|
MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ
(Sıra No: 299)
03.05.2005 tarihli ve 25804 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren 20.04.2005 tarihli ve 5334 sayılı Mera
Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesi ile,
25.02.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3 üncü maddesi;
“Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde
kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar plânları içerisinde
yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera olarak kullanımı teknik açıdan
mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı
değiştirilerek Hazine adına tescilleri yapılır. Ancak, bu nitelikteki
taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına
tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam
eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan
vazgeçilir. Hazinece bu nitelikteki taşınmazlar hakkında ilgili belediye
veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar sonucunda Hazine
adına tesciline veya mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline
yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri
yapılmamış olan taşınmazlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.
Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen
taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken doğrudan gerçek ya
da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin
Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin
toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye
ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar
hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline
veya mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen
ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları
da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine
veya kanuni mirasçılarına devredilir.”
şeklinde değiştirilmiştir.
Yapılan bu değişiklik hakkında aşağıdaki açıklamaların
yapılması gerekli görülmüştür.
A -
Bu Maddenin Uygulanacağı Meralar
Bu maddenin uygulanması için, ilgili meranın şu
şartları taşıması gerekmektedir:
a) Meranın,
maddede yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 03.05.2005 tarihi
itibariyle belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunması
gereklidir. Bu tarih itibariyle köy sınırları içerisinde bulunan veya bu
tarihten sonra belediye ve mücavir alan sınırları içerisine alınan
meralarda bu madde hükümleri uygulanmayacaktır.
b) Meranın,
01.01.2003 tarihinden önce kesinleşmiş imar planı içerisinde kalması
gereklidir. Bu tarihten sonra imar planı içerisine alınan veya imar planı
bulunmayan yerlerdeki meralarda, bu madde hükümleri uygulanmayacaktır.
İmar planından maksat, her tür ve ölçekteki plan, yani nazım, uygulama
veya mevzi imar planıdır.
c) Meranın,
yerleşim yeri olarak işgal edilmesi, yani bu şekilde kullanılması,
yerleşim ve işgal durumunun da 01.01.2003 tarihinden önce olması
gereklidir. Bu tarihten sonra işgal edilerek yerleşim yeri olarak
kullanılan meralarda, bu madde hükmü uygulanmayacaktır.
d) Meranın,
mera olarak kullanımının teknik açıdan mümkün olmaması gereklidir. Bu
husus, 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen mera komisyonunca tespit
edilir.
Yukarıda belirtilen dört temel şartı taşıyan
meralar, 4342 sayılı Mera Kanununda öngörülen ot bedeli alınmaksızın bu
madde uyarınca Hazine adına tescil edilecektir.
B - Kamu Tüzel Kişileri Hakkında Yapılacak
İşlemler
Yukarıda belirtilen şartları taşıyan meralardan, belediyeler
ve diğer kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olan meralar, bu
kurum ve kuruluşların mülkiyetine bırakılacaktır. Bu taşınmazlar için
kamu tüzel kişilerinden herhangi bir bedel alınmayacaktır. Burada temel
şart, meranın 5334 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 03.05.2005 tarihi
itibariyle Hazine adına tescil edilmemiş olmasıdır.
Burada şu durumlar söz konusu olabilir:
a) Hazinece
tapu iptali ve tescil davası açılmış ve bu dava halen derdest olabilir.
b) Hazinece
henüz tapu iptali ve tescil davası açılmamış olmakla birlikte, dava
açılabilir durum söz konusu olabilir.
c) Hazinece
açılan tapu iptali ve tescil davası sonucunda, taşınmazın Hazine adına
tesciline karar verilmiş ve karar kesinleşmiş olmakla birlikte,
03.05.2005 tarihi itibariyle bu karar uygulanmamış (tapuda infaz
edilmemiş) olabilir.
d) Hazinece
açılan tapu iptal davası sonunda, taşınmazın mera olarak
sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilmiş ve karar
kesinleşmiş olmakla birlikte 03.05.2005 tarihi itibariyle bu karar
uygulanmamış (tapuda infaz edilmemiş) olabilir.
Yukarıda (A) Bölümünde belirtilen şartlar mevcut
ise, bunlar hakkında dava açılmayacak, açılmış davalardan ise
vazgeçilecek, dava açılmış ve dava sonunda karar verilerek bu kararlar
kesinleşmiş ise, bu kararlar infaz edilmeyecektir.
03.05.2005 tarihinden önce Hazine adına tescil
edilmiş meralar ile mera olarak sınırlandırılmış yerlerde, bu hükümler
uygulanmayacaktır.
C - Gerçek Kişilerle Özel Hukuk Tüzel Kişileri
Hakkında Yapılacak İşlemler
a) Devredilebilecek Taşınmazlar
Gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerine
devredilebilecek meraların da, yukarıda (A) bölümünde belirtilen şartları
taşıması gerekmektedir.
Bu taşınmazlarla ilgili şu durumlar olabilir:
1)
Hazinece dava açılmış olabilir.
2) Hazinece
dava açılmasını gerektirir durum olabilir.
3)
Hazinece açılan dava sonucunda, taşınmazın Hazine adına tesciline karar
verilmiş, bu karar kesinleşmiş ve Hazine adına tescil işlemi yapılmış
olabilir.
4)
Hazinece açılan dava sonucunda, taşınmazın mera olarak
sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilmiş, bu karar
kesinleşmiş ve taşınmaz özel siciline yazılmış olabilir.
Her dört durumda da, bu hüküm uygulanabilir.
b) Devredilebilecek Kişiler
Bu taşınmazlar, Hazinece dava konusu edilmeden
önce, tapulama veya kadastro tutanaklarında tespit maliki olarak
gösterilen gerçek kişilere, bunların kanuni mirasçılarına ve özel hukuk
tüzel kişilerine bedeli karşılığında devredilebilir. Kanunda akdi
mirasçılardan söz edilmediği için, bunlara taşınmaz devri
yapılmayacaktır.
c) Bedelin Hesaplanması
Bu taşınmazların bedelleri, Kanuna göre emlak ve
rayiç bedellerinin toplamının yarısıdır. Emlak değeri, 1319 sayılı Emlak
Vergisi Kanununa göre hesaplanacaktır. Rayiç değer ise, Hazine
taşınmazlarının satışına yetkili satış komisyonu tarafından 2886 sayılı
Devlet İhale Kanunu ile bu Kanunun 74 üncü maddesine göre çıkarılan
Yönetmelik hükümlerine göre belirlenecektir.
d) Bedelin Tahsili
Kanunda taşınmazların bedelinin ödenmesi şart koşulduğundan,
bu bedel peşin olarak tahsil edilecektir. Bu nedenle, bu taşınmazlarla
ilgili olarak dava açmama, davadan vazgeçme ve devir işlemlerinin
yapılması, bu bedelin ödenmesine bağlıdır.
e) Uygulamanın Talebe Bağlı Olması
Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında,
uygulamanın talebe bağlı olarak yapılması öngörülmüştür. Bu nedenle,
gerçek kişilerle özel hukuk tüzel kişilerine, talep halinde, bedeli
karşılığında taşınmaz devredilebilecektir.
Ancak, Hazinece dava açılması gereken durumlarda,
dava açılmadan önce, ilgililere yazılı tebligat yapılarak, bu maddeden
yararlanmak isteyip istemediğinin sorulması ve verilecek otuz (30) günlük
sürede talep olmaması halinde, dava açılması gerekecektir.
D - 4342 Sayılı Mera Kanununun 14 üncü Maddesi
Gereğince Yapılacak Tahsis Amacı Değişikliği İşlemleri
27.05.2004 tarihli ve 5178 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesi ile 4342 sayılı Mera Kanununun 14 üncü maddesinde yapılan
değişikliğe göre; mera vasıflı taşınmazlardan maddede sayılan yerlerin
tahsis amacının, ilgili müdürlüğün talebi, komisyonun ve defterdarlığın
uygun görüşü üzerine valilikçe değiştirilmesi ve vasıf değişikliği
gerçekleştirilen bu taşınmazların tescillerinin Hazine adına, vakıf
meralarının tescillerinin ise vakıf adına yapılması gerekmektedir.
Aynı maddenin son fıkrasında; harman yeri,
panayır, sıvat ve eyrek yerleri gibi kamu orta mallarının tahsis amacı
değişikliğinde de bu madde hükmünün uygulanacağı belirtildiğinden; bu
yerlerin tahsis amacının da, yukarıda belirtilen şekilde yapılması ancak,
4342 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca; mera, yaylak ve kışlakların
vasıf değişikliği işlemleri sırasında yirmi yıllık ot geliri esas
alınarak komisyonca tespit edilen ücretin, bu taşınmazların vasıf
değişikliği işlemlerinde ödenmemesi gerekmektedir.
E - Tebliğin Uygulanması Konusunda Yetki
Bu Tebliğin uygulanması yetkisi, il
defterdarlıklarına aittir. Malmüdürlükleri, bu Tebliğle ilgili konularda,
il defterdarlıklarının uygun görüşünü alacaklardır.
F - Yürürlükten Kaldırılan Tebliğler
20.11.2004 tarihli ve 25646 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan 287 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği ile 03.08.2005
tarihli ve 25895 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 297 sıra sayılı Milli
Emlak Genel Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğ olunur.
|