǦͲǡͷ
Genel Sağlık Sigortası Ͳǡ͸ Ͳǡ͸ Ͳǡ͹ Ͳǡ͹ Ͳǡ͹
Döner Sermayeli Kuruluşlar ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ
KİT'ler -1,1 -0,4 -0,2 -0,2 0,0
Faiz Giderleri Hariç KKGD -2,7 0,0 0,4 0,7 0,9
Faiz Gideri ve Özelleştirme Geliri Hariç KKGD -2,7 0,0 0,2 0,6 0,9
(1) Kamu kesimi; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, sosyal güvenlik kuruluşları ile GSS, fonlar, döner
sermayeler, İşsizlik Sigortası Fonu ve KİT’lerden oluşmaktadır. 
GT: Gerçekleşme tahmini
ǣ








 
Tablo 1.3: Program Tanımlı Kamu Kesimi Genel Dengesi (1) 
 2024 2025 (GT) 2026 (P) 2027 (P) 2028 (P) 
(Milyar TL) 
Kamu Kesimi -1.732,4 -462,4 -347,9 8,9 347,0 
Genel Devlet -1.234,8 -240,6 -175,8 211,1 329,5 
önetim Bütçesi ǦͳǤͳͺ͵ǡͲ Ǧ͵ͻ͹ǡͻ Ǧ͵͹ʹǡ͹ Ǧʹͻǡ͹ ʹͶ͸ǡʹ
Mahalli İdareler Ǧͳ͸ͷǡͷ ͵͹ǡ͹ ͷ͹ǡͳ ͶͲǡͶ Ǧʹͺʹǡ͵
Bütçe Dışı Fonlar Ͷ͸ǡͶ ͹͸ǡͳ ͸Ͷǡ͹ ͷǡͷ ͸ǡ͸
İşsizlik Sigortası Fonu ͸͸ǡ͹ ͸Ͷǡ͹ ͺͻǡͺ ͳ͵ͳǡ͹ ͳ͸͸ǡͲ
Sosyal Güvenlik Kuruluşları Ǧʹ͵ͷǡʹ Ǧ͵͸ͷǡͲ ǦͷͶ͹ǡʹ Ǧͷͷͻǡͺ ǦͷͳͺǡͶ
Genel Sağlık Sigortası ʹ͸Ͳǡͷ ͵͸ͷǡͲ ͷͶ͹ǡʹ ͸͵͸ǡʹ ͹ʹ͹ǡͲ
Döner Sermayeli Kuruluşlar ǦʹͶǡ͹ Ǧʹͳǡ͵ ǦͳͶǡͺ Ǧͳ͵ǡʹ Ǧͳͷǡ͸
KİT'ler -497,6 -221,8 -172,1 -202,2 17,5 
 (GSYH’ya Oran, Yüzde) 
Kamu Kesimi -3,9 -0,7 -0,5 0,0 0,3 
Genel Devlet -2,8 -0,4 -0,2 0,2 0,3 
ezi Yönetim Bütçesi Ǧʹǡ͹ ǦͲǡ͸ ǦͲǡͷ ͲǡͲ Ͳǡʹ
Mahalli İdareler ǦͲǡͶ Ͳǡͳ Ͳǡͳ ͲǡͲ ǦͲǡ͵
Bütçe Dışı Fonlar Ͳǡͳ Ͳǡͳ Ͳǡͳ ͲǡͲ ͲǡͲ
İşsizlik Sigortası Fonu Ͳǡͳ Ͳǡͳ Ͳǡͳ Ͳǡͳ Ͳǡʹ
Sosyal Güvenlik Kuruluşları ǦͲǡͷ ǦͲǡ͸ ǦͲǡ͹ ǦͲǡ͸ ǦͲǡͷ
Genel Sağlık Sigortası Ͳǡ͸ Ͳǡ͸ Ͳǡ͹ Ͳǡ͹ Ͳǡ͹
Döner Sermayeli Kuruluşlar ǦͲǡͳ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ
KİT'ler -1,1 -0,4 -0,2 -0,2 0,0 
(1) Faiz gelirleri ve giderleri, özelleştirme gelirleri, kamu bankaları kâr payları ve bazı özellikli gelirler ile giderler hariç tutularak hesaplanmaktadır. 

ǣ
rçekleşme tahmini
ǣ
Tablo 1.4: Kamu Kesimine İlişkin Diğer Göstergeler 
(1) Red ve iadeler hariçtir.
GT: Gerçekleşme tahmini
ǣ
 2024 2025 (GT) 2026 (P) 2027 (P) 2028 (P) 
 (GSYH’ya Oran, Yüzde) 

 ͳͲǡͷ ͳͲǡ͸ ͳͳǡ͵ ͳͳǡ͹ ͳʹǡʹ
Kamu Tüketimi ǦͳͲǡͶ ǦͳͲǡͶ Ǧͳͳǡͳ Ǧͳͳǡʹ Ǧͳͳǡ͵
 Ͳǡͳ Ͳǡʹ Ͳǡ͵ Ͳǡͷ Ͳǡͻ
Kamu Yatırımı Ǧ͵ǡͷ Ǧ͵ǡͶ Ǧ͵ǡͶ Ǧ͵ǡͷ Ǧ͵ǡͷ
Kamu Tasarruf Yatırım Farkı Ǧ͵ǡͶ Ǧ͵ǡʹ Ǧ͵ǡͳ Ǧ͵ǡͲ Ǧʹǡ͸
Toplam Kamu Kesimi Özelleştirme Geliri ͲǡͲ ͲǡͲ Ͳǡʹ Ͳǡͳ ͲǡͲ
Vergi Yükü (Sosyal Güvenlik Primleri Dâhil) (1) ʹ͵ǡͲ ʹ͵ǡͺ ʹͷǡͲ ʹͷǡʹ ʹͷǡ͵
gi Yükü (Sosyal Güvenlik Primleri Hariç) (1) ͳ͸ǡ͸ ͳ͹ǡͷ ͳͺǡʹ ͳͺǡ͵ ͳͺǡͶ
AB Tanımlı Genel Devlet Borç Stoku ʹͶǡͲ ʹͶǡ͸ ʹͶǡ͹ ʹͶǡ͹ ʹͶǡʹ

Sayfa 53

52 
Tablo 1.5: Genel Devlet Dengesi (1) 
 2024 2025 (GT) 2026 (P) 2027 (P) 2028 (P) 
(Milyar TL) 
Gelirler 13.863,9 19.565,8 25.575,1 29.673,5 33.632,4 
 ͹Ǥ͵͸ͳǡ͵ ͳͲǤͺʹͶǡʹ ͳ͵ǤͻͻͶǡͻ ͳ͸Ǥʹ͹ͳǡ͹ ͳͺǤͷͷʹǡͷ
Vergi Dışı Normal Gelirler ͺͶͶǡͺ ͳǤͳͻ͸ǡͻ ͳǤͶͺͳǡͳ ͳǤ͹͸ͻǡ͸ ʹǤͲͳ͵ǡͷ
Faktör Gelirleri ͳǤͻͷʹǡ͸ ʹǤͶ͸ͶǡͲ ͵Ǥͳͷ͸ǡʹ ͵ǤͷͶʹǡʹ ͵Ǥͺ͹ͺǡͻ
	 ͵Ǥ͸ͺ͹ǡͳ ͷǤͲͷͻǡ͹ ͸Ǥ͹ͷͺǡͲ ͺǤͲʹͲǡͲ ͻǤͳͷ͹ǡͷ
Özelleştirme Gelirleri ͳͺǡͳ ʹͳǡͲ ͳͺͷǡͲ ͹ͲǡͲ ͵ͲǡͲ
Harcamalar 15.930,3 21.505,2 27.987,7 32.053,2 36.235,9 
Faiz Dışı Harcamalar 14.602,1 19.352,4 25.131,8 28.891,8 32.764,4 
 ͸Ǥ͸ͻ͸ǡͳ ͻǤ͵ͳͲǡͻ ͳʹǤͲʹͷǡʹ ͳͶǤͲʹͷǡʹ ͳͷǤͻͺ͵ǡͻ
Yatırım Harcamaları ͳǤʹͺͷǡͳ ͳǤ͸͹ͻǡͶ ͳǤͺ͸Ͷǡʹ ʹǤʹͺͶǡ͵ ʹǤ͹ͷͲǡ͵
Transfer Harcamaları ͸Ǥ͸ʹͲǡͻ ͺǤ͵͸ʹǡʹ ͳͳǤʹͶʹǡͷ ͳʹǤͷͺʹǡ͵ ͳͶǤͲ͵Ͳǡʹ
Stok Değişim Fonu ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ
Faiz Harcamaları 1.328,1 2.152,7 2.855,9 3.161,4 3.471,5 
Genel Devlet Dengesi -2.066,4 -1.939,3 -2.412,5 -2.379,7 -2.603,5 
Faiz Giderleri Hariç Denge -738,2 213,4 443,3 781,7 868,0 
Özelleştirme Gelirleri Hariç Denge -2.084,5 -1.960,3 -2.597,5 -2.449,7 -2.633,5 
Faiz Gid. ve Özelleştirme Gel. Hariç Denge -756,3 192,4 258,3 711,7 838,0 
 (GSYH’ya Oran, Yüzde) 
Gelirler 31,1 31,5 33,1 33,2 33,2 
 ͳ͸ǡͷ ͳ͹ǡͶ ͳͺǡͳ ͳͺǡʹ ͳͺǡ͵
Vergi Dışı Normal Gelirler ͳǡͻ ͳǡͻ ͳǡͻ ʹǡͲ ʹǡͲ
Faktör Gelirleri ͶǡͶ ͶǡͲ Ͷǡͳ ͶǡͲ ͵ǡͺ
	 ͺǡ͵ ͺǡͳ ͺǡ͹ ͻǡͲ ͻǡͲ
Özelleştirme Gelirleri ͲǡͲ ͲǡͲ Ͳǡʹ Ͳǡͳ ͲǡͲ
Harcamalar 35,7 34,6 36,2 35,9 35,7 
Faiz Dışı Harcamalar 32,7 31,1 32,5 32,3 32,3 
 ͳͷǡͲ ͳͷǡͲ ͳͷǡ͸ ͳͷǡ͹ ͳͷǡͺ
Yatırım Harcamaları ʹǡͻ ʹǡ͹ ʹǡͶ ʹǡ͸ ʹǡ͹
Transfer Harcamaları ͳͶǡͺ ͳ͵ǡͶ ͳͶǡ͸ ͳͶǡͳ ͳ͵ǡͺ
Stok Değişim Fonu ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ
Faiz Harcamaları 3,0 3,5 3,7 3,5 3,4 
Genel Devlet Dengesi -4,6 -3,1 -3,1 -2,7 -2,6 
Faiz Giderleri Hariç Denge -1,7 0,3 0,6 0,9 0,9 
Özelleştirme Gelirleri Hariç Denge -4,7 -3,2 -3,4 -2,7 -2,6 
Faiz Gid. ve Özelleştirme Gel. Hariç Denge -1,7 0,3 0,3 0,8 0,8 
(1) Genel devlet; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, sosyal güvenlik kuruluşları, genel sağlık sigortası, fonlar, 
döner sermayeler ve İşsizlik Sigortası Fonundan oluşmaktadır. 
GT: Gerçekleşme tahmini
ǣ

Sayfa 54

53
Tablo 1.5: Genel Devlet Dengesi (1)
 2024 2025 (GT) 2026 (P) 2027 (P) 2028 (P)
(Milyar TL)
Gelirler 13.863,9 19.565,8 25.575,1 29.673,5 33.632,4
 ͹Ǥ͵͸ͳǡ͵ ͳͲǤͺʹͶǡʹ ͳ͵ǤͻͻͶǡͻ ͳ͸Ǥʹ͹ͳǡ͹ ͳͺǤͷͷʹǡͷ
Vergi Dışı Normal Gelirler ͺͶͶǡͺ ͳǤͳͻ͸ǡͻ ͳǤͶͺͳǡͳ ͳǤ͹͸ͻǡ͸ ʹǤͲͳ͵ǡͷ
Faktör Gelirleri ͳǤͻͷʹǡ͸ ʹǤͶ͸ͶǡͲ ͵Ǥͳͷ͸ǡʹ ͵ǤͷͶʹǡʹ ͵Ǥͺ͹ͺǡͻ
	 ͵Ǥ͸ͺ͹ǡͳ ͷǤͲͷͻǡ͹ ͸Ǥ͹ͷͺǡͲ ͺǤͲʹͲǡͲ ͻǤͳͷ͹ǡͷ
Özelleştirme Gelirleri ͳͺǡͳ ʹͳǡͲ ͳͺͷǡͲ ͹ͲǡͲ ͵ͲǡͲ
Harcamalar 15.930,3 21.505,2 27.987,7 32.053,2 36.235,9
Faiz Dışı Harcamalar 14.602,1 19.352,4 25.131,8 28.891,8 32.764,4
 ͸Ǥ͸ͻ͸ǡͳ ͻǤ͵ͳͲǡͻ ͳʹǤͲʹͷǡʹ ͳͶǤͲʹͷǡʹ ͳͷǤͻͺ͵ǡͻ
Yatırım Harcamaları ͳǤʹͺͷǡͳ ͳǤ͸͹ͻǡͶ ͳǤͺ͸Ͷǡʹ ʹǤʹͺͶǡ͵ ʹǤ͹ͷͲǡ͵
Transfer Harcamaları ͸Ǥ͸ʹͲǡͻ ͺǤ͵͸ʹǡʹ ͳͳǤʹͶʹǡͷ ͳʹǤͷͺʹǡ͵ ͳͶǤͲ͵Ͳǡʹ
Stok Değişim Fonu ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ
Faiz Harcamaları 1.328,1 2.152,7 2.855,9 3.161,4 3.471,5
Genel Devlet Dengesi -2.066,4 -1.939,3 -2.412,5 -2.379,7 -2.603,5
Faiz Giderleri Hariç Denge -738,2 213,4 443,3 781,7 868,0
Özelleştirme Gelirleri Hariç Denge -2.084,5 -1.960,3 -2.597,5 -2.449,7 -2.633,5
Faiz Gid. ve Özelleştirme Gel. Hariç Denge -756,3 192,4 258,3 711,7 838,0
 (GSYH’ya Oran, Yüzde)
Gelirler 31,1 31,5 33,1 33,2 33,2
 ͳ͸ǡͷ ͳ͹ǡͶ ͳͺǡͳ ͳͺǡʹ ͳͺǡ͵
Vergi Dışı Normal Gelirler ͳǡͻ ͳǡͻ ͳǡͻ ʹǡͲ ʹǡͲ
Faktör Gelirleri ͶǡͶ ͶǡͲ Ͷǡͳ ͶǡͲ ͵ǡͺ
	 ͺǡ͵ ͺǡͳ ͺǡ͹ ͻǡͲ ͻǡͲ
Özelleştirme Gelirleri ͲǡͲ ͲǡͲ Ͳǡʹ Ͳǡͳ ͲǡͲ
Harcamalar 35,7 34,6 36,2 35,9 35,7
Faiz Dışı Harcamalar 32,7 31,1 32,5 32,3 32,3
 ͳͷǡͲ ͳͷǡͲ ͳͷǡ͸ ͳͷǡ͹ ͳͷǡͺ
Yatırım Harcamaları ʹǡͻ ʹǡ͹ ʹǡͶ ʹǡ͸ ʹǡ͹
Transfer Harcamaları ͳͶǡͺ ͳ͵ǡͶ ͳͶǡ͸ ͳͶǡͳ ͳ͵ǡͺ
Stok Değişim Fonu ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ ͲǡͲ
Faiz Harcamaları 3,0 3,5 3,7 3,5 3,4
Genel Devlet Dengesi -4,6 -3,1 -3,1 -2,7 -2,6
Faiz Giderleri Hariç Denge -1,7 0,3 0,6 0,9 0,9
Özelleştirme Gelirleri Hariç Denge -4,7 -3,2 -3,4 -2,7 -2,6
Faiz Gid. ve Özelleştirme Gel. Hariç Denge -1,7 0,3 0,3 0,8 0,8
(1) Genel devlet; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, sosyal güvenlik kuruluşları, ge nel sağlık sigortası, fonlar, 
döner sermayeler ve İşsizlik Sigortası Fonundan ol uşmaktadır.
GT: Gerçekleşme tahmini
ǣ
 
Tablo 1.6: Merkezi Yönetim Bütçesi 
 2024 2025 (GT) 2026 (P) 2027 (P) 2028 (P) 
(Milyar TL) 
Harcamalar 10.780,6 14.674,1 18.928,8 21.478,5 24.082,0 
Faiz Hariç Harcamalar 9.510,2 12.621,4 16.187,2 18.438,7 20.735,9 

 ʹǤ͸͸͸ǡͲ ͵Ǥ͸͹ʹǡ͵ ͶǤͻͲ͹ǡ͵ ͷǤ͸ͷʹǡͺ ͸ǤʹͺͲǡ͹
Sosyal Güvenlik Kur. Devlet Primi Gid.  ͵͵ʹǡʹ ͶͶͻǡͲ ͷͻͻǡ͹ ͸ͻͳǡʹ ͹͸͸ǡͻ
Mal ve Hizmet Alımları ͹Ͷ͹ǡͲ ͳǤͲͲͷǡͲ ͳǤʹͶͻǡ͸ ͳǤͷʹͺǡͶ ͳǤͺͶͳǡ͸
 ͵Ǥͺ͸͵ǡͻ ͷǤͷʹͷǡʹ ͸ǤͺʹͲǡͺ ͹ǤͻͲ͵ǡͳ ͺǤͺͺͷǡͺ

 ͻͶͶǡͳ ͳǤ͵ͳ͸ǡͺ ͳǤ͵ͳͲǡͶ ͳǤ͸Ͳͻǡ͵ ͳǤͺʹͷǡʹ
 ͸ͶͲǡͶ ͵͵ͶǡͶ ͷʹ͵ǡʹ ͳͻͲǡ͸ ʹͲͷǡͻ
Borç Verme ͵ͳ͸ǡͷ ͵ͳͺǡͺ ͵ͻͶǡ͵ Ͷ͵Ͷǡ͸ ͶͶͻǡͶ
Yedek Ödenekler ͲǡͲ ͲǡͲ ͵ͺʹǡͲ Ͷʹͺǡ͸ ͶͺͲǡͶ
Faiz Giderleri 1.270,5 2.052,7 2.741,7 3.039,8 3.346,1 
Gelirler 8.672,8 12.465,9 16.216,1 18.740,0 21.276,9 
Genel Bütçe Vergi Gelirleri ͹Ǥ͵Ͳͷǡ͵ ͳͲǤ͹͵͵ǡ͸ ͳ͵Ǥ͹ͺ͵ǡͳ ͳ͸ǤͲ͵͵ǡ͹ ͳͺǤʹͻͶǡ͹
Diğer Gelirler ͳǤ͵͸͹ǡ͸ ͳǤ͹͵ʹǡ͵ ʹǤͶ͵͵ǡͲ ʹǤ͹Ͳ͸ǡ͵ ʹǤͻͺʹǡͳ
Bütçe Dengesi -2.107,8 -2.208,3 -2.712,7 -2.738,5 -2.805,1 
Faiz Dışı Denge -837,3 -155,6 29,0 301,3 541,0 
Program Tanımlı Harcamalar 9.510,2 12.621,4 16.187,1 18.438,6 20.735,9 
Program Tanımlı Gelirler 8.327,1 12.223,5 15.814,5 18.408,9 20.982,1 
Program Tanımlı Denge -1.183,0 -397,9 -372,7 -29,7 246,2 
 (GSYH’ya Oran, Yüzde) 
Harcamalar 24,2 23,6 24,5 24,0 23,8 
Faiz Hariç Harcamalar 21,3 20,3 21,0 20,6 20,5 

 ͸ǡͲ ͷǡͻ ͸ǡͶ ͸ǡ͵ ͸ǡʹ
Sosyal Güvenlik Kur. Devlet Primi Gid.  Ͳǡ͹ Ͳǡ͹ Ͳǡͺ Ͳǡͺ Ͳǡͺ
Mal ve Hizmet Alımları ͳǡ͹ ͳǡ͸ ͳǡ͸ ͳǡ͹ ͳǡͺ
 ͺǡ͹ ͺǡͻ ͺǡͺ ͺǡͺ ͺǡͺ

 ʹǡͳ ʹǡͳ ͳǡ͹ ͳǡͺ ͳǡͺ
 ͳǡͶ Ͳǡͷ Ͳǡ͹ Ͳǡʹ Ͳǡʹ
Borç Verme Ͳǡ͹ Ͳǡͷ Ͳǡͷ Ͳǡͷ ͲǡͶ
Yedek Ödenekler ͲǡͲ ͲǡͲ Ͳǡͷ Ͳǡͷ Ͳǡͷ
Faiz Giderleri 2,8 3,3 3,5 3,4 3,3 
Gelirler 19,5 20,0 21,0 21,0 21,0 
Genel Bütçe Vergi G ͳ͸ǡͶ ͳ͹ǡ͵ ͳ͹ǡͺ ͳ͹ǡͻ ͳͺǡͲ
Diğer Gelirler ͵ǡͳ ʹǡͺ ͵ǡͳ ͵ǡͲ ʹǡͻ
Bütçe Dengesi -4,7 -3,6 -3,5 -3,1 -2,8 
Faiz Dışı Denge -1,9 -0,3 0,0 0,3 0,5 
Program Tanımlı Harcamalar 21,3 20,3 21,0 20,6 20,5 
Program Tanımlı Gelirler 18,7 19,7 20,5 20,6 20,7 
Program Tanımlı Denge -2,7 -0,6 -0,5 0,0 0,2 
GT: Gerçekleşme tahmini
ǣ

Sayfa 55

EK 2:  
Merkezi Yönetim Bütçesi (2026-2028) 
Ödenek Teklif Tavanları

Sayfa 56

(TL)
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 13.005.047.000 1.406.400.000 2.601.928.000 0 0 3.373.642.000 0 4.794.534.000 0 0 0 0 0 0 25.181.551.000
CUMHURBAŞKANLIĞI 4.502.933.000 259.790.000 11.732.811.000 0 0 1.885.000.000 0 2.906.000.000 0 0 0 0 0 0 21.286.534.000
ANAYASA MAHKEMESİ 577.869.000 59.892.000 300.626.000 0 0 31.106.000 0 27.200.000 0 0 0 0 0 0 996.693.000
YARGITAY 3.452.101.000 397.878.000 1.062.127.000 0 0 189.627.000 0 137.000.000 0 0 0 0 0 0 5.238.733.000
DANIŞTAY 2.449.600.000 261.030.000 265.243.000 0 0 68.833.000 0 92.000.000 0 0 0 0 0 0 3.136.706.000
HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU 1.187.704.000 115.729.000 190.384.000 0 0 3.878.000 0 50.000.000 0 0 0 0 0 0 1.547.695.000
SAYIŞTAY 3.411.592.000 386.795.000 385.788.000 0 0 61.453.000 0 484.240.000 0 0 0 0 0 0 4.729.868.000
ADALET BAKANLIĞI 245.799.117.000 27.047.344.000 72.940.860.000 0 0 805.436.000 0 31.625.000.000 6.458.000.000 0 0 0 0 0 378.217.757.000
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI 395.725.189.000 47.607.059.000 362.698.998.000 0 0 14.291.854.000 0 2.607.077.000 563.300.000 0 0 0 0 0 822.930.177.000
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI 70.141.533.000 13.473.477.000 13.441.122.000 0 0 5.150.726.000 0 15.300.000.000 5.024.809.000 2.000.000.000 0 0 0 0 119.506.858.000
DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI 19.121.858.000 1.538.645.000 10.124.946.000 0 0 13.542.207.000 0 2.471.500.000 0 0 0 6.358.000 0 0 46.805.514.000
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI 30.036.223.000 3.279.766.000 41.393.441.000 0 2.741.656.000.000 5.033.115.244.000 5.392.932.000 2.917.000.000 92.001.000 24.543.416.000 0 319.758.507.000 0 0 8.196.699.597.000
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 1.435.647.556.000 174.205.174.000 134.194.275.000 0 0 38.454.419.000 0 160.495.553.000 51.247.000.000 518.769.000 0 0 0 0 1.943.515.746.000
SAĞLIK BAKANLIĞI 863.556.770.000 102.510.160.000 273.138.229.000 0 0 3.733.238.000 0 228.038.000.000 64.706.597.000 30.000.000 0 0 0 0 1.471.006.397.000
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI 4.545.463.000 728.503.000 244.202.000 0 0 11.790.975.000 0 149.962.600.000 352.000.000 0 0 0 0 0 167.271.743.000
AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI 73.472.895.000 11.622.538.000 26.632.597.000 0 0 413.858.606.000 0 6.311.760.000 2.362.800.000 7.000.000 0 0 0 0 531.905.396.000
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 1.484.555.000 190.308.000 20.931.494.000 0 0 202.834.000 0 347.100.000 0 0 0 284.383.000 0 0 23.440.674.000
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 20.108.666.000 2.668.497.000 2.880.233.000 0 0 6.746.658.000 0 17.097.500.000 3.930.000.000 1.343.412.000 0 0 0 0 50.844.966.000
SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI 4.802.717.000 586.680.000 723.634.000 0 0 55.951.262.000 0 7.037.200.000 6.595.900.000 2.051.654.000 0 27.894.038.000 2.400.000.000 0 99.047.185.000
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI 20.996.658.000 2.715.924.000 1.157.166.000 0 0 3.537.004.000 0 31.149.626.000 19.929.000.000 104.185.563.000 350.000.000 150.000.000 0 0 163.891.941.000
TİCARET BAKANLIĞI 23.770.360.000 2.549.577.000 2.269.229.000 0 0 45.402.460.000 0 2.138.300.000 651.241.000 30.000.000 0 0 0 0 76.159.926.000
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI 3.750.105.000 551.231.000 2.587.843.000 0 0 232.877.013.000 0 19.340.000.000 0 4.950.000.000 0 36.246.000.000 0 0 300.302.192.000
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI 72.881.121.000 9.420.337.000 4.003.810.000 0 0 173.463.812.000 0 11.150.500.000 2.028.720.000 1.739.002.000 312.000.000 2.500.000.000 492.000.000 0 275.158.582.000
MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ 308.869.000 36.806.000 39.639.000 0 0 4.738.000 0 200.000.000 0 0 0 0 0 0 590.052.000
MİLLİ İSTİHBARAT TEŞKİLATI BAŞKANLIĞI 22.395.481.000 1.709.437.000 6.990.984.000 0 0 0 0 8.400.000.000 0 0 0 0 0 0 39.495.902.000
JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI 287.089.793.000 27.701.328.000 47.964.126.000 0 0 80.908.000 0 11.720.002.000 5.578.095.000 0 0 0 0 0 374.556.157.000
SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI 13.057.141.000 1.347.234.000 6.384.274.000 0 0 24.374.000 0 2.280.000.000 250.000.000 0 0 0 0 0 23.093.023.000
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 412.250.012.000 51.077.437.000 48.518.341.000 0 0 184.122.000 0 42.476.900.000 6.764.500.000 0 0 0 0 0 554.506.812.000
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI 148.799.693.000 18.167.305.000 4.684.338.000 0 0 616.005.000 0 2.122.000.000 500.000.000 0 0 0 0 0 174.389.341.000
AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞI 9.698.900.000 1.159.838.000 948.218.000 0 0 11.233.610.000 0 4.319.190.000 0 345.237.000.000 345.000.000.000 855.854.000 0 0 373.452.610.000
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI 49.316.621.000 5.561.991.000 7.479.908.000 0 0 202.959.000 0 7.993.700.000 340.000.000 0 0 0 0 0 70.555.179.000
TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 12.501.805.000 1.909.595.000 231.857.000 0 0 44.990.000 0 1.274.350.000 0 0 0 0 0 0 15.962.597.000
METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2.713.057.000 436.730.000 210.277.000 0 0 1.226.824.000 0 1.500.000.000 0 0 0 0 0 0 6.086.888.000
GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞI 15.129.854.000 2.801.109.000 4.155.060.000 0 0 3.363.880.000 0 6.150.000.000 0 14.000.000 0 0 0 0 31.613.903.000
AVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI 569.676.000 72.828.000 186.535.000 0 0 9.283.345.000 0 27.000.000 0 93.522.000 0 0 0 0 10.232.906.000
DEVLET ARŞİVLERİ BAŞKANLIĞI 1.040.577.000 170.606.000 187.580.000 0 0 3.915.000 0 130.000.000 0 0 0 0 0 0 1.532.678.000
İLETİŞİM BAŞKANLIĞI 1.450.549.000 142.088.000 5.899.708.000 0 0 11.834.000 0 60.000.000 0 0 0 0 0 0 7.564.179.000
MİLLİ SARAYLAR İDARESİ BAŞKANLIĞI 2.568.511.000 417.629.000 253.139.000 0 0 5.388.000 0 840.000.000 0 0 0 0 0 0 4.084.667.000
STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞI 1.220.145.000 139.699.000 385.262.000 0 0 31.235.000 0 241.200.000 0 1.941.360.000 0 0 0 382.006.251.000 385.965.152.000
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 4.156.782.000 482.032.000 646.840.000 0 0 441.887.607.000 0 230.000.000 0 500.000.000 85.000.000 0 0 0 447.903.261.000
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAŞKANLIĞI 167.979.000 17.386.000 226.918.000 0 0 24.711.000 0 20.000.000 0 96.376.000 0 10.000.000 0 0 563.370.000
GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ TOPLAMI 4.298.863.077.000 516.933.812.000 1.121.293.990.000 0 2.741.656.000.000 6.526.767.732.000
5.392.932.000 786.464.032.000
177.373.963.000 489.281.074.000
345.747.000.000 387.705.140.000
2.892.000.000 382.006.251.000 17.250.971.108.000
 - Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarına, özel bütçeli idarelere yapılacak hazine yardımı dahil edilmemiştir.
 - "Deprem Kapsamındaki Ödenek" sütunlarında yer alan tutarlar "Toplam Ödenek"lere dahil olup sadece bilgi amaçlı olarak ayrıca gösterilmektedir.
GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ (I SAYILI CETVEL)
2026 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI
İDARELER PERSONEL GİDERLERİ SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD. FAİZ GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM

Sayfa 57

(TL)
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM 
ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM 
ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 1.023.205.000 102.152.000 64.516.000 0 0 174.025.000 0 13.051.000 0 0 0 0 0 0 1.376.949.000
ANKARA ÜNİVERSİTESİ 12.628.702.000 1.577.527.000 1.146.781.000 0 0 2.539.835.000 0 1.588.035.000 335.000.000 0 0 0 0 0 19.480.880.000
ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 5.291.213.000 734.434.000 1.468.310.000 0 0 331.532.000 0 704.623.000 0 0 0 0 0 0 8.530.112.000
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 10.812.494.000 1.345.964.000 1.466.770.000 0 0 2.467.995.000 0 2.169.790.000 0 0 0 0 0 0 18.263.013.000
GAZİ ÜNİVERSİTESİ 9.538.354.000 1.231.219.000 880.828.000 0 0 1.981.294.000 0 2.125.619.000 0 0 0 0 0 0 15.757.314.000
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ 10.043.223.000 1.277.879.000 1.225.264.000 0 0 2.517.504.000 0 2.641.496.000 720.000.000 0 0 0 0 0 17.705.366.000
İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 5.760.344.000 753.097.000 955.766.000 0 0 337.610.000 0 868.600.000 0 0 0 0 0 0 8.675.417.000
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ 3.083.031.000 438.075.000 772.238.000 0 0 178.266.000 0 1.216.387.000 0 0 0 0 0 0 5.687.997.000
MARMARA ÜNİVERSİTESİ 7.190.032.000 920.715.000 874.562.000 0 0 569.423.000 0 546.581.000 0 0 0 0 0 0 10.101.313.000
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 3.845.334.000 489.704.000 661.203.000 0 0 199.636.000 0 586.002.000 0 0 0 0 0 0 5.781.879.000
MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 1.533.657.000 213.104.000 166.699.000 0 0 105.137.000 0 362.600.000 0 0 0 0 0 0 2.381.197.000
EGE ÜNİVERSİTESİ 9.717.407.000 1.308.839.000 1.180.528.000 0 0 2.305.839.000 0 1.661.020.000 0 0 0 0 0 0 16.173.633.000
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 8.200.139.000 1.057.869.000 890.200.000 0 0 1.740.742.000 0 1.436.839.000 0 0 0 0 0 0 13.325.789.000
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ 4.981.684.000 603.583.000 443.752.000 0 0 928.489.000 0 847.655.000 65.000.000 0 0 0 0 0 7.805.163.000
BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ 7.039.294.000 908.143.000 832.342.000 0 0 1.238.157.000 0 1.547.396.000 0 0 0 0 0 0 11.565.332.000
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 4.689.074.000 701.792.000 800.609.000 0 0 290.855.000 0 487.927.000 0 0 0 0 0 0 6.970.257.000
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ 7.552.123.000 957.613.000 1.057.649.000 0 0 1.242.406.000 0 405.991.000 0 0 0 0 0 0 11.215.782.000
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 7.010.642.000 871.377.000 618.467.000 0 0 1.342.668.000 0 1.670.870.000 1.180.000.000 0 0 0 0 0 11.514.024.000
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 6.096.821.000 752.539.000 881.299.000 0 0 1.289.952.000 0 1.311.215.000 0 0 0 0 0 0 10.331.826.000
SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ 6.046.302.000 729.384.000 691.214.000 0 0 848.407.000 0 1.260.250.000 0 0 0 0 0 0 9.575.557.000
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 6.910.075.000 881.837.000 601.109.000 0 0 1.301.100.000 0 1.554.116.000 1.132.000.000 0 0 0 0 0 11.248.237.000
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ 7.081.680.000 876.296.000 600.637.000 0 0 1.273.259.000 0 484.867.000 0 0 0 0 0 0 10.316.739.000
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 5.930.039.000 730.630.000 465.962.000 0 0 1.029.768.000 0 693.882.000 30.000.000 0 0 0 0 0 8.850.281.000
ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 8.748.830.000 1.051.624.000 1.413.335.000 0 0 1.203.780.000 0 445.000.000 0 0 0 0 0 0 12.862.569.000
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 6.650.029.000 800.502.000 559.458.000 0 0 980.651.000 0 876.656.000 840.000.000 0 0 0 0 0 9.867.296.000
FIRAT ÜNİVERSİTESİ 6.271. 479.000 778.026.000 643.480.000 0 0 813.156.000 0 1.517.497.000 900.000.000 0 0 0 0 0 10.023.638.000
DİCLE ÜNİVERSİTESİ 6.125.236.000 720.763.000 722.404.000 0 0 1.052.242.000 0 1.399.504.000 969.000.000 0 0 0 0 0 10.020.149.000
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ 6.000.472.000 704.703.000 601.626.000 0 0 701.943.000 0 1.417.000.000 0 0 0 0 0 0 9.425.744.000
GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 5.520.050.000 696.956.000 643.584.000 0 0 908.107.000 0 737.351.000 0 0 0 0 0 0 8.506.048.000
İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ 1.483.048.000 177.621.000 269.154.000 0 0 56.464.000 0 434.002.000 0 0 0 0 0 0 2.420.289.000
GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.586.393.000 182.438.000 215.400.000 0 0 56.897.000 0 250.004.000 0 0 0 0 0 0 2.291.132.000
HARRAN ÜNİVERSİTESİ 3.959.391.000 469.685.000 375.696.000 0 0 601.308.000 0 562.000.000 500.000.000 0 0 0 0 0 5.968.080.000
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 5.276.845.000 678.869.000 592.091.000 0 0 849.929.000 0 735.136.000 0 0 0 0 0 0 8.132.870.000
AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ 5.348.008.000 645.561.000 527.233.000 0 0 901.769.000 0 564.515.000 0 0 0 0 0 0 7.987.086.000
ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ 3.824.999.000 474.488.000 307.614.000 0 0 571.116.000 0 695.345.000 0 0 0 0 0 0 5.873.562.000
MERSİN ÜNİVERSİTESİ 5.197.443.000 625.958.000 362.964.000 0 0 869.771.000 0 840.400.000 0 0 0 0 0 0 7.896.536.000
PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ 6.308.920.000 801.360.000 506.327.000 0 0 1.000.777.000 0 576.770.000 50.000.000 0 0 0 0 0 9.194.154.000
BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 3.570.451.000 471.527.000 393.635.000 0 0 500.180.000 0 550.000.000 0 0 0 0 0 0 5.485.793.000
KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ 5.812.920.000 727.067.000 677.073.000 0 0 1.021.209.000 0 349.260.000 0 0 0 0 0 0 8.587.529.000
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 3.827.697.000 479.393.000 468.289.000 0 0 184.573.000 0 359.235.000 0 0 0 0 0 0 5.319.187.000
MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ 4.839.011.000 618.523.000 422.112.000 0 0 817.222.000 0 492.865.000 0 0 0 0 0 0 7.189.733.000
BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ 3.502.508.000 430.587.000 365.924.000 0 0 230.880.000 0 424.120.000 0 0 0 0 0 0 4.954.019.000
HATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 3.416.499.000 400.183.000 295.193.000 0 0 497.005.000 0 1.091.833.000 275.000.000 0 0 0 0 0 5.700.713.000
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2.710.911.000 352.199.000 262.765.000 0 0 87.041.000 0 201.000.000 0 0 0 0 0 0 3.613.916.000
KAFKAS ÜNİVERSİTESİ 2.848.876.000 327.182.000 445.080.000 0 0 214.005.000 0 491.833.000 0 0 0 0 0 0 4.326.976.000
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 5.429.055.000 707.363.000 464.352.000 0 0 632.855.000 0 622.979.000 0 0 0 0 0 0 7.856.604.000
NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ 2.606.756.000 328.167.000 289.012.000 0 0 94.542.000 0 202.010.000 0 0 0 0 0 0 3.520.487.000
KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ 2.789.476.000 373.160.000 351.187.000 0 0 89.308.000 0 290.002.000 0 0 0 0 0 0 3.893.133.000
TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ 4.398.114.000 518.610.000 379.401.000 0 0 514.869.000 0 881.352.000 0 0 0 0 0 0 6.692.346.000
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ 3.869.438.000 487.963.000 402.680.000 0 0 173.025.000 0 270.999.000 0 0 0 0 0 0 5.204.105.000
KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ 4.298. 965.000 513.985.000 484.693.000 0 0 618.437.000 0 600.521.000 0 0 0 0 0 0 6.516.601.000
KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ 3.359.407.000 411.800.000 433.317.000 0 0 509.628.000 0 213.582.000 0 0 0 0 0 0 4.927.734.000
ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ 5.452.266.000 692.609.000 561.194.000 0 0 1.106.744.000 0 468.921.000 0 0 0 0 0 0 8.281.734.000
GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ 930.272.000 119.748.000 151.369.000 0 0 56.489.000 0 211.000.000 0 0 0 0 0 0 1.468.878.000
KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2.240.171.000 273.821.000 203.802.000 0 0 55.619.000 0 224.999.000 0 0 0 0 0 0 2.998.412.000
KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ 2.293.018.000 274.548.000 219.695.000 0 0 59.030.000 0 767.000.000 0 0 0 0 0 0 3.613.291.000
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ 3.260.034.000 386.914.000 244.113.000 0 0 441.580.000 0 538.433.000 100.000.000 0 0 0 0 0 4.871.074.000
BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ 2.773.797.000 371.201.000 391.505.000 0 0 92.960.000 0 471.000.000 0 0 0 0 0 0 4.100.463.000
UŞAK ÜNİVERSİTESİ 2.063.745.000 244.199.000 263.663.000 0 0 125.018.000 0 380.429.000 0 0 0 0 0 0 3.077.054.000
ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER (II SAYILI CETVEL)
2026 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI
İDARELER PERSONEL 
GİDERLERİ
SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD.
FAİZ 
GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM

Sayfa 58

TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM 
ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM 
ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
İDARELER PERSONEL 
GİDERLERİ
SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD.
FAİZ 
GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM
RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ 3.019.599.000 359.963.000 179.606.000 0 0 174.152.000 0 406.085.000 0 0 0 0 0 0 4.139.405.000
TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ 3.431.943.000 432.498.000 288.726.000 0 0 447.030.000 0 559.581.000 0 0 0 0 0 0 5.159.778.000
ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ 2.513.110.000 265.040.000 252.004.000 0 0 60.782.000 0 123.000.000 0 0 0 0 0 0 3.213.936.000
AKSARAY ÜNİVERSİTESİ 2.010.377.000 237.495.000 201.302.000 0 0 57.720.000 0 359.000.000 0 0 0 0 0 0 2.865.894.000
GİRESUN ÜNİVERSİTESİ 2.578.992.000 306.509.000 209.449.000 0 0 85.256.000 0 439.000.000 0 0 0 0 0 0 3.619.206.000
HİTİT ÜNİVERSİTESİ 1.925.193.000 227.781.000 216.922.000 0 0 57.472.000 0 515.200.000 0 0 0 0 0 0 2.942.568.000
YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ 2.801.735.000 336.632.000 302.957.000 0 0 255.490.000 0 329.102.000 0 0 0 0 0 0 4.025.916.000
ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ 2.298.888.000 256.138.000 210.217.000 0 0 89.979.000 0 1.040.000.000 980.000.000 0 0 0 0 0 3.895.222.000
ORDU ÜNİVERSİTESİ 2.414.774.000 304.907.000 189.195.000 0 0 155.106.000 0 209.384.000 0 0 0 0 0 0 3.273.366.000
AMASYA ÜNİVERSİTESİ 1.832.808.000 228.797.000 145.703.000 0 0 47.223.000 0 118.200.000 0 0 0 0 0 0 2.372.731.000
KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ 1.890.937.000 211.383.000 176.414.000 0 0 51.338.000 0 216.200.000 0 0 0 0 0 0 2.546.272.000
AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 1.675.677.000 190.105.000 261.641.000 0 0 22.957.000 0 227.000.000 0 0 0 0 0 0 2.377.380.000
SİNOP ÜNİVERSİTESİ 1.519.305.000 180.646.000 118.841.000 0 0 35.484.000 0 385.000.000 0 0 0 0 0 0 2.239.276.000
SİİRT ÜNİVERSİTESİ 1.824.222.000 194.122.000 164.782.000 0 0 32.424.000 0 524.000.000 0 0 0 0 0 0 2.739.550.000
NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ 1.854.315.000 232.449.000 187.523.000 0 0 75.223.000 0 340.000.000 0 0 0 0 0 0 2.689.510.000
KARABÜK ÜNİVERSİTESİ 2.862.527.000 347.298.000 337.354.000 0 0 62.603.000 0 109.000.000 0 0 0 0 0 0 3.718.782.000
KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 1.150.998.000 137.257.000 152.625.000 0 0 24.189.000 0 127.000.000 0 0 0 0 0 0 1.592.069.000
ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ 1.803.996.000 232.677.000 183.915.000 0 0 50.210.000 0 329.000.000 0 0 0 0 0 0 2.599.798.000
ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ 1.328.667.000 142.098.000 121.865.000 0 0 27.876.000 0 119.002.000 0 0 0 0 0 0 1.739.508.000
BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ 1.748.973.000 207.523.000 217.557.000 0 0 39.423.000 0 140.000.000 0 0 0 0 0 0 2.353.476.000
BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ 1.500.975.000 161.233.000 199.959.000 0 0 28.692.000 0 208.000.000 0 0 0 0 0 0 2.098.859.000
KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ 1.747.231.000 206.121.000 228.336.000 0 0 46.527.000 0 737.200.000 0 0 0 0 0 0 2.965.415.000
OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ 1.471.342.000 168.825.000 136.215.000 0 0 35.239.000 0 139.000.000 0 0 0 0 0 0 1.950.621.000
BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 2.095.134.000 230.556.000 249.529.000 0 0 33.595.000 0 213.600.000 0 0 0 0 0 0 2.822.414.000
MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ 1.620.478.000 163.273.000 243.157.000 0 0 28.029.000 0 223.000.000 0 0 0 0 0 0 2.277.937.000
MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ 1.961. 306.000 222.798.000 198.814.000 0 0 31.175.000 0 183.000.000 0 0 0 0 0 0 2.597.093.000
BATMAN ÜNİVERSİTESİ 1.702.668.000 185.277.000 174.682.000 0 0 51.440.000 0 307.000.000 0 0 0 0 0 0 2.421.067.000
ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ 1.018.329.000 119.841.000 205.277.000 0 0 19.096.000 0 251.200.000 0 0 0 0 0 0 1.613.743.000
BARTIN ÜNİVERSİTESİ 1.622.405.000 186.147.000 126.910.000 0 0 36.279.000 0 204.000.000 0 0 0 0 0 0 2.175.741.000
BAYBURT ÜNİVERSİTESİ 1.338.667.000 150.127.000 175.371.000 0 0 26.562.000 0 87.000.000 0 0 0 0 0 0 1.777.727.000
GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ 1.623.328.000 181.960.000 160.130.000 0 0 36.955.000 0 59.000.000 0 0 0 0 0 0 2.061.373.000
HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ 1.046.966.000 118.370.000 121.822.000 0 0 17.907.000 0 184.000.000 0 0 0 0 0 0 1.489.065.000
IĞDIR ÜNİVERSİTESİ 1.360.802.000 149.700.000 135.055.000 0 0 31.786.000 0 104.000.000 0 0 0 0 0 0 1.781.343.000
ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ 919.136.000 97.826.000 138.284.000 0 0 15.941.000 0 118.502.000 0 0 0 0 0 0 1.289.689.000
MUNZUR ÜNİVERSİTESİ 1.289.761.000 133.024.000 128.551.000 0 0 26.756.000 0 133.000.000 0 0 0 0 0 0 1.711.092.000
YALOVA ÜNİVERSİTESİ 1.579.071.000 185.857.000 158.597.000 0 0 40.436.000 0 281.000.000 0 0 0 0 0 0 2.244.961.000
TÜRK ALMAN ÜNİVERSİTESİ 786.938.000 105.534.000 178.508.000 0 0 14.358.000 0 210.000.000 0 0 0 0 0 0 1.295.338.000
ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ 3.499.333.000 409.776.000 461.448.000 0 0 165.217.000 0 686.400.000 0 0 0 0 0 0 5.222.174.000
BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.200.124.000 137.658.000 127.200.000 0 0 20.586.000 0 409.000.000 0 0 0 0 0 0 1.894.568.000
İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ 2.120.319.000 265.589.000 159.533.000 0 0 87.462.000 0 227.400.000 0 0 0 0 0 0 2.860.303.000
İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ 2.523.945.000 275.373.000 237.040.000 0 0 141.713.000 0 416.000.000 0 0 0 0 0 0 3.594.071.000
NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 6.024.392.000 713.296.000 388.529.000 0 0 1.136.298.000 0 462.403.000 0 0 0 0 0 0 8.724.918.000
ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ 694.819.000 85.616.000 104.988.000 0 0 14.149.000 0 341.000.000 0 0 0 0 0 0 1.240.572.000
ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 916.795.000 103.368.000 132.123.000 0 0 14.003.000 0 153.750.000 0 0 0 0 0 0 1.320.039.000
ADANA ALPARSLAN TÜRKEŞ BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 962.407.000 119.525.000 78.531.000 0 0 22.845.000 0 462.000.000 0 0 0 0 0 0 1.645.308.000
ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 1.027.812.000 130.384.000 99.591.000 0 0 24.931.000 0 69.002.000 0 0 0 0 0 0 1.351.720.000
SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 8.342.531.000 1.021.809.000 501.437.000 0 0 355.110.000 0 787.629.000 0 0 0 0 0 0 11.008.516.000
BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 1.350.700.000 162.616.000 157.259.000 0 0 24.544.000 0 323.600.000 0 0 0 0 0 0 2.018.719.000
İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.039.144.000 130.141.000 140.997.000 0 0 26.950.000 0 452.000.000 450.000.000 0 0 0 0 0 1.789.232.000
ALANYA ALAADDİN KEYKUBAT ÜNİVERSİTESİ 1.404.414.000 161.033.000 180.043.000 0 0 75.589.000 0 403.400.000 0 0 0 0 0 0 2.224.479.000
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ 959.004. 000 108.776.000 90.857.000 0 0 14.998.000 0 230.000.000 0 0 0 0 0 0 1.403.635.000
İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ 827.811.000 90.695.000 97.627.000 0 0 33.863.000 0 300.000.000 0 0 0 0 0 0 1.349.996.000
YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU 40.126.000 4.865.000 34.404.000 0 0 1.073.000 0 1.603.000 0 0 0 0 0 0 82.071.000
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 463.737.000 63.663.000 120.984.000 0 0 4.254.000 0 96.200.000 0 0 0 0 0 0 748.838.000
GAZİANTEP İSLAM BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 500.519.000 56.400.000 137.714.000 0 0 5.266.000 0 160.000.000 0 0 0 0 0 0 859.899.000
KONYA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.156.331.000 138.228.000 157.714.000 0 0 30.935.000 0 290.000.000 0 0 0 0 0 0 1.773.208.000
KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 1.278.142.000 142.690.000 85.014.000 0 0 85.225.000 0 435.000.000 0 0 0 0 0 0 2.026.071.000
MALATYA TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ 1.320.486.000 162.982.000 134.350.000 0 0 16.837.000 0 375.000.000 300.000.000 0 0 0 0 0 2.009.655.000
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ - CERRAHPAŞA 6.799.726.000 875.442.000 1.017.979.000 0 0 1.602.934.000 0 2.355.311.000 330.000.000 0 0 0 0 0 12.651.392.000
ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ 2.963.856.000 371.173.000 344.355.000 0 0 94.464.000 0 148.947.000 0 0 0 0 0 0 3.922.795.000
SAKARYA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 1.574.942.000 213.805.000 160.326.000 0 0 38.863.000 0 245.000.000 0 0 0 0 0 0 2.232.936.000
SAMSUN ÜNİVERSİTESİ 1.019.018.000 123.731.000 71.811.000 0 0 11.730.000 0 325.002.000 0 0 0 0 0 0 1.551.292.000

Sayfa 59

TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM 
ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM 
ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
İDARELER PERSONEL 
GİDERLERİ
SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD.
FAİZ 
GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM
SİVAS BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 415.419.000 46.544.000 80.038.000 0 0 3.727.000 0 240.000.000 0 0 0 0 0 0 785.728.000
TARSUS ÜNİVERSİTESİ 641.406.000 72.368.000 53.507.000 0 0 11.868.000 0 275.000.000 0 0 0 0 0 0 1.054.149.000
TRABZON ÜNİVERSİTESİ 1.202.911.000 149.507.000 110.553.000 0 0 35.259.000 0 424.000.000 0 0 0 0 0 0 1.922.230.000
KAYSERİ ÜNİVERSİTESİ 811.157.000 103.164.000 125.953.000 0 0 18.233.000 0 140.000.000 0 0 0 0 0 0 1.198.507.000
KAHRAMANMARAŞ İSTİKLAL ÜNİVERSİTESİ 486.822.000 52.969.000 63.348.000 0 0 8.289.000 0 380.000.000 0 0 0 0 0 0 991.428.000
ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2.095.253.000 307.295.000 314.182.000 0 0 61.799.000 0 357.870.000 0 0 0 0 0 0 3.136.399.000
ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 1.791.691.000 231.414.000 141.303.000 0 0 46.155.000 0 217.000.000 0 0 0 0 0 0 2.427.563.000
AFYONKARAHİSAR SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 2.223.248.000 249.982.000 104.137.000 0 0 619.230.000 0 821.581.000 0 0 0 0 0 0 4.018.178.000
TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 5.150.975.000 647.311.000 509.818.000 0 0 165.236.000 0 288.600.000 0 0 0 0 6.761.940.000
ÖLÇME SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI 4.923.406.000 169.212.000 3.851.983.000 0 0 11.048.000 0 11.888.000 0 0 0 0 8.967.537.000
SAVUNMA SANAYİ BAŞKANLIĞI 1.162.875.000 136.343.000 98.910.000 0 0 23.396.000 0 125.000.000 0 0 0 0 1.546.524.000
ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU 153.270.000 21.863.000 43.393.000 0 0 9.912.000 0 16.800.000 0 0 0 0 245.238.000
ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ 63.735.000 6.735.000 30.944.000 0 0 5.398.000 0 16.800.000 0 0 0 0 123.612.000
ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ 66.152.000 7.280.000 31.946.000 0 0 5.084.000 0 22.800.000 0 0 0 0 133.262.000
TÜRK DİL KURUMU 152.304.000 20.300.000 47.601.000 0 0 31.314.000 0 62.000.000 0 0 0 0 313.519.000
TÜRK TARİH KURUMU 199.471.000 28.150.000 32.441.000 0 0 42.899.000 0 72.600.000 0 0 0 0 375.561.000
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU 10.672.433.000 1.934.000.000 4.696.675.000 0 0 10.563.350.000 0 10.595.033.000 0 20.004.496.000 0 0 58.465.987.000
TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ 99.152.000 15.935.000 32.175.000 0 0 87.267.000 0 35.612.000 0 0 0 0 270.141.000
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 37.029.677.000 7.466.009.000 25.981.415.000 0 0 101.681.429.000 0 217.070.000.000 2.650.236.000 0 0 0 389.228.530.000
DEVLET TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.932.093.000 487.449.000 537.678.000 0 0 98.353.000 0 240.000.000 0 0 0 0 5.295.573.000
DEVLET OPERA VE BALESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 4.095.090.000 440.319.000 337.954.000 0 0 181.033.000 0 194.000.000 0 0 0 0 5.248.396.000
ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 30.558.329.000 5.330.767.000 10.811.955.000 0 0 798.842.000 0 8.400.100.000 0 842.614.000 2.488.129.000 0 59.230.736.000
VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2.967.035.000 437.557.000 721.055.000 0 0 577.578.000 0 744.000.000 0 0 0 0 5.447.225.000
TÜRKİYE HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 908.695.000 125.926.000 71.053.000 0 0 33.068.000 0 116.850.000 0 0 0 0 1.255.592.000
MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.167.719.000 478.830.000 365.076.000 0 0 209.916.000 0 4.700.000.000 0 0 630.000.000 0 9.551.541.000
SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 621.978.000 61.968.000 87.380.000 0 0 75.674.000 0 58.000.000 0 0 0 0 905.000.000
TÜRK AKREDİTASYON KURUMU 278.299.000 36.115.000 128.717.000 0 0 5.255.000 0 30.000.000 0 0 0 0 478.386.000
TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 4.453.180.000 817.276.000 569.257.000 0 0 75.572.000 0 1.100.000.000 0 0 0 0 7.015.285.000
TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU 833.942.000 98.584.000 170.327.000 0 0 232.673.000 0 156.694.000 0 0 0 0 1.492.220.000
KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI2.904.229.000 376.128.000 422.267.000 0 0 6.267.759.000 0 106.000.000 0 0 3.424.896.000 0 13.501.279.000
TÜRK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI 829.956.000 104.895.000 439.312.000 0 0 2.310.700.000 0 115.200.000 0 0 0 0 3.800.063.000
GAP BÖLGE KALKINMA İDARESİ 461.675.000 86.548.000 104.723.000 0 0 3.665.000 0 90.501.000 0 658.000.000 0 0 1.405.112.000
ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI 354.681.000 45.981.000 30.477.000 0 0 33.583.000 0 10.000.000 0 0 0 0 474.722.000
KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU 342.533.000 46.373.000 52.835.000 0 0 8.767.000 0 20.000.000 0 0 0 0 470.508.000
CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞ YURTLARI KURUMU 1.455.354.000 150.976.000 14.873.606.000 0 0 315.000 0 8.539.200.000 1.199.000.000 0 0 0 25.019.451.000
MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU 194.456.000 42.509.000 41.262.000 0 0 191.000 0 1.200.000 0 821.000 0 0 280.439.000
YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 504.894.000 72.713.000 116.540.000 0 0 2.485.351.000 0 50.000.000 0 0 0 0 3.229.498.000
TÜRKİYE YAZMA ESERLER KURUMU BAŞKANLIĞI 544.167.000 79.682.000 43.394.000 0 0 6.475.000 0 310.000.000 0 0 0 0 983.718.000
DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 70.066.000 9.320.000 21.179.000 0 0 790.000 0 500.000 0 484.900.000 0 0 586.755.000
KONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 88.745.000 13.345.000 30.377.000 0 0 2.282.000 0 11.400.000 0 610.800.000 0 0 756.949.000
DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 79.048.000 10.821.000 29.277.000 0 0 1.700.000 0 12.200.000 0 1.023.220.000 0 0 1.156.266.000
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 37.788.719.000 6.756.516.000 4.781.894.000 0 0 686.837.000 0 182.320.920.000 8.434.200.000 702.000.000 0 0 233.036.886.000
TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 26.037.000 4.586.000 8.300.000 0 0 0 0 10.000.000 0 0 0 0 48.923.000
TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 1.581.292.000 182.465.000 588.931.000 0 0 44.446.000 0 115.000.000 0 0 0 0 2.512.134.000
TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 253.152.000 28.906.000 57.289.000 0 0 3.573.000 0 18.000.000 0 0 0 0 360.920.000
TÜRKİYE SAĞLIK ENSTİTÜLERİ BAŞKANLIĞI 406.212.000 57.574.000 107.756.000 0 0 4.683.000 0 375.000.000 0 1.500.000.000 0 0 2.451.225.000
HELAL AKREDİTASYON KURUMU 76.486.000 9.652.000 15.541.000 0 0 2.078.000 0 1.920.000 0 0 0 0 105.677.000
MADEN VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 907.128.000 120.765.000 278.158.000 0 0 1.236.693.000 0 50.000.000 0 0 5.136.000 0 2.597.880.000
TÜRKİYE UZAY AJANSI 77.384.000 8.376.000 73.884.000 0 0 50.891.000 0 5.603.000 0 5.701.112.000 0 0 5.917.250.000
KAPADOKYA ALAN BAŞKANLIĞI 120.562.000 25.564.000 92.902.000 0 0 61.000 0 209.501.000 0 0 0 0 448.590.000
TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ 138.943.000 18.367.000 206.669.000 0 0 5.441.000 0 20.000.000 0 0 0 0 389.420.000
TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU 1.081.537.000 152.761.000 339.772.000 0 0 509.428.000 0 921.000.000 0 360.000.000 0 0 3.364.498.000
ULUDAĞ ALAN BAŞKANLIĞI 47.894.000 8.446.000 18.008.000 0 0 35.000 0 38.400.000 0 0 0 0 112.783.000
KENTSEL DÖNÜŞÜM BAŞKANLIĞI 911.177.000 101.103.000 168.920.000 0 0 109.944.462.000 100.000.000.000 0 0 0 0 0 111.125.662.000
DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 4.618.949.000 569.467.000 500.000.000 0 0 161.149.000 0 523.000.000 0 2.000.000.000 0 0 8.372.565.000
ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER TOPLAMI 594.804.398.000 80.714.507.000 120.550.821.000
0 0 290.836.789.000
100.000.000.000 508.539.041.000
21.439.436.000 33.887.963.000
0 6.548.161.000
0 0 1.635.881.680.000
 - "Deprem Kapsamındaki Ödenek" sütunlarında yer alan tutarlar "Toplam Ödenek"lere dahil olup sadece bilgi amaçlı olarak ayrıca gösterilmektedir.

Sayfa 60

TOPLAM ÖDENEK
DEPREM
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM
ÖDENEK
DEPREM
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM
ÖDENEK
DEPREM
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
İDARELER PERSONEL 
GİDERLERİ
SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD.
FAİZ
GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM
SİVAS BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 415.419.000 46.544.000 80.038.000 0 0 3.727.000 0 240.000.000 0 0 0 0 0 0 785.728.000
TARSUS ÜNİVERSİTESİ 641.406.000 72.368.000 53.507.000 0 0 11.868.000 0 275.000.000 0 0 0 0 0 0 1.054.149.000
TRABZON ÜNİVERSİTESİ 1.202.911.000 149.507.000 110.553.000 0 0 35.259.000 0 424.000.000 0 0 0 0 0 0 1.922.230.000
KAYSERİ ÜNİVERSİTESİ 811.157.000 103.164.000 125.953.000 0 0 18.233.000 0 140.000.000 0 0 0 0 0 0 1.198.507.000
KAHRAMANMARAŞ İSTİKLAL ÜNİVERSİTESİ 486.822.000 52.969.000 63.348.000 0 0 8.289.000 0 380.000.000 0 0 0 0 0 0 991.428.000
ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2.095.253.000 307.295.000 314.182.000 0 0 61.799.000 0 357.870.000 0 0 0 0 0 0 3.136.399.000
ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 1.791.691.000 231.414.000 141.303.000 0 0 46.155.000 0 217.000.000 0 0 0 0 0 0 2.427.563.000
AFYONKARAHİSAR SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 2.223.248.000 249.982.000 104.137.000 0 0 619.230.000 0 821.581.000 0 0 0 0 0 0 4.018.178.000
TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 5.150.975.000 647.311.000 509.818.000 0 0 165.236.000 0 288.600.000 0 0 0 0 6.761.940.000
ÖLÇME SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI 4.923.406.000 169.212.000 3.851.983.000 0 0 11.048.000 0 11.888.000 0 0 0 0 8.967.537.000
SAVUNMA SANAYİ BAŞKANLIĞI 1.162.875.000 136.343.000 98.910.000 0 0 23.396.000 0 125.000.000 0 0 0 0 1.546.524.000
ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU 153.270.000 21.863.000 43.393.000 0 0 9.912.000 0 16.800.000 0 0 0 0 245.238.000
ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ 63.735.000 6.735.000 30.944.000 0 0 5.398.000 0 16.800.000 0 0 0 0 123.612.000
ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ 66.152.000 7.280.000 31.946.000 0 0 5.084.000 0 22.800.000 0 0 0 0 133.262.000
TÜRK DİL KURUMU 152.304.000 20.300.000 47.601.000 0 0 31.314.000 0 62.000.000 0 0 0 0 313.519.000
TÜRK TARİH KURUMU 199.471.000 28.150.000 32.441.000 0 0 42.899.000 0 72.600.000 0 0 0 0 375.561.000
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU 10.672.433.000 1.934.000.000 4.696.675.000 0 0 10.563.350.000 0 10.595.033.000 0 20.004.496.000 0 0 58.465.987.000
TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ 99.152.000 15.935.000 32.175.000 0 0 87.267.000 0 35.612.000 0 0 0 0 270.141.000
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 37.029.677.000 7.466.009.000 25.981.415.000 0 0 101.681.429.000 0 217.070.000.000 2.650.236.000 0 0 0 389.228.530.000
DEVLET TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.932.093.000 487.449.000 537.678.000 0 0 98.353.000 0 240.000.000 0 0 0 0 5.295.573.000
DEVLET OPERA VE BALESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 4.095.090.000 440.319.000 337.954.000 0 0 181.033.000 0 194.000.000 0 0 0 0 5.248.396.000
ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 30.558.329.000 5.330.767.000 10.811.955.000 0 0 798.842.000 0 8.400.100.000 0 842.614.000 2.488.129.000 0 59.230.736.000
VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2.967.035.000 437.557.000 721.055.000 0 0 577.578.000 0 744.000.000 0 0 0 0 5.447.225.000
TÜRKİYE HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 908.695.000 125.926.000 71.053.000 0 0 33.068.000 0 116.850.000 0 0 0 0 1.255.592.000
MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.167.719.000 478.830.000 365.076.000 0 0 209.916.000 0 4.700.000.000 0 0 630.000.000 0 9.551.541.000
SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 621.978.000 61.968.000 87.380.000 0 0 75.674.000 0 58.000.000 0 0 0 0 905.000.000
TÜRK AKREDİTASYON KURUMU 278.299.000 36.115.000 128.717.000 0 0 5.255.000 0 30.000.000 0 0 0 0 478.386.000
TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 4.453.180.000 817.276.000 569.257.000 0 0 75.572.000 0 1.100.000.000 0 0 0 0 7.015.285.000
TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU 833.942.000 98.584.000 170.327.000 0 0 232.673.000 0 156.694.000 0 0 0 0 1.492.220.000
KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI2.904.229.000 376.128.000 422.267.000 0 0 6.267.759.000 0 106.000.000 0 0 3.424.896.000 0 13.501.279.000
TÜRK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI 829.956.000 104.895.000 439.312.000 0 0 2.310.700.000 0 115.200.000 0 0 0 0 3.800.063.000
GAP BÖLGE KALKINMA İDARESİ 461.675.000 86.548.000 104.723.000 0 0 3.665.000 0 90.501.000 0 658.000.000 0 0 1.405.112.000
ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI 354.681.000 45.981.000 30.477.000 0 0 33.583.000 0 10.000.000 0 0 0 0 474.722.000
KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU 342.533.000 46.373.000 52.835.000 0 0 8.767.000 0 20.000.000 0 0 0 0 470.508.000
CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞ YURTLARI KURUMU 1.455.354.000 150.976.000 14.873.606.000 0 0 315.000 0 8.539.200.000 1.199.000.000 0 0 0 25.019.451.000
MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU 194.456.000 42.509.000 41.262.000 0 0 191.000 0 1.200.000 0 821.000 0 0 280.439.000
YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 504.894.000 72.713.000 116.540.000 0 0 2.485.351.000 0 50.000.000 0 0 0 0 3.229.498.000
TÜRKİYE YAZMA ESERLER KURUMU BAŞKANLIĞI 544.167.000 79.682.000 43.394.000 0 0 6.475.000 0 310.000.000 0 0 0 0 983.718.000
DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 70.066.000 9.320.000 21.179.000 0 0 790.000 0 500.000 0 484.900.000 0 0 586.755.000
KONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 88.745.000 13.345.000 30.377.000 0 0 2.282.000 0 11.400.000 0 610.800.000 0 0 756.949.000
DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 79.048.000 10.821.000 29.277.000 0 0 1.700.000 0 12.200.000 0 1.023.220.000 0 0 1.156.266.000
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 37.788.719.000 6.756.516.000 4.781.894.000 0 0 686.837.000 0 182.320.920.000 8.434.200.000 702.000.000 0 0 233.036.886.000
TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 26.037.000 4.586.000 8.300.000 0 0 0 0 10.000.000 0 0 0 0 48.923.000
TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 1.581.292.000 182.465.000 588.931.000 0 0 44.446.000 0 115.000.000 0 0 0 0 2.512.134.000
TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 253.152.000 28.906.000 57.289.000 0 0 3.573.000 0 18.000.000 0 0 0 0 360.920.000
TÜRKİYE SAĞLIK ENSTİTÜLERİ BAŞKANLIĞI 406.212.000 57.574.000 107.756.000 0 0 4.683.000 0 375.000.000 0 1.500.000.000 0 0 2.451.225.000
HELAL AKREDİTASYON KURUMU 76.486.000 9.652.000 15.541.000 0 0 2.078.000 0 1.920.000 0 0 0 0 105.677.000
MADEN VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 907.128.000 120.765.000 278.158.000 0 0 1.236.693.000 0 50.000.000 0 0 5.136.000 0 2.597.880.000
TÜRKİYE UZAY AJANSI 77.384.000 8.376.000 73.884.000 0 0 50.891.000 0 5.603.000 0 5.701.112.000 0 0 5.917.250.000
KAPADOKYA ALAN BAŞKANLIĞI 120.562.000 25.564.000 92.902.000 0 0 61.000 0 209.501.000 0 0 0 0 448.590.000
TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ 138.943.000 18.367.000 206.669.000 0 0 5.441.000 0 20.000.000 0 0 0 0 389.420.000
TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU 1.081.537.000 152.761.000 339.772.000 0 0 509.428.000 0 921.000.000 0 360.000.000 0 0 3.364.498.000
ULUDAĞ ALAN BAŞKANLIĞI 47.894.000 8.446.000 18.008.000 0 0 35.000 0 38.400.000 0 0 0 0 112.783.000
KENTSEL DÖNÜŞÜM BAŞKANLIĞI 911.177.000 101.103.000 168.920.000 0 0 109.944.462.000 100.000.000.000 0 0 0 0 0 111.125.662.000
DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 4.618.949.000 569.467.000 500.000.000 0 0 161.149.000 0 523.000.000 0 2.000.000.000 0 0 8.372.565.000
ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER TOPLAMI 594.804.398.000 80.714.507.000 120.550.821.000
0 0 290.836.789.000
100.000.000.000 508.539.041.000
21.439.436.000 33.887.963.000
0 6.548.161.000
0 0 1.635.881.680.000
 - "Deprem Kapsamındaki Ödenek" sütunlarında yer alan tutarlar "Toplam Ödenek"lere dahil olup sadece bilgi amaçlı olarak ayrıca gösterilmektedir.
(TL)
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 14.752.978.000 1.613.884.000 3.003.152.000 0 0 3.569.488.000 0 3.550.755.000 0 0 0 0 0 0 26.490.257.000
CUMHURBAŞKANLIĞI 4.998.247.000 288.364.000 13.013.339.000 0 0 2.091.000.000 0 3.226.000.000 0 0 0 0 0 0 23.616.950.000
ANAYASA MAHKEMESİ 643.924.000 66.671.000 333.507.000 0 0 34.072.000 0 33.657.000 0 0 0 0 0 0 1.111.831.000
YARGITAY 3.842.609.000 442.286.000 1.178.295.000 0 0 210.339.000 0 169.524.000 0 0 0 0 0 0 5.843.053.000
DANIŞTAY 2.728.890.000 290.450.000 294.254.000 0 0 76.347.000 0 113.841.000 0 0 0 0 0 0 3.503.782.000
HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU 1.323.948.000 128.910.000 211.207.000 0 0 4.291.000 0 61.870.000 0 0 0 0 0 0 1.730.226.000
SAYIŞTAY 3.701.647.000 419.671.000 418.527.000 0 0 66.677.000 0 456.123.000 0 0 0 0 0 0 5.062.645.000
ADALET BAKANLIĞI 279.194.201.000 30.721.005.000 80.918.370.000 0 0 892.044.000 0 39.132.811.000 5.741.795.000 0 0 0 0 0 430.858.431.000
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI 456.345.897.000 56.101.344.000 542.368.697.000 0 0 15.562.373.000 0 3.226.001.000 500.829.000 0 0 0 0 0 1.073.604.312.000
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI 78.208.481.000 15.024.529.000 14.911.226.000 0 0 5.713.820.000 0 18.932.237.000 4.467.547.000 2.218.747.000 0 0 0 0 135.009.040.000
DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI 21.279.677.000 1.708.990.000 9.013.601.000 0 0 14.740.233.000 0 3.058.237.000 0 0 0 7.053.000 0 0 49.807.791.000
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI 33.483.233.000 3.654.192.000 45.445.624.000 0 3.039.809.714.000 5.662.382.008.000 11.527.671.000 3.609.499.000 81.798.000 27.227.818.000 0 352.953.844.000 0 0 9.168.565.932.000
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 1.670.075.644.000 202.770.931.000 160.030.521.000 0 0 43.606.823.000 0 198.597.379.000 45.563.599.000 555.420.000 0 0 0 0 2.275.636.718.000
SAĞLIK BAKANLIĞI 1.020.987.911.000 120.960.801.000 301.092.798.000 0 0 4.131.244.000 0 282.174.479.000 57.530.499.000 31.771.000 0 0 0 0 1.729.379.004.000
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI 5.055.036.000 809.491.000 270.911.000 0 0 12.524.531.000 0 185.563.890.000 312.962.000 0 0 0 0 0 204.223.859.000
AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI 81.523.628.000 12.884.678.000 29.530.200.000 0 0 787.713.959.000 0 7.810.179.000 2.100.760.000 7.413.000 0 0 0 0 919.470.057.000
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 1.653.220.000 211.770.000 18.093.313.000 0 0 224.082.000 0 429.502.000 0 0 0 0 0 0 20.611.887.000
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 22.374.501.000 2.967.618.000 3.195.255.000 0 0 7.429.229.000 0 21.156.465.000 3.494.154.000 1.431.570.000 0 0 0 0 58.554.638.000
SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI 5.351.657.000 653.434.000 802.780.000 0 0 67.635.036.000 0 8.707.840.000 5.864.401.000 2.172.780.000 0 30.937.326.000 2.133.835.000 0 116.260.853.000
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI 23.383.759.000 3.023.094.000 1.283.729.000 0 0 3.807.612.000 0 38.544.582.000 17.718.832.000 115.529.765.000 311.184.000 166.406.000 0 0 185.738.947.000
TİCARET BAKANLIĞI 26.492.133.000 2.840.122.000 2.517.423.000 0 0 50.363.277.000 0 2.645.935.000 579.017.000 31.771.000 0 0 0 0 84.890.661.000
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI 4.168.578.000 611.971.000 2.870.884.000 0 0 260.101.879.000 0 23.931.337.000 0 5.268.689.000 0 40.235.329.000 0 0 337.188.667.000
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI 81.162.978.000 10.484.845.000 4.441.721.000 0 0 192.426.349.000 0 13.797.641.000 1.803.730.000 1.841.669.000 277.399.000 2.773.434.000 437.436.000 0 306.928.637.000
MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ 343.145.000 40.860.000 43.974.000 0 0 5.183.000 0 247.480.000 0 0 0 0 0 0 680.642.000
MİLLİ İSTİHBARAT TEŞKİLATI BAŞKANLIĞI 24.982.865.000 1.906.931.000 7.755.613.000 0 0 0 0 10.394.170.000 0 0 0 0 0 0 45.039.579.000
JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI 329.359.378.000 31.912.263.000 53.210.136.000 0 0 89.095.000 0 14.502.343.000 4.959.473.000 0 0 0 0 0 429.073.215.000
SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI 14.555.772.000 1.501.043.000 7.082.546.000 0 0 26.601.000 0 2.821.275.000 222.275.000 0 0 0 0 0 25.987.237.000
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 481.751.014.000 59.628.445.000 53.824.967.000 0 0 200.816.000 0 52.560.963.000 6.014.303.000 0 0 0 0 0 647.966.205.000
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI 167.462.552.000 20.428.746.000 5.196.682.000 0 0 683.165.000 0 2.625.765.000 444.549.000 0 0 0 0 0 196.396.910.000
AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞI 10.798.879.000 1.290.686.000 1.051.928.000 0 0 12.454.483.000 0 5.344.571.000 0 39.184.000 0 949.462.000 0 0 31.929.193.000
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI 55.002.507.000 6.202.289.000 8.298.013.000 0 0 224.828.000 0 9.891.413.000 302.293.000 0 0 0 0 0 79.619.050.000
TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 13.929.929.000 2.127.375.000 257.216.000 0 0 49.849.000 0 1.576.882.000 0 0 0 0 0 0 17.941.251.000
METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.022.687.000 486.453.000 233.276.000 0 0 1.335.379.000 0 1.856.102.000 0 0 0 0 0 0 6.933.897.000
GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞI 16.772.496.000 3.102.575.000 4.609.514.000 0 0 3.730.255.000 0 7.610.017.000 0 14.827.000 0 0 0 0 35.839.684.000
AVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI 633.723.000 80.912.000 206.937.000 0 0 10.103.216.000 0 33.410.000 0 99.043.000 0 0 0 0 11.157.241.000
DEVLET ARŞİVLERİ BAŞKANLIĞI 1.156.595.000 189.509.000 208.096.000 0 0 4.324.000 0 160.862.000 0 0 0 0 0 0 1.719.386.000
İLETİŞİM BAŞKANLIĞI 1.614.901.000 158.114.000 6.544.981.000 0 0 13.113.000 0 74.244.000 0 0 0 0 0 0 8.405.353.000
MİLLİ SARAYLAR İDARESİ BAŞKANLIĞI 2.848.658.000 462.845.000 280.825.000 0 0 5.970.000 0 1.039.417.000 0 0 0 0 0 0 4.637.715.000
STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞI 1.358.707.000 155.392.000 427.399.000 0 0 34.389.000 0 298.461.000 0 2.070.851.000 0 0 0 428.645.479.000 432.990.678.000
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 4.631.951.000 536.782.000 717.588.000 0 0 354.462.881.000 0 284.602.000 0 529.519.000 75.573.000 0 0 0 361.163.323.000
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAŞKANLIĞI 187.154.000 19.369.000 251.737.000 0 0 26.917.000 0 24.748.000 0 102.066.000 0 0 0 0 611.991.000
GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ TOPLAMI 4.973.145.690.000 598.909.640.000 1.385.440.762.000
0 3.039.809.714.000 7.518.757.177.000
11.527.671.000 970.276.509.000
157.702.816.000 159.172.903.000
664.156.000 428.022.854.000
2.571.271.000 428.645.479.000 19.502.180.728.000
 - Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarına, özel bütçeli idarelere yapılacak hazine yardımı dahil edilmemiştir.
 - "Deprem Kapsamındaki Ödenek" sütunlarında yer alan tutarlar "Toplam Ödenek"lere dahil olup sadece bilgi amaçlı olarak ayrıca gösterilmektedir.
GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ (I SAYILI CETVEL)
2027 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI
İDARELER PERSONEL GİDERLERİ SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD. FAİZ GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM

Sayfa 61

(TL)
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 1.139.442.000 113.610.000 71.572.000 0 0 192.962.000 0 16.149.000 0 0 0 0 0 0 1.533.735.000
ANKARA ÜNİVERSİTESİ 14.066.591.000 1.756.086.000 1.272.209.000 0 0 2.814.300.000 0 1.965.037.000 297.848.000 0 0 0 0 0 21.874.223.000
ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 5.889.393.000 816.731.000 1.628.904.000 0 0 367.336.000 0 871.901.000 0 0 0 0 0 0 9.574.265.000
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 12.047.010.000 1.498.827.000 1.627.196.000 0 0 2.734.697.000 0 2.684.901.000 0 0 0 0 0 0 20.592.631.000
GAZİ ÜNİVERSİTESİ 10.624.563.000 1.370.363.000 977.167.000 0 0 2.195.424.000 0 2.630.244.000 0 0 0 0 0 0 17.797.761.000
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ 11.186.131.000 1.422.502.000 1.359.276.000 0 0 2.789.542.000 0 3.268.590.000 640.150.000 0 0 0 0 0 20.026.041.000
İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 6.413.887.000 837.924.000 1.060.302.000 0 0 374.010.000 0 1.074.807.000 0 0 0 0 0 0 9.760.930.000
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ 3.430.907.000 487.189.000 856.700.000 0 0 197.479.000 0 1.505.158.000 0 0 0 0 0 0 6.477.433.000
MARMARA ÜNİVERSİTESİ 8.010.069.000 1.024.936.000 970.216.000 0 0 630.935.000 0 676.339.000 0 0 0 0 0 0 11.312.495.000
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 4.284.617.000 545.223.000 733.521.000 0 0 221.197.000 0 725.120.000 0 0 0 0 0 0 6.509.678.000
MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 1.707.887.000 237.172.000 184.931.000 0 0 116.489.000 0 448.681.000 0 0 0 0 0 0 2.695.160.000
EGE ÜNİVERSİTESİ 10.821.874.000 1.456.469.000 1.309.647.000 0 0 2.555.012.000 0 2.055.348.000 0 0 0 0 0 0 18.198.350.000
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 9.134.813.000 1.177.654.000 987.564.000 0 0 1.928.850.000 0 1.777.947.000 0 0 0 0 0 0 15.006.828.000
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ 5.549.873.000 671.977.000 492.287.000 0 0 1.028.850.000 0 1.048.889.000 57.791.000 0 0 0 0 0 8.791.876.000
BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ 7.840.761.000 1.010.789.000 923.378.000 0 0 1.371.972.000 0 1.914.749.000 0 0 0 0 0 0 13.061.649.000
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 5.218.328.000 780.318.000 888.174.000 0 0 322.228.000 0 603.761.000 0 0 0 0 0 0 7.812.809.000
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ 8.409.002.000 1.065.285.000 1.173.328.000 0 0 1.376.666.000 0 502.373.000 0 0 0 0 0 0 12.526.654.000
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 7.809.684.000 970.073.000 686.111.000 0 0 1.487.774.000 0 2.067.537.000 1.049.136.000 0 0 0 0 0 13.021.179.000
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 6.793.106.000 837.908.000 977.690.000 0 0 1.429.369.000 0 1.622.499.000 0 0 0 0 0 0 11.660.572.000
SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ 6.734.591.000 811.624.000 766.815.000 0 0 940.119.000 0 1.559.434.000 0 0 0 0 0 0 10.812.583.000
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 7.698.713.000 981.826.000 666.854.000 0 0 1.441.717.000 0 1.923.064.000 1.006.459.000 0 0 0 0 0 12.712.174.000
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ 7.887.946.000 975.458.000 666.331.000 0 0 1.410.878.000 0 599.974.000 0 0 0 0 0 0 11.540.587.000
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 6.605.532.000 813.348.000 516.926.000 0 0 1.141.056.000 0 858.609.000 26.673.000 0 0 0 0 0 9.935.471.000
ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 9.743.469.000 1.169.946.000 1.567.917.000 0 0 1.333.897.000 0 550.643.000 0 0 0 0 0 0 14.365.872.000
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 7.404.953.000 890.563.000 620.648.000 0 0 1.086.649.000 0 1.084.775.000 746.842.000 0 0 0 0 0 11.087.588.000
FIRAT ÜNİVERSİTESİ 6.984. 999.000 865.751.000 713.860.000 0 0 901.045.000 0 1.877.752.000 800.188.000 0 0 0 0 0 11.343.407.000
DİCLE ÜNİVERSİTESİ 6.823.555.000 802.333.000 801.416.000 0 0 1.165.990.000 0 1.731.749.000 861.535.000 0 0 0 0 0 11.325.043.000
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ 6.681.375.000 783.762.000 667.428.000 0 0 777.812.000 0 1.753.397.000 0 0 0 0 0 0 10.663.774.000
GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 6.146.043.000 775.203.000 713.975.000 0 0 1.006.273.000 0 912.399.000 0 0 0 0 0 0 9.553.893.000
İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ 1.652.637.000 197.819.000 298.592.000 0 0 62.563.000 0 537.034.000 0 0 0 0 0 0 2.748.645.000
GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.768.107.000 203.215.000 238.959.000 0 0 63.044.000 0 309.355.000 0 0 0 0 0 0 2.582.680.000
HARRAN ÜNİVERSİTESİ 4.409.320.000 522.558.000 416.787.000 0 0 666.304.000 0 695.419.000 444.549.000 0 0 0 0 0 6.710.388.000
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 5.876.747.000 755.456.000 656.850.000 0 0 941.797.000 0 909.658.000 0 0 0 0 0 0 9.140.508.000
AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ 5.958.452.000 718.849.000 584.898.000 0 0 999.245.000 0 698.531.000 0 0 0 0 0 0 8.959.975.000
ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ 4.260.568.000 528.002.000 341.259.000 0 0 632.852.000 0 860.420.000 0 0 0 0 0 0 6.623.101.000
MERSİN ÜNİVERSİTESİ 5.790.335.000 696.950.000 402.663.000 0 0 963.783.000 0 1.039.911.000 0 0 0 0 0 0 8.893.642.000
PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ 7.026.663.000 891.990.000 561.706.000 0 0 1.108.939.000 0 713.695.000 44.455.000 0 0 0 0 0 10.302.993.000
BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 3.975.644.000 524.559.000 436.688.000 0 0 554.245.000 0 680.570.000 0 0 0 0 0 0 6.171.706.000
KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ 6.475.597.000 809.383.000 751.127.000 0 0 1.131.584.000 0 432.174.000 0 0 0 0 0 0 9.599.865.000
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 4.263.975.000 533.583.000 519.507.000 0 0 204.512.000 0 444.517.000 0 0 0 0 0 0 5.966.094.000
MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ 5.388.944.000 688.281.000 468.280.000 0 0 905.552.000 0 609.871.000 0 0 0 0 0 0 8.060.928.000
BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ 3.902.310.000 479.400.000 405.946.000 0 0 255.824.000 0 524.806.000 0 0 0 0 0 0 5.568.286.000
HATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 3.805.696.000 445.361.000 327.479.000 0 0 550.722.000 0 1.351.035.000 244.502.000 0 0 0 0 0 6.480.293.000
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 3.019.343.000 391.932.000 291.505.000 0 0 96.436.000 0 248.717.000 0 0 0 0 0 0 4.047.933.000
KAFKAS ÜNİVERSİTESİ 3.172.312.000 363.843.000 493.760.000 0 0 237.138.000 0 608.594.000 0 0 0 0 0 0 4.875.647.000
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 6.044.955.000 786.855.000 515.140.000 0 0 701.262.000 0 770.875.000 0 0 0 0 0 0 8.819.087.000
NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ 2.903.779.000 365.283.000 320.622.000 0 0 104.756.000 0 249.966.000 0 0 0 0 0 0 3.944.406.000
KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ 3.106.256.000 415.140.000 389.598.000 0 0 98.956.000 0 358.848.000 0 0 0 0 0 0 4.368.798.000
TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ 4.899.906.000 577.370.000 420.897.000 0 0 570.531.000 0 1.090.586.000 0 0 0 0 0 0 7.559.290.000
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ 4.311.778.000 543.377.000 446.723.000 0 0 191.715.000 0 335.334.000 0 0 0 0 0 0 5.828.927.000
KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ 4.788. 074.000 571.895.000 537.706.000 0 0 685.283.000 0 743.085.000 0 0 0 0 0 0 7.326.043.000
KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ 3.742.142.000 458.375.000 480.710.000 0 0 564.717.000 0 264.286.000 0 0 0 0 0 0 5.510.230.000
ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ 6.072.189.000 770.739.000 622.574.000 0 0 1.226.365.000 0 580.243.000 0 0 0 0 0 0 9.272.110.000
GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ 1.035.984.000 133.261.000 167.925.000 0 0 62.598.000 0 261.091.000 0 0 0 0 0 0 1.660.859.000
KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2.496.072.000 304.846.000 226.093.000 0 0 61.627.000 0 278.414.000 0 0 0 0 0 0 3.367.052.000
KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ 2.554.371.000 305.494.000 243.724.000 0 0 65.407.000 0 949.086.000 0 0 0 0 0 0 4.118.082.000
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ 3.631.727.000 430.661.000 270.813.000 0 0 489.312.000 0 666.257.000 88.910.000 0 0 0 0 0 5.488.770.000
BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ 3.088.922.000 412.778.000 434.325.000 0 0 102.999.000 0 582.815.000 0 0 0 0 0 0 4.621.839.000
UŞAK ÜNİVERSİTESİ 2.299.144.000 271.815.000 292.501.000 0 0 138.530.000 0 470.742.000 0 0 0 0 0 0 3.472.732.000
ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER (II SAYILI CETVEL)
2027 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI
İDARELER PERSONEL 
GİDERLERİ
SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD. FAİZ GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM

Sayfa 62

TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
İDARELER PERSONEL 
GİDERLERİ
SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD. FAİZ GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM
RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ 3.362.535.000 400.367.000 199.250.000 0 0 192.969.000 0 502.491.000 0 0 0 0 0 0 4.657.612.000
TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ 3.821.343.000 481.094.000 320.305.000 0 0 495.350.000 0 692.426.000 0 0 0 0 0 0 5.810.518.000
ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ 2.800.366.000 295.042.000 279.567.000 0 0 67.348.000 0 152.201.000 0 0 0 0 0 0 3.594.524.000
AKSARAY ÜNİVERSİTESİ 2.240.326.000 264.466.000 223.319.000 0 0 63.954.000 0 444.227.000 0 0 0 0 0 0 3.236.292.000
GİRESUN ÜNİVERSİTESİ 2.873.662.000 341.284.000 232.357.000 0 0 94.469.000 0 543.218.000 0 0 0 0 0 0 4.084.990.000
HİTİT ÜNİVERSİTESİ 2.144.884.000 253.535.000 240.648.000 0 0 63.681.000 0 637.510.000 0 0 0 0 0 0 3.340.258.000
YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ 3.119.857.000 374.419.000 336.093.000 0 0 283.115.000 0 407.231.000 0 0 0 0 0 0 4.520.715.000
ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ 2.561.864.000 285.170.000 233.209.000 0 0 99.703.000 0 1.286.897.000 871.315.000 0 0 0 0 0 4.466.843.000
ORDU ÜNİVERSİTESİ 2.689.009.000 339.123.000 209.888.000 0 0 171.867.000 0 259.092.000 0 0 0 0 0 0 3.668.979.000
AMASYA ÜNİVERSİTESİ 2.041.206.000 254.542.000 161.639.000 0 0 52.324.000 0 146.261.000 0 0 0 0 0 0 2.655.972.000
KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ 2.107.095.000 235.352.000 195.709.000 0 0 56.888.000 0 267.526.000 0 0 0 0 0 0 2.862.570.000
AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 1.865.352.000 211.301.000 290.258.000 0 0 25.437.000 0 280.890.000 0 0 0 0 0 0 2.673.238.000
SİNOP ÜNİVERSİTESİ 1.691.870.000 201.017.000 131.839.000 0 0 39.318.000 0 476.399.000 0 0 0 0 0 0 2.540.443.000
SİİRT ÜNİVERSİTESİ 2.032.216.000 215.969.000 182.805.000 0 0 35.927.000 0 648.399.000 0 0 0 0 0 0 3.115.316.000
NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ 2.064.923.000 258.559.000 208.033.000 0 0 83.348.000 0 420.716.000 0 0 0 0 0 0 3.035.579.000
KARABÜK ÜNİVERSİTESİ 3.189.135.000 386.442.000 374.252.000 0 0 69.366.000 0 134.877.000 0 0 0 0 0 0 4.154.072.000
KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 1.281.814.000 152.665.000 169.318.000 0 0 26.802.000 0 157.150.000 0 0 0 0 0 0 1.787.749.000
ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ 2.008.751.000 258.769.000 204.030.000 0 0 55.636.000 0 407.105.000 0 0 0 0 0 0 2.934.291.000
ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ 1.479.868.000 158.160.000 135.194.000 0 0 30.888.000 0 147.254.000 0 0 0 0 0 0 1.951.364.000
BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ 1.948.552.000 231.002.000 241.352.000 0 0 43.683.000 0 173.236.000 0 0 0 0 0 0 2.637.825.000
BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ 1.671.796.000 179.351.000 221.829.000 0 0 31.791.000 0 257.379.000 0 0 0 0 0 0 2.362.146.000
KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ 1.946.865.000 229.479.000 253.310.000 0 0 51.553.000 0 912.211.000 0 0 0 0 0 0 3.393.418.000
OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ 1.639.258.000 187.952.000 151.113.000 0 0 39.046.000 0 171.998.000 0 0 0 0 0 0 2.189.367.000
BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 2.333.401.000 256.412.000 276.821.000 0 0 37.224.000 0 264.309.000 0 0 0 0 0 0 3.168.167.000
MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ 1.805.641.000 181.721.000 269.752.000 0 0 31.057.000 0 275.940.000 0 0 0 0 0 0 2.564.111.000
MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ 2.183.974.000 247.775.000 220.559.000 0 0 34.543.000 0 226.444.000 0 0 0 0 0 0 2.913.295.000
BATMAN ÜNİVERSİTESİ 1.896.167.000 206.050.000 193.788.000 0 0 56.998.000 0 379.882.000 0 0 0 0 0 0 2.732.885.000
ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ 1.133.662.000 133.189.000 227.729.000 0 0 21.159.000 0 310.835.000 0 0 0 0 0 0 1.826.574.000
BARTIN ÜNİVERSİTESİ 1.807.434.000 207.181.000 140.791.000 0 0 40.198.000 0 252.430.000 0 0 0 0 0 0 2.448.034.000
BAYBURT ÜNİVERSİTESİ 1.490.726.000 166.961.000 194.552.000 0 0 29.432.000 0 107.654.000 0 0 0 0 0 0 1.989.325.000
GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ 1.808.093.000 202.420.000 177.644.000 0 0 40.948.000 0 73.006.000 0 0 0 0 0 0 2.302.111.000
HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ 1.165.740.000 131.604.000 135.146.000 0 0 19.841.000 0 227.682.000 0 0 0 0 0 0 1.680.013.000
IĞDIR ÜNİVERSİTESİ 1.515.739.000 166.491.000 149.826.000 0 0 35.220.000 0 128.690.000 0 0 0 0 0 0 1.995.966.000
ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ 1.023.854.000 108.857.000 153.409.000 0 0 17.663.000 0 146.635.000 0 0 0 0 0 0 1.450.418.000
MUNZUR ÜNİVERSİTESİ 1.436.989.000 148.038.000 142.611.000 0 0 29.647.000 0 164.574.000 0 0 0 0 0 0 1.921.859.000
YALOVA ÜNİVERSİTESİ 1.758.852.000 206.855.000 175.943.000 0 0 44.804.000 0 347.710.000 0 0 0 0 0 0 2.534.164.000
TÜRK ALMAN ÜNİVERSİTESİ 875.650.000 117.302.000 198.032.000 0 0 15.910.000 0 259.854.000 0 0 0 0 0 0 1.466.748.000
ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ 3.898.099.000 456.117.000 511.918.000 0 0 183.071.000 0 849.353.000 0 0 0 0 0 0 5.898.558.000
BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.337.382.000 153.296.000 141.112.000 0 0 22.810.000 0 506.097.000 0 0 0 0 0 0 2.160.697.000
İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ 2.362.918.000 295.636.000 176.982.000 0 0 96.914.000 0 281.385.000 0 0 0 0 0 0 3.213.835.000
İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ 2.812.854.000 306.706.000 262.966.000 0 0 157.030.000 0 514.759.000 0 0 0 0 0 0 4.054.315.000
NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 6.708.734.000 793.738.000 431.024.000 0 0 1.259.076.000 0 572.177.000 0 0 0 0 0 0 9.764.749.000
ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ 773.962.000 95.269.000 116.471.000 0 0 15.678.000 0 421.953.000 0 0 0 0 0 0 1.423.333.000
ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.021.161.000 114.998.000 146.574.000 0 0 15.515.000 0 190.250.000 0 0 0 0 0 0 1.488.498.000
ADANA ALPARSLAN TÜRKEŞ BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 1.072.238.000 133.052.000 87.120.000 0 0 25.313.000 0 571.680.000 0 0 0 0 0 0 1.889.403.000
ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 1.144.275.000 144.993.000 110.484.000 0 0 27.625.000 0 85.383.000 0 0 0 0 0 0 1.512.760.000
SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 9.301.503.000 1.139.038.000 556.281.000 0 0 393.484.000 0 974.613.000 0 0 0 0 0 0 12.364.919.000
BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 1.504.729.000 181.040.000 174.459.000 0 0 27.196.000 0 400.423.000 0 0 0 0 0 0 2.287.847.000
İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.157.260.000 144.767.000 156.418.000 0 0 29.861.000 0 559.306.000 400.094.000 0 0 0 0 0 2.047.612.000
ALANYA ALAADDİN KEYKUBAT ÜNİVERSİTESİ 1.564.750.000 179.281.000 199.735.000 0 0 83.759.000 0 499.167.000 0 0 0 0 0 0 2.526.692.000
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ 1.068.909.000 121.184.000 100.794.000 0 0 16.618.000 0 284.602.000 0 0 0 0 0 0 1.592.107.000
İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ 922.617.000 101.036.000 108.305.000 0 0 37.526.000 0 371.220.000 0 0 0 0 0 0 1.540.704.000
YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU 44.652.000 5.407.000 38.167.000 0 0 1.176.000 0 1.984.000 0 0 0 0 0 0 91.386.000
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 516.037.000 70.766.000 134.216.000 0 0 4.714.000 0 119.038.000 0 0 0 0 0 0 844.771.000
GAZİANTEP İSLAM BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 557.840.000 62.833.000 152.776.000 0 0 5.835.000 0 197.984.000 0 0 0 0 0 0 977.268.000
KONYA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.288.549.000 153.946.000 174.964.000 0 0 34.276.000 0 358.846.000 0 0 0 0 0 0 2.010.581.000
KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 1.424.235.000 158.934.000 94.312.000 0 0 94.436.000 0 538.269.000 0 0 0 0 0 0 2.310.186.000
MALATYA TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ 1.470.174.000 181.258.000 149.044.000 0 0 18.656.000 0 464.025.000 266.729.000 0 0 0 0 0 2.283.157.000
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ - CERRAHPAŞA 7.572.240.000 974.319.000 1.129.319.000 0 0 1.776.167.000 0 2.914.465.000 293.402.000 0 0 0 0 0 14.366.510.000
ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ 3.301.677.000 413. 153. 000 382.018.000 0 0 104.669.000 0 184.307.000 0 0 0 0 0 0 4.385.824.000
SAKARYA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 1.753.602.000 237. 881. 000 177.861.000 0 0 43.062.000 0 303.163.000 0 0 0 0 0 0 2.515.569.000
SAMSUN ÜNİVERSİTESİ 1.135.075.000 137.740.000 79.665.000 0 0 12.997.000 0 402.157.000 0 0 0 0 0 0 1.767.634.000

Sayfa 63

TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
İDARELER PERSONEL 
GİDERLERİ
SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD. FAİZ GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM
SİVAS BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 462.693.000 51.798.000 88.792.000 0 0 4.130.000 0 296.976.000 0 0 0 0 0 0 904.389.000
TARSUS ÜNİVERSİTESİ 714.878.000 80.621.000 59.359.000 0 0 13.150.000 0 340.285.000 0 0 0 0 0 0 1.208.293.000
TRABZON ÜNİVERSİTESİ 1.340.250.000 166.457.000 122.645.000 0 0 39.069.000 0 524.658.000 0 0 0 0 0 0 2.193.079.000
KAYSERİ ÜNİVERSİTESİ 903.284.000 114.779.000 139.729.000 0 0 20.203.000 0 173.236.000 0 0 0 0 0 0 1.351.231.000
KAHRAMANMARAŞ İSTİKLAL ÜNİVERSİTESİ 542.340.000 58.983.000 70.277.000 0 0 9.184.000 0 470.212.000 0 0 0 0 0 0 1.150.996.000
ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2.330.756.000 341.472.000 348.545.000 0 0 68.475.000 0 442.828.000 0 0 0 0 0 0 3.532.076.000
ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 1.995.942.000 257.599.000 156.758.000 0 0 51.141.000 0 268.516.000 0 0 0 0 0 0 2.729.956.000
AFYONKARAHİSAR SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 2.475.456.000 278.141.000 115.527.000 0 0 686.174.000 0 1.016.625.000 0 0 0 0 0 0 4.571.923.000
TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 5.727.911.000 719.281.000 565.579.000 0 0 183.052.000 0 357.114.000 0 0 0 0 7.552.937.000
ÖLÇME SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI 5.486.299.000 187.544.000 3.768.606.000 0 0 12.241.000 0 14.710.000 0 0 0 0 9.469.400.000
SAVUNMA SANAYİ BAŞKANLIĞI 1.294.961.000 151.707.000 109.728.000 0 0 25.923.000 0 154.675.000 0 0 0 0 1.736.994.000
ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU 170.330.000 24.277.000 48.139.000 0 0 10.983.000 0 20.788.000 0 0 0 0 274.517.000
ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ 70.996.000 7.502.000 34.328.000 0 0 5.983.000 0 20.788.000 0 0 0 0 139.597.000
ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ 73.694.000 8.110.000 35.440.000 0 0 5.636.000 0 28.213.000 0 0 0 0 151.093.000
TÜRK DİL KURUMU 169.360.000 22.546.000 52.807.000 0 0 34.734.000 0 76.719.000 0 0 0 0 356.166.000
TÜRK TARİH KURUMU 221.737.000 31.250.000 35.989.000 0 0 47.583.000 0 89.835.000 0 0 0 0 426.394.000
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU 11.809.793.000 2.140.031.000 5.209.860.000 0 0 11.571.247.000 0 13.110.306.000 0 21.185.522.000 0 0 65.026.759.000
TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ 109.871.000 17.633.000 35.694.000 0 0 96.801.000 0 44.066.000 0 0 0 0 304.065.000
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 41.031.357.000 8.269.282.000 28.823.095.000 0 0 125.420.375.000 0 268.602.701.000 2.356.319.000 0 0 0 472.146.810.000
DEVLET TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 4.359.030.000 540.291.000 596.486.000 0 0 108.968.000 0 296.976.000 0 0 0 0 5.901.751.000
DEVLET OPERA VE BALESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 4.538.992.000 488.031.000 374.917.000 0 0 200.581.000 0 240.056.000 0 0 0 0 5.842.577.000
ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 33.921.090.000 5.914.502.000 11.758.714.000 0 0 885.133.000 0 10.394.293.000 0 928.482.000 2.760.265.000 0 66.562.479.000
VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.297.205.000 485.867.000 799.919.000 0 0 640.680.000 0 920.626.000 0 0 0 0 6.144.297.000
TÜRKİYE HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1.012.491.000 140.231.000 78.824.000 0 0 36.641.000 0 144.591.000 0 0 0 0 1.412.778.000
MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.525.210.000 532.504.000 405.006.000 0 0 232.586.000 0 5.815.785.000 0 0 0 0 10.511.091.000
SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 690.803.000 68.766.000 96.937.000 0 0 82.653.000 0 71.769.000 0 0 0 0 1.010.928.000
TÜRK AKREDİTASYON KURUMU 308.326.000 40.002.000 142.795.000 0 0 5.775.000 0 37.122.000 0 0 0 0 534.020.000
TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 4.931.672.000 904.990.000 631.519.000 0 0 82.280.000 0 1.361.141.000 0 0 0 0 7.911.602.000
TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU 928.788.000 109.663.000 188.956.000 0 0 253.735.000 0 193.893.000 0 0 0 0 1.675.035.000
KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI 3.216.741.000 416.488.000 467.866.000 0 0 6.948.411.000 0 131.165.000 0 0 3.799.489.000 0 14.980.160.000
TÜRK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI 922.212.000 116.474.000 487.362.000 0 0 2.514.969.000 0 142.549.000 0 0 0 0 4.183.566.000
GAP BÖLGE KALKINMA İDARESİ 511.427.000 95.824.000 116.177.000 0 0 4.058.000 0 111.986.000 0 696.846.000 0 0 1.536.318.000
ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI 394.999.000 51.154.000 33.810.000 0 0 37.212.000 0 12.374.000 0 0 0 0 529.549.000
KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU 381.165.000 51.533.000 58.614.000 0 0 9.708.000 0 24.748.000 0 0 0 0 525.768.000
CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞ YURTLARI KURUMU 1.615.539.000 168.408.000 16.500.386.000 0 0 349.000 0 10.566.415.000 1.066.028.000 0 0 0 28.851.097.000
MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU 215.175.000 47.039.000 45.775.000 0 0 212.000 0 1.485.000 0 869.000 0 0 310.555.000
YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 560.977.000 80.681.000 129.286.000 0 0 2.752.868.000 0 61.870.000 0 0 0 0 3.585.682.000
TÜRKİYE YAZMA ESERLER KURUMU BAŞKANLIĞI 604.317.000 88.400.000 48.140.000 0 0 7.175.000 0 383.594.000 0 0 0 0 1.131.626.000
DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 77.912.000 10.351.000 23.495.000 0 0 876.000 0 619.000 0 513.528.000 0 0 626.781.000
KONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 98.689.000 14.821.000 33.699.000 0 0 2.528.000 0 14.107.000 0 646.861.000 0 0 810.705.000
DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 87.898.000 12.017.000 32.479.000 0 0 1.884.000 0 15.096.000 0 1.083.629.000 0 0 1.233.003.000
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 41.916.936.000 7.488.282.000 5.304.907.000 0 0 761.025.000 0 225.604.112.000 7.498.829.000 743.445.000 0 0 281.818.707.000
TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 28.849.000 5.082.000 9.208.000 0 0 0 0 12.374.000 0 0 0 0 55.513.000
TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 1.762.248.000 203.178.000 653.345.000 0 0 49.093.000 0 142.301.000 0 0 0 0 2.810.165.000
TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 281.910.000 32.150.000 63.555.000 0 0 3.955.000 0 22.273.000 0 0 0 0 403.843.000
TÜRKİYE SAĞLIK ENSTİTÜLERİ BAŞKANLIĞI 450.090.000 63.718.000 119.542.000 0 0 5.168.000 0 464.025.000 0 1.588.557.000 0 0 2.691.100.000
HELAL AKREDİTASYON KURUMU 85.133.000 10.726.000 17.241.000 0 0 2.303.000 0 2.376.000 0 0 0 0 117.779.000
MADEN VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1.009.675.000 134.283.000 308.581.000 0 0 290.681.000 0 61.870.000 0 0 5.696.000 0 1.810.786.000
TÜRKİYE UZAY AJANSI 86.257.000 9.333.000 81.965.000 0 0 55.500.000 0 6.933.000 0 1.569.496.000 0 0 1.809.484.000
KAPADOKYA ALAN BAŞKANLIĞI 133.420.000 28.288.000 103.063.000 0 0 68.000 0 259.237.000 0 0 0 0 524.076.000
TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ 154.528.000 20.398.000 229.273.000 0 0 6.028.000 0 24.748.000 0 0 0 0 434.975.000
TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU 1.200.977.000 169.553.000 376.934.000 0 0 556.285.000 0 1.139.646.000 0 381.254.000 0 0 3.824.649.000
ULUDAĞ ALAN BAŞKANLIĞI 53.004.000 9.346.000 19.978.000 0 0 39.000 0 47.516.000 0 0 0 0 129.883.000
KENTSEL DÖNÜŞÜM BAŞKANLIĞI 1.015.872.000 112.713.000 187.395.000 0 0 168.532.089.000 157.500.000.000 0 0 0 0 0 169.848.069.000
DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 5.142.652.000 633.530.000 554.687.000 0 0 177.919.000 0 647.161.000 0 2.118.076.000 0 0 9.274.025.000
ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER TOPLAMI 661.799.121.000 89.709.854.000 132.994.338.000
0 0 380.451.216.000
157.500.000.000 629.266.789.000
19.061.754.000 31.456.565.000
0 6.565.450.000
0 0 1.932.243.333.000
 - "Deprem Kapsamındaki Ödenek" sütunlarında yer alan tutarlar "Toplam Ödenek"lere dahil olup sadece bilgi amaçlı olarak ayrıca gösterilmektedir.

Sayfa 64

TOPLAM ÖDENEK
DEPREM
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
İDARELER PERSONEL
GİDERLERİ
SOS. GÜV. DEV.
PRİMİ GİD. FAİZ GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM
SİVAS BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 462.693.000 51.798.000 88.792.000 0 0 4.130.000 0 296.976.000 0 0 0 0 0 0 904.389.000
TARSUS ÜNİVERSİTESİ 714.878.000 80.621.000 59.359.000 0 0 13.150.000 0 340.285.000 0 0 0 0 0 0 1.208.293.000
TRABZON ÜNİVERSİTESİ 1.340.250.000 166.457.000 122.645.000 0 0 39.069.000 0 524.658.000 0 0 0 0 0 0 2.193.079.000
KAYSERİ ÜNİVERSİTESİ 903.284.000 114.779.000 139.729.000 0 0 20.203.000 0 173.236.000 0 0 0 0 0 0 1.351.231.000
KAHRAMANMARAŞ İSTİKLAL ÜNİVERSİTESİ 542.340.000 58.983.000 70.277.000 0 0 9.184.000 0 470.212.000 0 0 0 0 0 0 1.150.996.000
ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2.330.756.000 341.472.000 348.545.000 0 0 68.475.000 0 442.828.000 0 0 0 0 0 0 3.532.076.000
ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 1.995.942.000 257.599.000 156.758.000 0 0 51.141.000 0 268.516.000 0 0 0 0 0 0 2.729.956.000
AFYONKARAHİSAR SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 2.475.456.000 278.141.000 115.527.000 0 0 686.174.000 0 1.016.625.000 0 0 0 0 0 0 4.571.923.000
TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 5.727.911.000 719.281.000 565.579.000 0 0 183.052.000 0 357.114.000 0 0 0 0 7.552.937.000
ÖLÇME SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI 5.486.299.000 187.544.000 3.768.606.000 0 0 12.241.000 0 14.710.000 0 0 0 0 9.469.400.000
SAVUNMA SANAYİ BAŞKANLIĞI 1.294.961.000 151.707.000 109.728.000 0 0 25.923.000 0 154.675.000 0 0 0 0 1.736.994.000
ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU 170.330.000 24.277.000 48.139.000 0 0 10.983.000 0 20.788.000 0 0 0 0 274.517.000
ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ 70.996.000 7.502.000 34.328.000 0 0 5.983.000 0 20.788.000 0 0 0 0 139.597.000
ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ 73.694.000 8.110.000 35.440.000 0 0 5.636.000 0 28.213.000 0 0 0 0 151.093.000
TÜRK DİL KURUMU 169.360.000 22.546.000 52.807.000 0 0 34.734.000 0 76.719.000 0 0 0 0 356.166.000
TÜRK TARİH KURUMU 221.737.000 31.250.000 35.989.000 0 0 47.583.000 0 89.835.000 0 0 0 0 426.394.000
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU 11.809.793.000 2.140.031.000 5.209.860.000 0 0 11.571.247.000 0 13.110.306.000 0 21.185.522.000 0 0 65.026.759.000
TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ 109.871.000 17.633.000 35.694.000 0 0 96.801.000 0 44.066.000 0 0 0 0 304.065.000
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 41.031.357.000 8.269.282.000 28.823.095.000 0 0 125.420.375.000 0 268.602.701.000 2.356.319.000 0 0 0 472.146.810.000
DEVLET TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 4.359.030.000 540.291.000 596.486.000 0 0 108.968.000 0 296.976.000 0 0 0 0 5.901.751.000
DEVLET OPERA VE BALESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 4.538.992.000 488.031.000 374.917.000 0 0 200.581.000 0 240.056.000 0 0 0 0 5.842.577.000
ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 33.921.090.000 5.914.502.000 11.758.714.000 0 0 885.133.000 0 10.394.293.000 0 928.482.000 2.760.265.000 0 66.562.479.000
VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.297.205.000 485.867.000 799.919.000 0 0 640.680.000 0 920.626.000 0 0 0 0 6.144.297.000
TÜRKİYE HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1.012.491.000 140.231.000 78.824.000 0 0 36.641.000 0 144.591.000 0 0 0 0 1.412.778.000
MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.525.210.000 532.504.000 405.006.000 0 0 232.586.000 0 5.815.785.000 0 0 0 0 10.511.091.000
SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 690.803.000 68.766.000 96.937.000 0 0 82.653.000 0 71.769.000 0 0 0 0 1.010.928.000
TÜRK AKREDİTASYON KURUMU 308.326.000 40.002.000 142.795.000 0 0 5.775.000 0 37.122.000 0 0 0 0 534.020.000
TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 4.931.672.000 904.990.000 631.519.000 0 0 82.280.000 0 1.361.141.000 0 0 0 0 7.911.602.000
TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU 928.788.000 109.663.000 188.956.000 0 0 253.735.000 0 193.893.000 0 0 0 0 1.675.035.000
KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI 3.216.741.000 416.488.000 467.866.000 0 0 6.948.411.000 0 131.165.000 0 0 3.799.489.000 0 14.980.160.000
TÜRK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI 922.212.000 116.474.000 487.362.000 0 0 2.514.969.000 0 142.549.000 0 0 0 0 4.183.566.000
GAP BÖLGE KALKINMA İDARESİ 511.427.000 95.824.000 116.177.000 0 0 4.058.000 0 111.986.000 0 696.846.000 0 0 1.536.318.000
ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI 394.999.000 51.154.000 33.810.000 0 0 37.212.000 0 12.374.000 0 0 0 0 529.549.000
KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU 381.165.000 51.533.000 58.614.000 0 0 9.708.000 0 24.748.000 0 0 0 0 525.768.000
CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞ YURTLARI KURUMU 1.615.539.000 168.408.000 16.500.386.000 0 0 349.000 0 10.566.415.000 1.066.028.000 0 0 0 28.851.097.000
MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU 215.175.000 47.039.000 45.775.000 0 0 212.000 0 1.485.000 0 869.000 0 0 310.555.000
YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 560.977.000 80.681.000 129.286.000 0 0 2.752.868.000 0 61.870.000 0 0 0 0 3.585.682.000
TÜRKİYE YAZMA ESERLER KURUMU BAŞKANLIĞI 604.317.000 88.400.000 48.140.000 0 0 7.175.000 0 383.594.000 0 0 0 0 1.131.626.000
DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 77.912.000 10.351.000 23.495.000 0 0 876.000 0 619.000 0 513.528.000 0 0 626.781.000
KONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 98.689.000 14.821.000 33.699.000 0 0 2.528.000 0 14.107.000 0 646.861.000 0 0 810.705.000
DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 87.898.000 12.017.000 32.479.000 0 0 1.884.000 0 15.096.000 0 1.083.629.000 0 0 1.233.003.000
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 41.916.936.000 7.488.282.000 5.304.907.000 0 0 761.025.000 0 225.604.112.000 7.498.829.000 743.445.000 0 0 281.818.707.000
TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 28.849.000 5.082.000 9.208.000 0 0 0 0 12.374.000 0 0 0 0 55.513.000
TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 1.762.248.000 203.178.000 653.345.000 0 0 49.093.000 0 142.301.000 0 0 0 0 2.810.165.000
TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 281.910.000 32.150.000 63.555.000 0 0 3.955.000 0 22.273.000 0 0 0 0 403.843.000
TÜRKİYE SAĞLIK ENSTİTÜLERİ BAŞKANLIĞI 450.090.000 63.718.000 119.542.000 0 0 5.168.000 0 464.025.000 0 1.588.557.000 0 0 2.691.100.000
HELAL AKREDİTASYON KURUMU 85.133.000 10.726.000 17.241.000 0 0 2.303.000 0 2.376.000 0 0 0 0 117.779.000
MADEN VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1.009.675.000 134.283.000 308.581.000 0 0 290.681.000 0 61.870.000 0 0 5.696.000 0 1.810.786.000
TÜRKİYE UZAY AJANSI 86.257.000 9.333.000 81.965.000 0 0 55.500.000 0 6.933.000 0 1.569.496.000 0 0 1.809.484.000
KAPADOKYA ALAN BAŞKANLIĞI 133.420.000 28.288.000 103.063.000 0 0 68.000 0 259.237.000 0 0 0 0 524.076.000
TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ 154.528.000 20.398.000 229.273.000 0 0 6.028.000 0 24.748.000 0 0 0 0 434.975.000
TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU 1.200.977.000 169.553.000 376.934.000 0 0 556.285.000 0 1.139.646.000 0 381.254.000 0 0 3.824.649.000
ULUDAĞ ALAN BAŞKANLIĞI 53.004.000 9.346.000 19.978.000 0 0 39.000 0 47.516.000 0 0 0 0 129.883.000
KENTSEL DÖNÜŞÜM BAŞKANLIĞI 1.015.872.000 112.713.000 187.395.000 0 0 168.532.089.000 157.500.000.000 0 0 0 0 0 169.848.069.000
DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 5.142.652.000 633.530.000 554.687.000 0 0 177.919.000 0 647.161.000 0 2.118.076.000 0 0 9.274.025.000
ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER TOPLAMI 661.799.121.000 89.709.854.000 132.994.338.000
0 0 380.451.216.000
157.500.000.000 629.266.789.000
19.061.754.000 31.456.565.000
0 6.565.450.000
0 0 1.932.243.333.000
- "Deprem Kapsamındaki Ödenek" sütunlarında yer alan tutarlar "Toplam Ödenek"lere dahil olup sadece bilgi amaçlı olarak ayrıca gösterilmektedir.
(TL)
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 16.507.137.000 1.830.823.000 3.589.488.000 0 0 3.833.053.000 0 2.941.822.000 0 0 0 0 0 0 28.702.323.000
CUMHURBAŞKANLIĞI 5.498.065.000 317.198.000 14.049.871.000 0 0 2.259.000.000 0 3.481.000.000 0 0 0 0 0 0 25.605.134.000
ANAYASA MAHKEMESİ 701.273.000 72.557.000 360.291.000 0 0 36.362.000 0 38.186.000 0 0 0 0 0 0 1.208.669.000
YARGITAY 4.183.318.000 481.007.000 1.272.923.000 0 0 227.222.000 0 192.335.000 0 0 0 0 0 0 6.356.805.000
DANIŞTAY 2.971.740.000 316.020.000 317.885.000 0 0 82.471.000 0 129.160.000 0 0 0 0 0 0 3.817.276.000
HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU 1.442.395.000 140.365.000 228.169.000 0 0 4.628.000 0 70.195.000 0 0 0 0 0 0 1.885.752.000
SAYIŞTAY 3.886.728.000 440.655.000 439.630.000 0 0 70.010.000 0 478.930.000 0 0 0 0 0 0 5.315.953.000
ADALET BAKANLIĞI 309.092.525.000 34.011.557.000 87.416.713.000 0 0 5.509.899.000 0 44.398.573.000 5.103.817.000 0 0 0 0 0 480.429.267.000
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI 512.367.919.000 63.135.960.000 774.682.768.000 0 0 16.511.438.000 0 3.660.094.000 445.181.000 0 0 0 0 0 1.370.358.179.000
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI 85.231.144.000 16.271.838.000 16.108.740.000 0 0 6.172.536.000 0 21.479.783.000 3.971.153.000 2.396.934.000 0 0 0 0 147.660.975.000
DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI 23.191.619.000 1.862.204.000 9.737.480.000 0 0 15.633.048.000 0 3.469.757.000 0 0 0 7.619.000 0 0 53.901.727.000
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI 36.480.839.000 3.979.742.000 48.606.578.000 0 3.346.108.620.000 6.406.906.754.000 12.224.173.000 4.095.198.000 72.709.000 29.414.473.000 0 360.439.966.000 0 0 10.236.032.170.000
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 1.852.614.966.000 224.447.541.000 178.116.155.000 0 0 47.580.476.000 0 225.320.901.000 40.500.977.000 595.459.000 0 0 0 0 2.528.675.498.000
SAĞLIK BAKANLIĞI 1.154.126.851.000 136.478.403.000 322.824.198.000 0 0 4.452.723.000 0 320.144.245.000 51.138.221.000 34.312.000 0 0 0 0 1.938.060.732.000
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI 5.498.252.000 879.844.000 292.667.000 0 0 13.528.966.000 0 210.533.608.000 278.189.000 0 0 0 0 0 230.733.337.000
AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI 88.588.732.000 13.987.575.000 31.897.556.000 0 0 873.122.978.000 0 8.861.127.000 1.867.343.000 8.006.000 0 0 0 0 1.016.465.974.000
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 1.800.074.000 230.446.000 16.557.490.000 0 0 241.121.000 0 487.296.000 0 0 0 0 0 0 19.316.427.000
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 24.369.028.000 3.230.640.000 3.451.865.000 0 0 7.969.048.000 0 24.003.307.000 3.105.915.000 1.546.116.000 0 0 0 0 64.570.004.000
SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI 5.830.241.000 711.609.000 867.251.000 0 0 79.623.282.000 0 9.879.577.000 5.212.801.000 2.346.532.000 0 33.414.099.000 1.896.742.000 0 132.672.591.000
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI 25.468.014.000 3.291.021.000 1.386.825.000 0 0 4.108.019.000 0 43.731.193.000 15.750.073.000 124.807.549.000 276.608.000 179.770.000 0 0 202.972.391.000
TİCARET BAKANLIĞI 28.869.715.000 3.094.372.000 2.719.596.000 0 0 54.402.937.000 0 3.001.975.000 514.682.000 34.312.000 0 0 0 0 92.122.907.000
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI 4.533.290.000 664.765.000 3.101.443.000 0 0 282.403.374.000 0 27.151.570.000 0 5.694.812.000 0 44.204.653.000 0 0 367.753.907.000
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI 88.380.126.000 11.411.920.000 4.798.434.000 0 0 207.870.067.000 0 15.654.270.000 1.603.316.000 1.988.943.000 246.576.000 2.996.167.000 388.832.000 0 333.099.927.000
MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ 373.833.000 44.499.000 47.506.000 0 0 5.526.000 0 280.781.000 0 0 0 0 0 0 752.145.000
MİLLİ İSTİHBARAT TEŞKİLATI BAŞKANLIĞI 27.230.738.000 2.078.511.000 8.378.463.000 0 0 0 0 11.792.822.000 0 0 0 0 0 0 49.480.534.000
JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI 368.824.594.000 35.867.958.000 57.483.421.000 0 0 95.570.000 0 16.453.798.000 4.408.420.000 0 0 0 0 0 478.725.341.000
SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI 15.857.864.000 1.634.642.000 7.651.343.000 0 0 28.288.000 0 3.200.909.000 197.577.000 0 0 0 0 0 28.373.046.000
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 537.972.332.000 66.509.692.000 58.147.629.000 0 0 213.405.000 0 59.633.636.000 5.346.047.000 0 0 0 0 0 722.476.694.000
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI 184.248.048.000 22.451.201.000 5.614.025.000 0 0 737.849.000 0 2.979.092.000 395.155.000 0 0 0 0 0 216.030.215.000
AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞI 11.763.334.000 1.405.301.000 1.136.408.000 0 0 13.446.710.000 0 6.063.743.000 0 42.318.000 0 1.025.713.000 0 0 34.883.527.000
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI 59.943.498.000 6.758.704.000 8.964.423.000 0 0 242.747.000 0 11.222.415.000 268.705.000 0 0 0 0 0 87.131.787.000
TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 15.177.347.000 2.317.377.000 277.873.000 0 0 53.833.000 0 1.789.069.000 0 0 0 0 0 0 19.615.499.000
METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.292.452.000 529.749.000 252.010.000 0 0 1.416.296.000 0 2.105.861.000 0 0 0 0 0 0 7.596.368.000
GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞI 18.198.493.000 3.363.776.000 4.979.702.000 0 0 4.028.255.000 0 8.634.031.000 0 16.012.000 0 0 0 0 39.220.269.000
AVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI 689.633.000 87.952.000 223.555.000 0 0 10.713.705.000 0 37.906.000 0 106.964.000 0 0 0 0 11.859.715.000
DEVLET ARŞİVLERİ BAŞKANLIĞI 1.258.375.000 206.075.000 224.808.000 0 0 4.655.000 0 182.508.000 0 0 0 0 0 0 1.876.421.000
İLETİŞİM BAŞKANLIĞI 1.759.596.000 172.221.000 7.070.606.000 0 0 14.162.000 0 84.234.000 0 0 0 0 0 0 9.100.819.000
MİLLİ SARAYLAR İDARESİ BAŞKANLIĞI 3.096.011.000 502.556.000 303.378.000 0 0 6.447.000 0 1.179.282.000 0 0 0 0 0 0 5.087.674.000
STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞI 1.479.417.000 169.052.000 461.723.000 0 0 36.900.000 0 338.622.000 0 2.236.564.000 0 0 0 480.442.179.000 485.164.457.000
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 5.045.962.000 584.491.000 775.217.000 0 0 417.140.898.000 0 322.899.000 0 571.864.000 67.176.000 0 0 0 424.441.331.000
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAŞKANLIĞI 203.997.000 21.113.000 271.954.000 0 0 28.572.000 0 28.078.000 0 110.228.000 0 0 0 0 663.942.000
GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ TOPLAMI 5.538.049.515.000 665.992.932.000 1.685.088.060.000
0 3.346.108.620.000 8.480.763.230.000
12.224.173.000 1.099.533.788.000
140.180.281.000 171.951.398.000
590.360.000 442.267.987.000
2.285.574.000 480.442.179.000 21.910.197.709.000
 - Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarına, özel bütçeli idarelere yapılacak hazine yardımı dahil edilmemiştir.
 - "Deprem Kapsamındaki Ödenek" sütunlarında yer alan tutarlar "Toplam Ödenek"lere dahil olup sadece bilgi amaçlı olarak ayrıca gösterilmektedir.
GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ (I SAYILI CETVEL)
2028 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI
İDARELER PERSONEL GİDERLERİ SOS. GÜV. DEV. PRİMİ 
GİD. FAİZ GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM

Sayfa 65

(TL)
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 1.241.149.000 123.660.000 77.320.000 0 0 208.395.000 0 18.322.000 0 0 0 0 0 0 1.668.846.000
ANKARA ÜNİVERSİTESİ 15.319.392.000 1.911.689.000 1.374.380.000 0 0 3.039.393.000 0 2.229.454.000 264.754.000 0 0 0 0 0 23.874.308.000
ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 6.409.865.000 888.230.000 1.759.721.000 0 0 396.701.000 0 989.226.000 0 0 0 0 0 0 10.443.743.000
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 13.121.298.000 1.631.851.000 1.757.875.000 0 0 2.953.427.000 0 3.046.184.000 0 0 0 0 0 0 22.510.635.000
GAZİ ÜNİVERSİTESİ 11.568.535.000 1.491.291.000 1.055.643.000 0 0 2.371.031.000 0 2.984.173.000 0 0 0 0 0 0 19.470.673.000
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ 12.180.589.000 1.548.546.000 1.468.439.000 0 0 3.012.645.000 0 3.708.416.000 569.023.000 0 0 0 0 0 21.918.635.000
İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 6.982.365.000 911.674.000 1.145.454.000 0 0 403.843.000 0 1.219.434.000 0 0 0 0 0 0 10.662.770.000
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ 3.735.636.000 530.110.000 925.501.000 0 0 213.224.000 0 1.707.694.000 0 0 0 0 0 0 7.112.165.000
MARMARA ÜNİVERSİTESİ 8.721.286.000 1.115.422.000 1.048.134.000 0 0 681.385.000 0 767.349.000 0 0 0 0 0 0 12.333.576.000
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 4.666.471.000 593.410.000 792.430.000 0 0 238.882.000 0 822.693.000 0 0 0 0 0 0 7.113.886.000
MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 1.859.699.000 258.058.000 199.783.000 0 0 125.799.000 0 509.056.000 0 0 0 0 0 0 2.952.395.000
EGE ÜNİVERSİTESİ 11.780.956.000 1.584.671.000 1.414.824.000 0 0 2.759.371.000 0 2.331.919.000 0 0 0 0 0 0 19.871.741.000
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 9.947.914.000 1.281.888.000 1.066.875.000 0 0 2.083.121.000 0 2.017.190.000 0 0 0 0 0 0 16.396.988.000
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ 6.043.417.000 731.491.000 531.822.000 0 0 1.111.147.000 0 1.190.030.000 51.370.000 0 0 0 0 0 9.607.907.000
BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ 8.537.623.000 1.100.098.000 997.534.000 0 0 1.481.712.000 0 2.172.401.000 0 0 0 0 0 0 14.289.368.000
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 5.677.355.000 848.312.000 959.503.000 0 0 347.948.000 0 685.004.000 0 0 0 0 0 0 8.518.122.000
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ 9.154.129.000 1.158.848.000 1.267.558.000 0 0 1.486.775.000 0 569.973.000 0 0 0 0 0 0 13.637.283.000
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 8.504.845.000 1.055.976.000 741.212.000 0 0 1.606.770.000 0 2.345.747.000 932.565.000 0 0 0 0 0 14.254.550.000
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 7.397.804.000 912.057.000 1.056.208.000 0 0 1.543.701.000 0 1.840.824.000 0 0 0 0 0 0 12.750.594.000
SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ 7.332.740.000 883.080.000 828.398.000 0 0 1.015.322.000 0 1.769.275.000 0 0 0 0 0 0 11.828.815.000
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 8.383.309.000 1.068.697.000 720.409.000 0 0 1.557.036.000 0 2.181.836.000 894.630.000 0 0 0 0 0 13.911.287.000
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ 8.589.832.000 1.061.776.000 719.844.000 0 0 1.523.731.000 0 680.709.000 0 0 0 0 0 0 12.575.892.000
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 7.193.827.000 885.388.000 558.440.000 0 0 1.232.322.000 0 974.147.000 23.709.000 0 0 0 0 0 10.844.124.000
ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 10.606.712.000 1.272.619.000 1.693.836.000 0 0 1.440.592.000 0 624.739.000 0 0 0 0 0 0 15.638.498.000
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 8.062.695.000 968.999.000 670.492.000 0 0 1.173.572.000 0 1.230.744.000 663.860.000 0 0 0 0 0 12.106.502.000
FIRAT ÜNİVERSİTESİ 7.605. 215.000 941.851.000 771.190.000 0 0 973.117.000 0 2.130.425.000 711.278.000 0 0 0 0 0 12.421.798.000
DİCLE ÜNİVERSİTESİ 7.430.493.000 873.282.000 865.777.000 0 0 1.259.262.000 0 1.964.775.000 765.810.000 0 0 0 0 0 12.393.589.000
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ 7.273.382.000 852.534.000 721.029.000 0 0 840.027.000 0 1.989.336.000 0 0 0 0 0 0 11.676.308.000
GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 6.691.540.000 843.391.000 771.314.000 0 0 1.086.765.000 0 1.035.173.000 0 0 0 0 0 0 10.428.183.000
İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ 1.800.444.000 215.421.000 322.572.000 0 0 67.566.000 0 609.299.000 0 0 0 0 0 0 3.015.302.000
GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.926.393.000 221.315.000 258.150.000 0 0 68.086.000 0 350.983.000 0 0 0 0 0 0 2.824.927.000
HARRAN ÜNİVERSİTESİ 4.800.130.000 568.510.000 450.259.000 0 0 719.602.000 0 788.997.000 395.155.000 0 0 0 0 0 7.327.498.000
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 6.397.798.000 821.927.000 709.601.000 0 0 1.017.129.000 0 1.032.063.000 0 0 0 0 0 0 9.978.518.000
AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ 6.489.001.000 782.614.000 631.871.000 0 0 1.079.177.000 0 792.527.000 0 0 0 0 0 0 9.775.190.000
ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ 4.638.591.000 574.478.000 368.665.000 0 0 683.474.000 0 976.201.000 0 0 0 0 0 0 7.241.409.000
MERSİN ÜNİVERSİTESİ 6.306.074.000 758.751.000 435.001.000 0 0 1.040.875.000 0 1.179.844.000 0 0 0 0 0 0 9.720.545.000
PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ 7.651.402.000 970.873.000 606.816.000 0 0 1.197.635.000 0 809.733.000 39.515.000 0 0 0 0 0 11.236.459.000
BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 4.327.876.000 570.631.000 471.758.000 0 0 598.581.000 0 772.149.000 0 0 0 0 0 0 6.740.995.000
KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ 7.051.497.000 880.966.000 811.450.000 0 0 1.222.093.000 0 490.329.000 0 0 0 0 0 0 10.456.335.000
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 4.642.641.000 580.602.000 561.228.000 0 0 220.865.000 0 504.333.000 0 0 0 0 0 0 6.509.669.000
MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ 5.868.276.000 749.026.000 505.887.000 0 0 977.987.000 0 691.937.000 0 0 0 0 0 0 8.793.113.000
BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ 4.249.338.000 521.806.000 438.547.000 0 0 276.283.000 0 595.425.000 0 0 0 0 0 0 6.081.399.000
HATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 4.143.714.000 484.658.000 353.779.000 0 0 594.774.000 0 1.532.833.000 217.335.000 0 0 0 0 0 7.109.758.000
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 3.287.449.000 426.427.000 314.916.000 0 0 104.140.000 0 282.186.000 0 0 0 0 0 0 4.415.118.000
KAFKAS ÜNİVERSİTESİ 3.453.342.000 395.757.000 533.414.000 0 0 256.106.000 0 690.488.000 0 0 0 0 0 0 5.329.107.000
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 6.580.608.000 855.909.000 556.511.000 0 0 757.355.000 0 874.605.000 0 0 0 0 0 0 9.624.988.000
NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ 3.162.095.000 397.543.000 346.371.000 0 0 113.134.000 0 283.602.000 0 0 0 0 0 0 4.302.745.000
KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ 3.381.481.000 451.559.000 420.886.000 0 0 106.870.000 0 407.136.000 0 0 0 0 0 0 4.767.932.000
TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ 5.336.272.000 628.516.000 454.699.000 0 0 616.170.000 0 1.237.337.000 0 0 0 0 0 0 8.272.994.000
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ 4.695.411.000 591.471.000 482.599.000 0 0 207.045.000 0 380.458.000 0 0 0 0 0 0 6.356.984.000
KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ 5.213. 760.000 622.277.000 580.889.000 0 0 740.100.000 0 843.076.000 0 0 0 0 0 0 8.000.102.000
KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ 4.074.497.000 498.845.000 519.316.000 0 0 609.889.000 0 299.850.000 0 0 0 0 0 0 6.002.397.000
ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ 6.611.416.000 838.720.000 672.573.000 0 0 1.324.462.000 0 658.321.000 0 0 0 0 0 0 10.105.492.000
GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ 1.128.051.000 145.011.000 181.411.000 0 0 67.604.000 0 296.224.000 0 0 0 0 0 0 1.818.301.000
KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2.718.324.000 331.769.000 244.250.000 0 0 66.556.000 0 315.877.000 0 0 0 0 0 0 3.676.776.000
KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ 2.781.147.000 332.331.000 263.297.000 0 0 70.638.000 0 1.076.797.000 0 0 0 0 0 0 4.524.210.000
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ 3.954.739.000 468.712.000 292.562.000 0 0 528.450.000 0 755.910.000 79.031.000 0 0 0 0 0 6.000.373.000
BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ 3.362.679.000 448.799.000 469.205.000 0 0 111.233.000 0 661.241.000 0 0 0 0 0 0 5.053.157.000
UŞAK ÜNİVERSİTESİ 2.503.283.000 295.796.000 315.992.000 0 0 149.610.000 0 534.086.000 0 0 0 0 0 0 3.798.767.000
ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER (II SAYILI CETVEL)
2028 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI
İDARELER PERSONEL 
GİDERLERİ
SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD. FAİZ GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM

Sayfa 66

TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
TOPLAM ÖDENEK
DEPREM 
KAPSAMINDAKİ 
ÖDENEK
İDARELER PERSONEL 
GİDERLERİ
SOS. GÜV. DEV. 
PRİMİ GİD. FAİZ GİDERLERİ
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE TRANSFERLERİ BORÇ VERME
YEDEK ÖDENEK TOPLAM
RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ 3.660.250.000 435.470.000 215.252.000 0 0 208.403.000 0 570.105.000 0 0 0 0 0 0 5.089.480.000
TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ 4.159.971.000 523.325.000 346.029.000 0 0 534.971.000 0 785.600.000 0 0 0 0 0 0 6.349.896.000
ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ 3.049.522.000 321.096.000 302.019.000 0 0 72.734.000 0 172.681.000 0 0 0 0 0 0 3.918.052.000
AKSARAY ÜNİVERSİTESİ 2.439.963.000 287.864.000 241.254.000 0 0 69.067.000 0 504.002.000 0 0 0 0 0 0 3.542.150.000
GİRESUN ÜNİVERSİTESİ 3.129.473.000 371.456.000 251.017.000 0 0 102.025.000 0 616.315.000 0 0 0 0 0 0 4.470.286.000
HİTİT ÜNİVERSİTESİ 2.335.245.000 275.881.000 259.974.000 0 0 68.774.000 0 723.294.000 0 0 0 0 0 0 3.663.168.000
YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ 3.396.334.000 407.261.000 363.084.000 0 0 305.765.000 0 462.029.000 0 0 0 0 0 0 4.934.473.000
ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ 2.789.440.000 310.354.000 251.938.000 0 0 107.678.000 0 1.460.064.000 774.503.000 0 0 0 0 0 4.919.474.000
ORDU ÜNİVERSİTESİ 2.926.560.000 368.773.000 226.744.000 0 0 185.614.000 0 293.955.000 0 0 0 0 0 0 4.001.646.000
AMASYA ÜNİVERSİTESİ 2.222.263.000 276.881.000 174.620.000 0 0 56.509.000 0 165.942.000 0 0 0 0 0 0 2.896.215.000
KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ 2.294.937.000 256.174.000 211.426.000 0 0 61.438.000 0 303.525.000 0 0 0 0 0 0 3.127.500.000
AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 2.030.049.000 229.683.000 313.569.000 0 0 27.472.000 0 318.687.000 0 0 0 0 0 0 2.919.460.000
SİNOP ÜNİVERSİTESİ 1.841.927.000 218.713.000 142.427.000 0 0 42.463.000 0 540.505.000 0 0 0 0 0 0 2.786.035.000
SİİRT ÜNİVERSİTESİ 2.212.937.000 234.933.000 197.486.000 0 0 38.800.000 0 735.648.000 0 0 0 0 0 0 3.419.804.000
NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ 2.248.049.000 281.227.000 224.740.000 0 0 90.011.000 0 477.328.000 0 0 0 0 0 0 3.321.355.000
KARABÜK ÜNİVERSİTESİ 3.472.434.000 420.429.000 404.308.000 0 0 74.914.000 0 153.026.000 0 0 0 0 0 0 4.525.111.000
KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 1.395.494.000 166.035.000 182.916.000 0 0 28.946.000 0 178.296.000 0 0 0 0 0 0 1.951.687.000
ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ 2.186.341.000 281.357.000 220.416.000 0 0 60.087.000 0 461.886.000 0 0 0 0 0 0 3.210.087.000
ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ 1.611.278.000 172.113.000 146.051.000 0 0 33.358.000 0 167.068.000 0 0 0 0 0 0 2.129.868.000
BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ 2.122.081.000 251.379.000 260.735.000 0 0 47.177.000 0 196.547.000 0 0 0 0 0 0 2.877.919.000
BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ 1.820.445.000 195.105.000 239.644.000 0 0 34.333.000 0 292.013.000 0 0 0 0 0 0 2.581.540.000
KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ 2.120.387.000 249.738.000 273.653.000 0 0 55.676.000 0 1.034.961.000 0 0 0 0 0 0 3.734.415.000
OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ 1.785.312.000 204.579.000 163.249.000 0 0 42.169.000 0 195.143.000 0 0 0 0 0 0 2.390.452.000
BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 2.540.634.000 278.882.000 299.052.000 0 0 40.201.000 0 299.875.000 0 0 0 0 0 0 3.458.644.000
MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ 1.966.576.000 197.739.000 291.416.000 0 0 33.541.000 0 313.071.000 0 0 0 0 0 0 2.802.343.000
MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ 2.377. 728.000 269.460.000 238.272.000 0 0 37.306.000 0 256.915.000 0 0 0 0 0 0 3.179.681.000
BATMAN ÜNİVERSİTESİ 2.064.395.000 224.084.000 209.351.000 0 0 61.557.000 0 431.000.000 0 0 0 0 0 0 2.990.387.000
ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ 1.233.883.000 144.775.000 246.018.000 0 0 22.851.000 0 352.662.000 0 0 0 0 0 0 2.000.189.000
BARTIN ÜNİVERSİTESİ 1.968.355.000 225.459.000 152.098.000 0 0 43.413.000 0 286.397.000 0 0 0 0 0 0 2.675.722.000
BAYBURT ÜNİVERSİTESİ 1.623.053.000 181.595.000 210.176.000 0 0 31.786.000 0 122.140.000 0 0 0 0 0 0 2.168.750.000
GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ 1.968.614.000 220.167.000 191.911.000 0 0 44.223.000 0 82.831.000 0 0 0 0 0 0 2.507.746.000
HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ 1.269.029.000 143.099.000 146.000.000 0 0 21.427.000 0 258.319.000 0 0 0 0 0 0 1.837.874.000
IĞDIR ÜNİVERSİTESİ 1.650.344.000 181.048.000 161.858.000 0 0 38.037.000 0 146.006.000 0 0 0 0 0 0 2.177.293.000
ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ 1.115.056.000 118.458.000 165.729.000 0 0 19.076.000 0 166.366.000 0 0 0 0 0 0 1.584.685.000
MUNZUR ÜNİVERSİTESİ 1.564.974.000 161.072.000 154.064.000 0 0 32.019.000 0 186.720.000 0 0 0 0 0 0 2.098.849.000
YALOVA ÜNİVERSİTESİ 1.915.671.000 225.152.000 190.073.000 0 0 48.387.000 0 394.498.000 0 0 0 0 0 0 2.773.781.000
TÜRK ALMAN ÜNİVERSİTESİ 953.233.000 127.602.000 213.936.000 0 0 17.182.000 0 294.821.000 0 0 0 0 0 0 1.606.774.000
ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ 4.244.202.000 496.492.000 553.030.000 0 0 197.714.000 0 963.642.000 0 0 0 0 0 0 6.455.080.000
BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.456.805.000 166.885.000 152.445.000 0 0 24.634.000 0 574.198.000 0 0 0 0 0 0 2.374.967.000
İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ 2.573.113.000 321.755.000 191.195.000 0 0 104.665.000 0 319.249.000 0 0 0 0 0 0 3.509.977.000
İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ 3.062.896.000 333.948.000 284.085.000 0 0 169.590.000 0 584.026.000 0 0 0 0 0 0 4.434.545.000
NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 7.305.967.000 863.968.000 465.639.000 0 0 1.359.780.000 0 649.171.000 0 0 0 0 0 0 10.644.525.000
ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ 842.897.000 103.671.000 125.825.000 0 0 16.932.000 0 478.732.000 0 0 0 0 0 0 1.568.057.000
ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.111.947.000 125.103.000 158.345.000 0 0 16.756.000 0 215.851.000 0 0 0 0 0 0 1.628.002.000
ADANA ALPARSLAN TÜRKEŞ BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 1.167.727.000 144.804.000 94.117.000 0 0 27.337.000 0 648.605.000 0 0 0 0 0 0 2.082.590.000
ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 1.245.724.000 157.722.000 119.357.000 0 0 29.835.000 0 96.873.000 0 0 0 0 0 0 1.649.511.000
SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 10.133.810.000 1.241.007.000 600.956.000 0 0 424.956.000 0 1.105.758.000 0 0 0 0 0 0 13.506.487.000
BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 1.638.949.000 197.088.000 188.470.000 0 0 29.371.000 0 454.304.000 0 0 0 0 0 0 2.508.182.000
İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.259.878.000 157.454.000 168.980.000 0 0 32.250.000 0 634.566.000 355.639.000 0 0 0 0 0 2.253.128.000
ALANYA ALAADDİN KEYKUBAT ÜNİVERSİTESİ 1.703.823.000 195.148.000 215.776.000 0 0 90.458.000 0 566.336.000 0 0 0 0 0 0 2.771.541.000
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ 1.164. 461.000 131.967.000 108.889.000 0 0 17.947.000 0 322.899.000 0 0 0 0 0 0 1.746.163.000
İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ 1.005.181.000 109.983.000 117.003.000 0 0 40.528.000 0 421.172.000 0 0 0 0 0 0 1.693.867.000
YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU 48.603.000 5.879.000 41.232.000 0 0 1.256.000 0 2.250.000 0 0 0 0 0 0 99.220.000
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 561.639.000 76.936.000 144.995.000 0 0 5.091.000 0 135.056.000 0 0 0 0 0 0 923.717.000
GAZİANTEP İSLAM BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 607.868.000 68.441.000 165.045.000 0 0 6.301.000 0 224.625.000 0 0 0 0 0 0 1.072.280.000
KONYA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.403.736.000 167.596.000 189.015.000 0 0 37.017.000 0 407.133.000 0 0 0 0 0 0 2.204.497.000
KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 1.551.134.000 173.096.000 101.886.000 0 0 101.989.000 0 610.700.000 0 0 0 0 0 0 2.538.805.000
MALATYA TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ 1.600.698.000 197.163.000 161.014.000 0 0 20.148.000 0 526.465.000 237.093.000 0 0 0 0 0 2.505.488.000
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ - CERRAHPAŞA 8.245.341.000 1.060.527.000 1.220.014.000 0 0 1.918.232.000 0 3.306.638.000 260.802.000 0 0 0 0 0 15.750.752.000
ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ 3.595.983.000 449.678.000 412.698.000 0 0 113.039.000 0 209.109.000 0 0 0 0 0 0 4.780.507.000
SAKARYA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 1.909.242.000 258.719.000 192.145.000 0 0 46.506.000 0 343.958.000 0 0 0 0 0 0 2.750.570.000
SAMSUN ÜNİVERSİTESİ 1.236.542.000 149.986.000 86.063.000 0 0 14.036.000 0 456.273.000 0 0 0 0 0 0 1.942.900.000

Sayfa 67

EK 3: 
Öncelikli Reform Alanlarına Yönelik Düzenlemeler

Sayfa 68

71



Yapılacak İşlem 
(Kanun*/Karar/ İdari 
Düzenleme)
İşlemin İçeriği /Açıklaması Öngörülen 
Takvim** 
BÜYÜME VE TİCARET
Sanayide yüksek 
katma değer ve 
teknoloji odaklı 
dönüşüm
İdari Düzenleme
Ülke ölçeğinde sanayi büyüme havzaları 
irlenerek altyapısı hazır planlı sanayi 
alanları genişletilecektir.

ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
İdari Düzenleme
Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında 
kritik ürün ve teknolojilerin yerli 
imkânlarla geliştirilmesi ve üretilmesi 
için yeni program çağrılarına 
çıkılacaktır.

ʹͲʹͷ
Ͷ. Çeyrek 
(Sürekli)
İdari Düzenleme
Stratejik Hamle Programı kapsamında 
arz güvenliğini sağlayacak, dışa 
bağımlılığı azaltacak, ArǦGe içeriği 
yüksek ve ikiz dönüşüm hedefleriyle 
uyumlu yatırımlar desteklenecektir.

ʹͲʹͷ
4. Çeyrek 
(Sürekli)
İdari Düzenleme
Ǧ30 Yüksek Teknoloji Yatırım 
Programı kapsamında öncelikli teknoloji 
alanlarına yönelik büyük ölçekli 
yatırımlar, proje bazlı özelleştirilmiş 
Ǥ

ʹͲʹͷ
4. Çeyrek 
(Sürekli)
İdari Düzenleme
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) 
programı üretken sektörlerde ihracatı 
destekleyici ve yüksek katma değerli 
ürün gruplarına yönelik mevcut yatırım 
teşvik sistemiyle bütünleşik bir biçimde 
seçici ve odaklı olarak daha etkin 
uygulanacaktır.  



ʹͲʹͷ
Ͷ. Çeyrek
ȋürekli)
Yeşil dönüşümün 
hızlandırılması 
İdari Düzenleme
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR 
ETS) tamamlanan hukuki altyapısıyla 
uygulamaya geçirilecek, AB’nin Sınırda 
Karbon Düzenleme Mekanizması 
(SKDM)’nın tesis edilmesine ve ETS 
gelirlerinin yeşil dönüşümün 
finansmanında kullanılmasına yönelik 
çalışmalar yürütülecektir.

ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Yeşil dönüşüm sürecinde işletmelerin 
çevresel etkilerini izleyip şeffaf biçimde 
raporlamasını sağlamak amacıyla uzman 
insan kaynağı yetiştirilecek, rapor
standartları ve denetim altyapısı 
güçlendirilerek ihracatta çevresel 
düzenlemelere uyum ve rekabet gücü 
artırılacaktır.

ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek

Türkiye’nin ısı potansiyelinin 
değerlendirilmesi ve atık ısının 
kullanılabilmesi için ısı arzına yönelik 
erekli mevzuat düzenlemesi 
yapılacaktırǤ
ʹͲʹ͸
2. Çeyrek

Sayfa 69

72 
İdari Düzenleme
Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Stratejisi ve 
Eylem Planı tamamlanarak uygulamaya 
konulacak, entegre, verimli, güvenli, 
çevreye duyarlı akıllı ulaşım sistemleri 
teknoloji yol haritası oluşturulacak, 
ulaşımda emisyon azaltımı ve 
sürdürülebilirliğin sağlanması, 
bağlantısallığın artırılması konularında 
projeler hayata geçirilecektir.
ʹͲʹ͸
2. Çeyrek
İdari Düzenleme 
Lojistik sektöründe yüksek kapasiteli 
şarj istasyonları ulusal planı 
hazırlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek 
Dijital dönüşüme 
geçişin 
desteklenmesi 


5G hizmetleri ülke genelinde sunulmaya 
başlanacak, yüksek hızlı internet ve fiber 
altyapısı 5G teknolojisi kullanılarak 
geliştirilecek ve yaygınlaştırılacaktır.  
ʹͲʹ͸
2. Çeyrek
/İdari 
Düzenleme
Mevzuatın Avrupa Birliği Yapay Zekâ 
Tüzüğü ile uyumlaştırılması kapsamında 
çalışmalar tamamlanacaktır.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Veri temelli karar alma mekanizmalarını 
geliştirmek ve veri mahremiyeti ile 
güvenliğini gözeten bir yönetişim 
çerçevesi oluşturmak amacıyla Ulusal 
Veri Stratejisi ve Eylem Planı hayata 
geçirilecektir.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Kamu kurumlarının bilgi teknolojileri 
altyapılarını güvenli, maliyet etkin ve 
sürdürülebilir biçimde dönüştürmek 
amacıyla Kamu Bulut Bilişim Stratejisi 
hayata geçirilecektir.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Kamuda dijital dönüşümü hızlandırmak 

etkin şekilde faydalanmak üzere 
Devlet Stratejisi ve Eylem Planı 
hazırlanarak uygulamaya konulacaktır.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Eğitimin tüm kademelerinde müfredatın 
ve altyapının dijital dönüşüme yönelik 
geliştirilmesi sağlanacak, süreç odaklı ve 
yeterlik temelli bir dijital ölçme 
değerlendirme sistemi kurulacaktır.  
ʹͲʹ͸
͵. Çeyr
Beşeri sermayenin 
güçlendirilmesi 
 İdari Düzenleme
Erken yaşlarda bireylerin yetenek ve 
kapasitelerinin keşfedilerek bilim, 
teknoloji ve mesleki kariyer alanlarında 
uygun kabiliyetleri geliştirebileceği 
alanlara yönlendirilmesini sağlayacak 
geliştirilecektir.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek 
İdari Düzenleme
Ortaokul ve lise düzeyinde geliştirilecek 
mesleki ilgi, değer ve beceri envanterleri 
yardımıyla öğrenciler kendilerine uygun 
mesleklere yönlendirilecektir.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Ortaöğretim öğrencilerinin eğitim süresi 
içinde mesleki eğitim merkezlerine kayıt 

sağlanması amacıyla çerçeve öğretim 
programı hazırlanacak ve ilgili 
mevzuatta düzenleme yapılacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek

Sayfa 70

73
İdari Düzenleme
Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Stratejisi ve
Eylem Planı tamamlanarak uygulamaya
konulacak, entegre, verimli, güvenli,
çevreye duyarlı akıllı ulaşım sistemleri 
teknoloji yol haritası oluşturulacak, 
ulaşımda emisyon azaltımı ve
sürdürülebilirliğin sağlanması, 
bağlantısallığın artırılması konularında
projeler hayata geçirilecektir.
ʹͲʹ͸
2. Çeyrek
İdari Düzenleme
Lojistik sektöründe yüksek kapasiteli 
şarj istasyonları ulusal planı
hazırlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Dijital dönüşüme 
geçişin
desteklenmesi


5G hizmetleri ülke genelinde sunulmaya
başlanacak, yüksek hızlı internet ve fiber 
altyapısı 5G teknolojisi kullanılarak
geliştirilecek ve yaygınlaştırılacaktır. 
ʹͲʹ͸
2. Çeyrek
/İdari 
Düzenleme
Mevzuatın Avrupa Birliği Yapay Zekâ
Tüzüğü ile uyumlaştırılması kapsamında
çalışmalar tamamlanacaktır.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Veri temelli karar alma mekanizmalarını
geliştirmek ve veri mahremiyeti ile 
güvenliğini gözeten bir yönetişim
çerçevesi oluşturmak amacıyla Ulusal
Veri Stratejisi ve Eylem Planı hayata
geçirilecektir.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Kamu kurumlarının bilgi teknolojileri
altyapılarını güvenli, maliyet etkin ve
sürdürülebilir biçimde dönüştürmek
amacıyla Kamu Bulut Bilişim Stratejisi 
hayata geçirilecektir.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Kamuda dijital dönüşümü hızlandırmak

etkin şekilde faydalanmak üzere 
Devlet Stratejisi ve Eylem Planı 
hazırlanarak uygulamaya konulacaktır.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Eğitimin tüm kademelerinde müfredatın
ve altyapının dijital dönüşüme yönelik 
geliştirilmesi sağlanacak, süreç odaklı ve
yeterlik temelli bir dijital ölçme
değerlendirme sistemi kurulacaktır. 
ʹͲʹ͸
͵. Çeyr
Beşeri sermayenin
güçlendirilmesi
 İdari Düzenleme
Erken yaşlarda bireylerin yetenek ve
kapasitelerinin keşfedilerek bilim,
teknoloji ve mesleki kariyer alanlarında
uygun kabiliyetleri geliştirebileceği 
alanlara yönlendirilmesini sağlayacak
geliştirilecektir.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek 
İdari Düzenleme
Ortaokul ve lise düzeyinde geliştirilecek
mesleki ilgi, değer ve beceri envanterleri 
yardımıyla öğrenciler kendilerine uygun 
mesleklere yönlendirilecektir.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Ortaöğretim öğrencilerinin eğitim süresi 
içinde mesleki eğitim merkezlerine kayıt 

sağlanması amacıyla çerçeve öğretim
programı hazırlanacak ve ilgili 
mevzuatta düzenleme yapılacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Kamu altyapı 
yatırımlarının 
etkinleştirilmesi İdari Düzenleme
Sanayi bölgeleri ve limanların mevcut 
demiryolu ağına bağlantısını sağlamak 
üzere önceliklendirilmiş iltisak hatları 
programı tamamlanacaktır.  
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
Tarımda verimlilik 
artışı ve katma değer 
odaklı dönüşümün 
sağlanması 
İdari Düzenleme
Lojistik maliyetlerinin azaltılarak 
tüketicilerin tarım ürünlerine uygun 
fiyatla ulaşabilmelerini temin etmek 
üzere organize tarım bölgesi sayısı 
artırılacaktır.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek

İdari Düzenleme
Genel Tarım Sayımının 
tamamlanmasıyla birlikte kapsamlı 
tarım envanteri oluşturulacak, mevcut 

iyileştirilecektir.  
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İthalata 
bağımlılığının 
azaltılması ve arz 
güvenliğinin 
desteklenmesi 
İdari Düzenleme
Yerli bazlı yük santrallerde elektrik 
üretiminde kullanılan kaynakların 
üretim portföyündeki oranının 
artırılması için mevcut ve yeni tesisler 
teşvik edilecektir.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
İdari Düzenleme Nükleer teknolojiler stratejisi ve eylem 
planı hazırlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
İSTİHDAM
Yeni nesil çalışma 
biçimleri ve 
sektörel 
dönüşümlere 
uyumun 
sağlanması 
Kanun/İdari 
Düzenleme
Yeni nesil çalışma modellerinde yaşanan 
gelişmeler doğrultusunda işgücü 
piyasasının ihtiyaçları ve iş yaşam 
dengesi gözetilerek sosyal taraflarla 
diyalog halinde mevzuat düze
hayata geçirilecek ve güvenceli esneklik 
sağlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
Kanun/İdari 
Düzenleme
İşgücü piyasasında güvenceli esnekliği 
ve erişimi artırmak amacıyla İşsizlik 
Sigortası Fonu kaynaklı pasif işgücü 
programlarının yararlanma koşullarını
kolaylaştırılması sağlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek 
İdari Düzenleme
Yeşil ve dijital dönüşümün işgücü 
piyasalarına yansımaları analiz edilerek, 
uyum ve adil geçiş sürecine yönelik 
programlar hazırlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İşgücüne katılımda 
güçlük yaşayan 
kesimlerin 
istihdamının 
desteklenmesi 
İdari Düzenleme
İşgücü Uyum Programı, ne eğitimde ne 
istihdamda olan gençlerin mesleki 
eğitim, yetkinlik ve becerilerini dikkate 
alacak ve daha fazla faydalanmalarını 
sağlayacak şekilde uygulanacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyre
İşgücünün beceri 
uyumunun 
iyileştirilmesi Karar/İdari Düzenleme
Başta meslek yüksekokulları olmak 
üzere yükseköğretim kontenjanlarının 
kamu ve özel sektörün orta vadede 
ihtiyaç duyduğu işgücü ile uyumu 
güçlendirilecektir.  
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
(Sürekli)
İdari Düzenleme
Mesleki ve teknik eğitim müfredatı özel 
sektörle işbirliği içerisinde 
güncellenecek, staj ve işbaşı eğitimi 
programlarının yaygınlaştırmasını 
sağlayacak şekilde yönetim ve 
finansman konuları da dâhil olmak 
üzere özel sektör katılımı artırılacaktır.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
(Sürekli)

Sayfa 71

74 
Kanun/İdari 
Düzenleme
ğitim ve
istihdam politikalarıyla entegrasyonu 
güçlendirilecektir.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İdari Düzenleme
Mikro yeterliliklere ilişkin ulusal 
politika çerçevesi oluşturulacak,Türkiye 
Yeterlilikler Veri Tabanının ulusal ve 
uluslararası sistemlerle uyumu 
güçlendirilecektir.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Karar/İdari Düzenleme Dijital ve yeşil becerilere yönelik yeni 
yeterlilikler geliştirilecektir.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İdari Düzenleme
Âtıl işgücünün kalıcı bir şekilde 
azaltılması amacıyla erken yaşlardan 
itibaren üretim kültürünü aşılayarak 
çalışma hayatına hazırlayan ve işgücüne 
katılımı teşvik eden programlar hayata 
geçirilecektir.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
(Sürekli)
İdari Düzenleme
Çalışmanın fazileti ve üretmenin 
toplumsal değeri, örgün eğitim sürecinin 
başlangıcından itibaren müfredata 
yansıtılacaktır.
ʹͲʹ͸
ͳǤÇeyrek
(Sürekli)

FİYAT İSTİKRARI ve FİNANSAL İSTİKRAR
Yönetilen 
yönlendirilen 
fiyatların enflasyon 
hedefleriyle uyumlu 
belirlenmesi  
İdari Düzenleme
Yönetilen yönlendirilen fiyatların 

hedefleriyle uyumu artırılacaktır.
ʹͲʹͷ
ͶǤÇeyrek 
(Sürekli)
Kurumsal yapısı 
güçlü bir finansal 
sektörün 
oluşturulması  
İdari Düzenleme
Düzenleme çerçevesiuluslararası 
standartlar dikkate alınarak 
ǡ
Final düzenlemeleri paketi ile getirilen 
değişikliklere uyum sağlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Sermaye 
piyasalarının 
etkinliğinin 
artırılması 

Sermaye piyasası uyuşmazlıkların
tahkimin etkinleştirilmesi için gerekli 
mevzuat çalışmaları yapılacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Sigortacılık ve özel 
emeklilik 
sektörünün 
geliştirilmesi 
Kanun/İdari 
Düzenleme
Piyasa disiplininin, dayanıklılığın ve 
güven ortamının devamlılığını sağlamak 
amacıyilgili sigortacılık mevzuatını 
iyileştirmeye yönelik çalışma 
yapılacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
İdari Düzenleme
Sigortacılık ve özel emeklilik 
sektörlerinde dijital sigortacılık ve 
sigortacılık teknolojileri 
uygulamalarının mevzuat altyapısı 
oluşturulacaktıǤ
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Finansal 
teknolojilerin 
yaygınlaştırılması İdari Düzenleme
Dijital Türk lirasının iktisadi, hukuki ve 
güvenlik boyutları ele alınarak 
kullanıma sunulması ve 
yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar 
yürütülecektir.

ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
Tasarrufların 
artırılması 

Otomatik Katılım Sistemi (OKS)’nin 
işverenlerin de katkısı ile ikinci basamak 
emeklilik sistemine dönüşeceği 
tamamlayıcı emeklilik sistemi (TES) 
kurulacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek

Sayfa 72

75
Kanun/İdari 
Düzenleme
ğitim ve
istihdam politikalarıyla entegrasyonu
güçlendirilecektir.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İdari Düzenleme
Mikro yeterliliklere ilişkin ulusal
politika çerçevesi oluşturulacak,Türkiye
Yeterlilikler Veri Tabanının ulusal ve
uluslararası sistemlerle uyumu
güçlendirilecektir.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Karar/İdari Düzenleme Dijital ve yeşil becerilere yönelik yeni
yeterlilikler geliştirilecektir.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İdari Düzenleme
Âtıl işgücünün kalıcı bir şekilde
azaltılması amacıyla erken yaşlardan
itibaren üretim kültürünü aşılayarak
çalışma hayatına hazırlayan ve işgücüne
katılımı teşvik eden programlar hayata
geçirilecektir.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
(Sürekli)
İdari Düzenleme
Çalışmanın fazileti ve üretmenin
toplumsal değeri, örgün eğitim sürecinin
başlangıcından itibaren müfredata
yansıtılacaktır.
ʹͲʹ͸
ͳǤÇeyrek
(Sürekli)

FİYAT İSTİKRARI ve FİNANSAL İSTİKRAR
Yönetilen 
yönlendirilen 
fiyatların enflasyon
hedefleriyle uyumlu 
belirlenmesi
İdari Düzenleme
Yönetilen yönlendirilen fiyatların

hedefleriyle uyumu artırılacaktır.
ʹͲʹͷ
ͶǤÇeyrek 
(Sürekli)
Kurumsal yapısı
güçlü bir finansal
sektörün
oluşturulması
İdari Düzenleme
Düzenleme çerçevesiuluslararası 
standartlar dikkate alınarak
ǡ
Final düzenlemeleri paketi ile getirilen 
değişikliklere uyum sağlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Sermaye
piyasalarının
etkinliğinin
artırılması

Sermaye piyasası uyuşmazlıkların
tahkimin etkinleştirilmesi için gerekli 
mevzuat çalışmaları yapılacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Sigortacılık ve özel
emeklilik
sektörünün
geliştirilmesi
Kanun/İdari 
Düzenleme
Piyasa disiplininin, dayanıklılığın ve
güven ortamının devamlılığını sağlamak
amacıyilgili sigortacılık mevzuatını 
iyileştirmeye yönelik çalışma
yapılacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
İdari Düzenleme
Sigortacılık ve özel emeklilik
sektörlerinde dijital sigortacılık ve
sigortacılık teknolojileri
uygulamalarının mevzuat altyapısı 
oluşturulacaktıǤ
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Finansal 
teknolojilerin
yaygınlaştırılması İdari Düzenleme
Dijital Türk lirasının iktisadi, hukuki ve
güvenlik boyutları ele alınarak
kullanıma sunulması ve
yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar 
yürütülecektir.

ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
Tasarrufların
artırılması

Otomatik Katılım Sistemi (OKS)’nin 
işverenlerin de katkısı ile ikinci basamak
emeklilik sistemine dönüşeceği
tamamlayıcı emeklilik sistemi (TES)
kurulacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
KAMU MALİYESİ

Harcamalarda 
etkinliğin artırılması 

İdari Düzenleme
Kaynak kullanımında etkinliğin 
artırılması amacıyla harcamalar 
sistematik olarak gözden geçirilmeye 
ǡ
alanları tasfiye edilecektir.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek 
(Sürekli)

Kamu ihale mevzuatı uluslararası norm 
andartlara uyumlu olacak şekilde 
dijitalleşmeyi, yenilikçiliği ve 
sürdürülebilirliği destekleyen ve 
önceleyen satın alma yaklaşımıyla 
güncellenecek, sektörel kamu alımları 
düzenlemesi hayata geçirilecektir.
ʹͲʹͷ
Ͷ. Çeyrek
Kanun/İdari 
Düzenleme
ı, kapsayıcı ve fert başına 

işgücüne katılıma mâni olmayacak 
şekilde bütünleşik yapıda bir sosyal 
yardım programı pilot bir projeyle 
başlatılacaktırǤ
ʹͲʹͷ
4. Çeyrek
Afetlere dirençli 
yapıların 
finansmanının 
sağlanması İdari Düzenleme
Sosyal konut üretiminde afet riski 
yüksek olan bölgelere öncelik verilecek, 
kapsayıcı, sağlıklı, güvenli ve dirençli 
yaşam alanları altyapı ve üstyapı 
tesisleriyle bir bütün olarak planlanarak 
inşa edilecektir.  
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
(Sürekli)
Vergilemede adalet 
ve etkinliğin 
artırılması İdari Düzenleme
Vergilerin tam ve zamanında 
ödenmesinde etkili olan mükellef 
davranışları ve vergiye uyum sorunları 
analiz edilerek uyum düzeyini artırmaya 
katkı sağlayacak stratejiler 
geliştirilecektirǤ
ʹͲʹ͸
ͳǤÇeyrek 
(Sürekli)
Kayıt dışılıkla 
mücadele ve 
denetimlerde 
etkinliğin artırılması 

Kayıt dışılıkla mücadele yapay zekâ, 
büyük veri gibi teknolojik imkânlarla 

tüm ilgili tarafların etkin katılımıyla 
yürütüleǤ
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
(Sürekli)
İdari Düzenleme
Prim tabanını genişletmek üzere kayıt 
dışı istihdam ve kayıt dışı ücretle 
mücadelede veri analizine dayalı risk 
odaklı denetim faaliyetleri artırılacaktırǤ
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek 
(Sürekli)
Kanun/İdari 
Düzenleme
Organize vergi kaçakçılığı ile 
mücadelede vergi kaçakçılığı 
soruşturmalarının etkin yürütülmesi 
amacıyla ilgili kurumlarla işbirliği 
içerisinde mevzuat çalışmaları 
yapılacaktır.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
Gayrimenkullerin gerçek değerinin 
kavranmasını ve gerçek değerleri 
üzerinden işlem yapılmasını sağlayacak 
çalışmalar yapılacaktır.

ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
Sosyal güvenlik 
sisteminin mali 
sürdürülebilirliği İdari Düzenleme
Birinci basamak sağlık hizmetlerinin 
sağlık sistemi içerisindeki etkinliği 
artırılacak ve hizmet basamakları 
arasındaki entegrasyon 
güçlendirilecektir.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek

Sayfa 73

76 
İdari Düzenleme/Karar
Sağlık ürün ve hizmetlerinde talep 
kontrolü ve hizmet basamakları 
arasındaki entegrasyon güçlendirilerek 
hizmet basamaklarının uygun kullanımı 
sağlanacaktır.
ʹͲʹͷ
Ͷ. Çeyrek
Kanun/İdari 
Düzenleme
Sosyal güvenlik sisteminde kişilerin 
daha uzun sürede istihdamda kalmasını 
teşvik eden, hakkaniyeti ve aktüeryal 
dengeyi önceleyen düzenlemeler hayata 
geçirilerek sistemin mali 
sürdürülebilirliği güçlendirile
ʹͲʹͷ
Ͷ. Çeyrek
Kanun/İdari 
Düzenleme
Sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal 
kapsamının genişletilmesi ve kapsamda 
yer almayan grupların sisteme 
girişlerinin sağlanması için farklı meslek 
ve gelir gruplarına yönelik uygulamalar 
geliştirilecek, sosyal güvenlik mevzuatı 
değişen işgücü piyasası koşullarına ve 
yeni nesil esnek çalışma şekillerine daha 
Ǥ

ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İdari Düzenleme Prim borçlarının takip ve tahsilat 
süreçleri etkinleştirilecektir.  
ʹͲʹͷ
4. Çeyrek 
(SürȌ
İdari Düzenleme
Sağlık hizmetlerinin geri ödemesinde 
risk analizine ve hizmet sunucularının 
davranışlarını dikkate alan denetim 
modelleri geliştirilecektir.

ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İdari Düzenleme
Sağlık hizmetlerine erişimi kısıtlamadan 
finansal sürdürülebilirliği sağlamak 
amacıyla, veri analizi yoluyla geri ödeme 
kriterleri incelenecek, değer bazlı geri 
ödeme yöntemleri yaygınlaştırılacak ve 
yurt dışından temin edilen ilaçlar gibi 
hızlı artış gösteren gruplarda 
harcamaların etkinleştirilmesi 
sağlanacaktır.
ʹͲʹͷ
Ͷ. Çeyrek 
(Sürekli)

İdari düzenleme
Akılcı ilaç kullanımı teşvik edilerek ilaç 
ve tedavi harcamaları 
rasyonelleştirilecektirǤ
ʹͲʹͷ
4. Çeyrek
KİT yönetişim 
reformu 
Kanun/İdari 
Düzenleme
KİT’lerin faaliyetlerini makroekonomik, 
sektörel, sosyal
içerisinde ve kamu maliyesinde 
sürdürülebilirliği destekleyen bir 
anlayışla etkin ve verimli bir şekilde 
sürdürmesi sağlanacak, KİT yönetişim 
reformuna yönelik düzenlemeler hayata 
geçirilecektir. 
Performansa dayalı ölçüm yöntemleri 
lanılarak kamu işletmelerinin ve 
yönetim kurullarının hesap verebilirliği 
artırılacaktır.
Faaliyetleri nedeniyle sektörel, idari ve 
mali alanlarda birbirleri ile etkileşim 
içerisinde olan kamu işletmeleri 
arasında eşgüdümü sağlayacak 

düzenlemeler hayata geçirilecektir.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek

Sayfa 74

77
İdari Düzenleme/Karar
Sağlık ürün ve hizmetlerinde talep
kontrolü ve hizmet basamakları
arasındaki entegrasyon güçlendirilerek
hizmet basamaklarının uygun kullanımı
sağlanacaktır.
ʹͲʹͷ
Ͷ. Çeyrek
Kanun/İdari
Düzenleme
Sosyal güvenlik sisteminde kişilerin
daha uzun sürede istihdamda kalmasını
teşvik eden, hakkaniyeti ve aktüeryal
dengeyi önceleyen düzenlemeler hayata
geçirilerek sistemin mali
sürdürülebilirliği güçlendirile
ʹͲʹͷ
Ͷ. Çeyrek
Kanun/İdari
Düzenleme
Sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal
kapsamının genişletilmesi ve kapsamda
yer almayan grupların sisteme
girişlerinin sağlanması için farklı meslek
ve gelir gruplarına yönelik uygulamalar
geliştirilecek, sosyal güvenlik mevzuatı
değişen işgücü piyasası koşullarına ve
yeni nesil esnek çalışma şekillerine daha
Ǥ

ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İdari Düzenleme Prim borçlarının takip ve tahsilat
süreçleri etkinleştirilecektir.
ʹͲʹͷ
4. Çeyrek
(SürȌ
İdari Düzenleme
Sağlık hizmetlerinin geri ödemesinde
risk analizine ve hizmet sunucularının
davranışlarını dikkate alan denetim
modelleri geliştirilecektir.

ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İdari Düzenleme
Sağlık hizmetlerine erişimi kısıtlamadan
finansal sürdürülebilirliği sağlamak
amacıyla, veri analizi yoluyla geri ödeme
kriterleri incelenecek, değer bazlı geri
ödeme yöntemleri yaygınlaştırılacak ve
yurt dışından temin edilen ilaçlar gibi
hızlı artış gösteren gruplarda
harcamaların etkinleştirilmesi
sağlanacaktır.
ʹͲʹͷ
Ͷ. Çeyrek
(Sürekli)

İdari düzenleme
Akılcı ilaç kullanımı teşvik edilerek ilaç
ve tedavi harcamaları
rasyonelleştirilecektirǤ
ʹͲʹͷ
4. Çeyrek
KİT yönetişim
reformu
Kanun/İdari
Düzenleme
KİT’lerin faaliyetlerini makroekonomik,
sektörel, sosyal
içerisinde ve kamu maliyesinde
sürdürülebilirliği destekleyen bir
anlayışla etkin ve verimli bir şekilde
sürdürmesi sağlanacak, KİT yönetişim
reformuna yönelik düzenlemeler hayata
geçirilecektir.
Performansa dayalı ölçüm yöntemleri
lanılarak kamu işletmelerinin ve
yönetim kurullarının hesap verebilirliği
artırılacaktır.
Faaliyetleri nedeniyle sektörel, idari ve
mali alanlarda birbirleri ile etkileşim
içerisinde olan kamu işletmeleri
arasında eşgüdümü sağlayacak

düzenlemeler hayata geçirilecektir.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İŞ ve YATIRIM ORTAMI
Düzenleyici
çerçevenin
iyileştirilmesi İdari düzenleme
Yatırımların devamlılığının sağlanması,
yatırımcılara öngörülebilirlik
oluşturulması ve yatırımların güvence
altına alınması amacıyla yeni
mekanizmaları içeren düzenleme
yapılacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Kanun/İdari
Düzenleme
Yargılama süreçlerinin etkinleştirilmesi
ve alternatif uyuşmazlık çözüm
yöntemlerinin daha da güçlendirilmesi
sağlanacaktır.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
/İdari
Düzenleme
Adalete erişimin ve makul sürede
yargılanma hakkının geliştirilmesi
amacıyla dijital çözüm platformları,
çevrimiçi uyuşmazlık ve elektronik
duruşma yöntemleri geliştirilecektir.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
İdari Düzenleme
İhtisas mahkemelerinin etki
yapılarak yeni ihtiyaç alanları

mahkemeleri oluşturulacaktır.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
Kanun/İdari
Düzenleme
ǦTebligat uygulamasının
yaygınlaştırılmasına yönelik altyapı
çalışması yapılacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek

İcra ve iflas mevzuatı günümüz şartları
göz önüne alınmak suretiyle
güncellenecektir.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
Kanun/İdari
Düzenleme
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması
Kanunu (KVKK)’nun Avrupa Birliği
Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ile
uyumlaştırma süreci tamamlanacaktır.
ʹͲʹ͸
͵. Çeyrek
Ȁ
Farklı idareler tarafından yürütülen
piyasa gözetim ve denetim
faaliyetlerinin toplulaştırılması,
uygulama yeknesaklığının sağlanması ve
mükerrerliklerin engellenmesi amacıyla
Piyasa Gözetim ve Denetim Kurumu
kurulacaktırǤ
ʹͲʹ͸
ͳ. Ç
İdari Düzenleme

yatırım güvencesinin sağlanmasına
yönelik ikincil mevzuat hazırlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
İş ve yatırım
süreçlerinin
iyileştirilmesi
İdari Düzenleme
Yatırımlara ilişkin izin, lisans,
işlemlerin çevrimiçi platformlara
taşınması sağlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ͳ. Çeyrek
Rekabetçi yeni
yatırımların tesisi
İdari Düzenleme
Yatırım olanaklarının etkin biçimde
değerlendirilmesi amacıyla uygun
alanları kapsayan bir yatırım yeri
ırlanacaktır.
ʹͲʹ͸
ʹ. Çeyrek
(Sürekli)
Kanun/Karar/ İdari
Düzenleme
İmalat sanayiine yönelik büyük ölçekli
ve stratejik yatırımların yatırım yeri
tahsis süreçlerinin hızlandırılması
amacıyla yeni tahsis modelleri
geliştirilecektir.
ʹͲʹ͸
2. Çeyrek
* Kanun olarak belirtilenler TBMM gündemine sunulacak olan teknik ve idari çalışmaların tamamlanacağını ifade etmektedir.
**Ek-3 Öncelikli Reform Alanlarına Yönelik Düzenlemelere dair tedbirlerin takviminde, OVP’nin yayımlandığı tarihten itibaren bir s onraki OV P’nin
yayımlanacağı tarihe kadar olan süre dikkate alınmaktadır.

RESMÎ BELGE

Metin ve ekleri

Kaynak dosyasını, metin ve ekleriyle yayımlandığı biçimde inceleyin.

PDF belgesini aç ↗

Kaynakça

Cumhurbaşkanı Kararları · Resmî metin ↗

Mevzuat içeriği